ترامپ توافق هستهای با عربستان را برای تایید به کنگره فرستاد
دیدار محمد بن سلمان با دونالد ترامپ، واشینگتن ۱۸ نوامبر ۲۰۲۵
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، توافق پیشنهادی همکاری هستهای غیرنظامی با عربستان سعودی را برای بررسی به کنگره فرستاده، اما تاکید کرده است که این توافق تنها در صورتی اجرایی خواهد شد که ریاض روابط خود با اسرائیل را عادی کند.
یک مقام دولت آمریکا به رویترز گفت توافق که در ماه ژوئیه میان واشینگتن و ریاض حاصل شد، روز دوشنبه به کنگره ارسال شده است. این توافق به شرکتهای آمریکایی اجازه میدهد فناوری هستهای غیرنظامی به عربستان صادر کنند.
بهگفته این مقام، موضع ترامپ تغییری نکرده و توافق تنها در صورتی پیش خواهد رفت که عربستان به «پیمان ابراهیم» بپیوندد. این پیمانها با میانجیگری آمریکا در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ به عادیسازی روابط اسرائیل با امارات متحده عربی، بحرین، مراکش و سودان منجر شد.
با این حال، مشخص نیست ارسال توافق به کنگره چگونه قرار است عربستان را به عادیسازی روابط با اسرائیل نزدیک کند. عربستان سعودی همچنان تاکید دارد که پیش از به رسمیت شناختن اسرائیل باید مسیری برگشتناپذیر برای تشکیل کشور مستقل فلسطینی ایجاد شود. جنگ غزه که در اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، روندی را که پیش از آن بهگفته دیپلماتها ریاض را به عادیسازی روابط با اسرائیل نزدیک کرده بود، متوقف کرد.
دولت جو بایدن نیز برای دستیابی به توافق هستهای با عربستان تلاش کرده و در پی مرتبط کردن آن با عادیسازی روابط ریاض و اسرائیل بود. ترامپ نیز در دوره نخست ریاستجمهوری خود روی توافق مشابهی کار کرده بود.
پروژهای دهها میلیارد دلاری
توافق هستهای پیشنهادی برای یک دوره ۳۰ ساله تنظیم شده و زمینه ساخت راکتورهای AP1000 در عربستان را فراهم میکند. ارزش این پروژه دهها میلیارد دلار برآورد شده و شرکت وستینگهاوس، که مالکیت آن در اختیار شرکت کانادایی کامکو و بروکفیلد است، از مهمترین ذینفعان احتمالی آن خواهد بود.
کنگره ۹۰ روز کاری برای بررسی توافق فرصت دارد. بر اساس گفته دو منبع کنگره، متن توافق پس از ارسال به رهبران کنگره، قرار است روز چهارشنبه در اختیار کمیتههای مربوطه قرار گیرد.
اگر کنگره در این مدت با توافق مخالفت نکند، توافق قابلیت اجرایی شدن خواهد داشت. در صورت رد آن از سوی کنگره، ترامپ میتواند این تصمیم را وتو کند و برای غلبه بر وتوی رییسجمهوری به رأی دوسوم اعضای کنگره نیاز خواهد بود.
نگرانی درباره غنیسازی اورانیوم در عربستان
یکی از مهمترین موضوعات مورد مناقشه، نبود ممنوعیت صریح برای غنیسازی اورانیوم یا بازفرآوری پسماند هستهای در عربستان است.
برخی قانونگذاران دموکرات و کارشناسان منع اشاعه هستهای هشدار دادهاند که هر دو فناوری میتوانند بالقوه مسیر دستیابی به مواد لازم برای ساخت سلاح هستهای را فراهم کنند.
این موضوع توافق عربستان را از توافق هستهای غیرنظامی سال ۲۰۰۹ آمریکا با امارات متمایز میکند. ابوظبی در آن توافق پذیرفت از غنیسازی اورانیوم و بازفرآوری سوخت هستهای صرفنظر کند؛ تعهداتی که در سیاست منع اشاعه آمریکا به «استاندارد طلایی» شهرت یافتهاند.
دولت ترامپ میگوید توافق با عربستان شامل تدابیر منع اشاعهای است که قوانین آمریکا رعایت آنها را الزامی کردهاند.
هنری سوکولسکی، رییس مرکز آموزش سیاست منع اشاعه، هشدار داده است که ارسال توافق به کنگره ممکن است در عمل راه را برای تصویب آن بدون الزام عربستان به عادیسازی روابط با اسرائیل یا پذیرش محدودیتهای سختگیرانهتر هستهای باز کند.
بهگفته او، چنین وضعیتی برای دولتی که هم خواهان جلوگیری از غنیسازی در عربستان و هم به رسمیت شناختن اسرائیل از سوی ریاض است، «بههیچوجه ایدهآل» نیست.
دولت آمریکا در ادامه تشدید سیاستهای مهاجرتی خود، وقتهای مصاحبه ویزا در سفارتخانهها و کنسولگریهای آمریکا در سراسر جهان را بهطور موقت متوقف یا جابهجا کرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا سهشنبه سوم شهریور اعلام کرد این وزارتخانه یک برنامه آموزشی جهانی را برای کارکنان کنسولی در تمام سفارتخانهها و کنسولگریهای آمریکا آغاز کرده و به همین دلیل برنامه وقتهای خدمات ویزا برای فراهم کردن امکان برگزاری این دورهها تعدیل خواهد شد.
این تصمیم تنها چند روز پس از آن اعلام شد که یک قاضی فدرال آمریکا سیاست دولت دونالد ترامپ برای توقف صدور ویزای مهاجرتی به اتباع ۷۵ کشور، از جمله ایران، را غیرقانونی اعلام و باطل کرد.
با این حال، بیشتر متقاضیان ایرانی به دلیل فرمان جداگانه ترامپ همچنان با ممنوعیت صدور ویزا روبهرو هستند.
جنت وارگاس، قاضی دادگاه ناحیهای ایالات متحده در منهتن، جمعه ۳۰ مرداد اعلام کرد سیاست وزارت امور خارجه آمریکا از حدود اختیارات قانونی مارکو روبیو، وزیر امور خارجه این کشور، فراتر رفته و با قوانین فدرال مهاجرت مغایرت دارد.
وزارت امور خارجه آمریکا در ژانویه صدور ویزای مهاجرتی برای اتباع ۷۵ کشور را متوقف کرده بود. این فهرست شماری از کشورهای آمریکای لاتین، آفریقا، خاورمیانه، حوزه کارائیب، بالکان و جنوب آسیا، از جمله ایران، افغانستان، عراق، پاکستان، بنگلادش، برزیل و کلمبیا را در بر میگرفت.
قاضی وارگاس این سیاست را «آشکارا غیرقانونی» خواند و گفت قوانین مهاجرتی آمریکا به وزیر خارجه اجازه نمیدهد به ماموران کنسولی دستور دهد درخواستهای ویزای مهاجرتی را صرفا بر اساس تابعیت متقاضی رد کنند.
وزارت امور خارجه در بیانیه خود در روز سهشنبه سوم شهریور جزییاتی درباره مدت برنامه آموزشی یا زمان بازگشت وقتهای مصاحبه به وضعیت عادی ارائه نکرده است.
بهگفته این وزارتخانه، هدف از آموزشها کمک به ماموران کنسولی برای شناسایی متقاضیانی است که احتمال دارد در آینده به کمکها و مزایای عمومی آمریکا وابسته شوند و همچنین اطمینان از آن است که درخواستهای ویزا در سراسر جهان به شکلی «جامع و یکسان» ارزیابی شوند.
فایننشالتایمز پیشتر گزارش داده بود متقاضیان ویزای مهاجرتی که برای مصاحبه در سفارتخانهها و کنسولگریهای آمریکا وقت تعیینشده داشتند، ایمیلهایی دریافت کردهاند که از تغییر زمان مصاحبه آنها خبر میدهد. بر اساس این ایمیلها، تاریخ جدید مصاحبه بعدا به متقاضیان اعلام خواهد شد.
این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که دولت ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوری او کارزار گستردهای برای محدود کردن مهاجرت به آمریکا به راه انداخته است.
این سیاست علاوه بر اخراج مهاجران غیرقانونی، شامل لغو برخی ویزاها و گرینکارتها و رد درخواستها به دلایل مختلف، از جمله در برخی موارد دیدگاههای سیاسی و مشارکت در اعتراضهای حامی فلسطینیان علیه عملیات اسرائیل در غزه، بوده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، میگوید هدف این اقدامات افزایش امنیت داخلی آمریکاست.
با این حال، بخشی از سیاستهای مهاجرتی دولت با موانع قضایی روبهرو شده است. یک قاضی فدرال روز جمعه سیاست دولت ترامپ برای تعلیق صدور ویزای مهاجرتی برای متقاضیان ۷۵ کشور را لغو کرد و حکم داد که این اقدام از اختیارات قانونی مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، فراتر رفته است.
بهگزارش رویترز، گروههای حقوق بشری نیز کارزار مهاجرتی دولت ترامپ را تبعیضآمیز و ناقض حقوق مربوط به آزادی بیان و دادرسی عادلانه توصیف کردهاند.
آنها همچنین هشدار دادهاند که این سیاستها بهویژه برای اقلیتهای قومی، نگرانیهایی درباره تبعیض و برخورد بر اساس مشخصات نژادی ایجاد کرده است.
ترامپ در کارزار انتخاباتی سال ۲۰۲۴ عمدتا بر مقابله با مهاجرت غیرقانونی تاکید داشت، اما دولت او در دوره دوم محدودیتهایی را نیز برای مهاجرت قانونی از جمله افزایش قابل توجه هزینه برخی از انواع ویزاهای کاری ایجاد کرده است.
جان رتکلیف،رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)
بر اساس گزارش رسانههای آمریکایی، جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، سهشنبه سوم شهرییور در اقدامی کمسابقه برای دیدار با مقامهای روسیه به مسکو سفر کرد. این سفر همزمان با تشدید فشارهای واشنگتن بر جمهوری اسلامی انجام میشود.
شبکه سیبیاس و وبسایت اکسیوس سهشنبه سوم شهریور بهنقل از منابع آگاه خبر این سفر را منتشر کردند اما نگفتند که او در این سفر با چه مقامهایی در مسکو دیدار میکند و محور مذاکرات چه خواهد بود.
سیا از اظهارنظر درباره این سفر خودداری کرده و کرملین نیز تاکنون واکنشی به آن نشان نداده است.
در صورت تایید، این نخستین سفر شناختهشده یک رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا به مسکو از نوامبر ۲۰۲۱ خواهد بود؛ زمانی که ویلیام برنز، رییس وقت سیا، با ولادیمیر پوتین دیدار و گفتوگو کرد. حدود سه ماه پس از آن دیدار، روسیه تهاجم گسترده خود به اوکراین را آغاز کرد. این سفر در عین حال سفر عالیرتبهترین مقام دولت دونالد ترامپ به روسیه از ماه ژانویه تاکنون است.
بهنوشته رویترز نشانه دیگری از اهمیت این سفر هفته گذشته آشکار شد. به گفته یک منبع آگاه، آمریکا از اوکراین خواسته بود در روزهای دوشنبه، سهشنبه و چهارشنبه این هفته از انجام حملات هوایی در اطراف مسکو، سنپترزبورگ و برخی مناطق شمالی روسیه خودداری کند، زیرا هواپیمای حامل یک مقام ارشد آمریکایی عازم پایتخت روسیه خواهد بود. فایننشال تایمز نخستین رسانهای بود که این درخواست واشینگتن از کییف را گزارش کرد.
اکسیوس سهشنبه گزارش داد رتکلیف روز یکشنبه واشینگتن را با یک هواپیمای دولتی آمریکا ترک کرد و ابتدا به لتونی رفت. او روز سهشنبه از ریگا با یک هواپیمای ترابری نظامی سی-۱۷ نیروی هوایی آمریکا راهی مسکو شد.
کارزار اقتصادی علیه جمهوری اسلامی، دلیل احتمالی سفر رتکلیف
این سفر در مقطع حساسی از جنگ ایران انجام میشود. آمریکا روز دوشنبه به کشورها و شرکتهای خارجی هشدار داد روابط تجاری خود با ایران را قطع کنند، در غیر این صورت ممکن است هدف تحریمهای ثانویه قرار گیرند. این اقدام بخشی از تلاش دولت دونالد ترامپ برای تشدید فشار اقتصادی بر تهران و واداشتن جمهوری اسلامی به توافقی برای پایان دادن به جنگی است که آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه علیه ایران آغاز کردند.
روسیه در این میان یکی از مهمترین شرکای راهبردی جمهوری اسلامی است. دو کشور روابط گسترده نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک دارند و حکومت ایران پهپادهایی را برای استفاده روسیه در جنگ اوکراین در اختیار مسکو قرار داده است. ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در ماه مارس روسیه را متهم کرد که نسخههای روسی این پهپادها را در اختیار جمهوری اسلامی قرار داده است.
ارزیابی اطلاعاتی اوکراین که رویترز در ماه آوریل گزارش کرد، همچنین حاکی از آن بود که روسیه تصاویر ماهوارهای در اختیار حکومت ایران گذاشته است تا تهران بتواند از آنها برای هدف قرار دادن تاسیسات آمریکا در خاورمیانه استفاده کند. مسکو ارائه چنین کمکی را رد کرده است.
روسیه در عین حال اعلام کرده آماده است به حلوفصل مناقشه میان آمریکا و جمهوری اسلامی کمک کند. هنوز مشخص نیست آیا جنگ ایران و روابط مسکو با تهران یکی از محورهای مذاکرات رییس سیا در روسیه خواهد بود یا خیر.
بارون ترامپ در تجمعی به مناسبت آغاز دومین دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ در سالن کپیتال وان آرنا در واشینگتن دیسی، اول بهمن ۱۴۰۳. عکس: مایک سیگر/رویترز
سرویس مخفی آمریکا اعلام کرد از ویدیویی که صداوسیمای جمهوری اسلامی پخش کرده و در آن جان بارون ترامپ، کوچکترین پسر رییسجمهوری آمریکا، را تهدید میکند، آگاه است. این ویدیو با عنوان «بارون ترامپ را کجا و چطور بکشیم؟» بهطور گسترده در رسانههای نزدیک به حکومت ایران بازنشر شده است.
نیت هرینگ، سخنگوی سرویس مخفی آمریکا، سهشنبه سوم شهریور در بیانیهای رسمی و مکتوب به سیانان گفت: «سرویس مخفی ایالات متحده از این ویدیو آگاه است و هر چیزی را که بتوان آن را تهدیدی علیه افراد تحت حفاظت ما تلقی کرد، بررسی میکند. بهدلیل نگرانیهای مربوط به امنیت عملیاتی، درباره مسائل مرتبط با اطلاعات حفاظتی اظهارنظر نمیکنیم.»
آسوشیتدپرس نیز این بیانیه را منتشر کرد و گزارش داد سرویس مخفی از تهدید علیه بارون ترامپ مطلع است.
ادعای جمهوری اسلامی از عبور یک زن از تدابیر امنیتی و ملاقات با بارون ترامپ
شبکه سه صداوسیما یکشنبه یکم شهریور یک ویدیوی سهدقیقهای پخش کرد که با عنوان «بارون ترامپ را کجا بکشیم؟» به زبان انگلیسی آغاز میشد. در این ویدیو اطلاعاتی درباره رفتوآمد بارون ترامپ و مکانهایی نمایش داده میشود که سازندگان ویدیو میگویند میتوان پسر رییسجمهوری آمریکا را در آنجا هدف قرار داد. برج ترامپ در نیویورک از جمله مکانهایی است که در تصاویر دیده میشود.
در بخشی از این ویدیو ادعا میشود اطلاعات مرتبط با بارون ترامپ، از دیدار او با زنی بهدست آمده است که توانسته از سدهای امنیتی و حفاظتی آمریکا عبور و با بارون ترامپ ملاقات کند.
گوینده در پایان ویدیو میگوید افرادی «بیصبرانه منتظر دریافت جایزه ۱۰ میلیون دلاری ما هستند».
وبسایت حکومتی تبیان نیز این ویدیو را با عنوان «بارون ترامپ را کجا و چطور بکشیم؟» منتشر کرد و پس از آن حسابهای کاربری نزدیک به حکومت در شبکههای اجتماعی بخشهایی از ویدیو را منتشر کردند.
سیانان به نقل از یک منبع در نهادهای فدرال مجری قانون به سیانان گفت این ویدیو بخشی از کارزاری متشکل از چندین ویدیو است که در ایران تولید شدهاند و دونالد ترامپ و اعضای خانوادهاش را هدف قرار میدهند.
به گفته این منبع، برخی ویدیوهای این کارزار شامل جزییات رفتوآمد اعضای خانواده ترامپ و پیشنهادهایی برای کشتن اعضای این خانواده بودهاند. او افزود عملیات حفاظتی بر اساس اطلاعات امنیتی سرویس مخفی، دیگر نهادها، پلیس و کشورهای دیگر، پیوسته جابهجا و تنظیم میشود.
این نخستین بار نیست که رسانههای نزدیک و وابسته به حکومت ایران اعضای خانواده رییسجمهوری آمریکا را به قتل تهدید میکنند. خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، پنجم مرداد ویدیویی با عنوان «ملانیا ترامپ کجا و چگونه در دسترس است؟!» منتشر کرد که با نمایش محلهای رفتوآمد و فروشگاههای مورد مراجعه او، مخاطبان را به اقدام علیه بانوی اول آمریکا تشویق میکرد. این رسانه اعلام کرد اطلاعات بهکاررفته در این ویدیو از «چند شبکه امنیتی ناشناس» به دست آمده است.
در پایان همین ویدیو بارون ترامپ، فرزند دونالد ترامپ، نیز با نمایش عبارت «Barron Trump, wait for us» تهدید میشود و راوی میگوید او «باید منتظر ما باشد».
همان روز، روزنامه همشهری، وابسته به شهرداری تهران، یک اینفوگرافی با عنوان «فهرست انتقام» منتشر کرد که تصاویر ۱۳ رهبر خارجی، از جمله ترامپ، نتانیاهو و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در آن دیده میشد.
ششم تیر نیز ۶۶ عضو مجلس خبرگان رهبری در بیانیهای، ترامپ و نتانیاهو را «مهدورالدم» خواندند و قتل آنان را بر «هر مکلفی که به آنان دسترسی یابد» واجب دانستند.
همزمان، مقامها و رسانههای حکومتی جمهوری اسلامی بارها بر «قصاص» و «انتقام» تاکید کردند و در مواردی ترامپ و نتانیاهو را بهطور مستقیم به مرگ تهدید کردند.
پس از کشته شدن علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، در نخستین ثانیههای آغاز جنگ ۴۰ روزه، موجی از تهدید از سوی مقامهای جمهوری اسلامی و رسانههای حکومتی علیه دونالد ترامپ به راه افتاد. در تجمعهای شبانه حامیان حکومت و همینطور در مراسم تشییع جنازه خامنهای پدر، بنرهای متعددی حاوی تهدید ترامپ به مرگ و مطالبه انتقام در دست شرکتکنندگان بود.
ترامپ ۱۹ تیر گفت اگر اتفاقی برای او بیفتد، از پیش دستور داده است جمهوری اسلامی با حملاتی روبهرو شود که «هرگز چنین سطحی از آن را ندیده است».
عباس محمدحسنی، رییس سازمان عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی، ۲۹ مرداد با تهدید ترامپ و همسرش ملانیا ترامپ گفت: «ما با کسی که پدر ما را کشته است، کوتاه نخواهیم آمد و شمشیر را غلاف نخواهیم کرد، ولو اینکه این امر زمان ببرد.»
تهدید پسر ترامپ، پس از تلاش برای سوءقصد به جان پسر نتانیاهو
انتشار این گزارش پس از آن صورت گرفت که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از تلاش جمهوری اسلامی برای کشتن یکی از پسرانش خبر داد و گفت تهدیدهای امنیتی، حفاظت از فرزندانش را ضروری کرده است.
نتانیاهو دوشنبه دوم شهریور در گفتوگویی زنده با کانال ۱۴ اسرائیل گفت: «ایران یکی از پسرانم را هدف قرار داد. ایران تلاش کرد یکی از پسرانم را ترور کند، بکشد. تلاش کرد او را ترور کند.»
او مشخص نکرد کدامیک از پسرانش هدف قرار گرفته و درباره زمان، مکان و چگونگی این اقدام نیز توضیحی نداد.
نخستوزیر اسرائیل افزود حفاظت از پسرانش اقدامی تجملی نیست و گفت: «بدون آن، بهسادگی در این کار موفق خواهند شد.»
رسانه اسرائیلی «سروگیم» گزارش داد اطلاعات مربوط به تلاش برای کشتن یکی از پسران نتانیاهو ماهها بهدلیل محدودیتهای سانسور اجازه انتشار نداشت.
نیویورکتایمز ۲۱ مرداد به نقل از دو مقام آمریکایی نوشت نهادهای اطلاعاتی ۱۷ تیر و هنگام بازگشت ترامپ از نشست ناتو در ترکیه، از تهدیدی معتبر برای هدف قرار دادن هواپیمای او با موشک زمینبههوا مطلع شدند. افزون بر این، آنها از حضور فردی مجهز به موشک دوشپرتاب در نزدیکی نشست ناتو و اطلاع جمهوری اسلامی از ساختمان و طبقه محل اقامت ترامپ آگاه بودند. جدی بودن تهدید، مقامهای آمریکایی را به اجرای عملیاتی فریبنده برای خروج ترامپ از ترکیه واداشت.
نمایی از ساختمان وزارت خارجه آمریکا در واشینگتن - ۲۰ تیر ۱۴۰۴
نیویورکتایمز گزارش داد وزارت خارجه آمریکا در حال آمادهسازی برای بازگرداندن دیپلماتهای این کشور به سفارتخانههای خاورمیانه است که پیش از جنگ با جمهوری اسلامی و در جریان آن تخلیه شدند. این وضعیت نشان میدهد واشینگتن در شرایط کنونی احتمالا قصدی برای ازسرگیری جنگ تمامعیار ندارد.
بر اساس یک سند داخلی وزارت خارجه آمریکا که نیویورکتایمز به آن دست یافته است، بازگشت کارکنان و کاهش تدابیر اضطراری در نمایندگیهای دیپلماتیک آمریکا ممکن است از همین هفته آغاز شود.
سه مقام آمریکایی که بهدلیل نداشتن مجوز برای گفتوگو با رسانهها خواستند نامشان فاش نشود نیز این تغییرات را تشریح کردند.
بازگشت کارکنان در حالی انجام میشود که مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی به نتیجه نرسیده و دولت دونالد ترامپ به اعمال تحریمهای اقتصادی تازه روی آورده است.
این تحولات در حالی است که پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، دوم شهریور گفت واشینگتن گزینه حملات نظامی علیه جمهوری اسلامی، از جمله در تنگه هرمز و دیگر نقاط ایران، را کنار نگذاشته است.
او هشدار داد اگر تهران دست به «اقدامی نسنجیده» بزند یا با ارتش آمریکا درگیر شود، واشینگتن «هر کاری لازم باشد» انجام خواهد داد.
بر اساس سند وزارت خارجه، سفارتخانههای آمریکا در اسرائیل، لبنان، عربستان سعودی، قطر، اردن، عمان، عراق و کویت از جمله نمایندگیهایی هستند که قرار است شمار کارکنانشان افزایش یابد.
وزارت خارجه آمریکا در بیانیهای اعلام کرد وضعیت امنیتی نمایندگیهای دیپلماتیک خود را در سراسر جهان بهطور مستمر بررسی میکند و بر اساس تازهترین ارزیابیها، شمار کارکنان برخی نمایندگیها در خاورمیانه را تغییر میدهد.
این وزارتخانه هدف از این اقدام را ادامه پیشبرد سیاست خارجی آمریکا در کنار تامین امنیت کارکنان خود اعلام کرد.
واشینگتن در روزهای اخیر در کنار حفظ گزینه نظامی، فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را نیز افزایش داده است.
وزارت خزانهداری آمریکا دوم شهریور کارزار «طرد اقتصادی» را آغاز کرد و ۲۴ فرد، ۴۸ شرکت و نهاد و شش کشتی مرتبط با حکومت ایران را تحریم کرد.
تخلیه سفارتخانهها در جریان جنگ
هشتم اسفند ۱۴۰۴، یک روز پیش از حمله آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، به کارکنان غیرضروری سفارت آمریکا در اورشلیم و اعضای خانوادههای آنان اجازه داده شد با هزینه دولت، اسرائیل را ترک کنند.
در هفتههای بعد و همزمان با هدف قرار گرفتن مراکز دیپلماتیک آمریکا در عربستان سعودی، کویت، عراق و دیگر نقاط منطقه با پهپادها و راکتها از سوی جمهوری اسلامی و متحدان منطقهای آن، وزارت خارجه آمریکا دستور تخلیه نمایندگیهای خود را در سراسر خاورمیانه صادر کرد.
برخی دیپلماتهای مستقر در این کشورها نیز بهعنوان اقدام احتیاطی به جای حضور در سفارتخانهها از خانههای خود کار میکردند.
مقامهای کنونی و پیشین وزارت خارجه آمریکا بازگشت کارکنان را نشانه کاهش سطح تنشها دانستند؛ هرچند مذاکرات آمریکا و حکومت ایران بر سر تمدید آتشبس ۶۰ روزهای که هفته گذشته منقضی شد، به نتیجه نرسیده است.
دن شاپیرو، سفیر پیشین آمریکا در اسرائیل و از مقامهای پیشین وزارت دفاع این کشور در امور خاورمیانه، گفت: «بازگرداندن کارکنان به نمایندگیهایی که بخشی از آنها تخلیه شده بود، نشان میدهد دولت معتقد است جنگ رو به پایان است.»
با این حال، چین سوم شهریور هشدار داد تحریمهای تازه آمریکا علیه جمهوری اسلامی تنشها را تشدید میکند و خطر گسترش درگیریها را افزایش میدهد.
بازگشت کامل کارکنان به سه سفارتخانه
بر اساس سند وزارت خارجه، نخستین دیپلماتها به سفارت آمریکا در لبنان بازخواهند گشت، هرچند شمار کارکنان این سفارتخانه در این مرحله به سطح کامل پیش از جنگ نخواهد رسید.
در نهایت قرار است کارکنان سفارتخانههای آمریکا در اسرائیل، اردن و عمان بهطور کامل بازگردند.
سقف شمار کارکنان نمایندگیهای آمریکا در امارات متحده عربی، عربستان سعودی، قطر و لبنان در مرحله نخست ۸۵ درصد و در عراق، کویت و بحرین ۷۵ درصد خواهد بود.
وزارت خارجه همچنین در شش کشور حاشیه خلیج فارس و لبنان محدودیتهایی را برای همراهی اعضای خانواده کارکنان اعمال خواهد کرد.
جان آر. بس، معاون پیشین وزیر خارجه آمریکا در امور مدیریت، گفت محدودیت برای اعضای خانواده کارکنان در کشورهای خلیج فارس نشان میدهد واشینگتن همچنان سطح خطر در منطقه را بالا ارزیابی میکند.
او گفت سطح تهدید در مقایسه با ۳۰، ۶۰ یا ۹۰ روز پیش کاهش یافته، اما همچنان از پیش از آغاز جنگ بالاتر است.
دو مقام آمریکایی نیز به نیویورکتایمز گفتند برخی دیپلماتهایی که در جریان جنگ تخلیه شده بودند، خواستار روشن شدن محل ماموریت خود شدهاند؛ بهویژه کارکنانی که برای آغاز سال تحصیلی فرزندانشان باید درباره محل زندگی و تحصیل آنان تصمیم بگیرند.
مشخص نیست این موضوع در تصمیم وزارت خارجه نقشی داشته است یا نه و اگر داشته، تا چه اندازه موثر بوده است.
مقامهای پیشین وزارت خارجه تاکید کردند بازگرداندن دیپلماتها و برخی اعضای خانوادههای آنان میتواند نشانه تمایل دولت ترامپ به جلوگیری از ازسرگیری درگیریها باشد، اما تضمینی برای صلح پایدار نیست.
رابرت دانین، معاون پیشین دستیار وزیر خارجه آمریکا در امور خاور نزدیک، گفت بازگرداندن کارکنان سفارتخانهها مانعی برای اقدام احتمالی آمریکا علیه ایران در آینده ایجاد نمیکند.
او با اشاره به تخلیه نمایندگیهای دیپلماتیک آمریکا در جریان جنگ گفت: «آنها یک بار این کار را کردند. میتوانند دوباره انجامش دهند.»
فرودگاه لایپزیگ پس از یافته شدن پهپاد در نزدیکی یکی از باندها
رسانههای آلمان گزارش دادند بازرسان پهپاد سومی را همراه با حدود ۵۰ گرم ماده مشکوک به «هگزوژن»، نوعی ماده منفجره نظامی، در نزدیکی فرودگاه لایپزیگ-هاله یافتهاند. این کشف به پرونده حمله نافرجام پهپادی به این فرودگاه مرتبط است.
شبکههای اندیآر و دبلیودیآر و روزنامه زوددویچه سایتونگ سهشنبه سوم شهریور اعلام کردند پهپاد سوم ۲۳ مرداد، ۱۰ روز پس از حادثه اصلی، در غرب فرودگاه پیدا شد.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، دفتر دادستان کل آلمان تا زمان انتشار این خبر به درخواست این خبرگزاری برای اظهار نظر پاسخ نداد.
منابع امنیتی مورد استناد رسانههای آلمانی احتمال دادهاند دستگاه اطلاعاتی روسیه در این حمله نافرجام نقش داشته باشد.
مسکو این اتهام را رد کرده است و مقامهای آلمان هنوز درباره عامل حادثه به نتیجهای قطعی نرسیدهاند.
ماجرای فرودگاه لایپزیگ ۱۳ مرداد آغاز شد؛ زمانی که یک پهپاد حامل مواد منفجره در نزدیکی یک هواپیمای باری آنتونوف اوکراین در این فرودگاه کشف شد.
این هواپیما برای انتقال تدارکات نظامی مورد استفاده قرار میگرفت.
بازرسان همچنین احتمال میدهند پهپاد دومی پس از تعطیلی موقت فرودگاه با یک هواپیمای باری شرکت دیاچال برخورد کرده باشد.
جزییات بیشتری درباره میزان خسارت احتمالی یا سرنوشت این پهپاد منتشر نشده است.
فرودگاه لایپزیگ یکی از مراکز مهم حملونقل بار و پشتیبانی نظامی در اروپاست و سازمان پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو) و شرکت هواپیمایی آنتونوف اوکراین از امکانات آن برای انتقال تجهیزات و تدارکات نظامی استفاده میکنند.
پرواز پهپادهای ناشناس پیشتر نیز فعالیت چند فرودگاه اروپایی را مختل کرده بود.
مهر سال گذشته، فرودگاههای کپنهاگ و اسلو پس از مشاهده چند پهپاد بزرگ برای چند ساعت تعطیل شدند و دهها هزار مسافر با تاخیر یا تغییر مسیر پروازها روبهرو شدند.
پلیس دانمارک گفت این پهپادها را یک «اپراتور توانمند» هدایت میکرد، اما مظنونی معرفی نکرد.
مسکو نیز دخالت در این رویداد را تکذیب کرد.
چند هفته بعد، مشاهده پهپادهای ناشناس در فرودگاه مونیخ فعالیت دهها پرواز را مختل کرد و بیش از ۱۰ هزار مسافر را سرگردان ساخت.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، روسیه را عامل احتمالی بیشتر این پروازها دانست، هرچند تاکید کرد پهپادهای مشاهده شده مسلح نبودند.
بر اساس گزارشها، در سال ۲۰۲۵ بیش از هزار پرواز مشکوک پهپادی بر فراز تاسیسات نظامی، فرودگاهها و دیگر زیرساختهای حیاتی این کشور ثبت شد.