در حملات گسترده روسیه به کییف و مناطق اطراف آن ۱۶ نفر کشته و بیش از ۴۰ تن دیگر زخمی شدند. ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، هشدار داد تاخیر متحدان این کشور در تامین دوباره موشکهای پدافند هوایی، به بهای جان مردم تمام میشود.
نیروی هوایی اوکراین پنجشنبه ۲۹ مرداد اعلام کرد روسیه در جریان این حملات شبانه، دهها موشک بالستیک، کروز و فراصوت و همچنین ۱۶۸ پهپاد به سوی اوکراین شلیک کرد.
به گزارش رویترز، پدافند هوایی اوکراین حدود ۹۰ درصد پهپادها و بیشتر موشکهای کروز را سرنگون کرد، اما نتوانست هیچیک از موشکهای بالستیک را رهگیری کند.
ویتالی کلیچکو، شهردار کییف، گفت طبقات بالایی یک ساختمان مسکونی ۹ طبقه در منطقه سولومیانسکی پایتخت ویران شد و بیشتر قربانیان حملات روسیه در همین ساختمان جان خود را از دست دادند.
او افزود یک مدرسه، یک بیمارستان کودکان، شماری ساختمان غیرمسکونی و چند انبار نیز هدف قرار گرفتند.
رویترز در ادامه نوشت ارتش روسیه همچنین منطقه اودسا در ساحل دریای سیاه را هدف حمله قرار داد.
حملات مکرر روسیه به زیرساختهای بندری و کشتیها در هفتههای اخیر، صادرات حیاتی محصولات کشاورزی اوکراین را عملا متوقف کرده و بر قیمت جهانی مواد غذایی تاثیرگذار بوده است.
در تحولی دیگر، وزارت دفاع رومانی ۲۹ مرداد اعلام کرد در جریان حمله روسیه به اوکراین، یک پهپاد در خاک این کشور سقوط کرد. رومانی عضو ناتو و اتحادیه اروپا است.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
سازمان ملل پیشتر اعلام کرد در ماه ژوئیه (۱۰ تیر تا ۹ مرداد)، بالاترین شمار تلفات غیرنظامیان از ماههای نخست جنگ به ثبت رسید که اکثر آن در خاک اوکراین بود.
درخواست زلنسکی برای تامین فوری موشکهای پاتریوت
در پی تشدید حملات روسیه، زلنسکی بار دیگر از متحدان اوکراین خواست ذخایر موشکهای رهگیر سامانه پاتریوت این کشور را تامین کنند.
رییسجمهوری اوکراین در تلگرام نوشت: «موشکهای رهگیر سامانههای پاتریوت هنوز جایگزین نشدهاند، در حالی که ما هر روز به آنها نیاز داریم. هر موشک اضافی جان شماری از مردم ما را نجات میدهد.»
زلنسکی اضافه کرد تا زمانی که اوکراین از توان دفاع موشکی برای محافظت از شهرهایش برخوردار نباشد، مسکو وارد مذاکرات جدی صلح نخواهد شد.
او هشدار داد: «متاسفانه واکنش جهان به چنین حملاتی همیشه متناسب نیست.»
پاتریوت تنها سلاح موجود در زرادخانه اوکراین است که توانایی سرنگونی موشکهای بالستیک را دارد.
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، در واکنش به سخنان زلنسکی، مقابله اوکراین با موشکهای بالستیک را «فوریترین اولویت» دانست و از همکاری با اعضا و شرکای اتحادیه اروپا برای تقویت توان دفاعی کییف خبر داد.
گفتوگوها با میانجیگری آمریکا برای پایان دادن به جنگ چهارساله پس از مخالفت اوکراین با خواسته روسیه برای واگذاری مناطق بیشتری از خاک این کشور، اوایل سال جاری میلادی متوقف شد.
ادامه حملات اوکراین به تاسیسات نفتی روسیه
مقامهای منطقه تاتارستان روسیه، در هزار کیلومتری شرق مسکو، ۲۹ مرداد اعلام کردند حمله پهپادی شبانه اوکراین، فعالیت یک مجتمع صنعتی در شهر نیژنکامسک را مختل کرد و به شماری از واحدهای مسکونی آسیب رساند.
ستاد کل ارتش اوکراین خبر داد پالایشگاه نفت «تانکو» و یک پایانه نفتی در این منطقه هدف قرار گرفتند.
ارتش اوکراین در هفتههای اخیر حملات خود به زیرساختهای انرژی و دیگر تاسیسات روسیه را شدت بخشیده است.
کییف میگوید هدف از این حملات، محروم کردن مسکو از منابع مالی مورد نیاز برای ادامه جنگ است.
مقر ساحلی شرکت نفت کویت در ماه فروردین هدف حمله پهپادی قرار گرفت و کارکنان آن به محلی در حدود ۴۰ کیلومتری جنوب این کشور منتقل شدند. با این حال، این شرکت تا اوایل مرداد قراردادی ۱۶ میلیارد دلاری در زمینه خطوط لوله با شرکتهای آمریکای شمالی امضا کرد که بزرگترین سرمایهگذاری مستقیم خارجی در تاریخ کویت است.
با نزدیک شدن جنگ با جمهوری اسلامی به ماه هفتم و ادامه بنبست میان تهران و واشینگتن برای رسیدن به توافقی پایدار، خاطره اشغال کویت به دست عراق در سال ۱۹۹۰ میلادی نیز بار دیگر زنده شده است.
این ماه سیوششمین سالگرد اشغال کویت است؛ رویدادی که در آن ارتش عراق ظرف چند ساعت این کشور را به تصرف درآورد و آثار آن همچنان بر جامعه کویت باقی مانده است.
نیروهای عراقی هنگام عقبنشینی در سال ۱۹۹۱ بیش از ۶۰۰ چاه نفت کویت را به آتش کشیدند.
شبکه العربیه پنجشنبه ۲۹ مرداد به نقل از منابع آگاه گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به تیم مذاکرهکننده خود گفته است احتمال دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی کاهش یافته و مذاکرات با تهران برای چند هفته متوقف شود.
بر اساس این گزارش، دولت ترامپ اطلاعاتی درباره طرح جمهوری اسلامی برای ازسرگیری حملات به کشتیها و همچنین احتمال انجام عملیاتی فراتر از هدف قرار دادن شناورها دریافت کرده است.
منابع العربیه افزودند ترامپ به تیم خود گفته در صورت ناکامی فشار اقتصادی علیه جمهوری اسلامی، احتمال انجام حملات گسترده وجود دارد.
ترامپ بامداد ۲۹ مرداد در تروثسوشال اعلام کرد واشینگتن «سنگینترین عملیات اقتصادی» را علیه جمهوری اسلامی آغاز میکند و هشدار داد هر کشوری که به تهران «راه نجات» بدهد، با پیامدهای سنگین اقتصادی روبهرو میشود.
بر اساس گزارش موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک درباره هفتههای نخست جنگ، کویت پس از امارات متحده عربی، بیش از دیگر کشورهای عرب منطقه هدف حملات قرار گرفت و شمار حملات به آن از مجموع حملات به عربستان سعودی و قطر بیشتر بوده است.
دو اردوگاه نظامی آمریکا و چند پایگاه هوایی کویت نیز در جریان جنگ هدف قرار گرفتند.
بدر السیف، تاریخدان دانشگاه کویت و پژوهشگر وابسته به اندیشکده چتمهاوس در لندن، گفت کویت در طول تاریخ ناچار بوده تهدیدهای خارجی و همسایگان بزرگتر و گاه قدرتمندتر را مدیریت کند و آثار اشغال عراق همچنان بر جامعه این کشور باقی مانده است.
اقتصاد کویت زیر فشار جنگ
پس از آغاز جنگ، مردم برای اهدای خون اقدام کردند، اتاقهای امن در زیرزمینها آماده شد و خرید ژنراتور، مواد غذایی و آب افزایش یافت. مدارس به آموزش آنلاین روی آوردند و زنجیره تامین کالا نیز از مسیر عربستان سعودی و امارات تقویت شد.
با این حال، بسته شدن تنگه هرمز صادرات کویت را بهشدت کاهش داده است.
برخلاف عربستان سعودی و امارات متحده عربی، کویت مسیر خط لوله جایگزینی برای صادرات نفت ندارد و به تنگه هرمز وابسته است.
خبرگزاری فرانسه ۲۳ مرداد گزارش داد بیش از ۹۰ درصد درآمد دولت کویت و تقریبا تمام درآمد صادراتی این کشور به فروش نفت خام وابسته است.
آمنه بکر، رییس بخش تحلیل خاورمیانه در موسسه کپلر، وابستگی کویت به تنگه هرمز را یک «آسیبپذیری راهبردی» توصیف کرد.
کویت پیش از جنگ، روزانه بیش از دو میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه نفت تولید میکرد و قصد داشت ظرفیت تولید خود را تا سال ۲۰۴۰ به چهار میلیون بشکه در روز افزایش دهد.
دادههای اولیه رسمی نشان میدهد اقتصاد کویت در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴.۶ درصد کوچک شده و تولید ناخالص داخلی بخش نفت آن ۱۲.۵ درصد کاهش یافته است.
این آمار تنها ماه نخست جنگ را دربر میگیرد.
بر اساس نظرسنجی بلومبرگ از ۹ اقتصاددان در ماه ژوئن نیز اقتصاد کویت در سال ۲۰۲۶ احتمالا ۷.۹ درصد کوچک خواهد شد.
دانیل کی، اقتصاددان ارشد بانک ملی کویت، گفت اقتصاد این کشور با اتکا به پشتوانههای مالی حاکمیتی، مداخله سیاستگذاران و همکاری منطقهای توانسته در برابر بحران نسبتا خوب مقاومت کند؛ هرچند تولید ناخالص داخلی امسال آسیب خواهد دید.
جنگ همچنین این نگرانی را در میان برخی کویتیها ایجاد کرده که اتحاد چند دههای با آمریکا همیشه تضمینکننده امنیت این کشور نیست.
سفارت آمریکا در کویت پس از هدف قرار گرفتن در جریان جنگ تعطیل شد و در ماه ژوئن فعالیت خود را از سر گرفت.
کویت همزمان روابط خود را با متحدان اروپایی و عرب برای تقویت حاکمیت و توان دفاعی گسترش داده است.
به نوشته بلومبرگ، مقامهای کویتی با وجود پیامدهای جنگ و خسارتهای اقتصادی میکوشند نشان دهند کشور همچنان برای تجارت و سرمایهگذاری باز است؛ هرچند بسیاری از کویتیها جنگ کنونی را یک درگیری فرسایشی میدانند که هنوز چشمانداز روشنی برای پایان آن وجود ندارد.
اطلاعات اداره مهاجرت دانمارک حاکی از آن است که علاوه بر لقایی، اتباعی از پاکستان، مصر، سوریه، عربستان سعودی، زیمبابوه، ترکیه، آمریکا و بریتانیا در این فهرست حضور دارند.
در این میان، شهروندان ترکیه بیشترین شمار افراد ممنوعالورود را تشکیل میدهند.
این سازوکار شامل آن دسته از مبلغان مذهبی خارجی میشود که به تشخیص مقامهای دانمارکی، حضورشان ممکن است «نظم عمومی» این کشور را به خطر بیندازد.
قرار گرفتن در این فهرست الزاما به معنای محکومیت کیفری در دانمارک نیست. چنین تصمیمی میتواند بر اساس رفتار، فعالیتها یا اظهارات فرد و ارزیابی مقامها از پیامدهای احتمالی حضور او اتخاذ شود.
همه افراد این فهرست لزوما پیشتر در دانمارک زندگی یا فعالیت نکردهاند. قوانین این کشور چنین سابقهای را شرط ممنوعالورود شدن نمیداند و فعالیتها یا اظهارات فرد در خارج از دانمارک نیز میتواند مبنای تصمیمگیری قرار گیرد.
سابقه فعالیت لقایی در مسجد «امام علی» کپنهاگ
بر اساس اطلاعات اداره مهاجرت دانمارک، لقایی متولد اردیبهشت ۱۳۴۱ است و اکنون در ایران اقامت دارد.
افراد حاضر در این فهرست معمولا برای دورهای دو ساله از ورود به دانمارک منع میشوند و در صورت تداوم شرایط، این محدودیت قابل تمدید است.
دوره دوساله ممنوعیت لقایی از ۲۹ خرداد سال جاری آغاز شده است.
این نخستین بار نیست که نام او در فهرست افراد منعشده از ورود به دانمارک قرار میگیرد.
گزارشهای رسانههای این کشور نشان میدهد لقایی پیش از اعمال ممنوعیت، سابقه حضور و فعالیت مذهبی در دانمارک داشته و چند سال با مسجد «امام علی» در کپنهاگ در ارتباط بوده است.
او پیشتر در این مرکز سخنرانی میکرده و درباره مسائل مذهبی و خانوادگی مشاوره میداده است.
یک روزنامه دانمارکی مرداد ۱۴۰۴ با استناد به مکاتبات داخلی، شواهد بانکی و مدارک محرمانه وزارت خارجه، از ارتباطات گسترده مالی و سازمانی مسجد «امام علی» کپنهاگ با جمهوری اسلامی پرده برداشت.
نخستین ممنوعیت ورود لقایی به دانمارک به سال ۲۰۱۸ بازمیگردد. رسانههای دانمارکی در آن زمان به دیدگاهها و نوشتههای او درباره زنان، روابط زناشویی و تنبیه بدنی در خانواده پرداختند.
از موسسه «اهل بیت» در نیجریه تا اخراج از استرالیا
بررسی رسانهها در ایران نشان میدهد لقایی از چهرههای نزدیک به جمهوری اسلامی به شمار میرود.
رسانه جریانآنلاین لقایی را دارای مدرک دکترای فلسفه اسلامی از حوزه علمیه قم معرفی کرد و نوشت او در سال ۱۹۹۲ «مرکز آموزشی اهل بیت» را در کانو نیجریه بنیان گذاشت.
وبسایت شیعهنیوز نیز لقایی را «طلبهای اهل اصفهان و شاگرد مکتب روحالله [خمینی]» توصیف کرد و افزود او در سال ۱۹۹۷ مرکز اسلامی «امام حسین» را در ارلوود استرالیا تاسیس کرد.
بر اساس گزارشهای رسانهای، لقایی در سال ۱۳۸۴ از استرالیا اخراج شد.
رادیو فردا در آن زمان دلیل اخراج او را «جاسوسی» و ارتکاب اعمالی «در ارتباط با مداخله خارجی» عنوان کرد.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز نوشت لقایی پیش از اخراج، ۱۶ سال در استرالیا به «تبلیغ دین اسلام» مشغول بود.
در سالهای اخیر، گزارشهای متعددی درباره استفاده جمهوری اسلامی از مراکز اسلامی فعال در کشورهای مختلف برای پیشبرد اهداف و فعالیتهای حکومتی منتشر شده است.
سوئد آبان ۱۴۰۴ کمکهای دولتی به مرکز اسلامی «امام علی» در حومه استکهلم را قطع کرد. سازمان امنیت سوئد (سپو) اعلام کرد نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی از این مسجد بهعنوان بستری برای فعالیتهای اطلاعاتی در خاک سوئد استفاده کردهاند.
آلمان نیز مرداد ۱۴۰۳ فعالیت مرکز اسلامی هامبورگ را بهدلیل تبلیغ ایدئولوژی جمهوری اسلامی، حمایت از حزبالله لبنان و اقدام علیه قانون اساسی آلمان ممنوع کرد.
کاتز پنجشنبه ۲۹ مرداد در پیامی به زبان ترکی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، این کشور را به «ماجراجوییهای خطرناکی در سوریه» میکشاند اما: «اسرائیل اجازه نخواهد داد هیچ طرفی امنیتش را تهدید کند.»
او افزود: «بهتر است اردوغان در مجلس ترکیه به اظهارات خیالپردازانه و دور از واقعیت خود علیه اسرائیل ادامه دهد و عزم اسرائیل در دفاع از خود را به آزمون نگذارد.»
این هشدار پس از آن مطرح شد که اسرائیل ۲۷ مرداد در حملاتی هوایی، پایگاه نظامی ابوالظهور در استان ادلب در شمال غرب سوریه را هدف قرار داد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۲۸ مرداد تاکید کرد کشورش حضور نظامی ترکیه در سوریه را در صورتی که تهدیدی علیه اسرائیل باشد، تحمل نخواهد کرد.
او گفت: «پیام را به روشنی منتقل کردیم، اما ظاهرا آن را بهاندازه کافی خوب نشنیدند. بنابراین کاری کردیم که آن را بهتر درک کنند.»
اردوغان ۲۰ خرداد در نشست فراکسیون حزب عدالت و توسعه در پارلمان ترکیه گفته بود حملات اسرائیل به سوریه و لبنان به مرحلهای رسیده است که ترکیه را نیز تهدید میکند.
جدال روایتها درباره حضور نظامی ترکیه در ابوالظهور
وزارت دفاع ترکیه ۲۹ مرداد در بیانیهای با اشاره به حمله اسرائیل به پایگاه ابوالظهور اعلام کرد اقدامات اسرائیل «تمامیت ارضی، حاکمیت و وحدت» سوریه را هدف قرار میدهد.
بر اساس این بیانیه، «نباید این تصور شکل بگیرد» که مداخلات نظامی اسرائیل در کشورهای همسایه «امری عادی و قابل قبول» است.
وزارت دفاع ترکیه تاکید کرد هیچ نیرو یا هیات نظامی این کشور «پیش از حمله یا هنگام وقوع آن» در ابوالظهور حضور نداشت.
پیشتر در ۲۸ مرداد، پایگاه خبری واینت گزارش داد حمله اسرائیل به پایگاه هوایی ابوالظهور پس از بازدید یک هیات نظامی ترکیه از این پایگاه انجام شد و هدف آن، جلوگیری از گسترش حضور نظامی آنکارا در سوریه بود.
بر اساس این گزارش، رومن گافمن، رییس موساد، چهار روز پیش از این رویداد، در تماسی تلفنی با وزیر امور خارجه سوریه درباره افزایش حضور نظامی ترکیه در این کشور گفتوگو کرده بود.
واینت این تماس را یکی از عالیرتبهترین ارتباطات مستقیم میان مقامهای اسرائیلی و سوری از زمان سرنگونی حکومت بشار اسد توصیف کرد.
اسرائیل پس از سرنگونی اسد در آذر ۱۴۰۳، با استناد به نگرانیهای امنیتی، نیروهای خود را وارد منطقه حائل در جنوب سوریه کرد.
این اقدام با مخالفت دولت سوریه و محکومیت ترکیه و کشورهای عربی منطقه روبهرو شد.
دمشق همچنان بهدنبال توافق با اسرائیل است
اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، ۲۸ مرداد در مصاحبه با پایگاه خبری اکسیوس و در واکنش به حمله اخیر اسرائیل اعلام کرد دمشق همچنان خواهان دستیابی به توافقی برای کاهش تنشها در مرز دو کشور است.
او گفت دولت سوریه پیش و پس از این حمله با دولت آمریکا در تماس بوده است.
شیبانی هدف از این تعاملات را «انتقال موضع و نگرانیهای سوریه و تلاش برای جلوگیری از تشدید تنش» عنوان کرد.
او ادامه داد: «برای آمریکا روشن کردیم که به نیتهای اسرائیل در قبال سوریه اعتماد نداریم و معتقدیم سیاست کنونی اسرائیل، از جمله تشدید تنشهای نظامی و اقدامات آن در میدان، به ثبات سوریه یا منطقه کمک نمیکند.»
در تحولی دیگر، ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، ۲۸ مرداد از نیروهای این کشور در جنوب سوریه بازدید کرد.
زمیر در جریان این بازدید گفت: «اجازه نخواهیم داد نیروهای متخاصم در مرزهایمان مستقر شوند و میدانیم چگونه قدرت خود را هر جا و هر زمان که لازم باشد، به کار بگیریم.»
بر اساس یادداشتی تحلیلی که واینت منتشر کرده است، رومن گافمن، رییس موساد، ۱۴ اوت ۲۰۲۶ [۲۳ مرداد] در تماسی تلفنی با اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، درباره افزایش حضور نظامی ترکیه در خاک سوریه گفتوگو کرد.
واینت این تماس را یکی از عالیرتبهترین ارتباطات مستقیم میان مقامهای اسرائیل و سوریه از زمان سقوط حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ توصیف کرد. این گزارش میگوید نگرانی مشترک از گسترش نفوذ ترکیه، با وجود اختلافهای تاریخی دمشق و اسرائیل، زمینه چنین ارتباطی را فراهم کرده است.
این رسانه تاکید کرد تماس یادشده نشانه شکلگیری یک ائتلاف محرمانه میان دو طرف نیست، بلکه همسویی محدود و موقتی منافع آنها در برابر نفوذ فزاینده آنکارا در سوریه است.
اسرائیل پایگاه ابوالظهور را هدف قرار داد
به نوشته واینت، اسرائیل ۲۷ مرداد، چهار روز پس از تماس گافمن و شیبانی، هشت حمله هوایی علیه پایگاه نظامی ابوالظهور در شمالغرب سوریه انجام داد.
این حملات باند اصلی پایگاه و زیرساختهای ذخیرهسازی نظامی آن را هدف گرفت. بنا بر این گزارش، عملیات تنها چند ساعت پس از آن انجام شد که یک هیات نظامی ترکیه از پایگاه بازدید و امکانات و ظرفیت عملیاتی آن را بررسی کرده بود.
دفتر نخستوزیری اسرائیل پس از حمله اعلام کرد سوریه با فراهمکردن زمینه استقرار نیروهای نظامی ترکیه در ابوالظهور، در آستانه نقض «وضع موجود امنیتی مورد توافق» قرار گرفته بود.
در بیانیه دفتر نخستوزیری اسرائیل همچنین تاکید شد دمشق هشدارهای مکرر این کشور را نادیده گرفته است. اسرائیل تاکید کرد حضور نظامی تهدیدکننده در نزدیکی مرزهایش را تحمل نخواهد کرد.
اسرائیل حضور ترکیه را تهدیدی راهبردی میداند
گزارش واینت میگوید ترکیه حضور نظامی گستردهای در سوریه دارد و بر اساس نقشههای مبتنی بر منابع علنی، حدود ۱۲۶ پایگاه، پاسگاه و مرکز دیدهبانی متعلق به این کشور در شمال و مرکز سوریه مستقر شدهاند.
آنکارا همچنین در چارچوب توافقهای امنیتی با دولت جدید دمشق، آموزش و تجهیز نیروهای نظامی و امنیتی سوریه را آغاز کرده است. نویسنده این یادداشت معتقد است این همکاریها نفوذ قابلتوجهی بر ساختار امنیتی و آینده سیاسی سوریه در اختیار ترکیه قرار میدهد.
از دید اسرائیل، استقرار دائمی ترکیه در مناطق مرکزی یا جنوبی سوریه میتواند آزادی عمل نیروی هوایی اسرائیل را محدود کند. ترکیه برخلاف گروههای مسلح محلی، از نیروی هوایی پیشرفته، سامانههای جنگ الکترونیک و شبکههای مدرن پدافند هوایی برخوردار است و رویارویی با آن خطر گسترش درگیری منطقهای را در پی دارد.
به نوشته واینت، اسرائیل میکوشد پیش از تثبیت زیرساختهای نظامی ترکیه در سوریه، مانع تبدیل این کشور به سکویی برای نمایش قدرت آنکارا شود.
دمشق نیز از وابستگی کامل به آنکارا نگران است
این یادداشت تحلیلی احتمال میدهد دولت سوریه نیز نگران باشد که وابستگی کامل به ترکیه، حاکمیت ملی و کنترل آن بر قلمرو کشور را تضعیف کند. بر این اساس، ارتباط محدود و غیرعلنی با اسرائیل میتواند برای دمشق ابزاری در برابر قرارگرفتن کامل در حوزه نفوذ آنکارا باشد.
در مقابل، اسرائیل ممکن است از چنین تماسهایی برای دریافت اطلاعات درباره استقرار نیروهای ترکیه و تحرکات گروههای نزدیک به آن در سوریه استفاده کند.
واینت در عین حال درباره ماهیت دولت جدید سوریه به رهبری احمد الشرع ابراز تردید کرده است. نویسنده با اشاره به سابقه شرع در جبهه النصره و هیات تحریرالشام استدلال میکند که تغییر ظاهر و ادبیات سیاسی او برای رفع نگرانیهای امنیتی اسرائیل کافی نیست.
آمریکا حمله را تشدید غیرضروری تنشها خواند
حمله اسرائیل به پایگاه ابوالظهور با واکنش آمریکا روبهرو شد. به نوشته واینت، تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا، این حملات را اقدامی غیرضروری در جهت تشدید تنشها توصیف کرد.
واشینگتن در تلاش است سازوکاری رسمی برای جلوگیری از درگیری میان اسرائیل، ترکیه و سوریه ایجاد کند. هدف از این چارچوب، مدیریت تنشها و جلوگیری از رویارویی مستقیم بازیگران منطقهای در خاک سوریه عنوان شده است.
بااینحال، نویسنده یادداشت واینت استدلال میکند که چنین سازوکاری نباید آزادی عمل نظامی اسرائیل را محدود کند. او حمله به ابوالظهور را بخشی از سیاست بازدارندگی اسرائیل و پیامی به ترکیه دانسته است که این کشور اجازه نخواهد داد آنکارا با ایجاد پایگاههای نظامی در سوریه، موازنه قدرت منطقهای را تغییر دهد.
وزارت امور خارجه امارات متحده عربی اواخر سهشنبه ۲۷ مرداد اعلام کرد این تصمیم «با توجه به تشدید تنشهای منطقهای که صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی را تضعیف میکند» اتخاذ شده است.
این وزارتخانه همچنین تاکید کرد که امارات «قاطعانه به حفظ یکپارچگی نظام مالی بینالمللی متعهد است»، اما توضیح نداد تعلیق مبادلات از چه زمانی اجرایی میشود یا دقیقا چه فعالیتهایی را دربرمیگیرد.
به نوشته واشینگتنپست، تصمیم ابوظبی اندکی پس از آن اعلام شد که وزارت دفاع امارات متحده عربی، حکومت ایران را به شلیک دو موشک بالستیک به سوی این کشور متهم کرد. به گفته این وزارتخانه، موشکها تردد دریایی را هدف گرفته بودند؛ یکی از آنها در آبهای سرزمینی امارات و دیگری در خارج از این محدوده به دریا سقوط کرد.
جمهوری اسلامی چهارشنبه ۲۸ مرداد این اتهام را رد کرد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه حکومت ایران، این ادعاها را «بیاساس» خواند و گفت مطرحکردن آنها تلاشهای جاری برای تقویت اعتماد میان کشورهای منطقه را تضعیف میکند.
اعلام تعلیق روابط اقتصادی پس از تماس تلفنی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، صورت گرفت. جزئیات گفتوگوی دو طرف و ارتباط احتمالی آن با تصمیم ابوظبی اعلام نشده است.
یکی از مهمترین مسیرهای تجارت ایران بسته میشود
امارات متحده عربی یکی از بزرگترین شرکای تجاری ایران و مهمترین مبادی ورود کالا به این کشور است. دبی نیز طی دهههای گذشته بهعنوان یکی از مراکز اصلی تجارت ایران و دروازهای برای فعالیت شرکتها و بازرگانان ایرانی عمل کرده است.
به نوشته واشینگتنپست، بر اساس آمار سازمان تجارت جهانی، امارات متحده عربی در سال ۲۰۲۴ بزرگترین مبدا واردات ایران بود. ارزش کالاهای وارداتی ایران از امارات در آن سال حدود ۲۱ میلیارد دلار برآورد شد که نزدیک به ۳۰ درصد کل واردات ایران را تشکیل میداد.
تعلیق کامل مبادلات، در صورت اجرای گسترده، میتواند دسترسی شرکتهای ایرانی به کالا، ارز، خدمات بانکی و مسیرهای انتقال پول را محدود کند. بااینحال، هنوز روشن نیست آیا ابوظبی برای کالاهای اساسی یا مبادلات بشردوستانه استثنایی در نظر خواهد گرفت یا نه.
امارات در آغاز جنگ نیز از توقف تجارت با ایران خبر داده بود، اما به نوشته واشینگتنپست گزارشهای هفتههای اخیر از ازسرگیری بخشی از روابط تجاری میان دو کشور حکایت داشت.
فشار اقتصادی آمریکا بر جمهوری اسلامی افزایش مییابد
تصمیم امارات متحده عربی همزمان با تلاش واشینگتن برای تشدید فشار اقتصادی بر حکومت ایران اعلام شده است. آمریکا و جمهوری اسلامی بر سر تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت در جهان، در بنبست قرار دارند و مذاکرات برای پایاندادن به جنگ نیز به توافقی پایدار منجر نشده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، هفته گذشته گفته بود واشینگتن بهزودی اقداماتی را علیه حکومت ایران به اجرا میگذارد که به ادعای او، «در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور سابقه نداشته است.»
دونالد ترامپ نیز متعاقبا از آغاز آنچه «سنگینترین عملیات اقتصادی» علیه یک کشور خواند، خبر داد و هشدار داد کشورهایی که موسسات مالی، شرکتها، فرودگاهها یا نهادهای دولتی آنها به حکومت ایران «راه نجات» بدهند، با پیامدهای سنگین اقتصادی روبهرو خواهند شد.
ترامپ از متحدان آمریکا خواسته است برای منزویکردن حکومت ایران به این کارزار بپیوندند. تصمیم امارات متحده عربی، بهعنوان یکی از نزدیکترین متحدان منطقهای واشینگتن و یکی از مهمترین شرکای تجاری تهران، میتواند نخستین نشانه از همراهی کشورهای دیگر با این سیاست باشد.
تنش میان جمهوری اسلامی و امارات دوباره افزایش یافته است
امارات متحده عربی با وجود سالها تنش منطقهای، روابط سیاسی و اقتصادی خود را با حکومت ایران حفظ کرده بود. این کشور پس از آغاز جنگ از سوی آمریکا و اسرائیل در اسفند سال گذشته، به یکی از اهداف حملات تلافیجویانه حکومت ایران تبدیل شد.
تهران در جریان جنگ، کشورهای منطقهای میزبان پایگاههای آمریکا را با پهپاد و موشک هدف قرار داده است. امارات متحده عربی میگوید بیش از دو هزار و ۶۰۰ حمله علیه این کشور انجام شده و در مقایسه با برخی دیگر از کشورهای حاشیه خلیج فارس، موضع سختگیرانهتری در برابر حکومت ایران اتخاذ کرده است.
پس از امضای تفاهمنامه مقدماتی آتشبس میان واشینگتن و تهران در ماه خرداد، از شدت حملات و تنش میان حکومت ایران و امارات کاسته شد؛ اما اعتبار این تفاهمنامه بدون دستیابی به توافق صلحی بلندمدت پایان یافته است.
امارات متحده عربی همچنین طی روزهای اخیر جمهوری اسلامی را به هدف قراردادن نفتکشهای این کشور در تنگه هرمز متهم کرده است. تهران به این موضوع واکنشی نداشته است.
