روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از منابع آگاه گزارش داد تصمیم اخیر امارات متحده عربی برای تعلیق مبادلات اقتصادی با ایران، پس از هفتهها فشار ایالات متحده بر ابوظبی برای مقابله با شبکههای مالی جمهوری اسلامی اتخاذ شد.
بر اساس این گزارش، مقامهای آمریکایی به همتایان اماراتی خود گفتهاند هدف قرار دادن جریانهای مالی مرتبط با سپاه پاسداران میتواند بیش از محاصره دریایی، تهران را تحت فشار قرار دهد.
واشینگتن از امارات خواسته است اقدامات سختگیرانهتری علیه نهادهای تحریمشده جمهوری اسلامی و شبکههایی در پیش بگیرد که فعالیتهای خود را در این کشور پنهان میکنند.
والاستریت ژورنال نوشت موفقیت تلاش کاخ سفید برای واداشتن تهران به تسلیم، تا حد زیادی به محدود کردن فعالیتهای مالی جمهوری اسلامی در دبی بستگی دارد؛ منطقهای که یکی از مهمترین شریانهای اقتصادی حکومت ایران به شمار میرود.
اجرایی شدن تصمیم امارات میتواند دسترسی تهران به ارز خارجی و شبکههای تجارت جهانی را بهشدت محدود کند؛ آن هم در شرایطی که اقتصاد ایران زیر فشار تورم فزاینده و تحریمها، با بحرانهای متعددی دستوپنجه نرم میکند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بامداد پنجشنبه ۲۹ مرداد اعلام کرد واشینگتن عملیاتی گسترده را برای تشدید فشارهای اقتصادی بر حکومت ایران آغاز میکند.
ترامپ این اقدام را «سنگینترین عملیات اقتصادی علیه یک کشور» و «جنگ و انزوای اقتصادی در مقیاسی بیسابقه» توصیف کرد و هشدار داد هر کشوری به جمهوری اسلامی راه نجات بدهد، با پیامدهای سنگین روبهرو خواهد شد.
امارات نیز ۲۷ مرداد از تعلیق همه مبادلات تجاری و مالی خود با ایران خبر داده بود.
شبکههای پنهان جمهوری اسلامی در دبی
والاستریت ژورنال در ادامه گزارش داد قطع شبکههای مالی جمهوری اسلامی در امارات آسان نخواهد بود، زیرا بخش بزرگی از این فعالیتها بهصورت پنهانی انجام میگیرد.
بر پایه گزارش نهادهای آمریکایی، درآمدهای نفتی، معاملات ارزی و تراکنشهای مرتبط با حکومت ایران سالهاست از طریق شرکتهای صوری و صرافیهای مستقر در دبی جابهجا و انجام میشوند.
این روزنامه افزود محدود کردن دسترسی حکومت ایران مستلزم آن است که مقامهای اماراتی با شدت بسیار بیشتری با فعالیتهای مالی و تجاری غیرشفاف مقابله کنند.
چنین اقدامی ممکن است به جایگاه دبی بهعنوان یکی از مراکز جهانی تجارت و سرمایهگذاری با محدودیتهای اندک آسیب بزند.
مکس مایزلیش، مقام پیشین حوزه تحریمهای آمریکا و پژوهشگر کنونی بنیاد دفاع از دموکراسیها، گفت دبی یکی از مراکز اصلی انتقال درآمدهای حاصل از فروش غیرقانونی نفت ایران است.
او افزود با وجود اهمیت محدودیتهای اخیر امارات بر تجارت مستقیم با ایران، بخش بزرگی از مبادلات غیرمستقیم جمهوری اسلامی از طریق بانکهای دبی و شبکه بانکداری سایه انجام میشود.
در هفتههای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز به تشدید تنشها در منطقه منجر شده است.
به گفته مقامهای اماراتی، جمهوری اسلامی تنها در ماه جاری میلادی به هفت کشتی این کشور حمله کرده است.
حکومت ایران ۲۷ مرداد دو موشک بالستیک به سوی امارات شلیک کرد که به فعال شدن سامانههای پدافند هوایی این کشور انجامید.
امارات در پی تشدید تدریجی فشارها و حفظ مسیر دیپلماسی
والاستریت ژورنال به نقل از منابع آگاه نوشت مقامهای اماراتی تدابیر اخیر را بخشی از روند تدریجی افزایش فشارها میدانند، نه نشانه قطع کامل روابط با تهران.
بر اساس این گزارش، انتظار میرود امارات گامبهگام پیش برود؛ ابتدا محدودیتهای تازهای بر حملونقل کالا اعمال کند و در صورت ادامه حملات سپاه پاسداران، برخورد با نهادهای وابسته به جمهوری اسلامی را گسترش دهد.
والاستریت ژورنال افزود این رویکرد نشاندهنده تمایل امارات به ارزیابی نتیجه هر مرحله و حفظ امکان بازنگری در تصمیمهاست.
مقامهای اماراتی خواهان حفظ برخی کانالهای ارتباطی با تهران هستند تا در صورت شکست کارزار فشار حداکثری دولت ترامپ، همچنان گزینه دیپلماتیک روی میز باشد.
طبق آمار سازمان تجارت جهانی، پیش از آغاز جنگ اخیر، امارات بالاتر از چین، بزرگترین مبدا واردات ایران بود.
این کشور در سال ۲۰۲۴ بیش از ۳۰ درصد کل واردات ایران، به ارزش حدود ۲۱ میلیارد دلار، را تامین کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا پیشتر اعلام کرد در سال ۲۰۲۴، احتمالا ۹ میلیارد دلار از وجوه عبوری از حسابهای کارگزاری بانکهای آمریکایی با فعالیتهای مالی مخفیانه جمهوری اسلامی ارتباط داشته است.
شرکتهای مستقر در امارات، عمدتا در دبی، دریافتکننده ۶۲ درصد از این مبالغ بودند.
تازهترین دادههای رهگیری شرکت تحلیل دادههای کشتیرانی کپلر نشان میدهد چهارشنبه ۲۸ مرداد، ۹ کشتی باری از تنگه هرمز عبور کردند؛ رقمی که نسبت به روز قبل از آن تغییری نداشت.
تردد در این آبراه در شرایطی همچنان پایین است که آمریکا و جمهوری اسلامی روایتهای متفاوتی درباره وضعیت تنگه هرمز ارائه میکنند.
وبسایت مارینترافیک ۲۸ مرداد با انتشار دادههای مربوط به ۲۷ مرداد اعلام کرد عبور تاییدشده کشتیها از تنگه هرمز ۱۷ درصد کاهش یافته و به ۱۰ مورد رسیده است؛ شش کشتی از خلیج فارس خارج و چهار کشتی وارد آن شدند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بامداد پنجشنبه ۲۹ مرداد در تروثسوشال اعلام کرد واشینگتن «سنگینترین عملیات اقتصادی انجامشده علیه یک کشور» را علیه جمهوری اسلامی آغاز میکند و آن را «جنگ و انزوای اقتصادی در مقیاسی بیسابقه» توصیف کرد.
او هشدار داد هر کشوری که از طریق موسسات مالی، شرکتها، فرودگاهها یا نهادهای دولتی خود به حکومت ایران «راه نجات» بدهد، با «پیامدهای اقتصادی بسیار سنگین» روبهرو خواهد شد و خواستار توقف فوری قاچاق نفت، خطوط سوآپ، انتقال پول نقد، فعالیت صرافیها، ثبت کشتیها و استفاده از شرکتهای پوششی شد.
امیر حمیدی، متخصص امنیت ملی، به ایراناینترنشنال گفت واشینگتن با محدود کردن درآمدهای نفتی، دشوار کردن دسترسی جمهوری اسلامی به شبکه مالی بینالمللی و هدف قرار دادن شبکههای واسطه، میخواهد انتخابهای تهران را محدود کند.
او افزود مذاکره همچنان میتواند یکی از نتایج این فشارها باشد، اما آمریکا نمیخواهد برای کشاندن جمهوری اسلامی به میز مذاکره امتیاز بدهد و معتقد است زمان دیگر به نفع تهران نیست.
ترامپ ۲۸ مرداد نیز گفت محاصره دریایی ایران «۱۰۰ درصد موفق» بوده و تنگه هرمز اکنون باز است.
او افزود با یافتن منابع جایگزین و ساخت خطوط لوله، اهمیت این آبراه کاهش خواهد یافت.
رییسجمهوری آمریکا همچنین از کره جنوبی بهدلیل کمک نکردن به واشینگتن در تنگه هرمز انتقاد کرد و گفت این کشور ۶۰ درصد نفت خود را از این مسیر دریافت میکند.
کاهش تردد در بابالمندب
تازهترین دادههای کپلر نشان میدهد شمار کشتیهای باری عبوری از تنگه بابالمندب ۲۸ مرداد به ۲۷ فروند کاهش یافت؛ در حالی که ۲۷ مرداد، ۳۲ کشتی از این آبراه عبور کرده بودند.
وبسایت مارینترافیک نیز در دادههای مربوط به ۲۷ مرداد اعلام کرد تردد تاییدشده در بابالمندب ۵۳ درصد افزایش یافت و به ۴۶ مورد رسید؛ ۳۰ کشتی وارد دریای سرخ و ۱۶ کشتی از آن خارج شدند.
خبرگزاری رویترز نوشت ممکن است برخی کشتیها با فرستندههای خاموش از تنگه هرمز و بابالمندب عبور کنند و در نتیجه در آمار کپلر ثبت نشوند.
امید معماریان، تحلیلگر سیاسی، به ایراناینترنشنال گفت با وجود برتری نظامی آمریکا، جمهوری اسلامی همچنان توان ایجاد اختلال و افزایش ریسک کشتیرانی در تنگه هرمز را دارد.
به گفته او، واشینگتن میکوشد با تشدید فشار اقتصادی، تهران را به توقف این اختلالها وادار کند و برای مذاکره تحت فشار قرار دهد.
ران بوسو، ستوننویس انرژی رویترز، ۲۹ مرداد نوشت بسته ماندن تنگه هرمز صادرات سوخت را از خلیج فارس محدود کرده و جنگ بیش از ۲۰ درصد از ظرفیت پالایش روزانه خاورمیانه را از مدار خارج کرده است.
او افزود حتی بازگشایی کامل تنگه هرمز نیز فشار بر بازار فرآوردههای نفتی را بهسرعت کاهش نخواهد داد، زیرا بیش از ۲۰ پالایشگاه در کشورهای حاشیه خلیج فارس در جریان جنگ آسیب دیدهاند و ذخایر سوختی نیز تا حد زیادی مصرف شدهاند.
وزارت امور خارجه امارات متحده عربی اواخر سهشنبه ۲۷ مرداد اعلام کرد این تصمیم «با توجه به تشدید تنشهای منطقهای که صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی را تضعیف میکند» اتخاذ شده است.
این وزارتخانه همچنین تاکید کرد که امارات «قاطعانه به حفظ یکپارچگی نظام مالی بینالمللی متعهد است»، اما توضیح نداد تعلیق مبادلات از چه زمانی اجرایی میشود یا دقیقا چه فعالیتهایی را دربرمیگیرد.
به نوشته واشینگتنپست، تصمیم ابوظبی اندکی پس از آن اعلام شد که وزارت دفاع امارات متحده عربی، حکومت ایران را به شلیک دو موشک بالستیک به سوی این کشور متهم کرد. به گفته این وزارتخانه، موشکها تردد دریایی را هدف گرفته بودند؛ یکی از آنها در آبهای سرزمینی امارات و دیگری در خارج از این محدوده به دریا سقوط کرد.
جمهوری اسلامی چهارشنبه ۲۸ مرداد این اتهام را رد کرد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه حکومت ایران، این ادعاها را «بیاساس» خواند و گفت مطرحکردن آنها تلاشهای جاری برای تقویت اعتماد میان کشورهای منطقه را تضعیف میکند.
اعلام تعلیق روابط اقتصادی پس از تماس تلفنی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، صورت گرفت. جزئیات گفتوگوی دو طرف و ارتباط احتمالی آن با تصمیم ابوظبی اعلام نشده است.
یکی از مهمترین مسیرهای تجارت ایران بسته میشود
امارات متحده عربی یکی از بزرگترین شرکای تجاری ایران و مهمترین مبادی ورود کالا به این کشور است. دبی نیز طی دهههای گذشته بهعنوان یکی از مراکز اصلی تجارت ایران و دروازهای برای فعالیت شرکتها و بازرگانان ایرانی عمل کرده است.
به نوشته واشینگتنپست، بر اساس آمار سازمان تجارت جهانی، امارات متحده عربی در سال ۲۰۲۴ بزرگترین مبدا واردات ایران بود. ارزش کالاهای وارداتی ایران از امارات در آن سال حدود ۲۱ میلیارد دلار برآورد شد که نزدیک به ۳۰ درصد کل واردات ایران را تشکیل میداد.
تعلیق کامل مبادلات، در صورت اجرای گسترده، میتواند دسترسی شرکتهای ایرانی به کالا، ارز، خدمات بانکی و مسیرهای انتقال پول را محدود کند. بااینحال، هنوز روشن نیست آیا ابوظبی برای کالاهای اساسی یا مبادلات بشردوستانه استثنایی در نظر خواهد گرفت یا نه.
امارات در آغاز جنگ نیز از توقف تجارت با ایران خبر داده بود، اما به نوشته واشینگتنپست گزارشهای هفتههای اخیر از ازسرگیری بخشی از روابط تجاری میان دو کشور حکایت داشت.
فشار اقتصادی آمریکا بر جمهوری اسلامی افزایش مییابد
تصمیم امارات متحده عربی همزمان با تلاش واشینگتن برای تشدید فشار اقتصادی بر حکومت ایران اعلام شده است. آمریکا و جمهوری اسلامی بر سر تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت در جهان، در بنبست قرار دارند و مذاکرات برای پایاندادن به جنگ نیز به توافقی پایدار منجر نشده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، هفته گذشته گفته بود واشینگتن بهزودی اقداماتی را علیه حکومت ایران به اجرا میگذارد که به ادعای او، «در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور سابقه نداشته است.»
دونالد ترامپ نیز متعاقبا از آغاز آنچه «سنگینترین عملیات اقتصادی» علیه یک کشور خواند، خبر داد و هشدار داد کشورهایی که موسسات مالی، شرکتها، فرودگاهها یا نهادهای دولتی آنها به حکومت ایران «راه نجات» بدهند، با پیامدهای سنگین اقتصادی روبهرو خواهند شد.
ترامپ از متحدان آمریکا خواسته است برای منزویکردن حکومت ایران به این کارزار بپیوندند. تصمیم امارات متحده عربی، بهعنوان یکی از نزدیکترین متحدان منطقهای واشینگتن و یکی از مهمترین شرکای تجاری تهران، میتواند نخستین نشانه از همراهی کشورهای دیگر با این سیاست باشد.
تنش میان جمهوری اسلامی و امارات دوباره افزایش یافته است
امارات متحده عربی با وجود سالها تنش منطقهای، روابط سیاسی و اقتصادی خود را با حکومت ایران حفظ کرده بود. این کشور پس از آغاز جنگ از سوی آمریکا و اسرائیل در اسفند سال گذشته، به یکی از اهداف حملات تلافیجویانه حکومت ایران تبدیل شد.
تهران در جریان جنگ، کشورهای منطقهای میزبان پایگاههای آمریکا را با پهپاد و موشک هدف قرار داده است. امارات متحده عربی میگوید بیش از دو هزار و ۶۰۰ حمله علیه این کشور انجام شده و در مقایسه با برخی دیگر از کشورهای حاشیه خلیج فارس، موضع سختگیرانهتری در برابر حکومت ایران اتخاذ کرده است.
پس از امضای تفاهمنامه مقدماتی آتشبس میان واشینگتن و تهران در ماه خرداد، از شدت حملات و تنش میان حکومت ایران و امارات کاسته شد؛ اما اعتبار این تفاهمنامه بدون دستیابی به توافق صلحی بلندمدت پایان یافته است.
امارات متحده عربی همچنین طی روزهای اخیر جمهوری اسلامی را به هدف قراردادن نفتکشهای این کشور در تنگه هرمز متهم کرده است. تهران به این موضوع واکنشی نداشته است.
ترامپ در متنی که در تروث سوشال منتشر کرد نوشت هیچکس به اندازه او به جمهوری اسلامی ایران برای رسیدن به توافق فرصت نداده، اما تهران نتوانسته است از این فرصت استفاده کند. او افزود در واکنش به این تصمیم، آمریکا آنچه را «سنگینترین عملیات اقتصادی انجامشده علیه یک کشور» توصیف کرد، به اجرا خواهد گذاشت.
رییسجمهوری آمریکا این اقدام را «جنگ و انزوای اقتصادی در مقیاسی بیسابقه» خواند، اما در این بیانیه جزئیات مشخصی درباره سازوکار اجرای عملیات، تحریمهای احتمالی یا زمانبندی آن ارائه نکرد.
ترامپ تاکید کرد نیروی دریایی و هوایی حکومت ایران از میان رفته، کارخانههای نظامی این کشور ویران شده و ارزش پول ملی آن سقوط کرده است.
ترامپ همچنین هشدار داد هر کشوری که به موسسات مالی، شرکتها، فرودگاهها یا نهادهای دولتی خود اجازه دهد به [حکومت] ایران کمک کنند، با «پیامدهای اقتصادی بسیار سنگین» روبهرو خواهد شد.
او خواستار توقف فوری قاچاق نفت، خطوط سوآپ، انتقال پول نقد، فعالیت صرافیها، ثبت کشتیها و استفاده از شرکتهای پوششی برای کمک به [حکومت] ایران شد.
ترامپ این اقدام را آغاز یک «یورش اقتصادی گسترده و سرنوشتساز» علیه حکومت ایران توصیف کرد و از متحدان واشینگتن خواست برای انزوای [حکومت] ایران و مقابله با آن در کنار ایالات متحده بایستند. او گفت این اقدامات توانایی جمهوری اسلامی برای حمایت از فعالیتهای تروریستی در جهان را تضعیف خواهد کرد.
ترامپ این کارزار را «روز دی اقتصادی» خواند؛ تعبیری برگرفته از عملیات سرنوشتساز متفقین در نرماندی که در اینجا به معنای آغاز یک یورش اقتصادی گسترده و تعیینکننده است.
ترامپ در پایان بار دیگر تاکید کرد که [حکومت] ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، هفته گذشته از آمادهشدن واشینگتن برای اعمال فشارهایی کمسابقه علیه جمهوری اسلامی خبر داده بود. او ۲۲ مرداد در گفتوگو با شبکه نیوزمکس گفته بود دولت ترامپ در هفته بعد اقداماتی را اعلام خواهد کرد که به گفته او، در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور سابقه نداشته است.
بسنت راهبرد واشینگتن را ترکیبی از انزوای گسترده اقتصادی و ادامه محاصره بنادر ایران توصیف کرده بود. او گفت هدف از این رویکرد، جلوگیری از ورود کالا به بنادر ایران یا خروج آن از این بنادر است، اما در آن زمان جزئیات بیشتری درباره ماهیت اقدامات تازه ارائه نکرد. اظهارات جدید ترامپ ظاهرا اعلام رسمی همان کارزاری است که وزیر خزانهداری یک هفته پیش وعده آن را داده بود.
این تهدیدها در ادامه کارزاری مطرح شده است که دولت آمریکا آن را «خشم اقتصادی» مینامد. وزارت خزانهداری طی ماههای اخیر شبکههای مرتبط با فروش نفت، صرافیهای موسوم به سایه، شرکتهای کشتیرانی، تامینکنندگان صنایع نظامی و مجموعههای تسهیلکننده فعالیتهای سپاه پاسداران و هواپیمایی ماهان را هدف تحریم قرار داده است.
وزارت خزانهداری آمریکا در یکی از اقدامات اخیر، شش فرد و نهاد مستقر در ایران، چین، هند و روسیه را به اتهام پشتیبانی از هواپیمایی ماهان و سپاه پاسداران تحریم کرد. بسنت در آن زمان هشدار داد شرکتها و افرادی که خدمات مالی، تجاری یا لجستیکی در اختیار این مجموعهها قرار دهند، شناسایی و از نظام مالی آمریکا کنار گذاشته خواهند شد.
آمریکا همچنین شبکههای حملونقل نفت و شرکتهای پوششی مرتبط با حکومت ایران را هدف گرفته و درباره اعمال تحریمهای ثانویه علیه موسسات مالی خارجی تسهیلکننده مبادلات تحریمشده هشدار داده است. تهدید تازه ترامپ دامنه این فشار را گستردهتر میکند و بانکها، شرکتها، فرودگاهها، صرافیها و نهادهای دولتی کشورهای دیگر را نیز در معرض مجازات احتمالی قرار میدهد.
بااینحال، تا لحظه انتشار این گزارش، دولت آمریکا هنوز فهرست کامل اقدامات تازه، مبنای حقوقی مجازات کشورهای ثالث و چگونگی اجرای آنچه ترامپ «عملیات اقتصادی» خوانده است، منتشر نکرده است.
ترامپ چهارشنبه ۲۸ مرداد در کاخ سفید، در پاسخ به سوالی درباره احتمال مذاکره با جمهوری اسلامی گفت: «شاید در مقطعی، اما در حال حاضر فکر میکنم وضعیت بسیار خوب است.»
ترامپ بار دیگر تاکید کرد جمهوری اسلامی نباید به سلاح هستهای دست یابد و افزود: «ایران نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد و نخواهد داشت.»
ساعاتی پیش از این سخنان، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، در واکنش به اظهارات ترامپ درباره لغو مذاکرات با تهران تا اطلاع ثانوی، به نقل از یک منبع آگاه نزدیک به تیم مذاکرهکننده نوشت اساسا مذاکره مستقیمی میان جمهوری اسلامی و آمریکا در جریان نبوده است.
این منبع افزود گفتوگوهای اخیر با عمان درباره «اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز» بوده و ارتباطی با آمریکا نداشته است.
او گفت: «پس از نقض تفاهمنامه اسلامآباد از طرف آمریکا گفتوگوها با طرف آمریکایی متوقف شده و گفتوگوهای اخیر نیز با طرف عمانی ارتباطی به آمریکا نداشت.»
در فضایی که نشانهای از نزدیک شدن مواضع دو طرف دیده نمیشود، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت کشورهای منطقه دریافتهاند حضور نظامی آمریکا در غرب آسیا «موجب ناامنی» است و متحدان واشینگتن نیز به این نتیجه رسیدهاند که آمریکا «غیرقابل اعتماد» است.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، نیز ۲۸ مرداد در جریان سفر به بغداد گفت آمریکا بهدنبال «خروج آبرومندانه» از منطقه است.
او در دیدار با هیبت الحلبوسی، رییس مجلس عراق، گفت خروج از جنگ به «بیاعتباری» واشینگتن منجر خواهد شد و ادامه آن نیز مشکلات بسیاری برای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
قالیباف در دیدار با نزار آمیدی، رییسجمهوری عراق، نیز «جنگطلبی» آمریکا را عامل اصلی بروز مشکلات در خلیج فارس و اختلال در بازار انرژی خواند و گفت کشورهای منطقه برای تامین امنیت خود به واشینگتن نیاز ندارند.
ادعای کنترل تنگه در برابر کاهش تردد کشتیها
ترامپ در بخش دیگری از سخنان خود گفت آمریکا «کنترل کامل» تنگه هرمز را در دست دارد و شب پیش از آن کشتیهای زیادی از این آبراه عبور کردند.
او گفت بهجز «مزاحمتهایی» مانند شلیک گاهبهگاه پهپاد، تردد کشتیها ادامه دارد، هرچند «قرار نیست همه عبور کنند».
این سخنان در حالی مطرح شد که رویترز، با استناد به دادههای شرکتهای بینالمللی رصد ترددهای دریایی در آبهای بینالمللی، از جمله مارینترافیک، گزارش داد تردد کشتیها در تنگه هرمز کاهش یافته است و بیشتر مالکان کشتیها بهدلیل نبود نشانههای روشن درباره بازگشایی این آبراه، همچنان از عبور از آن خودداری میکنند.
شرکت ردیابی دریایی کپلر نیز اعلام کرد تردد تاییدشده از تنگه هرمز در ۲۷ مرداد با کاهش ۱۷ درصدی به ۱۰ کشتی رسید. بر اساس دادههای این شرکت، پنج کشتی از مسیر تعیینشده در «طرح یکجانبه ایران» عبور کردند، در حالی که تردد کشتیها از بابالمندب با افزایش ۵۳ درصدی به ۴۶ فروند رسید.
کپلر افزود سازمان بینالمللی دریانوردی حمله ۲۶ مرداد به کشتی فلهبر «مینوان دیگنیتی» در تنگه هرمز را تایید کرده است. در این حمله یک دریانورد کشته شد.
در همین حال، مقامهای جمهوری اسلامی از تدوین ساز و کاری برای کنترل تردد و دریافت عوارض از کشتیها خبر دادند. ابراهیم رضایی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، گفت بر اساس طرح «امنیت تنگه هرمز»، مدیریت، نظارت و بازرسی این آبراه در اختیار جمهوری اسلامی و زیر نظر ستاد کل نیروهای مسلح قرار خواهد گرفت.
بهگفته او، این طرح ورود شناورهای اسرائیلی، «جاسوسی یا متخاصم» را ممنوع میکند و به ستاد کل نیروهای مسلح اجازه میدهد ضوابط دریافت عوارض و هزینه خدمات از کشتیها را تعیین کند.
رضایی افزود در صورت آسیب دیدن منافع جمهوری اسلامی، امکان افزایش تعرفه یا توقیف اموال دولت متخاصم در تنگه هرمز نیز پیشبینی شده است.
قاسم روانبخش، نماینده قم، نیز گفت بر اساس این طرح، ۴۰ درصد درآمدهای تنگه هرمز به تقویت نیروهای مسلح و زیرساختهای نظامی و ۶۰ درصد آن به «رفاه و آسایش ملت ایران» اختصاص خواهد یافت.
عباس مقتدایی، نایبرییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز گفت جمهوری اسلامی و عمان بهزودی در بیانیهای مشترک، یک «معبر جدید» در تنگه هرمز، غیر از مسیر جنوبی، اعلام خواهند کرد.
این اظهار نظرها در حالی مطرح میشود که به گزارش سیانان حکومت ایران در پی گشتزنی نیروی دریایی آمریکا در خلیج فارس، بخش زیادی از کنترل خود بر تنگه هرمز را از دست داده است.
همایون فلکشاهی، رییس بخش تحلیل نفت خام در کپلر، به این رسانه گفت: «بهطور فزایندهای به نظر میرسد که حکومت ایران دستکم بخشی از کنترل خود بر تنگه هرمز را از دست داده است.»
سیانان در عین حال تاکید کرد ایالات متحده که نیروی نظامی قابلتوجهی در این آبراه مستقر کرده، بر همه کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند نظارت دارد و ارقام مربوط به حملونقل نفت را بسیار بالاتر از برآوردهای سنتی اعلام کرده است.
ترامپ در پایان سخنان خود گفت حجم زیادی نفت در حال انتقال است و همین مساله یکی از دلایلی است که قیمت نفت به ۳۰۰ دلار در هر بشکه نرسیده است.
از سوی دیگر، علی عبداللهی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس هشدار داد هرگونه کمک به ارتش آمریکا یا تسهیل فعالیتهای آن به منزله مشارکت با نیروهای نظامی این کشور تلقی خواهد شد و از سوی نیروهای نظامی جمهوری اسلامی پاسخ خواهد گرفت.
وزارت دفاع امارات متحده عربی سهشنبه ۲۷ مرداد اعلام کرد دو موشک بالستیک شلیکشده از سمت ایران را شناسایی کرده است.
بهگفته این وزارتخانه یکی از موشکها در آبهای سرزمینی این کشور و موشک دیگر خارج از این محدوده سقوط کرد. ارزیابیهای امارات متحده عربی نشان میدهند دو موشک پرتابشده، حرکت کشتیها را هدف گرفته بودند که در دریا سقوط کردند.
جمهوری اسلامی شلیک موشک به سمت امارات را تکذیب کرده و اظهارات امارات متحده عربی را خلاف حسن همجواری خوانده است.
