سنتکام: ارتش آمریکا به طور سختگیرانه محاصره سواحل جنوب ایران را اجرا میکند
سنتکام، فرماندهی مرکزی ایالات متحده، با تاکید بر اینکه «نیروهای آمریکا همچنان به طور سختگیرانه محاصره آمریکا علیه ایران را اجرا میکنند»، اعلام کرد که از ابتدای آغاز محاصره دریایی سواحل و بنادر در جنوب ایران تاکنون ۴۴ کشتی تجاری مجبور به تغییر مسیر شدهاند.
سنتکام همچنین اعلام کرد که دو کشتی از کار انداخته شده و دو کشتی دیگر مورد بازرسی قرار گرفتهاند.
بهنوشته رویترز ترامپ شنبه بار دیگر الگویی را تکرار کرد که در سراسر پنج ماه گذشته شکل گرفته است: اعلام برنامه برای انجام «حملات گسترده» علیه جمهوری اسلامی و سپس لغو آنها در آخرین لحظه.
ترامپ یکشنبه در هواپیمای ایرفورس وان به خبرنگاران گفت: «آیا ترجیح میدهم به توافق برسیم؟ من به دنبال کشتن مردم نیستم.»
او افزود: «کاری که اکنون انجام میدهیم این است که در قالب مذاکره با آنها گفتوگو میکنیم. این مذاکرات بعدازظهر دوشنبه آغاز میشود».
او محل برگزاری یا شرکتکنندگان در چنین مذاکراتی را مشخص نکرد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه سخنان ترامپ را رد کرد و گفت تهران در روزهای آینده هیچ برنامهای برای میزبانی از هیاتهای خارجی یا اعزام مذاکرهکنندگان به خارج از کشور ندارد.
بقایی افزود همه مذاکرهکنندگان ایرانی در حال حاضر در داخل کشور هستند، بهجز عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، که برای زیارت مذهبی در عراق به سر میبرد.
او گفت تنها گفتوگوهای در حال انجام، مذاکرات با عمان درباره مدیریت تنگه هرمز است.
یک مقام ارشد جمهوری اسلامی نیز به رویترز گفت هیچ مذاکرهای برنامهریزی نشده است و عراقچی دستکم تا پایان هفته در دسترس نخواهد بود.
با این حال خبرگزاری آناتولی بهنقل از منابع دولتی پاکستان گزارش داد آمریکا و جمهوری اسلامی در مرحله نخست از طریق میانجیها گفتوگوهای غیرمستقیم خواهند داشت و موضوع هستهای در این مرحله مطرح نخواهد شد.
این منابع گفتند اسلامآباد و دوحه از گزینههای میزبانی مذاکرات هستند و میانجیهای پاکستانی و قطری تماس با تهران و واشینگتن را ادامه میدهند.
ترامپ، شامگاه شنبه ۱۰ مرداد در شبکه اجتماعی تروثسوشیال نوشت به درخواست جمهوری اسلامی و دیگر کشورهای منطقه و به شرط دسترسی سریع به توافقی که بر اساس آن تنگه هرمز کاملا و فورا باز و تهدید هستهای تهران برطرف شود، از حملهای گستردهتر از هر حمله دیگر بعد از جنگ جهانی دوم، چشم پوشیده است.
او نوشت: «ایالات متحده آمریکا در بالاترین سطح آمادگی نظامی، قدرت و توان رزمی قرار دارد؛ سطحی که از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون سابقه نداشته است و کاملا آماده اقدام علیه جمهوری اسلامی ایران است.»
ترامپ افزود: «با وجود این، ایران و همچنین دیگر کشورهای خاورمیانه از ما خواستهاند که فعلا از هرگونه حمله خودداری کنیم، زیرا بر سر چارچوب یک توافق به تفاهم رسیدهاند.»
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد: «این توافق شامل بازگشایی فوری، کامل و بدون هیچ قید و شرطی تنگه هرمز و همچنین پایان دادن به تهدید هستهای ایران خواهد بود.»
ترامپ افزود: «بر اساس این درخواست، به خاطر منافع آینده جهان و نیز برای بقای ایرانی موفق و شکوفا، با لغو این حمله موافقت کردهام؛ مشروط بر اینکه بتوانیم بهسرعت به یک توافق دست یابیم.»
او در پایان نوشت: «دولت اسرائیل نیز در این تعهد با من همراه است. همه دست به کار شوید و این توافق را نهایی کنید.»
مواضع متفاوت کشورهای منطقه
پیام دونالد ترامپ ساعاتی پس از انتشار گزارشی مبنی بر نگرانی عربستان سعودی از تشدید درگیریها و درخواست این کشور از آمریکا برای خودداری از حمله گسترده به جمهوری اسلامی منتشر شد.
ساعاتی پیش از انتشار این پیام، اکسیوس به نقل از مقام آمریکایی گفت که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، روز شنبه ۱۰ مرداد در تماس تلفنی با ترامپ نسبت به احتمال تشدید درگیری میان آمریکا و ایران ابراز نگرانی کرد و خواستار شفاف شدن برنامه عملیاتی آمریکا شد.
با این حال روزنامه والاستریت ژورنال یکشنبه گزارش داد کشورهای حاشیه خلیج فارس در قبال رویارویی با جمهوری اسلامی موضعی یکسان ندارند و در حالی عربستان همچنان بر کاهش تنشها تاکید میکند که امارات متحده عربی از واشینگتن خواسته است رویکردی سختگیرانهتردر قبال جمهوری اسلامی در پیش بگیرد.
این روزنامه یکشنبه ۱۱ مرداد به نقل از مقامهای ارشد منطقهای نوشت امارات در روزهای اخیر با رییسجمهوری آمریکا، درباره اتخاذ موضعی قاطعتر در برابر حکومت ایران رایزنی کرده است.
این مقامها معتقدند تا زمانی که آمریکا فشار بر تهران را افزایش ندهد، کنترل تنگه هرمز را در دست نگیرد و حتی گزینه عملیات زمینی را مدنظر قرار ندهد، سپاه پاسداران حاضر به مصالحه نخواهد شد.
الگویی تکرارشونده
رویترز در گزارش خود افزود به نظر میرسد تحولات روز دوشنبه با الگویی مطابقت داشته باشد که از زمان آغاز «عملیات خشم حماسی» از سوی ترامپ، همراه با اسرائیل، بیش از پنج ماه پیش شکل گرفته است. ترامپ در چندین مورد تهدید به اقدام نظامی کرد و سپس تماسهای دیپلماتیک را دلیلی برای عقبنشینی از آن دانست.
با این حال، جمهوری اسلامی از زمان فروپاشی تفاهمنامه اسلامآباد که با هدف پایان دادن به درگیری تنظیم شده بود، بهطور علنی مذاکره با واشینگتن را رد کرده است.
ترامپ هنوز به اهدافی که در آغاز جنگ تعیین کرده بود دست نیافته است: برچیدن برنامه هستهای ایران، محدود کردن توانایی این کشور برای حمله به رقبای منطقهای و ایجاد شرایطی که ایرانیان بتوانند جمهوری اسلامی را سرنگون کنند.
اختلاف بر سر تنگه هرمز همچنان یکی از محورهای اصلی مناقشه است. واشینگتن میگوید تفاهمنامه ماه اسلامآباد حکومت ایران را ملزم کرده بود این آبراه حیاتی را باز کند، در حالی که تهران استدلال میکند متن این تفاهمنامه بهصراحت اختیار ایران بر تردد کشتیها را حفظ کرده است.
بهنوشته رویترز این وضعیت به تهران اهرم نفوذ بیشتری نسبت به پیش از جنگ بر تنگه میدهد؛ نتیجهای که احتمالا شکستی قابلتوجه برای ترامپ تلقی خواهد شد.
ایالات متحده تاکنون نتوانسته است جمهوری اسلامی را وادار کند کنترل خود بر این آبراه را رها کند؛ مسئلهای که قیمت جهانی نفت را افزایش داده و موجب بالا رفتن قیمت بنزین در آمریکا شده است؛ موضوعی که از نظر سیاسی حساسیت زیادی دارد.
قیمت نفت روز دوشنبه پس از تازهترین تصمیم ترامپ برای خودداری از اقدام نظامی کاهش یافت و قراردادهای آتی نفت خام برنت با افتی بیش از چهار درصدی، به حدود ۸۴ دلار در هر بشکه رسید.
در تازهترین حادثه گزارششده در تنگه، نهاد امنیت دریایی بریتانیا، شامگاه یکشنبه اعلام کرد ناخدای یک کشتی از وقوع انفجاری در آبهای نزدیک شناور خبر داده است. در این حادثه که جزییات بیشتری از آن منتشر نشده، هیچکس آسیب ندیده است.
طی ماههای گذشته، خیابان سنایی شاهد جنبوجوش شبانه جوانان در پیادهرو و کافهها بود؛ شهروندانی که حق انتخاب پوشش را غیرقابل واگذاری به غیر و از بدیهیات زیست شهری میدانند.
این پدیده تقابلی آشکار میان مردم و ساختار قدرت است. مردم خواهان تولید فضایی دموکراتیک هستند و قدرت، فضا را صرفا بهعنوان ابزاری برای کنترل و بازتولید ایدئولوژی خود میخواهد.
در چند سال اخیر، پوشش اختیاری زنان در ابعاد وسیعی از جامعه مورد پذیرش قرار گرفته و تا حد زیادی عادیسازی شده است، اما این حضور در جریان سیال روزمرگی، خصلتی گذرا دارد.
زنی که بدون حجاب اجباری در مترو، بازار یا معابر تردد میکند، تصویری از یک مقاومت فردی است که در بافت متکثر شهر حل میشود.
حکومت اگرچه با این تصویر زاویه دارد، اما بهدلیل پراکندگیاش، از توان برخورد فیزیکی و حذف تکتک این قابهای پیشرو در فضای گذرای شهر برخوردار نیست.
اما جغرافیای خیابان سنایی از این تصویر انفرادی گذرا فراتر رفت. این راسته به تبلور عینی مفهوم حق شهروند از شهر یا «حق به شهر» که در کتاب مشهور هنری لفور، فیلسوف و جامعهشناس فرانسوی، آمده، بدل شد.
«حق به شهر» یعنی حق شهروند برای تغییر، بازآفرینی و تصاحب فضای شهری بر اساس نیازها و سلایق خود.
سنایی صرفا معبر افراد آزاداندیش نیست، بلکه به یک فضای زیسته تبدیل شده که در آن بیاعتنایی به ایدئولوژی رسمی، برای خود صاحب فرم، اقتصاد، شبکه اجتماعی و ساختار است.
صندلینشینیهای طولانی، کافهها در مقام حوزههای عمومی کوچک و طنین موسیقی خیابانی، نافرمانی مدنی را از یک پوشش مجرد به یک جغرافیای همبستگی ارتقا داد.
در واقع، شهروندان با حضور فعال خود، فضا را از معنای دیکتهشده حکومتی تخليه کردند و به آن هویتی مدنی و تکثرگرا بخشیدند.
دقیقا در همین نقطه از تولید فضا است که حساسیت حاکمیت از لایه فرهنگی به لایه امنیتی و سخت، تغییر مکان میدهد.
از منظر جامعهشناسی شهری، حکومتها همواره از فضاهای شهری غیراقتدارگرا که پتانسیل بالایی برای سازماندهی جمعی و تعاملات کنترلنشده دارند، هراسانند.
پلمب کافهها بهصورت متوالی و در نهایت کوبیدن پتک بر جدولها در حقیقت تلاش حکومت برای پاتوقزدایی و سلب مالکیت عمومی از فضا بوده است.
حاکمیت با حذف فیزیکی امکان نشستن، تجمع و گفتوگو، تلاش میکند تا این فضای پویا و روایی را دوباره به همان تصاویر متفرق سیال تقلیل دهد.
ساختار قدرت میخواهد پیادهرو صرفا یک دالان عبوری خنثی باشد، نه بستری برای تمرین زیست جمعی آزادانه.
تجربه خیابان سنایی بهوضوح نشان میدهد که بازپسگیری پیادهروها با پتک، نه جنگ با صندلی و جدول، بلکه تلاشی برای سرکوب روایت حق شهروند از شهر و سبک زندگی ملازم آن بوده است تا اراده شهروندان در بازآفرینی فضای زندگیشان ناکام بماند.
این ویدیو که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، حیاتالله را در حالی نشان میدهد که از شدت تشنگی و بیرمقی، به سختی حرف میزند.
او میگوید امیدی به زنده ماندن ندارد و از خانوادهاش میخواهد او را «حلال» کنند.
حیاتالله تاکید میکند به قدری ناتوان و خسته است که حتی توان شنیدن پیامها از طریق تلفن را ندارد.
او که به زبان پشتو سخن میگوید، از مادر، بستگان و دوستانش طلب بخشش میکند و از برادرش میخواهد اگر توانایی دارد، بدهیهای او را بپردازد.
حیاتالله همچنین از طلبکارانش میخواهد که اگر برادرش نتوانست بدهیهایش را پرداخت کند، او را ببخشند.
این شهروند افغانستان در ادامه میگوید اگر این ویدیو به دست خانوادهاش رسید، آن را آخرین یادگارش بدانند.
در بخش دیگری از این ویدیو، میرآدم، یکی از همسفران حیاتالله که خود نیز در شرایط وخیمی قرار دارد، از او میخواهد پیام خداحافظیاش را به خانوادهاش برساند.
او هم از مادرش طلب بخشش میکند.
صدای ضعیف، نفسهای بریده و سخنان این دو مرد، لحظات تلخ و جانکاه مهاجرانی را روایت میکند که در بیابانهای سوزان نیمروز، در مسیر رسیدن به ایران، با مرگ دستوپنجه نرم میکنند.
جان باختن ۱۹ شهروند افغانستان در مسیر مهاجرت به ایران
افغانستاناینترنشنال به اطلاعاتی درباره حیاتالله دست یافته است که بر اساس آن، او ۳۶ ساله و ساکن روستای غولغی شهرستان درهبوم در استان بادغیس بوده است.
حیاتالله و میرآدم از جمله ۱۹ مهاجر افغان بودند که طی هفتههای اخیر در دشت مارگو ناپدید شدند.
پیکر ۱۴ تن از آنان ۹ مرداد در منطقه گرد لالوی شهرستان چهاربرجک در استان نیمروز پیدا شد.
حدود سه هفته پیش هم پیکر پنج نفر دیگر که در ریگزارهای نیمروز ناپدید شده بودند، پیدا شد.
آنان نیز از اعضای همین گروه بودند که قصد سفر به ایران را داشتند.
طالبان ۱۱ مرداد اعلام کرد اجساد این افراد در استان بادغیس به خانوادههایشان تحویل داده شده است.
این گروه قصد داشتند از مسیر دشتهای نیمروز خود را به ایران برسانند، اما خودروی حامل آنان در دشت مارگو از کار افتاد.
به گفته مقامهای طالبان، مهاجران پس از خرابی خودرو مسیر را گم کردند و در گرمای سوزان بیابان، بر اثر تشنگی و بیآبی، جان باختند.
سازمان بینالمللی مهاجرت جان باختن دستکم ۱۹ شهروند افغانستان در دشتهای نیمروز را یک «تراژدی عمیق» خواند.
در سالهای اخیر، بحران اقتصادی، افزایش فقر، کاهش فرصتهای شغلی و محدودیتهای اعمالشده از سوی طالبان، موج مهاجرت شهروندان افغانستان را تشدید کرده است.
بسیاری از افغانها بهدلیل نبود مسیرهای قانونی برای مهاجرت، ناچارند برای رسیدن به کشورهای همسایه از راههای قاچاق و خطرناک بیابانی و مرزی استفاده کنند.
مرداد ۱۴۰۰، طالبان با تصرف کابل، پایتخت افغانستان، پس از دو دهه بار دیگر قدرت را در این کشور به دست گرفت.
شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال، گفتند امکانات درمانی، حملونقل و خدمات رفاهی در خدمت مراسم حکومتی اربعین که سهشنبه ۱۳ مرداد است، قرار گرفتهاند.
به گفته آنها، برگزاری این مراسم با کمبود برخی کالاهای اساسی، اختلال در حملونقل عمومی و فشار بر خدمات شهری، همراه شده است.
از سوی دیگر، مقامات استانی در ایلام اعلام کردند بهدلیل تداوم موج گرما، افزایش دمای هوا، رشد تردد زائران اربعین و ضرورت مدیریت مصرف انرژی، این استان چهارشنبه ۱۴ مرداد تعطیل است.
استانهای بوشهر، خوزستان، قم، کرمانشاه و هرمزگان نیز به دلایل مشابه ۱۴ مرداد را تعطیل اعلام کردند.
پیرحسین کولیوند، رییس جمعیت هلال احمر، ۲۸ تیرماه اعلام کرد برای مراسم اربعین «به میزان کافی دارو و تجهیزات تهیه و ارسال» شده است و پنج بیمارستان در مسیر نجف تا کربلا با حضور پزشکان ایرانی «به زائران خدماترسانی خواهند کرد».
این در حالی است که در ماههای اخیر، شماری از شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال از کمبود و افزایش قیمت دارو خبر دادند و گفتند این وضعیت روند درمان بسیاری از بیماران را با اختلال جدی مواجه کرده است.
نسخهپیچ یک داروخانه در تهران، در پیامی به ایراناینترنشنال گفت بیماران برای تامین قرصهای بیماری قلبی به قیمت یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان، باید مدت زمانی را صرف جمعآوری پول کنند تا بعد بتوانند داروهایشان را تهیه کنند.
کمبود ناوگان حمل و نقل
مقامهای جمهوری اسلامی اعلام کردند در اربعین امسال سه میلیون و ۲۴۰ هزار نفر شرکت داشتند که کماکان یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفرشان در عراق هستند.
ستاد مرکزی اربعین از شرکتکنندگان در مراسم خواست حین بازگشت به کشور، حتما در موکبهای تعبیه شده استراحت کنند.
شهروندی از کرمانشاه در همین راستا نوشت: «در این وضعیت گرانی و بیحوصلگی، شهر پر شده از حامیان حکومت و زائران. در سراسر شهر برایشان موکب زدهاند و جای خواب، صبحانه و ناهار و شام رایگان نیز در اختیارشان گذاشتهاند.»
برخی شهروندان نیز از کمبود در ناوگان حملونقل بینشهری خبر دادهاند.
یکی از آنها گفت تمام اتوبوسهای بینشهری برای پیادهروی اربعین اختصاص داده شدهاند و به همین دلیل تا هفته آینده هیچ بلیت اتوبوسی از تهران به مقصد شهرهای شمال غربی و غرب کشور، پیدا نمیشود.
شهروند دیگری از جنوب کشور تاکید کرد یازدهم تیر هیچ اتوبوسی به مقصد بوشهر وجود نداشته و شرکتهای مسافربری به مسافران گفتهاند همه اتوبوسها به اجبار برای مراسم اربعین به شلمچه اعزام شدهاند و برای رفتوآمد سایر شهروندان، امکاناتی در نظر گرفته نشده است.
گزارشهایی نیز از کمبود مواد غذایی در برخی شهرها به دست ایراناینترنشنال رسیده است.
مخاطبی از خرمآباد خبر داد بیشتر نانواییهای این شهر با کمبود آرد روبهرو هستند و به گفته نانوایان، بخش زیادی از آرد برای اربعین به عراق ارسال شده است.
از الیگودرز نیز گزارش شده که کمبود تخممرغ، سیبزمینی و پیاز بهشدت افزایش یافته و شهروندان علت آن را جمعآوری این اقلام برای موکبهای اربعین عنوان کردهاند.
یک شهروند از شهرکرد گفت قیمت میوه در روزهای اخیر بهشدت افزایش یافته است.
به گفته او، در حالی که بسیاری از مردم توان خرید میوه ندارند، بهترین محصولات برای مراسم اربعین اختصاص داده شده و همزمان، قیمتها نیز افزایش یافته است.
