نزدیک به پنج هفته پس از آنکه رهبران «جنبش جوانان سوسکِ جانتا» در هند اعتراضات خود را با مطالبه استعفای وزیر آموزشوپرورش بهدلیل افشای سوالات امتحانات آغاز کردند، نارندرا مودی، نخستوزیر ۷۵ ساله هند، وعده انجام اصلاحات داد.
او یک ویدیو سلفی کمسابقه منتشر کرد و گفت از رنج معترضان متاثر شده است. این ویدیو اواخر روز پنجشنبه در اینستاگرام منتشر شد؛ همان جایی که جنبش جوانان سوسک جانتا در ماه مه ظرف چند روز ۲۲ میلیون دنبالکننده، عمدتا از نسل زد، جذب کرده بود.
اما این اقدام برای راضی کردن هزاران معترضی که در مرکز دهلی گرد آمده بودند، چند روز پیش از آن سرکوب گسترده پلیس را تحمل کرده و سپس الهامبخش اعتراضات در سراسر کشور شده بودند، کافی نبود.
روز شنبه، وزیر آموزشوپرورش استعفا کرد و به این ترتیب مهمترین خواسته معترضان برآورده شد؛ شکستی کمسابقه برای مودی.
استعفای دارمندرا پرادان، وزیر آموزشوپرورش، یک پیروزی روشن برای جنبش معروف به سوسک به شمار میرود؛ گروهی که حامیان جوانش آشکارا مودی را در قالب رپ، پلاکارد و دیوارنوشته به تمسخر گرفتهاند.
تنها چند هفته پیش چنین چیزی در کشوری که سیاست آن از زمان به قدرت رسیدن مودی در سال ۲۰۱۴ تقریبا بهطور کامل تحت سلطه او بوده، تقریبا غیرقابل تصور بود.
سانجای سریواستاوا، استاد انسانشناسی در دانشگاه سواز لندن، گفت: «تعداد زیادی از افرادی که در اعتراض حضور داشتند ممکن است در واقع از حامیان خود او باشند و این با انواع دیگر اعتراضات در گذشته تفاوت زیادی دارد.»
او افزود: «چیزی که میتوان آن را یک پیروزی دانست این است که اکنون طیف بسیار گستردهتری از مردم در حال زیر سوال بردن دولت هستند. بخش بسیار بزرگتری از جامعه شروع کرده است این ایده را زیر سوال ببرد که حزب حاکم لزوما برای کشور خوب است.»
جرقه اعتراضات با افشای سوالات یک آزمون ورودی پزشکی زده شد، اما بهگفته تحلیلگران مسائل دیگری نیز وجود دارد؛ مهمترین آنها بیکاری جوانان و ترس در میان نسل جوان از این است که هوش مصنوعی مشاغل آنها را در بخشهایی مانند دفاتر پشتیبانی فناوری اطلاعات، حوزهای که هند به آن شهرت دارد، از بین ببرد.
آمیتاب تیواری، تحلیلگر سیاسی، به رویترز گفت: «افشای سوالات فقط نقطه آغاز است. این اعتراضات تا حد زیادی بازتاب اضطراب، نگرانی، نارضایتی، سرخوردگی و خشم در میان جوانان است.»
راجنات سینگ، یکی از وزیران ارشد کابینه مودی، گفت «اولویت اصلی دولت همچنان این است که نگرانیهای واقعی دانشجویان را درک کند، بهسرعت به آنها رسیدگی کند و اطمینان دهد که صدایشان شنیده میشود.»
فاصله دولت و نسل زد
برآورد میشود هندیهای ۱۸ تا ۴۰ ساله حدود ۴۰ درصد جمعیت کشور را تشکیل دهند، اما تنها حدود ۱۰ درصد کرسیهای مجلس سفلی پارلمان را در اختیار دارند؛ رقمی که بهگفته تیواری، از بیش از دو برابر این میزان در دهه ۱۹۵۰ کاهش یافته است.
میانگین سنی اعضای کابینه بیش از ۶۰ سال است.
اگرچه جنبش سوسک یک حزب سیاسی نیست، همه احزاب مخالف تلاش کردهاند از فرصت کمسابقهای که در اعتراضات علیه مودی ایجاد شده بهرهبرداری و با حمایت از خواستههای دانشجویان، خود را به این جنبش نزدیک کنند.
نخستین آزمونهای خشم جوانان ممکن است در انتخابات سال آینده در ایالت اوتار پرادش، پرجمعیتترین ایالت هند، پنجاب و گجرات، ایالت زادگاه مودی، رخ دهد. حزب بهاراتیا جاناتا در حال حاضر در اوتار پرادش و گجرات قدرت را در دست دارد.
خطر بزرگتر برای مودی ممکن است در انتخابات ملی سال ۲۰۲۹ نمایان شود، بهویژه اگر جنبش سیاسی خود را به یک حزب سیاسی تبدیل کند.
آبهیجیت دیپکه، بنیانگذار این جنبش، گفته است که تاکنون هیچ تصمیمی درباره ورود به رقابتهای انتخاباتی گرفته نشده است.
برخی تحلیلگران میگویند رأیدهندگان جوان تاکنون عمدتا بر اساس خطوط مذهبی یا کاستی رأی دادهاند؛ الگویی که به نفع حزب ملیگرای هندوِ بهاراتیا جاناتا به رهبری مودی بوده است. اما ممکن است این وضعیت در حال تغییر باشد.
اخیرا یک بازیگر که با حزب خودش وارد رقابت شده و با احزاب مخالف ائتلاف کرده بود، با اتکا به پایگاه هواداران نسل زد خود که عمدتا در اینستاگرام فعال هستند، بهعنوان سروزیر ایالت ثروتمند تامیل نادو در جنوب هند انتخاب شد.
آنوراگ ماینس ورما، نویسنده، گفت: «این یک لحظه وزنکشی برای نخستوزیر مودی بود و نشان میدهد آنها تا چه اندازه از خواستههای نسل زد فاصله دارند.»
او افزود: «سالها راهبرد دیجیتال سیاسی حزب حاکم بهاراتیا جاناتا بر پلتفرمهایی مانند ایکس متمرکز بود، جایی که بخش زیادی از گفتوگوی سیاسی جریان داشت. اما اکنون این گفتوگو بهطور فزایندهای به اینستاگرام منتقل شده، بهویژه در میان کاربران جوانتر.»
حزب بهاراتیا جاناتا ممکن است بر بخش عمده هند حکومت کند و خود را بزرگترین حزب سیاسی جهان بداند، اما طی سالها تنها توانسته است ۱۰ میلیون دنبالکننده در اینستاگرام جذب کند؛ کمتر از نصف تعدادی که جنبش سوسک ظرف چند روز به دست آورد.
حزب بهاراتیا جاناتا در شبکه ایکس حدود ۲۳ میلیون و در فیسبوک ۱۸ میلیون دنبالکننده دارد، هرچند حسابهای شخصی مودی در هر سه شبکه اجتماعی دنبالکنندگان بسیار زیادی دارند و تعداد آنها بین ۶۰ تا ۱۰۷ میلیون نفر است.
سانتوش دسای، روزنامهنگار و ستوننویس، به رویترز گفت: «برای اینستاگرام به نوعی اصالت نیاز دارید. پیامهای از پیش ساختهشده و با دقت صیقلخورده جواب نمیدهند. این رسانه را همین نسل ساخته و به لطف همین نسل به چیزی که امروز هست تبدیل شده است. این نسل هیچ تقدسی برای کسی قائل نیست.»
مودی طی یک دهه گذشته بهعنوان چهرهای قدرتمند و قاطع حکومت کرده که بهندرت اشتباهات خود را میپذیرد. دولت او مدتها در برابر برکناری وزیران زیر فشار مقاومت کرده است.
کشاورزان هندی مجبور شدند نزدیک به یک سال اعتراض کنند تا مودی در سال ۲۰۲۱ قوانین جنجالی کشاورزی را لغو کند.
تیواری گفت: «از این به بعد، رهبری که گوش بدهد احتمالا موفقتر خواهد بود و این همان چیزی است که مودی تلاش میکند از خود نشان دهد.»
این نخستین بار است که اسپانیا به علت آتشسوزی جنگلی، چنین سطحی از وضعیت اضطراری را اعلام میکند.
آتشنشانان اسپانیایی امیدوار بودند شنبه سوم مرداد آتشسوزیهای اطراف مادرید را مهار کنند، اما یکی از مقامهای محلی هشدار داد وزش بادهای متغیر ممکن است شعلهها را بیش از پیش گسترش دهد.
بر اساس گزارش رسانههای محلی، دود غلیظ خاکستری، آسمان غرب پایتخت اسپانیا را پوشانده است.
کارلوس نوویو، مسئول مدیریت بحران دولت منطقهای مادرید، گفت که آتشسوزی نزدیک پایتخت «به اوج خود» رسیده است.
به گفته او این آتش در حال حاضر گستردهتر از آن است که آتشنشانان توان مهار آن را داشته باشند.
پیش از این، آتشسوزی اواسط تیر ماه در جنگلهای جنوب اسپانیا ۱۲ کشته بر جای گذاشت. به گزارش رویترز، این مرگبارترین آتشسوزی جنگلی اسپانیا از سال ۲۰۰۵ بود؛ سالی که ۱۱ آتشنشان در آتشسوزی استان گوادالاخارا جان باختند.
وزارت کشور اسپانیا سوم مرداد اعلام کرد آتش نزدیک به ۱۰ هزار هکتار از اراضی منطقه مادرید و بین ۱۳ تا ۱۵ هزار هکتار از استان همجوار آویلا را سوزانده است.
مساحت مجموع مناطق سوخته، بیش از دو برابر مساحت شهر پاریس است.
دو آتشسوزی جداگانه دوم مرداد به یک حریق عظیم تبدیل شدند و در آستانه پیوستن به آتشسوزی دیگری در منطقه همجوار کاستیا و لئون قرار گرفتند.
تخلیه گسترده در اطراف بوردو
در فرانسه نیز مقامها سوم مرداد هزاران نفر را از حومههای بوردو تخلیه کردند، چرا که نشانهای از فروکش کردن آتشسوزیهای اطراف این شهر به چشم نخورد.
سوفی بروکا، رییس اداره محلی منطقه نوول-آکیتن و ژیروند که بوردو را نیز در بر میگیرد، اعلام کرد مناطق لو آیان، ازین و مرینیاک در حال تخلیه هستند.
منطقه بوردو به تاکستانهایش شهرت دارد و این شهر یکی از مراکز اصلی رفتوآمد گردشگرانی است که به مناطق تفریحی ساحل اقیانوس اطلس سفر میکنند.
حدود ۴۴ هزار نفر نیز شبهجزیره اعیاننشین کپ فره در جنوب بوردو را ترک کردهاند؛ منطقهای که تنها جاده خروجی آن در معرض تهدید آتش قرار گرفته است.
قایقها صدها نفر را از منطقه آتشسوزی دور کردند و گروهی دیگر نیز با خودرو شبهجزیره را ترک کردند.
کپ فره به اقامتگاههای میلیونرها شهرت دارد و تاکنون بیش از ۵۰ خانه در آن ویران شده است.
سباستین لکورنو، نخستوزیر فرانسه، گفت تاکنون بیش از ۱۴۱ هزار نفر از مناطق ژیروند و لاند تخلیه شدهاند.
او سوم مرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آتشسوزیهایی که کشور ما را درگیر کردهاند، به سطحی بیسابقه رسیدهاند.»
ارتش فرانسه نیز برای کمک به عملیات مهار آتش وارد عمل شده و امانوئل مکرون، رییسجمهوری این کشور، از اتحادیه اروپا درخواست کمک کرده است.
دفتر نخستوزیری فرانسه اعلام کرد لکورنو دستور داده است یک هواپیمای ترابری نظامی برای کمک به عملیات اطفای حریق اعزام شود.
آرنو دو کاکره، فرمانده آتشنشانی پاریس، نیز به خبرگزاری فرانسه گفت حدود ۱۰۰ آتشنشان از پایتخت برای کمک اعزام شدهاند.
او هشدار داد این اعزام ممکن است بر زمان واکنش نیروهای آتشنشانی در پاریس تاثیر بگذارد و از مردم خواست تنها در موارد «کاملا اضطراری» با آتشنشانی پایتخت تماس بگیرند.
برخی مناطق اروپا از ماه مه تاکنون دستکم دو موج گرما را تجربه کردهاند.
یک گروه بررسی آبوهوای جهان در پژوهشی که این هفته منتشر شد، اعلام کرد خشکسالی ناشی از تغییرات اقلیمی با منشأ انسانی، خطر آتشسوزیهای جنگلی را در سال جاری افزایش داده است.
تورک که از منتقدان صریح جنگ روسیه در اوکراین و عملکرد اسرائیل در غزه است، همچنین خواستار تحقیق درباره مرگ افراد در بازداشتگاههای مهاجرتی آمریکا شده است.
خبرگزاری رویترز شنبه سوم مرداد نوشت که آمادگی او برای به چالش کشیدن قدرتهای بزرگ، مخالفت شدید هر سه کشور را برانگیخته بود.
این رایگیری، رویارویی فزاینده دولت دونالد ترامپ با سازمان ملل را آشکارتر کرد.
واشینگتن بودجه شماری از نهادهای سازمان ملل را کاهش داده و از دهها سازمان وابسته به آن خارج شده است.
گروههای حقوق بشری میگویند در شرایطی که حکومتهای اقتدارگرا در جهان نفوذ بیشتری پیدا میکنند، جایگاه کمیسر عالی حقوق بشر بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
پیش از رایگیری اصلی، اکثریت اعضای مجمع عمومی ۱۹۳ عضوی، با پیشنهاد جایگزین روسیه مخالفت کردند. مسکو پیشنهاد داده بود ماموریت تورک فقط برای کمی بیش از دو ماه و تا پایان سال ۲۰۲۶ تمدید شود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل که پیشتر همکاری نزدیکی با تورک داشته و دوره مسئولیتش در ماه دسامبر پایان مییابد، پیشنهاد کرده بود پس از پایان دوره فعلی تورک در ماه اکتبر، او برای یک دوره چهار ساله دیگر در سمت خود باقی بماند.
پیشنهاد گوترش با ۱۴۴ رای موافق، ۱۰ رای مخالف و ۱۳ رای ممتنع به تصویب رسید.
سمت کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل که در سال ۱۹۹۳ ایجاد شد، نقشی اساسی در اعتراض به تضعیف آزادیها و نقض حقوق بشر در سراسر جهان دارد.
لوییس شاربونو، مدیر بخش سازمان ملل در دیدهبان حقوق بشر، گفت: «حمله گسترده به حقوق بشر در سراسر جهان، به کمیسر عالی نیاز دارد که بدون هراس در برابر تلاش کشورهای قدرتمندی مانند چین، روسیه و آمریکا برای تضعیف و قطع بودجه نهادهای حقوق بشری سازمان ملل، مقاومت کند.»
تورک، حقوقدان اتریشی که چند دهه در بخشهای مختلف سازمان ملل، از دفتر ژنو تا ماموریتهای میدانی از جمله در کوزوو، فعالیت کرده است، نخستین کمیسر عالی حقوق بشر خواهد بود که دو دوره کامل چهار ساله در این سمت باقی میماند.
آمریکا: سازمان ملل ناکارآمد است
ایالات متحده خواستار به تعویق افتادن رایگیری تا هفته آینده شده بود تا فرصت بیشتری برای مشورت فراهم شود و پیش از رایگیری نیز درباره تصویب پیشنهاد گوترش هشدار داده بود.
جف بارتوس، نماینده آمریکا در امور مدیریت و اصلاحات سازمان ملل، پیش از رایگیری به مجمع عمومی گفت: «رای به انتصاب دوباره فولکر تورک، ادعای سرسختترین منتقدان سازمان ملل را تایید میکند که این نهاد ناکارآمد است.»
او افزود: «تردید نداشته باشید؛ اگر این مجمع از نقض رویهها، توافقهای پشت پرده و سوءاستفاده از سمتهای سازمان ملل چشمپوشی کند، پیامدهایی در پی خواهد داشت. ایالات متحده بلافاصله همکاری، مشارکت و تامین مالی خود را بازنگری خواهد کرد.»
اتحادیه اروپا، کشورهای آفریقایی و شمار زیادی از کشورهای آمریکای لاتین از تمدید چهار ساله ماموریت تورک حمایت کردند. چین نیز رای موافق داد.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پیشتر روند انتصاب دوباره تورک را «تخلف از روند قانونی» خوانده و گفته بود: «تعجیل در این رایگیری و جلوگیری از بحث و نظارت کافی کشورهای عضو، نمونه دیگری از فساد و ناکارآمدی ذاتی سازمان ملل است.»
پس از رایگیری، دیمیتری چوماکوف، معاون نماینده روسیه در سازمان ملل، تورک را به «جانبداری و طرح اتهامهای بیاساس علیه روسیه» متهم کرد و گفت گوترش به جای ارائه موضوعی وحدتبخش، «عامل اختلاف دیگری» را وارد مجمع عمومی کرده است.
وزارت خارجه اسرائیل نیز در شبکه اجتماعی ایکس، پیشنهاد گوترش را برای ابقای تورک، «شکستی اخلاقی» توصیف کرد و مانند روسیه گفت تصمیمگیری درباره انتخاب کمیسر عالی حقوق بشر باید به دبیرکل آینده سازمان ملل واگذار میشد.
خبرگزاری رویترز نوشت سفر شنبه سوم مرداد گوترش به سوریه نقطه عطف دیگری برای این کشور از زمان سرنگونی بشار اسد و رژیم او، به دست شورشیان در اواخر سال ۲۰۲۴ به شمار میرود.
سقوط اسد به جنگی پایان داد که در سال ۲۰۱۱ آغاز شد.
گوترش در آن زمان «پایان دیکتاتوری سوریه» تحت حاکمیت اسد را نشانهای از امید برای منطقه توصیف کرده بود.
قرار است دبیرکل سازمان ملل با احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه، دیدار کند.
الشرع پیشتر رهبری شاخه القاعده در سوریه را بر عهده داشت و تا نوامبر ۲۰۲۵ مشمول تحریمهای مرتبط با تروریسم شورای امنیت سازمان ملل بود.
استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل، ۳۰ تیر اعلام کرد گوترش همچنین با اسعد الشیبانی، وزیر خارجه سوریه، دیگر مقامهای دولتی و نمایندگان جامعه مدنی این کشور دیدار خواهد کرد.
به گفته دوجاریک، گوترش تاکید خواهد کرد که سوریه این فرصت را دارد که «نه تنها از پیامدهای درگیری خلاصی یابد، بلکه پایههای آیندهای باثباتتر، فراگیرتر و مرفهتر را برای همه مردم سوریه بنا کند».
انتظار میرود گوترش چند روز در دمشق بماند، اما دفتر او هنوز برنامه کامل این سفر را منتشر نکرده است.
این سفر تنها چند هفته پس از انفجار دو بمب در نزدیکی هتلی در دمشق انجام میشود که امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، شب را در آن گذرانده بود.
این انفجارها نخستین سفر یک رهبر یکی از کشورهای اتحادیه اروپا به سوریه پس از سرنگونی اسد را تحت تاثیر قرار داد.
بازگشت سوریه به صحنه جهانی
دولت الشرع در تلاش است روابط بینالمللی و اقتصاد سوریه را پس از نزدیک به ۱۴ سال جنگ و دههها انزوا در دوران حکومت خانواده اسد، بازسازی کند.
رویترز نوشت که با این حال، دوره انتقالی با دو موج بزرگ خشونت فرقهای همراه بوده است. حوادثی که وعدههای مکرر الشرع را برای حفاظت از اقلیتهای مذهبی سوریه، با چالشی جدی روبهرو کردهاند.
سال گذشته نزدیک به هزار و ۵۰۰ علوی، از اقلیتی که بشار اسد نیز به آن تعلق داشت، به دست گروههای همسو با دولت در مناطق ساحلی سوریه کشته شدند. بعدتر نیز صدها نفر از شهروندان سوری متعلق به اقلیت دروزی در جنوب این کشور جان باختند.
گوترش نسبت به هر دو موج خشونت ابراز نگرانی کرده و خواستار پاسخگو کردن عاملان آنها شده است.
الشرع که در سال ۲۰۱۶ روابط خود را با القاعده قطع کرد، رهبری ائتلافی از گروههای شورشی اسلامگرا را بر عهده داشت که در دسامبر ۲۰۲۴ طی عملیاتی سریع حکومت اسد را سرنگون کردند.
دولت او از زمان به قدرت رسیدن تلاش کرده است روابط دیپلماتیک سوریه را از دایره متحدان دیرینه اسد، یعنی روسیه و ایران، فراتر ببرد.
الشرع سال گذشته نخستین رییسجمهوری سوریه از سال ۱۹۶۷ بود که در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک شرکت کرد.
ایالات متحده بیشتر تحریمهای گسترده خود را علیه سوریه لغو کرده است و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اوایل ماه جاری به الشرع اطلاع داد که قصد دارد نام سوریه را از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج کند.
گوترش قرار است دوشنبه پنجم مرداد در پارلمان جدید سوریه سخنرانی کند.
به گفته دوجاریک، او همچنین از نیروهای حافظ صلح سازمان ملل بازدید خواهد کرد که دهههاست در منطقه حائل میان نیروهای اسرائیلی و سوری مستقر هستند.
نیروهای اسرائیلی پس از سرنگونی اسد، مناطق جدیدی را در جنوب سوریه اشغال کردهاند.
دمشق خواستار عقبنشینی این نیروها و بازگشت به توافق جداسازی نیروها در سال ۱۹۷۴ شده است.
تلگراف روز جمعه دوم مرداد گزارش داد جمهوری اسلامی از شبکههای قاچاق انسان برای انتقال افراد مرتبط با حکومت ایران به اروپا و بریتانیا استفاده میکند. بر اساس این گزارش، شماری از افراد مظنون به ارتباط با وزارت اطلاعات هنگام تلاش برای عبور از کانال مانش و ورود به بریتانیا با قایقهای کوچک شناسایی شدهاند.
این روزنامه به نقل از قاچاقچیان فعال در اروپا نوشت حکومت ایران انتقال برخی مهاجران ساکن کاله فرانسه به بریتانیا را تسهیل میکند و در مقابل، از آنها میخواهد پس از استقرار در این کشور خدماتی برای تهران انجام دهند.
ادعاهای مطرحشده در این گزارش بهطور مستقل تایید نشدهاند و وزارت کشور بریتانیا نیز درباره تعداد، هویت یا وابستگی افراد رهگیریشده توضیحی ارائه نکرده است.
استفاده از فناوری برای شناسایی تهدیدها
بر اساس گزارش تلگراف، وزارت کشور بریتانیا برای نظارت بر قایقهای در حال عبور از کانال مانش، از پهپادها و برجهای مراقبتی مجهز به هوش مصنوعی استفاده میکند. گفته میشود این تجهیزات به مقامها در شناسایی و رهگیری افراد مرتبط با جمهوری اسلامی کمک کردهاند.
تلگراف به نقل از مقامهایی در ایران نوشت شبکههای قاچاق تحت کنترل جمهوری اسلامی، افراد مرتبط با حکومت را از مسیرهای مختلف اروپا به بریتانیا منتقل میکنند. این مقامها مدعی شدهاند کنترل برخی مسیرهای قاچاق انسان میان خاورمیانه و کانال مانش در اختیار سپاه پاسداران است.
این گزارش پس از آن منتشر شد که تهران در واکنش به تمدید مجوز استفاده آمریکا از پایگاه نیروی هوایی سلطنتی فیرفورد، این پایگاه را به حمله تهدید کرد. نیروهای آمریکایی میتوانند از این پایگاه بریتانیایی برای انجام عملیات هوایی استفاده کنند.
نقش یگان ۷۰۰ نیروی قدس
به نوشته تلگراف، شبکههای مورد استفاده برای انتقال افراد به بریتانیا را یگان ۷۰۰ سپاه پاسداران اداره میکند. یگان ۷۰۰ شاخه لجستیکی نیروی قدس، واحد مسئول عملیات برونمرزی سپاه، شناخته میشود.
نیروی قدس به تامین مالی و ارسال سلاح برای گروههایی چون حماس، حزبالله و حوثیهای یمن متهم شده است.
یک مقام ایرانی که نام او در گزارش ذکر نشده، تاکید کرد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در برخی موارد مسیرهای قاچاق را اداره میکنند. او گفت افرادی که آنها را «انقلابی» توصیف کرد، در لندن مستقر شدهاند و منتظر دریافت دستور هستند.
این مقام همچنین تهدید کرد جمهوری اسلامی میتواند بدون استفاده از موشک، لندن را ناامن کند و افزود مسیرهای قاچاق برای تهران «مهمتر و مفیدتر از موشکها» هستند.
مشخص نیست این مقام چه جایگاهی در ساختار جمهوری اسلامی دارد و تلگراف نیز جزئیاتی درباره چگونگی راستیآزمایی اظهارات او ارائه نکرده است.
شمار ایرانیان ورودی با قایقهای کوچک افزایش یافته است
بر اساس آمار «دیدهبان مهاجرت» که تلگراف منتشر کرده، از سال ۲۰۱۸ تاکنون ۳۰ هزار و ۲۶۹ ایرانی با قایقهای کوچک وارد بریتانیا شدهاند. این رقم از شمار مهاجران افغانستانی، عراقی، اریترهای، آلبانیایی و سوری بیشتر است.
پس از ایران، شهروندان افغانستان با ۲۷ هزار و ۴۲۲ نفر، عراق با ۱۹ هزار و ۱۵۷ نفر، اریتره با ۱۹ هزار و ۱۵۴ نفر، آلبانی با ۱۵ هزار و ۳۷۳ نفر و سوریه با ۱۴ هزار و ۷۴۴ نفر بیشترین ورودیها را تشکیل دادهاند.
پنجشنبه نیز یک قایق بادی بزرگ حامل ۱۶۵ مهاجر از کانال مانش عبور کرد. این تعداد، رکورد تازهای برای ورود مهاجران با یک قایق کوچک ثبت کرد.
با این حال، تلگراف نوشت شمار تهدیدهای احتمالی ورودی با قایقهای کوچک، در مقایسه با تعداد افراد وابسته به سپاه که با پروازهای قانونی از کشورهای اروپایی وارد بریتانیا میشوند، بسیار کمتر است.
مقامهای مورد استناد این روزنامه، تندرو کردن و فعالسازی برخی اعضای جامعه ایرانیان مقیم لندن و استفاده از نیروهای نیابتی محلی را تهدید بزرگتری برای امنیت ملی بریتانیا دانستهاند. به گفته آنها، انتقال افراد با قایقهای کوچک مسیری پرهزینه و غیرقابل اعتماد است.
مسیر انتقال از ایران تا بریتانیا
تلگراف مسیر اصلی مورد استفاده شبکههای قاچاق را از ایران به ترکیه و سپس ایتالیا، فرانسه و بریتانیا توصیف کرده است.
بر اساس این گزارش، مهاجران ابتدا در نزدیکی گذرگاههای مرزی یا از مسیر کوهستانی اطراف ماکو وارد ترکیه میشوند. آنان پس از رسیدن به وان به قاچاقچیانی سپرده میشوند که از مسیر دیاربکر و سامسون آنها را به استانبول میرسانند.
مهاجران سپس با قایق از نزدیکی استانبول حرکت میکنند، از دریای اژه میگذرند و به رجیو کالابریا در جنوب ایتالیا میرسند. آنها از آنجا با قطار به میلان و سپس فرانسه منتقل میشوند و در مرحله آخر، با قایقهای بادی از کاله به دوور میروند.
این روزنامه از دو مسیر جایگزین نیز نام برده است. در مسیر نخست، قاچاقچیان مرتبط با ایران افراد را از استانبول و با عبور پیاده از جنگلهای اروپا به کاله میرسانند. در مسیر دوم، نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در کشورهای اروپای شرقی گروههایی شبیه شبکههای مافیایی تشکیل میدهند و عوامل از آنجا با پرواز قانونی به لندن میروند، عملیات مورد نظر را انجام میدهند و سپس بریتانیا را ترک میکنند.
قاچاقچیان از ارتباط برخی مسیرها با حکومت ایران گفتند
دو قاچاقچی ایرانی به تلگراف گفتهاند از ارتباط برخی مسیرهای قاچاق با حکومت جمهوری اسلامی آگاهاند.
یکی از آنان گفت ابعاد این ارتباط روشن نیست، اما بخشی از درآمد حاصل از قاچاق به افراد مرتبط با حکومت میرسد. به گفته او، مسیر مورد استفاده همان مسیر معمول مهاجران است، اما حکومت ایران آن را در پشت صحنه اداره میکند.
قاچاقچی دیگری گفت کنترل یک مسیر، مزیت بزرگی برای جمهوری اسلامی ایجاد میکند و به حکومت اجازه میدهد از آن برای مقاصد مختلف استفاده کند. او افزود برخی مهاجران در پارکهای کاله یا دانکرک منتظر میمانند تا واسطهها آنان را برای انتقال به بریتانیا انتخاب کنند.
به گفته این قاچاقچی، بیشتر این افراد از فقر فرار میکنند و ممکن است در مقابل کاهش هزینه سفر، پس از ورود به بریتانیا با درخواست انجام خدماتی برای حکومت ایران موافقت کنند.
امآی۵ درباره طرحهای منتسب به حکومت ایران هشدار داده بود
کن مککالوم، مدیرکل سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا، امآی۵، در ماه اکتبر اعلام کرده بود این سازمان در یک دوره ۱۲ ماهه «بیش از ۲۰ طرح بالقوه مرگبار مورد حمایت ایران» را ردیابی کرده است.
او همچنین هشدار داده بود تهران بهطور گسترده از مجرمان، از جمله قاچاقچیان مواد مخدر، بهعنوان نیروی نیابتی برای اجرای عملیات در بریتانیا استفاده میکند.
ماه گذشته میلادی نیز مردی با تابعیت دوگانه ایرانی و بریتانیایی به آتش زدن دیوار یادبود معترضان ضدحکومتی کشتهشده در ایران متهم شد. آتشسوزی ماه آوریل تحقیقات پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا را در پی داشت.
یک کارشناس بر استفاده از مجرمان محلی تاکید کرد
کریستیان گوستافسون، معاون مرکز مطالعات اطلاعاتی و امنیتی دانشگاه برونل و مدرس پیشین دانشکده نظامی سندهرست، گفت احتمال اینکه جمهوری اسلامی برای اجرای عملیات از مجرمان و افراد جذبشده در داخل بریتانیا استفاده کند، بیشتر از انتقال مستقیم عوامل ایرانی است.
او گفت تهران ممکن است با بهرهبرداری از احساسات ضداسرائیلی و ضدصهیونیستی، جوانان محلی خشمگین از جنگ غزه و اقدامات اسرائیل و آمریکا در خاورمیانه را جذب کند.
دولت بریتانیا تحت فشار قرار گرفت
آلیشیا کرنز، وزیر امنیت در دولت سایه بریتانیا، سپاه پاسداران را متهم کرد که از بحران قایقهای کوچک برای انتقال عوامل خود به این کشور بهره میبرد.
او خواستار تشکیل فوری کارگروهی برای شناسایی عوامل احتمالی جمهوری اسلامی در میان مهاجران تازهوارد و افرادی شد که پیشتر به بریتانیا رسیدهاند. کرنز همچنین از دولت خواست وزارت اطلاعات را بر اساس قوانین مربوط به دولتهای متخاصم در فهرست نهادهای تعیینشده قرار دهد و برای تعطیل کردن سازمانهایی که آنها را پوششی برای سپاه پاسداران میخواند، از جمله مرکز اسلامی انگلیس، اختیارات اضطراری صادر کند.
سخنگوی وزارت کشور بریتانیا در واکنش به گزارش تلگراف گفت امنیت ملی اولویت نخست دولت است و همه افرادی که با قایقهای کوچک وارد کشور میشوند، تحت بررسیهای امنیتی سختگیرانه قرار میگیرند.
او افزود افرادی که تهدید تشخیص داده شوند، بلافاصله بازداشت خواهند شد و دولت برای اخراج سریع آنها اقدام خواهد کرد.
این سخنگو همچنین گفت دولت روند اصلاح قانون برای ممنوع کردن حمایت از سپاه پاسداران را تسریع کرده است. به گفته او، این تغییر اختیارات بیشتری به پلیس و نهادهای اطلاعاتی میدهد تا فعالیت افراد مرتبط با سپاه را مختل و زمینه پیگرد قضایی آنان را فراهم کنند.
