بهای هر بشکه نفت برنت به کمتر از ۸۰ دلار رسید
رسانه تخصصی انرژی «شیپ اند بانکر نیوز»، گزارش داد که آغاز مذاکرات آمریکا و حکومت ایران و توصیف آن به عنوان «پیشرفت امیدوارکننده» باعث کاهش حدود سه درصدی قیمت نفت شد.
بر اساس این گزارش، بهای نفت برنت به ۷۷.۹۰ دلار و نفت آمریکا به ۷۴.۸۲ دلار در هر بشکه رسیده است.
گزارش اشاره میکند که پس از کاهش موقت محدودیتهای نفتی علیه جمهوری اسلامی و ازسرگیری صادرات نفت ایران، حدود شش میلیون بشکه نفت وارد بازار شد.
این رسانه افزود تحلیلگران این افزایش عرضه را یکی از عوامل کاهش قیمت نفت میدانند.
«شیپ اند بانکر نیوز» نوشت که با پیشرفت مذاکرات آمریکا و حکومت ایران، عبور نفتکشها از تنگه هرمز افزایش یافته است و امارات متحده عربی، کویت و عراق عرضه نفت خود را بالا بردهاند.
این سازوکار همچنین دامنه عملیات نظامی اسرائیل را به واکنش در برابر «تهدیدهای قریبالوقوع» محدود میکند، نه «تهدیدهای در حال شکلگیری» که تاکنون نیز مبنای بسیاری از حملات اسرائیل بوده است.
شبکه ۱۲ اسرائیل یکشنبه و در پی اظهارات جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، جزییاتی را درباره این سازوکار جدید منتشر کرد. ونس گفته بود در مذاکرات روز یکشنبه در بورگناشتوک سوئیس یک «سازوکار جدید رفع تنش» ایجاد شده است.
او جزئیات محدودی درباره نحوه عملکرد این سازوکار ارائه کرد، اما گفت که حزبالله بخشی از گفتوگوها میان اسرائیل، لبنان و «دیگر شرکای منطقهای» خواهد بود.
مشارکت حزبالله در هرگونه گفتوگو درباره آینده لبنان برخلاف خواستههای هم اسرائیل و هم دولت لبنان است؛ دولتی که ترجیح میدهد این گروه و در نتیجه حامیان ایرانی آن از روند تصمیمگیری کنار گذاشته شوند.
شبکه ۱۲ اسرائیل روز یکشنبه گزارش داده بود که ارتش این کشور به رهبران سیاسی این کشور توصیه کرده مذاکرات با دولت لبنان را سرعت ببخشند تا از افزایش فشار واشینگتن برای پذیرش خواستههای جمهوری اسلامی جلوگیری شود.
دور بعدی مذاکرات مستقیم میان اسرائیل و لبنان قرار است روز سهشنبه، ۲۳ ژوئن، در واشینگتن آغاز شود.
جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، نیز دوشنبه به تمایل خود برای دور نگه داشتن حزبالله و جمهوری اسلامی از هرگونه توافق میان لبنان و اسرائیل اشاره کرد.
او گفت: «ما برای خودمان مذاکره میکنیم و نمیپذیریم هیچ طرف دیگری به جای ما این کار را انجام دهد.»
عون در عین حال تاکید کرد که بیروت از «هرگونه کمکی از سوی هر کشوری برای پایان دادن به جنگ» استقبال میکند، اما انتظار دارد این کشورها از «دخالت در امور داخلی لبنان» خودداری کنند.
اسرائیل بیرون؛ جمهوری اسلامی، قطر و پاکستان داخل
ونس در اظهارات خود اشارهای به این موضوع نکرد که سازوکاری مشابه پیشتر در چارچوب آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ میان اسرائیل و لبنان که با میانجیگری دولت بایدن حاصل شده بود، ایجاد شده بود.
به گزارش شبکه ۱۲، سازوکار جدید تفاوتی اساسی با چارچوب سال ۲۰۲۴ خواهد داشت. در حالی که در سازوکار پیشین نمایندگان اسرائیل، لبنان، آمریکا، فرانسه و سازمان ملل حضور داشتند، این شبکه اعلام کرد که نهاد نظارتی جدید شامل آمریکا، جمهوری اسلامی، لبنان، قطر و پاکستان خواهد بود، اما اسرائیل در آن عضویت نخواهد داشت.
این موضوع ظاهرا با اظهارات علنی خود ونس که گفته بود اسرائیل بخشی از این روند خواهد بود، در تناقض است. همچنین به نظر میرسد ارتش اسرائیل در هر صورت ناگزیر باید در جریان این سازوکار قرار گیرد.
اگر این گزارش درست باشد، حذف اسرائیل از این سازوکار ادامه همان رویکردی خواهد بود که در جریان مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی نیز مشاهده شد؛ مذاکراتی که اسرائیل بهرغم مشارکت در آغاز جنگ در ۹ اسفند، بهطور کامل از آن کنار گذاشته شده بود.
قطر و پاکستان در مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی نقش میانجی را ایفا کردند.
با این حال، اواخر روز دوشنبه یک مقام ارشد آمریکایی در گفتوگو با شبکه ۱۲ ادعای حذف اسرائیل را رد و تاکید کرد که با توجه به روابط نزدیک واشینگتن و اورشلیم، وجود یک کانال مستقیم میان آمریکا و جمهوری اسلامی تنها میتواند به سود اسرائیل باشد.
مشخص نشد که آیا منظور این مقام حضور رسمی اسرائیل در سازوکار جدید است یا اینکه منافع آن از طریق هماهنگی با آمریکا نمایندگی خواهد شد.
نتانیاهو: اسرائیل آزادی عمل کامل دارد
بر اساس این گزارش، در حالی که سازوکار سال ۲۰۲۴ عملا به اسرائیل آزادی گستردهای برای اقدام علیه تهدیدهای نظامی در لبنان، از جمله «تهدیدهای در حال شکلگیری» میداد، چارچوب جدید فقط اجازه واکنش به «تهدیدهای قریبالوقوع» را خواهد داد.
یک مقام آمریکایی آگاه از مذاکرات واشینگتن و تهران در پاسخ به درخواست روزنامه تایمز اسرائیل برای تایید این گزارش آن را تکذیب نکرد، اما گفت در حال حاضر جزئیات بیشتری قابل انتشار نیست.
اندکی پس از انتشار این گزارش، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در بیانیهای به زبان عبری تاکید کرد که نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان همچنان «آزادی عمل کامل» برای مقابله با «تهدیدهای مستقیم یا در حال شکلگیری» دارند.
او گفت: «دستور من و وزیر دفاع به ارتش اسرائیل روشن است و تغییری نکرده است: نیروهای ما در جنوب لبنان آزادی کامل برای خنثی کردن هرگونه تهدید مستقیم یا در حال شکلگیری علیه خود یا ساکنان شمال اسرائیل دارند. ارتش اسرائیل در این زمینه هیچ محدودیتی ندارد.»
نتانیاهو همچنین تاکید کرد: «من همچنان قاطعانه متعهد به حفظ منطقه امنیتی در جنوب لبنان تا هر زمان که لازم باشد هستم تا از ساکنان شمال و همه شهروندان اسرائیل محافظت شود.»
با وجود این موضعگیری علنی، شبکه ۱۲ گزارش داد که نتانیاهو از جزئیات در حال شکلگیری این سازوکار بهشدت نگران شده است؛ زیرا بیم دارد آزادی عمل اسرائیل محدود و این کشور از چارچوب نظارتی کنار گذاشته شود.
این رسانه به نقل از یک مقام ارشد اسرائیلی گزارش داد که نخستوزیر تلاشهای دیپلماتیک گستردهای را برای حفظ منافع اسرائیل آغاز کرده است.
بر اساس این گزارش، پرونده لبنان اکنون به مهمترین نگرانی نتانیاهو در ارتباط با مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی تبدیل شده است. او رون درمر، وزیر پیشین امور راهبردی اسرائیل، را مامور کرده تا در این زمینه با واشینگتن وارد رایزنی شود، زیرا معتقد است هیچ مقام اسرائیلی دیگری، حتی یحیئل لایتر، سفیر اسرائیل در آمریکا، در حال حاضر توانایی لازم برای پیشبرد موثر این موضوع را ندارد.
طبق این گزارش، مقامهای ارشد آمریکایی در طول مذاکرات سوئیس چندین بار با درمر تماس گرفته و او را بهویژه درباره تحولات مرتبط با لبنان در جریان قرار دادهاند.
بهگزارش تایمز اسرائیل، همچنین گفته شده است که پیامی که دونالد ترامپ یکشنبه در شبکه تروث سوشیال منتشر کرد و در آن به جمهوری اسلامی هشدار داده بود در صورت مهار نکردن حزبالله، به اقدام نظامی متوسل خواهد شد، نتیجه مداخله و رایزنیهای درمر بوده است.
اسرائیل و آمریکا بهطور علنی درباره عملیات نظامی ارتش اسرائیل در لبنان و نیز پیوند دادن این موضوع با یادداشت تفاهم جنجالی میان آمریکا و جمهوری اسلامی اختلاف نظر داشتهاند.
اورشلیم با درخواست ترامپ برای خودداری از حمله به بیروت موافقت کرده، اما نیروهای خود را در یک منطقه حائل گسترده در جنوب لبنان حفظ کرده است؛ اقدامی که به نظر میرسد با مفاد توافق واشینگتن و تهران در تعارض باشد، زیرا در آن توافق تصریح شده که تمامی عملیات نظامی در لبنان باید متوقف شود.
در واکنش به ادامه حضور نیروهای اسرائیلی در لبنان، حضوری که جمهوری اسلامی آن را نقض توافق خود با آمریکا میداند، تهران شنبه اعلام کرد بار دیگر تنگه هرمز را خواهد بست.
با این حال، شرکتهای ردیابی دریایی دوشنبه گزارش دادند که تردد کشتیها از این آبراه همچنان طبق روال عادی ادامه دارد.
این روزنامه نوشت وزیر امور خارجه آمریکا که سالها به عنوان یکی از سرسختترین منتقدان حکومت ایران شناخته میشد، تا حد زیادی بحث عمومی درباره توافق اخیر با تهران را به جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، واگذار کرده است، اما این وضعیت احتمالا با سفر او به خاورمیانه در هفته جاری تغییر خواهد کرد.
مارکو روبیو از روز سهشنبه تا پنجشنبه به امارات متحده عربی، کویت و بحرین سفر خواهد کرد. هر سه کشور پس از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند، زمانی که نیروهای آمریکا و اسرائیل حملات خود علیه جمهوری اسلامی را آغاز کردند، هدف حملات سنگین سپاه قرار گرفتند و همچنین از پیامدهای اقتصادی ناشی از اقدام تهران در مسدود کردن تردد از تنگه هرمز، یکی از حیاتیترین مسیرهای صادراتی برای کشورهای وابسته به تجارت منطقه، آسیب جدی دیدند.
روبیو علاوه بر دیدارهای دوجانبه در این سه کشور، در بحرین با اعضای شورای همکاری خلیج فارس نیز دیدار خواهد کرد.
این سفر پس از دیدار جیدی ونس با مقامهای جمهوری اسلامی در سوئیس در روز یکشنبه انجام میشود؛ دیداری که آغازگر تلاش ۶۰ روزهای برای گسترش آتشبسی بود که در قالب یادداشت تفاهم جنجالی امضاشده از سوی دونالد ترامپ در هفته گذشته اعلام شد. این نشست چند روز به تعویق افتاد، زیرا جمهوری اسلامی اعلام کرد که حملات اسرائیل به حزبالله لبنان را بهمعنای نقض یادداشت تفاهم میداند و بار دیگر تنگه هرمز را خواهد بست.
با این حال، دونالد ترامپ تاکید کرده که تنگه هرمز کاملا باز است.
بهنوشته واشینگتنپست، نتیجه مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی تاثیر قابل توجهی بر سراسر خاورمیانه خواهد داشت. بر اساس یادداشت تفاهم امضاشده، جمهوری اسلامی ذخایر اورانیوم با غنای بالا را که میتواند برای ساخت سلاح هستهای مورد استفاده قرار گیرد، کنار خواهد گذاشت و در مقابل از مزایای اقتصادی متعددی از جمله رفع تحریمها، دسترسی به داراییهای مسدودشده و یک صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی بهرهمند خواهد شد.
این روزنامه تاکید کرده اینکه چهره اصلی دفاع از توافق ونس بوده و نه روبیو، در واشینگتن بسیار مورد توجه قرار گرفته است.
کریس کونز، سناتور دموکرات ایالت دلاور، هفته گذشته در نشستی با خبرنگاران که از سوی بلومبرگ برگزار شده بود، گفت: «فکر میکنم مارکو وقتی یک توافق بد را ببیند، آن را تشخیص میدهد.»
کونز که سابقه همکاری با روبیو در کمیته روابط خارجی سنای آمریکا را دارد، گفت روبیو عمدا درباره این موضوع اظهارنظر نمیکند تا با توافقی که او آن را «تقریبا تسلیم کامل در برابر تهران» توصیف کرد، مرتبط نشود.
وزارت امور خارجه آمریکا این برداشت را گمانهزنی بیپایه دانست و تامی پیگوت، سخنگوی این وزارتخانه، گفت: «وزیر امور خارجه روبیو و کل دولت آمریکا صددرصد در حمایت از رییسجمهوری ترامپ همنظر و هماهنگ هستند.»
بهنوشته واشینگتنپست هرگونه دفاع علنی روبیو از مذاکرات با جمهوری اسلامی میتواند اهمیت زیادی داشته باشد؛ زیرا او یکی از سرسختترین منتقدان توافق هستهای سال ۲۰۱۵ موسوم به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) بود که در دولت باراک اوباما به دست آمد.
روبیو پیش از امضای آن توافق گفته بود: «یک توافق بد با ایران تقریباً جنگ را تضمین میکند، زیرا اسرائیل هرگز به توافقی که آن را تهدیدی برای موجودیت خود بداند تن نخواهد داد.»
بهنام بنطالبلو، پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسیها، اندیشکدهای در واشینگتن که همواره خواستار سیاستهای سختگیرانهتر علیه تهران بوده است، به این روزنامه گفت: «بسیاری با نگرانی منتظرند ببینند یکی از بینالمللیگراترین و جنگطلبترین اعضای این دولت چگونه میخواهد این سند را توجیه کند.»
برت برون، عضو سابق شورای امنیت ملی کاخ سفید در دولت اوباما، نیز به واشینگتنپست گفت اینکه ونس به چهره اصلی توافق تبدیل شده قابل توجه است و احتمالا به این دلیل است که «معاون رییسجمهوری بهشدت بهدنبال پایان جنگ بود و از نظر ایدئولوژیک با این جنگ زاویه داشت.»
او افزود: «اما دلیل دیگر این است که روبیو از فاصله دور هم میتواند یک توافق دیپلماتیک احمقانه را تشخیص دهد و این توافق با ایران از هر طرف که نگاه کنید فریاد میزند: فاجعه.»
مقامهای نزدیک به هر دو نفر، یعنی روبیو و ونس، نقش پررنگ ونس را کماهمیت جلوه دادهاند و گفتهاند بخش عمده آن به زمانبندی مربوط میشود.
بهگفته این افراد، معاون رییسجمهوری همزمان در حال تبلیغ کتاب جدید خود بود و به همین دلیل در حال انجام یک تور رسانهای قرار داشت؛ در حالی که روبیو همراه ترامپ در نشست سران گروه هفت در فرانسه حضور داشت و طبیعتا رییسجمهوری در مرکز توجه قرار گرفته بود.
یکی از افرادی که با دیدگاههای روبیو آشناست و به شرط ناشناس ماندن صحبت کرد، به واشینگتنپست گفت: «تا جایی که من میدانم، او از توافق حمایت میکند.»
او افزود وزیر امور خارجه که همزمان سمت مشاور امنیت ملی کاخ سفید را نیز بر عهده دارد، «کاملا آگاه است که با ایرانیها طرف هستیم.»
بهنوشته واشینگتنپست، نقش محوری ونس در این پرونده پیامدهای سیاسی نیز دارد؛ زیرا بسیاری انتظار دارند او و روبیو در آینده برای جانشینی ترامپ در رقابتهای ریاستجمهوری به رقبای سیاسی یکدیگر تبدیل شوند.
جان هافمن، تحلیلگر اندیشکده لیبرترین کاتو، گفت روبیو و ونس نماد دو رویکرد متفاوت در حزب جمهوریخواه هستند.
او افزود: «در حزب جمهوریخواه شکافی میان جهانبینی سنتی نومحافظهکاران و جریان رو به رشدی دیده میشود که از درگیریهای خارجی، بهویژه در خاورمیانه، خسته شده است.»
هر سه کشوری که روبیو به آنها سفر میکند، از حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی پس از آغاز جنگ آسیب دیدهاند. بحرین، کوچکترین کشور منطقه، خسارات قابل توجهی را در نزدیکی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در منامه متحمل شد. همچنین گزارشها حاکی از آن است که امارات متحده عربی بیش از مجموع پنج کشور دیگر عضو شورای همکاری خلیج فارس هدف حملات یا تلاش برای حمله قرار گرفته است.
کارشناسان میگویند اگرچه این کشورها از آتشبس استقبال کردهاند، اما در میان دولتهای عربی حوزه خلیج فارس نگرانیهایی جدی درباره نبود بندهایی در یادداشت تفاهم وجود دارد که تهدیدهای غیرهستهای ایران، از جمله برنامه موشکهای بالستیک، را محدود کند. همچنین نگرانیهایی درباره انتقال مبالغ هنگفت به تهران بدون شروط سختگیرانه مطرح است.
ویلیام روباک، معاون اجرایی موسسه کشورهای عربی خلیج فارس در واشینگتن و سفیر پیشین آمریکا در بحرین، به واشینگتنپست گفت: «روبیو باید به آنها اطمینان دهد که این توافق نشانهای از تصمیم آمریکا برای ترک منطقه یا رها کردن امنیت آنها نیست.»
او افزود: «در واقع، این توافق میتواند فرصتی برای تقویت امنیت آنها باشد.»
