ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، اعلام کرد این کشور خواهان نقشآفرینی در مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی است و لغو تحریمهای سازمان ملل علیه تهران بدون موافقت پاریس امکانپذیر نخواهد بود.
بارو جمعه ۲۹ خرداد در مصاحبه با رسانه «فرانساینو» گفت پاریس تا زمانی که از مفاد توافق نهایی با حکومت ایران رضایت نداشته باشد، با لغو تحریمهای سازمان ملل علیه تهران موافقت نخواهد کرد.
او هشدار داد اگر مذاکرات آتی تهران و واشینگتن به برنامه موشکی و گروههای نیابتی جمهوری اسلامی نپردازد، ثبات در منطقه برقرار نخواهد شد.
بارو افزود: «در ازای امتیازات بزرگی که از ایران خواسته خواهد شد، لغو تحریمها مطرح است؛ تحریمهایی که در سازمان ملل متحد وضع شدهاند... همانطور که ۱۰ سال پیش نیز چنین بود، برای لغو این تحریمها فرانسه باید موافقت خود را اعلام کند.»
وزیر خارجه فرانسه تاکید کرد: «هدف ما گرفتن امتیازات عمده از رژیم ایران و تغییر بنیادین در رفتار آن است.»
فرانسه بهعنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل، از حق وتو برخوردار است.
آمریکا و حکومت ایران ۲۵ خرداد از دستیابی به تفاهمی برای پایان جنگ خبر دادند. این یادداشت تفاهم بامداد ۲۸ خرداد به امضای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، رسید.
بر اساس این سند، یک دوره ۶۰ روزه برای گفتوگوهای تخصصی در نظر گرفته شده است؛ مذاکراتی که قرار است بر موضوعات حساسی همچون سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده حکومت ایران و چگونگی رفع تحریمها تمرکز داشته باشد.
رهبران اروپایی پیشتر در نشست گروه هفت به ترامپ هشدار دادند یک توافق «موقت و سطحی» ممکن است به تثبیت برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی منجر شود.
این در حالی است که فرانسه، بریتانیا و آلمان میکوشند جایگاه خود را در مذاکرات آینده درباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی بازیابند.
خبرگزاری رویترز ۲۶ خرداد نوشت دو موضوعی که ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از آنها بهعنوان دلایل آغاز جنگ نام میبردند، یعنی حمایت جمهوری اسلامی از گروههای نیابتی و برنامه موشکی تهران، ظاهرا در دستور کار مذاکرات آینده قرار ندارند.
مقامهای جمهوری اسلامی بارها اعلام کردهاند درباره برنامه موشکی خود مذاکره نخواهند کرد.
آنها همچنین تاکید کردهاند توافق اخیر با واشینگتن به معنای تغییر سیاستهای منطقهای حکومت ایران نیست و حمایت از حزبالله و «محور مقاومت» همچنان ادامه خواهد داشت.
«محور مقاومت» عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
بارو: کشتار مردم ایران در اعتراضات دیماه را فراموش نکردهایم
وزیر امور خارجه فرانسه در ادامه مصاحبه خود اعلام کرد جهان نباید کشتار مردم ایران در جریان اعتراضات دیماه را فراموش کند.
بارو گفت: «ما کشتارهای ژانویه [دیماه] را فراموش نکردهایم؛ زمانی که خشونت حکومتی بهطور کورکورانه معترضان مسالمتجو را هدف قرار داد.»
او اضافه کرد: «مردم ایران بزرگترین قربانی این جنگ هستند؛ از یک سو گرفتار سرکوب و از سوی دیگر گرفتار بمباران بودهاند.»
بر پایه بیانیه شورای سردبیری ایراناینترنشنال، بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی به دستور علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، کشته شدند.
وزیر خارجه فرانسه همچنین بر لزوم پایان درگیریها در لبنان تاکید کرد و از آمریکا خواست برای عملی شدن این موضوع بر اسرائیل فشار وارد آورد.
رسانههای لبنانی ۲۹ خرداد گزارش دادند حملات اسرائیل به جنوب این کشور دستکم ۱۸ کشته بر جای گذاشت. در سوی دیگر، ارتش اسرائیل از کشته شدن ۴ نیروی خود در حمله حزبالله خبر داد.
خبرگزاری رویترز جمعه ۲۹ خرداد گزارش داد این اعلام پس از آن صورت گرفت که یک سخنگوی کاخ سفید از انصراف جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، از سفر برنامهریزیشده خود به سوئیس برای دیدار با مذاکرهکنندگان ایرانی خبر داد.
کاخ سفید پیشتر دلیل این تصمیم ونس را پیچیدگیهای لجستیکی و هماهنگیهای مربوط به مذاکرات عنوان کرده بود.
ونس قرار بود ۲۹ خرداد با مذاکرهکنندگان ایرانی دیدار کند تا گفتوگوهایی را درباره اجرای مفاد یادداشت تفاهم میان آمریکا و جمهوری اسلامی با هدف پایان دادن به جنگ آغاز کند.
این مذاکرات قرار بود در پی امضای یادداشت تفاهمی برگزار شود که ۲۷ خرداد از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، امضا شد و چارچوب اولیه گفتوگوهای بعدی میان واشینگتن و تهران را تعیین کرده است.
جمهوری اسلامی و مساله حزبالله لبنان
همزمان، وبسایت اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد موضع تهران درباره نقض آتشبس در لبنان از سوی اسرائیل، ممکن است یکی از دلایل برگزار نشدن مذاکرات برنامهریزیشده جمعه باشد.
اکسیوس نوشت کاخ سفید بهطور رسمی دلیل به تعویق افتادن سفر ونس را «ملاحظات لجستیکی» عنوان کرده، اما نشانههایی وجود دارد که وضعیت شکننده آتشبس در لبنان نیز در این تصمیم نقش داشته است.
اکسیوس همچنین نوشت ساعاتی پیش از اعلام لغو سفر ونس، درگیریهای شدیدی میان ارتش اسرائیل و حزبالله در جنوب لبنان رخ داد. موضوعی که میتواند بر فضای مذاکرات برنامهریزیشده میان تهران و واشینگتن تاثیر گذاشته باشد.
از سوی دیگر، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۸ خرداد در مطلبی نوشت در شرایط ادامه حملات اسرائیل در جنوب لبنان، «شروع مذاکرات برای سایر موضوعات» اشتباه است و به نظر میرسد علت «عدم تمایل» تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی برای برگزاری جلسه ۲۹ خرداد در ژنو همین موضوع باشد.
تسنیم افزود اگر یادداشت تفاهم اجرا نشود، گزینههایی از جمله تعلیق یا لغو مذاکرات بعدی، ایجاد دوباره «تنگناهای جدی» در تنگه هرمز و حتی پاسخ موشکی به اسرائیل روی میز جمهوری اسلامی خواهد بود.
شبکه المیادین، نزدیک به حزبالله لبنان، نیز پیشتر گزارش داده بود سفر هیات ایرانی به دلیل ادامه حملات اسرائیل به جنوب لبنان لغو شده است.
در همین حال، ونس ۲۸ خرداد گفت برنامهریزی برای این مذاکرات هنوز نهایی نشده و مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی ممکن است در هماهنگیهای فنی مربوط به سفر خود با چالشهایی مواجه باشند.
برگزار نشدن این مذاکرات، ابهامهایی را درباره مرحله بعدی گفتوگوهایی ایجاد کرده است که قرار بود نشست برگناشتوک نخستین گام آن باشد.
هنوز مشخص نیست برگزار نشدن این نشست به معنای توقف روند دیپلماتیک میان آمریکا و جمهوری اسلامی است یا طرفها در حال بررسی زمان و مکان دیگری برای ادامه گفتوگوها هستند.
مقامهای دو طرف تاکنون درباره زمان احتمالی برگزاری نشست جایگزین اظهار نظر نکردهاند.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ۲۸ خرداد نوشت که اسرائیل پس از انتشار تصویری از جنوب لبنان که نشان میدهد منطقه تحت کنترل نیروهای نظامی این کشور گسترش یافته است، اعلام کرد احتمال انجام حملات در بیرون از این محدوده را نیز رد نمیکند. این اقدام که با نخستین بند یادداشت تفاهم تهران و واشینگتن در تضاد است، این پیمان را به چالش میکشد.
شبکه المیادین، وابسته به حزبالله لبنان، نیز گزارش داد که در پی تداوم حملات اسرائیل به جنوب لبنان، هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی سفر خود به سوئیس را تعلیق کرده است.
المیادین افزود تهران هشدار داده است که ادامه عملیات و حملات اسرائیل تا عمق ۱۰ کیلومتری داخل خاک لبنان، نقض آشکار بند نخست تفاهمنامه به شمار میرود.
ماده نخست این یادداشت تفاهم بهروشنی اعلام میکند که آمریکا و متحدان او به پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها از جمله لبنان و تضمین تمامیت ارضی و حاکمیت این کشور متعهدند. این بند همچنین تاکید میکند که توافق نهایی نیز باید شامل پایان دائمی جنگ در لبنان باشد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، دقایقی پیش از اعلام غیررسمی تعلیق سفر هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت انتظار دارد آتشبس کامل در تمام جبههها، از جمله لبنان، حزبالله و اسرائیل برقرار شود. او در ادامه این پست تاکید کرد از همه طرفها در منطقه خاورمیانه میخواهد به پیشبرد موفق مذاکرات متعهد باشند.
اسرائیل در روزهای گذشته درخواستها برای خروج نیروهایش از جنوب لبنان را رد کرده است. این منطقه اسفند ۱۴۰۴ پس از حملات تلافیجویانه حزبالله به اسرائیل در حمایت از جمهوری اسلامی، به تصرف نیروهای اسرائیلی درآمد.
از سوی دیگر، حزبالله نیز در روزها گذشته به حملات خود به مواضع اسرائیل در جنوب ادامه داده است. این حملات که بیشترشان با پهپادهای انفجاری انجام شدهاند، به کشته و زخمی شدن نیروهای اسرائیلی انجامید.
ارتش اسرائیل که در فروردین ماه نقشهای را با مشخص کردن آنچه «منطقه حائل» خود در جنوب لبنان مینامد منتشر کرده بود، پنجشنبه ۲۸ خرداد نقشه تازهای منتشر کرد که نشان میدهد نیروهایش چندین کیلومتر عمیقتر در خاک لبنان فعالیت میکنند؛ از جمله در نزدیکی پایگاه حزبالله در نبطیه، در شمال رودخانه لیتانی.
یک مقام نظامی اسرائیل به رویترز گفت: «ارتش به رفع تهدیدهایی که علیه سربازان و غیرنظامیان دولت اسرائیل در بیرون از منطقه امنیتی شناسایی میشوند، ادامه خواهد داد.» این اظهارات در عمل به این معناست که اسرائیل میتواند حملاتی را در عمق بیشتری از لبنان انجام دهد.
شکاف میان نتانیاهو و ترامپ در پی امضای یادداشت تفاهم
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و جیدی ونس، معاون او، در روزهای گذشته بارها انتقادهای تند و کمسابقهای علیه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و کابینه او بیان کردهاند.
یکی از این موارد ۲۴ خرداد، ساعاتی پیش از اعلام دستیابی به توافق برای امضای تفاهمنامه اولیه میان آمریکا و جمهوری اسلامی رخ داد. در آن روز اسرائیل در واکنش به حملات حزبالله، منطقه ضاحیه بیروت را هدف قرار داد. اکسیوس نوشت ترامپ از شنیدن خبر این حملات غافلگیر و از نتانیاهو بهشدت خشمگین شد.
پس از آن ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال از اسرائیل بابت حمله به بیروت انتقاد کرد و نوشت: «حمله صبح امروز به بیروت، بهویژه در یک روز خاص که ما به توافق صلح با ایران بسیاری نزدیک هستیم، نباید اتفاق میافتاد.» او افزود: «همه طرفها باید عقبنشینی کنند و هیچ حملهای از سوی اسرائيل به هیچ کجای لبنان نباید انجام شود.»
او در ابتدای این پست نوشت هرچند اسرائیل «حق دارد» در برابر تهدیدها از خود دفاع کند، اما حملاتی که به آن پاسخ داد «بسیار کوچک و بیمعنی بود، کسی آسیب ندید و زخمی یا کشته نشد.»
صحبتهای ترامپ در نشست رسانهای ۲۷ خرداد در حاشیه اجلاس گروه هفت نیز حاوی حاوی اظهارنظرهایی درباره عملکرد سیاسی و نظامی اسرائیل بود. او با اشاره به اینکه متن یادداشت تفاهم را با این کشور به اشتراک گذاشته است، اسرائیل را «یک شریک خوب» توصیف کرد و بلافاصله عملکرد ارتش این کشور در لبنان را مورد انتقاد قرار داد. ترامپ گفت: «همچنان معتقدم اسرائیل میتواند در قبال حزبالله عملکرد بهتری داشته باشد. نمیگویم اسرائیل نباید از خود دفاع کند، اما وقتی دو پهپاد به سمت بیابان شلیک میشوند و بدون خسارت سقوط میکنند، ضرورتی ندارد ساختمانهایی در بیروت ویران شوند.»
جیدی ونس، معاون او، نیز پنجشنبه ۲۸ خرداد در نشست خبری کاخ سفید به درگیریهای حزبالله و اسرائیل اشاره کرد و گفت تهران حزبالله را مهار کند و مانع حمله این گروه به اسرائیل شود. او تاکید کرد که این حملات سبب میشود پاسخ نظامی اسرائیل موجه باشد.
ونس با اشاره به اینکه وضعیت در لبنان «پیشرفت چشمگیری» داشته و «تیراندازیها کمتر شده است»، تاکید کرد: «هرچند در شرایط آتشبس نیز هر از گاهی شاهد این تنشهای کوچک خواهید بود، اما اسرائیلیها در لبنان از کنترل خارج نخواهند شد.»
این اظهارات در حالی مطرح شد که تبادل آتش میان حزبالله و اسرائیل با وجود امضای یادداشت تفاهم همچنان در ۲۴ ساعت گذشته جریان داشته است. نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز وعده داده است نیروهای اسرائیلی «تا هر زمان که نیازهای امنیتی اسرائیل ایجاب کند» در جنوب لبنان باقی خواهند ماند.
او در پیامی که شامگاه پنجشنبه ۲۸ خرداد منتشر شد، خطاب به «ملت پرشور و باوفای ایران» نوشت در مسیر رسیدن به این توافق اولیه، «مسئولان امر، از سر دلسوزی و با حسن نظر، تلاشهای زیادی» انجام دادند. او در عین حال مدعی شد که رییسجمهوری آمریکا «از روی استیصال» از «انواع اهرمها» برای رسیدن به این تفاهمنامه استفاده کرده است.
خامنهای در ادامه این پیام نوشت: «بنده علیالاصول، نظر دیگری داشتم، ولی از باب تعهدی که رییسجمهور محترم بهعنوان رییس شورای عالی امنیت ملی از طرف خود و سایر اعضا در پاسداشت حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت به بنده دادند و تصریح به قبول مسئولیت آن نمودند، اجازه آن را صادر نمودم.»
او همچنین گفت رییسجمهوری ایران تصریح کرده است که اگر طرف آمریکایی بخواهد «زیادهخواهی» کند، زیر بار آن نخواهد رفت.
مجتبی خامنهای در بخش دیگری از پیام خود نوشت: «از این لحظه، ما یعنی شما ملت سرافراز و این خادم ناچیز، منتظر تحقق شروط گفتهشده خواهیم بود.»
او تاکید کرد مذاکرات حضوری که در آینده برگزار خواهد شد، «به معنی پذیرش نظر دشمن» نخواهد بود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، شامگاه چهارشنبه ۲۷ خرداد در حالی که برای ضیافت شامی به میزبانی رییسجمهوری فرانسه در کاخ ورسای بود، یادداشت تفاهمی را امضا کرد که چارچوب اولیه برای آغاز مذاکرات میان کشورش با جمهوری اسلامی به شمار میرود.
پس از امضای او، رسانههای دولتی ایران نیز بامداد پنجشنبه به نقل از اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گزارش دادند که متن توافق میان ایالات متحده و ایران را روسای جمهور دو کشور امضا کردهاند.
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، نیز با انتشار تصویری از سند امضاشده نوشت: «صلح در سایه احترام متقابل تحقق خواهد یافت و جمهوری اسلامی به صلح جهانی پایبند است.»
با اینکه مسعود پزشکیان عملا در فرآیند مذاکرات پس از آتشبس نقشی کاملا حاشیهای داشته، محمد جعفر قائمپناه معاون اجرایی او، پس از انتشار پیام مجتبی خامنهای گفت: پزشکیان در اجماعسازی و استدلال برای اینکه این تفاهم در شورایعالی امنیت ملی به تصویب برسد نقش اساسی داشت.»
قائمپناه افزود: «پزشکیان نقش اول را در این تفاهم داشت. او توانست این تفاهمنامه را به امضای همه به جز یک نفر برساند. کار بزرگی کردند که این تفاهمنامه را در چارچوبی که رهبری تعیین کردند به امضای اکثریت سهام برسانند.»
او گفت: «این یادداشت تفاهم پیشنهاد وزارت امور خارجه بر پایه پیشنهاد شهید لاریجانی است.»
ونس که رهبری تیم مذاکرهکننده آمریکا را در این دور از مذاکرات بر عهده خواهد داشت، پنجشنبه ۲۸ خرداد در نشست خبری کاخ سفید اعلام کرد که دوره ۶۰ روزه مذاکرات برای رسیدن به توافق نهایی درباره آینده برنامه هستهای جمهوری اسلامی آغاز شده و گفت مذاکرات در سوئیس همچنان پابرجاست، هرچند زمان دقیق آن هنوز مشخص نیست.
ونس در پاسخ به شائبهها درباره اینکه بخشی از تعهدات جمهوری اسلامی درباره برنامه هستهای مکتوب نشده و صرفا شفاهی مورد توافق قرار گرفته است، از عبارت «توافقهای آقایان» استفاده کرد. این اصطلاح در زبان انگلیسی به توافقهایی گفته میشود که الزام حقوقی صریح و متن مکتوب رسمی ندارند، اما از طرفها انتظار میرود که بر اساس اعتماد، تعهد سیاسی یا نوعی درک مشترک به آن پایبند بماند.
او گفت: «بخشی از این گفتوگوها مکتوب شده است است، اما در نهایت، چه مکتوب باشند و چه شفاهی، ما این توافق را به همین دلیل اینگونه تنظیم کردهایم: چون به حرف و وعده اعتماد نمیکنیم. ما به عمل اعتماد میکنیم و به رفتار.»
معاون رییسجمهوری آمریکا بلافاصله افزود «کلمات اهمیتی ندارند» و ادامه داد: «هدف این است که پایبندی ایران به وعده خود برای توقف غنیسازی اورانیوم و تعهدش به نابود کردن اورانیوم با غنای بالا راستیآزمایی شود.»
دیدار جمعه برقرار است
ونس گفت مذاکرات مربوط به جمهوری اسلامی در سوئیس همچنان در برنامه است، اما زمان دقیق آن روشن نیست. او گفت قصد دارد مذاکرات با ایران را هدایت کند، با این حال مراسمی که برای روز جمعه برنامهریزی شده بود، در هالهای از ابهام قرار دارد.
معاون رییسجمهوری آمریکا گفت: «برنامه ما این است که به سوئیس برویم، اما دقیقا نمیدانم چه زمانی.»
او افزود زمانبندی این سفر تا حدی به این بستگی دارد که نمایندگان جمهوری اسلامی چه زمانی بتوانند خود را به سوئیس برسانند.
در ابتدا انتظار میرفت ونس روز جمعه این توافق را در مراسمی رسمی امضا کند، اما ترامپ به جای او، شامگاه چهارشنبه توافق را امضا کرد. مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی نیز در طرف مقابل این یادداشت تفاهم را امضا کرد.
ونس گفت انتظار میرود مذاکراتی که با این توافق آغاز شده است، از همین آخر هفته شروع شود.
مساله حزبالله و اسرائیل
یکی از موضوعات محل مناقشه در میان موافقان و مخالفان این یادداشت تفاهم، رویکرد آن نسبت به مساله حزبالله در لبنان و درگیریها میان این گروه مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی با اسرائیل است. ماده نخست این یادداشت تفاهم سه بار به نام لبنان اشاره میکند. در این بند بر تعهد آمریکا و متحدان او به پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها از جمله لبنان و تضمین تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان اشاره شده و تاکید میکند که توافق نهایی نیز باید شامل پایان دائمی جنگ در لبنان باشد.
ونس در بخشی از صحبتهایش به این موضوع پرداخت و گفت توافق با جمهوری اسلامی مستلزم آن است که تهران حزبالله را مهار کند و مانع حمله این گروه به اسرائیل شود. او تاکید کرد که این حملات سبب میشود پاسخ نظامی اسرائیل موجه باشد.
ونس با اشاره به اینکه وضعیت در لبنان «پیشرفت چشمگیری» داشته و «تیراندازیها کمتر شده است»، تاکید کرد: «هرچند در شرایط آتشبس نیز هر از گاهی شاهد این تنشهای کوچک خواهید بود، اما اسرائیلیها در لبنان از کنترل خارج نخواهند شد.»
این اظهارات در حالی مطرح شد که تبادل آتش میان حزبالله و اسرائیل با وجود امضای یادداشت تفاهم همچنان در ۲۴ ساعت گذشته جریان داشته است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز وعده داده است نیروهای اسرائیلی «تا هر زمان که نیازهای امنیتی اسرائیل ایجاب کند» در جنوب لبنان باقی خواهند ماند.
موضوع موشکهای بالستیک
ونس همچنین تلاش کرد اظهارات روز چهارشنبه ترامپ درباره عادیسازی برخورداری جمهوری اسلامی از موشکهای بالستیک را توضیح دهد. ترامپ در کنفرانس رسانهای روز چهارشنبه که در فرانسه برگزار شد، گفت داشتن موشکهای بالستیک برای جمهوری اسلامی «قابل قبول» است. این سخن واکنشبرانگیز بود، زیرا همین موشکها در ابتدا یکی از دلایل آغاز درگیری در نهم اسفند عنوان شده بودند.
ونس در نشست خبری کاخ سفید گفت آمریکا «شمار قابل توجهی از موشکهای بالستیک آنها» و همچنین «سکوهای پرتاب موشکهای بالستیک» ایران را نابود کرده است.
او افزود: «آنها نمیتوانند آن نوع موشکهایی را بسازند که بتواند به طور گسترده کل جهان را تهدید کند، و این همان چیزی است که رییسجمهوری ایالات متحده دیروز گفت. ببینید، موضوع بسیار ساده است. شما نمیتوانید به یک کشور، چه اسرائیل باشد چه ایران، بگویید اجازه ندارد هیچگونه دفاعی از خود داشته باشد.»
گشایش تنگه هرمز
معاون رییسجمهوری آمریکا در ادامه گفت آمریکا در چارچوب این توافق، محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران را رفع کرده و به بیش از ۱۲ کشتی اجازه داده است به بندرهای ایران بروند.
ونس گفت اکنون نفت بیشتری از تنگه هرمز عبور میکند و چهارشنبهشب بیش از ۱۲.۵ میلیون بشکه نفت از این مسیر کشتیرانی عبور کرده است. به گفته او، این رقم از زمان آغاز درگیری در اواخر فوریه تاکنون بیسابقه بوده است.
صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری
او همچنین گفت هرگونه سرمایهگذاری در ایران که مجموع آن ممکن است به ۳۰۰ میلیارد دلار برسد، میتواند شامل «سرمایه خصوصی» از کشورهای دیگر منطقه باشد و «مشروط به دگرگونی در رفتار ایران» است.
ونس گفت اگر امارات متحده عربی بخواهد در ایران «نیروگاه بسازد»، تحریمهای کنونی آمریکا چنین معاملهای را ممنوع میکند.
او افزود: «بنابراین چیزی که ما میگوییم این است که اگر شما درست رفتار کنید و اگر خود اماراتیها بخواهند نیروگاه بسازند، ما معافیتهای تحریمی لازم را فراهم میکنیم تا چنین کاری ممکن شود. نکته مثبت این است که این کار در واقع نوعی ادغام و درهمتنیدگی ایجاد میکند و همین، اهرم فشار است.»
توبیخ لفظی منتقدان در اسرائیل
معاون رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از نشست خبری، به مقامهای اسرائیلی که از ترامپ به دلیل توافق با جمهوری اسلامی انتقاد میکنند هشدار داد و در توبیخی کمسابقه علیه دولت یک متحد، گفت: «دونالد جی. ترامپ تنها رییس دولت در سراسر جهان است که در این مقطع زمانی با ملت اسرائیل همدلی دارد.»
او گفت بنیامین نتانیاهو، «به اعتبار خودش، وارد این مسیر نشده است»، اما اعضای کابینه او را مقصر دانست.
ونس افزود: «مشکل اسرائیل دونالد جی. ترامپ نیست و هر کسی در اسرائیل که فکر میکند بزرگترین مشکل این کشور رییسجمهوری ایالات متحده است، باید بیدار شود و واقعیت وضعیتی را که آن کشور در آن قرار دارد، درک کند.»
بر اساس این سرمقاله که پنجشنبه ۲۸ خرداد منتشر شد، یادداشت تفاهم میان تهران و واشینگتن میتواند خطر فوری گسترش جنگی فراگیر در منطقه را کاهش دهد و در چارچوب یک مسیر دیپلماتیک جدی، برای اسرائیل نیز سودمند باشد؛ بهویژه اگر این دیپلماسی بتواند مانع نزدیکتر شدن جمهوری اسلامی به توانایی تولید سلاح هستهای شود.
اورشلیمپست نوشت با این حال، دیپلماسی نمیتواند جایگزین امنیت شود؛ در مرزهای شمالی اسرائیل، این موضوع دیگر یک بحث نظری نیست، بلکه بهطور مستقیم با زندگی روزمره شهروندان گره خورده است.
تفاوت میان بازگشت خانوادهها به متولا، کریات شمونا، شلومی و الجلیل، یا ادامه یک سال دیگر از خیابانهای خالی، کسبوکارهای تعطیل، آموزشهای موقت و زندگیهای معلق و بلاتکلیف، در گرو تامین امنیتی پایدار در منطقه است.
به گزارش اورشلیمپست، به اسرائیل اجازه داده نشده بود پیش از نهایی شدن یادداشت تفاهم، از جزییات آن آگاه شود و آن را مورد بررسی قرار دهد. این در حالی است که مفاد تفاهم تاثیری مستقیم بر امنیت ملی اسرائیل خواهند داشت.
آمریکا و حکومت ایران ۲۵ خرداد از دستیابی به تفاهمی برای پایان جنگ خبر دادند. این یادداشت تفاهم بامداد ۲۸ خرداد به امضای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، رسید.
در بند نخست این تفاهمنامه آمده است ایالات متحده و جمهوری اسلامی و متحدان آنها در جنگ جاری پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها، از جمله لبنان، را اعلام میکنند و متعهد میشوند دست به اقدام نظامی علیه یکدیگر نزنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند.
پرونده لبنان، ابزار چانهزنی تهران
شورای سردبیری اورشلیمپست در ادامه به نقل از دیپلماتهای غربی نوشت انتظار میرود تفاهم اخیر بر روند مذاکرات اسرائیل و لبنان تاثیر بگذارد.
طبق تفاهمات قبلی میان اسرائیل، لبنان و آمریکا، برقراری آتشبس منوط به خروج حزبالله از جنوب لبنان و خلع سلاح این گروه نیابتی جمهوری اسلامی بود و در مقابل، ارتش لبنان میبایست همزمان با عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از مناطق تعیینشده، کنترل آن مناطق را به دست بگیرد.
اورشلیمپست افزود: «این همان مسیر درست بود: تقویت دولت لبنان، تضعیف حزبالله، و جدا کردن آینده لبنان از دستورکار تهران. چارچوب تفاهم جدید میان آمریکا و ایران ممکن است نتیجهای معکوس به بار آورد. وقتی موضوع لبنان به پرونده مذاکرات ایران گره بخورد، آینده حزبالله نیز به اهرم چانهزنی تهران وابسته میشود.»
به همین دلیل، مقامهای جمهوری اسلامی و متحدان سیاسی حزبالله از هماکنون خروج اسرائیل از لبنان را بخشی از مرحله بعدی مذاکرات میان آمریکا و ایران تلقی میکنند.
این در حالی است که مقامهای اسرائیلی تاکید کردهاند با وجود تفاهم تهران و واشینگتن، نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان عقبنشینی نخواهند کرد.
در ادامه سرمقاله اورشلیمپست آمده است: «خطر اصلی این است که مرز شمالی اسرائیل به یک ابزار چانهزنی دیگر در توافقی تبدیل شود که طرفهای اصلی آن، مردمی نیستند که زیر تهدید موشکهای حزبالله زندگی میکنند.»
با این حال، این بدان معنا نیست که اسرائیل باید هر ابتکار دیپلماتیکی را رد کند. اسرائیل به آمریکا و روابط کاری با کشورهای همسایه نیاز دارد و باید از هر تلاش جدی برای تبدیل لبنان به یک دولت دارای حاکمیت که قادر به اعمال کنترل بر قلمرو خود باشد، حمایت کند، زیرا اگر نیروهای مسلح لبنان بتوانند جایگزین حزبالله در جنوب رود لیتانی شوند، این به نفع اسرائیل خواهد بود.
اما آتشبسی که حزبالله را همچنان مسلح، از نظر سیاسی جسورتر و تحت حمایت حکومت ایران باقی بگذارد، نمیتواند راهحلی پایدار تلقی شود.
ساکنان شمال اسرائیل از هفتم اکتبر تاکنون بهای سنگینی پرداختهاند. آنها تخلیه اجباری از خانههای خود، حملات موشکی و پهپادی، ویرانی منازل، فروپاشی اقتصادهای محلی و نیز فرسایش روانی ناشی از بلاتکلیفی مداوم را تجربه کردهاند.
در سوی دیگر، مقامهای جمهوری اسلامی تاکید کردهاند توافق اخیر با واشینگتن به معنای تغییر سیاستهای منطقهای حکومت ایران نیست و حمایت از حزبالله و «محور مقاومت» همچنان ادامه خواهد داشت.
«محور مقاومت» عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
اسرائیل نمیتواند به چیزی کمتر از برچیدن حزبالله رضایت دهد
شورای سردبیری اورشلیمپست در ادامه سرمقاله خود هشدار داد زمانی که یک سازوکار بینالمللی حفظ آرامش در منطقه را بر رفع تهدید حزبالله ترجیح میدهد، ساکنان شمال اسرائیل همان پیام تکراری را دریافت میکنند: صبر بیشتری داشته باشید، به وعدهها اعتماد کنید و به حداقلها رضایت دهید.
به گفته این روزنامه، اسرائیل نمیتواند با رویکردی کنار بیاید که ثبات منطقهای را بر حذف تهدید حزبالله مقدم بداند.
در ادامه این مطلب آمده است: «موضع مسئولانه اسرائیل باید قاطع باشد، نه بیپروا. هرگونه توافقی باید شامل شاخصها و معیارهای اجرایی برای عقبنشینی و خلع سلاح حزبالله، یک سازوکار میدانی معتبر از سوی لبنان یا نهادهای بینالمللی، و به رسمیت شناختن صریح این حق برای اسرائیل باشد که بتواند در برابر تهدیدات قریبالوقوع دست به اقدام بزند.»
چنین توافقی نباید به جمهوری اسلامی اجازه دهد ثبات لبنان را با امتیازات هستهای معامله کند و نباید از شهروندان اسرائیلی بخواهد صرفا بر پایه وعدههای دیپلماتیکی که حزبالله تاکنون به آنها عمل نکرده است، به خانههای خود بازگردند.
