دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در نشست کابینه در کاخ سفید در پاسخ به سوالی درباره کنترل تنگه هرمز توسط تهران و عمان و رویهای که برای کنترل آن در پیش گرفته میشود، گفت این تنگه «برای همه باز خواهد بود» و «هیچکس آن را کنترل نخواهد کرد.»
او افزود آمریکا بر این آبراه «نظارت» و از آن مراقبت خواهد کرد، اما این آبها «بینالمللی» هستند. ترامپ گفت جمهوری اسلامی «دوست دارد» تنگه هرمز را کنترل کند، اما «هیچکس آن را کنترل نخواهد کرد» و این موضوع «بخشی از مذاکراتی است که داریم.»
ترامپ همچنین گفت عمان «مثل بقیه رفتار خواهد کرد» و در غیر این صورت «ما مجبور خواهیم شد آنها را منفجر کنیم» و «آنها این را میفهمند.»
او درباره لغو یا کاهش تحریمهای جمهوری اسلامی گفت واشینگتن «درباره هیچگونه کاهش تحریمها یا دادن پول» صحبت نمیکند و افزود: «هیچ تحریمی، هیچ پولی، هیچ چیزی.»
ترامپ گفت آمریکا کنترل پولی را در اختیار دارد که جمهوری اسلامی ادعا میکند متعلق به خودش است و این کنترل را حفظ خواهد کرد. او افزود وقتی جمهوری اسلامی «رفتار درستی» داشته باشد و «کار درست را انجام دهد»، آمریکا اجازه خواهد داد به پولش دسترسی داشته باشد، اما «در حال حاضر این کار را انجام نمیدهیم» و «این دو موضوع به هم وابسته نیستند.»
ترامپ درباره انتقال اورانیوم غنیشده گفت: «با انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده ایران به روسیه یا چین موافق نیستم.»
ترامپ گفت: «یکی از چیزهایی که اتفاق خواهد افتاد این است که تنگهها فورا، فورا باز خواهند شد. اما باید کامل باشد. من این کار را انجام نمیدهم. من این کار را نکردم که یک توافق بیارزش بگیرم. بدترین توافقی که تا به حال امضا شده، از سوی باراک حسین اوباما بود.»
او افزود: «ما دوست داریم کشورهایی که دربارهشان صحبت میکنیم، یعنی عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر و دیگران، فورا به توافق ابراهیم بپیوندند. اگر این کار را بکنند تاریخی خواهد بود. صادقانه بگویم آنها به ما بدهکارند.»
ترامپ درباره مذاکرات با تهران تاکید کرد: «ما میتوانیم همین حالا یک توافق خوب داشته باشیم، اما شاید نه یک توافق عالی. اگر توافق عالی نباشد، ما آن را انجام نمیدهیم.»
ترامپ در ادامه گفت آمریکا اکنون با جمهوری اسلامی «به تفاهمهایی» رسیده و افزود: «شرایط خشن بوده است. آنها رهبرانشان را از دست دادهاند و واقعا این تغییر رژیم است.»
او اضافه کرد: «ما برای تغییر رژیم وارد نشدیم، اما اکنون با گروهی کاملا متفاوت از افراد نسبت به ابتدای کار طرف هستیم.» ترامپ گفت آنها را «بسیار منطقیتر» میداند و افزود: «در واقع آنها را باهوشتر هم میدانم، اما بسیار منطقیتر هستند.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت: «این تغییر رژیم است. یک رژیم رفت. رژیم دیگری هم رفت. حالا با بخش سوم آن طرف هستیم، چون بعضی از آنها هم رفتهاند.»
بر اساس پوستر منتشر شده، قرار است این مراسم در حرم عبدالعظیم شهر ری برگزار شود.
در این پوستر، نامهای «زهرا سادات حداد عادل»، «بشری حسینی خامنهای»، «مصباحالهدی باقری» و «زهرا محمدی گلپایگانی» بهعنوان کشتهشدگان ذکر شده است؛ نامهایی که هر کدام به یکی از خانوادههای بانفوذ و نزدیک به هسته قدرت در جمهوری اسلامی متصلاند.
همین نامها و نسبتهای خانوادگی، توجهها را به سابقه سیاسی و جایگاه خانوادگی آنان جلب کرده است؛ خانوادههایی که در دهههای گذشته در مهمترین نهادهای سیاسی، امنیتی، فرهنگی و آموزشی جمهوری اسلامی حضور داشتهاند و بخشی از ساختار قدرت را شکل دادهاند.
یکی از شناختهشدهترین این نامها، زهرا سادات حداد عادل، همسر مجتبی خامنهای و دختر غلامعلی حداد عادل است. حداد عادل از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۷ ریاست مجلس هفتم شورای اسلامی را بر عهده داشت و به عنوان نخستین رییس غیرروحانی مجلس جمهوری اسلامی شناخته میشود.
او همچنین در دورههای ششم، هفتم، هشتم و نهم نماینده مجلس بود و ریاست فرهنگستان زبان و ادب فارسی را نیز برعهده دارد. حداد عادل عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی و موسس مدرسه غیرانتفاعی «فرهنگ» است؛ مدرسهای که منتقدان آن را یکی از نمادهای آموزش ویژه برای طبقه نزدیک به حاکمیت میدانند.
منتقدان معتقدند حضور همزمان حداد عادل در نهادهای سیاسی، فرهنگی و آموزشی، همراه با پیوند خانوادگیاش با بیت رهبری، نمونهای از تمرکز قدرت در حلقهای محدود از خانوادههای نزدیک به حکومت است. نام او در فهرست تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا نیز قرار دارد.
پس از خانواده حداد عادل، نام «مصباحالهدی باقری» توجهها را به خانواده باقری کنی و شبکه مرتبط با دانشگاه امام صادق جلب میکند. مصباحالهدی باقری کنی، همسر هدی خامنهای، دختر علی خامنهای، و فرزند محمدباقر باقری کنی بود؛ روحانی بانفوذی که سابقه عضویت در مجلس خبرگان رهبری و ریاست دانشگاه امام صادق را داشت.
دانشگاه امام صادق پس از انقلاب زیر نظر محمدرضا مهدوی کنی، روحانی بانفوذ جمهوری اسلامی، گسترش یافت و به یکی از مهمترین مراکز تربیت مدیران حکومتی تبدیل شد. مهدوی کنی، دبیرکل جامعه روحانیت مبارز، رییس پیشین مجلس خبرگان رهبری و از چهرههای نزدیک به رهبران جمهوری اسلامی بود و سالها ریاست این دانشگاه را برعهده داشت.
امروز بسیاری از مدیران سیاسی، امنیتی، رسانهای و دیپلماتیک جمهوری اسلامی از فارغالتحصیلان این دانشگاه هستند.
منتقدان، دانشگاه امام صادق را یکی از مهمترین مراکز «کادرسازی ایدئولوژیک» جمهوری اسلامی میدانند و دلیل «رانتی» خوانده شدن آن را فقط کیفیت آموزشی یا مذهبی بودنش نمیدانند، بلکه به ارتباط نزدیکش با نهاد رهبری، گزینش عقیدتی دانشجویان و نفوذ گسترده فارغالتحصیلانش در ساختار قدرت اشاره میکنند.
در میان نامهای ذکرشده در پوستر، نام زهرا محمدی گلپایگانی نیز دیده میشود؛ کودک ۱۴ ماههای که از دو سو به خانوادههای بانفوذ جمهوری اسلامی متصل بود: از یک سو نوه محمد محمدی گلپایگانی، رییس دفتر علی خامنهای، و از سوی دیگر نوه علی خامنهای.
پدربزرگ او از سمت پدری، محمد محمدی گلپایگانی، روحانی و از چهرههای نزدیک به علی خامنهای است که از سال ۱۳۶۸ ریاست دفتر رهبر جمهوری اسلامی را برعهده داشته است. وزارت خزانهداری آمریکا نیز در سال ۲۰۱۹ او را بهدلیل فعالیت به نمایندگی از دفتر رهبر جمهوری اسلامی تحریم کرد.
محمدی گلپایگانی یکی از بانفوذترین چهرههای کمحاشیه و کمتررسانهای در ساختار قدرت جمهوری اسلامی به شمار میرود؛ فردی که به دلیل جایگاهش در دفتر خامنهای، در بسیاری از تصمیمها و پیامهای رسمی بیت رهبری نقشی کلیدی داشته است.
نام «بشری حسینی خامنهای»، دختر بزرگ علی خامنهای، نیز در این پوستر آمده است؛ چهرهای که برخلاف برخی دیگر از اعضای خانواده رهبر جمهوری اسلامی، کمتر در فضای عمومی دیده شده و اطلاعات اندکی درباره زندگی شخصی و فعالیتهای او منتشر شده است.
رسانههای حکومتی در هفتههای گذشته از او با عنوان «شهیده بشری خامنهای» یاد کردهاند و در برخی گزارشها به سابقه آموزشی و علاقه او به ادبیات اشاره شده است.
تابناک در گزارشی با عنوان دلنوشته یک دانشآموز برای «شهیده بشری خامنهای»، او را با نام «خانم حسینی» خطاب کرده و از ارتباط او با فضای آموزش و ادبیات نوشته است.
انتشار پوستر مراسم یادبود این چهار نفر، افزون بر جنبه خبری آن، تصویری فشرده از پیوندهای خانوادگی در بالاترین لایههای قدرت جمهوری اسلامی ارائه میدهد؛ پیوندهایی که خانواده خامنهای را به خانواده حداد عادل، باقری کنی و محمدی گلپایگانی متصل میکند.
این شبکه خانوادگی، از مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی تا دانشگاه امام صادق و دفتر رهبر جمهوری اسلامی امتداد دارد؛ ساختاری که منتقدان آن را نشانهای از تمرکز قدرت، گردش بسته نخبگان حکومتی و نقش روابط خانوادگی در دسترسی به مناصب سیاسی، فرهنگی و امنیتی میدانند.
در چنین زمینهای، مراسم یادبود اعلامشده در شهر ری فقط یک مراسم خانوادگی یا مذهبی نیست؛ بلکه بار دیگر نشان میدهد حلقههای خانوادگی نزدیک به بیت رهبری چگونه در دهههای گذشته در مرکز ساختار قدرت جمهوری اسلامی حضور داشتهاند و چگونه نامهای خانوادگی، در جمهوری اسلامی، با مسیرهای نفوذ سیاسی و نهادی گره خوردهاند.
