یورونیوز گزارش داد روسیه از کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی سود اقتصادی برده و درآمدهای این کشور از محل سوختهای فسیلی در دو هفته پس از آغاز جنگ به ۷.۷ میلیارد یورو رسیده است.
وبسایت یورونیوز پنجشنبه ۲۸ اسفند نوشت در پی تداوم درگیریها و ایجاد اختلال در عبور نفتکشها از تنگه هرمز، عرضه جهانی نفت کاهش و قیمت آن بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
در همین حال، ایالات متحده برای مهار پیامدهای بحران کنونی، بخشی از تحریمهای مسکو را تعلیق کرده است.
بر اساس دادههای مرکز پژوهشهای انرژی و هوای پاک، روسیه تنها دو هفته پس از آغاز جنگ توانسته سود خود از صادرات نفت و بهطور کلی سوختهای فسیلی را بالا ببرد.
مسکو در ۱۵ روز ابتدایی ماه مارس (از ۱۰ تا ۲۴ اسفند) بهطور میانگین روزانه حدود ۳۷۲ میلیون یورو از صادرات نفت درآمد کسب کرد؛ رقمی که نسبت به میانگین روزانه ماه فوریه از رشد حدود ۱۴ درصدی حکایت دارد.
در مجموع، درآمد روسیه از صادرات نفت، گاز و زغالسنگ در این بازه زمانی به ۷.۷ میلیارد یورو رسید؛ یعنی حدود ۵۱۳ میلیون یورو در روز که در مقایسه با میانگین روزانه ۴۷۲ میلیون یورویی در ماه فوریه، ۸.۷ درصد افزایش داشته است.
۲۵ اسفند، نشریه فارین افرز نوشت کرملین برای نجات جمهوری اسلامی بهعنوان نزدیکترین متحدش در خاورمیانه عجلهای ندارد، جنگ ایران پیامدهای ناخواستهای دارد که در نهایت به سود مسکو تمام میشود.
تصمیم آمریکا برای تعلیق تحریمهای روسیه و واکنش اروپا
همزمان با ادامه تنشها در خاورمیانه، بهای نفت برنت ۲۸ اسفند به بیش از ۱۱۹ دلار در هر بشکه رسید.
وزارت خزانهداری آمریکا هفته گذشته مجوزی ۳۰ روزه برای خرید محمولههای نفتی روی دریای روسیه صادر کرد.
ایالات متحده همچنین معافیتی موقت برای هند در نظر گرفت تا این کشور بتواند نفت و فرآوردههای نفتی روی دریای روسیه را خریداری کند.
این تصمیم با مخالفت رهبران اروپایی روبهرو شده است، زیرا آنان معتقدند کاهش فشار تحریمها میتواند به افزایش درآمدهای مسکو و در نتیجه تقویت توان آن در جنگ علیه اوکراین بینجامد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با دفاع از این سیاست اعلام کرد معافیت روسیه از تحریمها «موقتی، محدود و ضروری» است و با هدف «تقویت ثبات در بازارهای جهانی انرژی و تلاش برای پایین نگه داشتن قیمتها» اعمال شده است.
بر اساس دادههای مرکز پژوهشهای انرژی و هوای پاک، هند و چین در مجموع نزدیک به سهچهارم درآمدهای نفتی روسیه را تامین میکنند؛ سهمی که نشاندهنده وابستگی قابل توجه مسکو به بازارهای آسیایی است.
در این میان، هند نقش پررنگتری ایفا کرده است. این کشور در فاصله اول تا پانزدهم مارس حدود ۱.۳ میلیارد یورو سوخت فسیلی از روسیه وارد کرد که معادل میانگین روزانه ۸۹ میلیون یورو است.
این رقم در مقایسه با میانگین روزانه حدود ۶۰ میلیون یورو در ماه فوریه، رشدی در حدود ۴۸ درصد را نشان میدهد.
یورونیوز در ادامه نوشت رهبران اروپایی، با وجود افزایش شدید قیمتها و خطر بروز بحران انرژی، همچنان بر حفظ تحریمهای سختگیرانه علیه مسکو تاکید دارند.
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان و امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، همگی خواستار حفظ تحریمهای روسیه شدهاند.
در سوی دیگر، ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، تنها رهبر اروپایی بوده که خواستار تعلیق تحریمهای اتحادیه اروپا بر واردات انرژی از روسیه شده و دلیل آن را تهدید ناشی از جهش شدید قیمت انرژی عنوان کرده است.
ترامپ پنجشنبه ۲۸ اسفند در دیدار با سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، در کاخ سفید گفت: «رهبری ایران از بین رفته است. آنها دوباره به دنبال رهبران جدید هستند.»
او از فرار نیروهای نظامی جمهوری اسلامی پس از شدت گرفتن کارزار آمریکا و اسرائیل خبر داد و افزود: «آنها را بابت این کار سرزنش نمیکنم.»
اسکانت بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، نیز اعلام کرد افرادی که از ساختارهای دولتی یا نظامی جمهوری اسلامی جدا شده و سرمایههای خود را به خارج از ایران منتقل کردهاند، اکنون تحت نظارت واشنگتن قرار دارند.
او تاکید کرد: «در وزارت خزانهداری، دیدهایم که آنها پولهایشان را از کشور خارج کردهاند. ما به دنبال آن هستیم. آن را پس میگیریم و به مردم ایران بازمیگردانیم.»
پیشتر در ۲۶ اسفند، ایراناینترنشنال به نقل از منابع آگاه گزارش داد از زمان آغاز مناقشه کنونی، دستکم ۵ هزار نفر از نیروهای امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی کشته و بیش از ۱۵ هزار تن دیگر زخمی شدهاند.
بر پایه این گزارش، بخش قابل توجهی از این تلفات در پی حملات هوایی اسرائیل و ایالات متحده به واحدهای موشکی و پهپادی حکومت ایران رخ داده است.
«انتظار دارم ژاپن نقش بیشتری ایفا کند»
ترامپ در ادامه سخنان خود در دیدار با نخستوزیر ژاپن تاکید کرد اقدامات واشینگتن در قبال تنگه هرمز به نفع همه کشورها خواهد بود.
ترامپ گفت ایالات متحده به کمک هیچ کشوری نیاز ندارد، اما مشارکت دیگران در قبال بحران کنونی را اقدامی مناسب میداند.
او افزود انتظار دارد توکیو نقش بیشتری در این خصوص ایفا کند.
تاکایچی نیز از اقدامات رییسجمهوری آمریکا تمجید کرد و گفت باور دارد تنها ترامپ است که میتواند به صلح دست یابد.
بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند و ژاپن ۲۸ اسفند در بیانیهای مشترک، حملات جمهوری اسلامی به کشتیهای تجاری در خلیج فارس را با شدیدترین لحن محکوم کردند.
در بخشی از این بیانیه آمده است: «ما آمادگی داریم در تضمین عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز مشارکت کنیم.»
۲۷ اسفند، ترامپ از مواضع متحدان واشینگتن در قبال تنگه هرمز انتقاد کرده و گفته بود کشورهایی که به تنگه هرمز وابسته هستند، باید مسئولیت تامین امنیت این آبراه را بر عهده بگیرند.
وضعیت تنگه هرمز و جریان انرژی جهانی به یکی از محورهای اصلی بحران خاورمیانه تبدیل شده است.
سازمان بینالمللی دریانوردی، وابسته به سازمان ملل، ۲۸ اسفند پس از نشست اضطراری دو روزه در لندن، خواستار ایجاد یک «کریدور امن کشتیرانی» در خلیج فارس شد تا شناورها و دریانوردان گرفتار بتوانند منطقه را ترک کنند.
آرسنیو دومینگز، دبیرکل این سازمان، گفت این «کریدور بشردوستانه» برای خروج کشتیها از خلیج فارس از طریق تنگه هرمز در نظر گرفته شده است.
«از نتانیاهو خواستم به تاسیسات انرژی ایران حمله نکند»
ترامپ در ادامه اعلام کرد از بنیامین نتانیاهو خواسته است تاسیسات انرژی در ایران را هدف قرار ندهد و نخستوزیر اسرائیل نیز با این درخواست موافقت کرده است.
نیروی هوایی اسرائیل ۲۷ اسفند به تاسیسات پتروشیمی پارس جنوبی در عسلویه حمله کرد. در پی این اقدام، جمهوری اسلامی تاسیسات گاز طبیعی «راس لفان» قطر و بندر ینبع در عربستان سعودی را با موشک هدف قرار داد.
در واکنش به این حملات، وزارت خارجه قطر اعلام کرد وابستههای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی باید ظرف ۲۴ ساعت خاک قطر را ترک کنند.
فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، نیز هشدار داد اگر تهران گمان میکند کشورهای منطقه قادر به ایستادگی نیستند، «این یک محاسبه کاملا اشتباه است».
حسین شمخانی ژوئیه ۲۰۲۵ بهدلیل تامین میلیاردها دلار درآمد نفتی برای جمهوری اسلامی و روسیه، در فهرست تحریمهای آمریکا، بریتانیا و اتحادیه اروپا قرار گرفت.
وزارت خزانهداری ایالات متحده او را با نام «هوگو هایک» شهروند دومینیکا شناسایی کرده است.
پروژه گزارشدهی جرائم و فساد سازمانیافته، موسوم به OCCRP، پنجشنبه ۲۸ اسفند اعلام کرد ابوالفضل شمخانی نیز با نام مستعار «سامی هایک» گذرنامه دومینیکا را در اختیار دارد. این در حالی است که او تاکنون تحریم نشده است.
بر اساس گزارشهای پیشین، حسین شمخانی و نزدیکانش از برنامه دومینیکا برای اعطای شهروندی در ازای سرمایهگذاری استفاده کردند و با دریافت گذرنامه این کشور کوشیدند تا به سیستم بانکی بینالمللی دسترسی پیدا کنند.
چهار ویلای لوکس در دوبی به ارزش ۲۹ میلیون دلار
اسناد املاک امارات متحده عربی که به دست سازمان پروژه گزارشدهی جرائم و فساد سازمانیافته رسیده، نشان میدهد برادران شمخانی مالک دستکم چهار ویلای لوکس در دبی هستند که ارزش آنها در زمان خرید حدود ۲۹ میلیون دلار بوده است.
این داراییها با هویتهای دومینیکایی آنها به ثبت رسیدهاند.
بر اساس این گزارش، برادران شمخانی در ابتدا با نامهای ایرانی خود املاک لوکس دبی را خریداری کردند؛ «محمدحسین شمخانی» و «ابوالفضل علی شمخانی» ژوئیه ۲۰۱۹ بهعنوان خریداران دو ویلا در مجموعه اختصاصی «گُلف پِلِیس» ثبت شدند.
در کاتالوگ این پروژه، گلف پلیس بهعنوان یک مجتمع ویلایی لوکس با چمنزارهای سرسبز، مسیرهای پیادهروی پیچدرپیچ، پارکها، باغها و فضاهای باز گسترده معرفی شده است.
همچنین تصاویر ویلای ابوالفضل شمخانی فضاهای داخلی مدرن، تراسی مجلل برای پذیرایی و استخری مشرف به زمین گلف را به نمایش میگذارد.
بر پایه گزارشها، اسناد مالکیت این ویلاها اکنون با نامهای مندرج در گذرنامههای دومینیکای آنها، «هوگو هایک» و «سامی هایک»، ثبت شده است. هرچند زمان دقیق این تغییر روشن نیست، اما خریدهای بعدی برادران شمخانی نیز مستقیما با همین اسامی مستعار انجام گرفتهاند.
شمخانی و خامنهای در جریان حملات ۹ اسفند آمریکا و اسرائیل کشته شدند.
خرید املاک مجلل در جزیره جمیرا
طبق دادههای املاک امارات، حسین ژوئیه ۲۰۲۲ با گذرنامه دومینیکایی خود ویلایی در جزیره «جمیرا بِی»، منطقهای لوکس به شکل اسب آبی در سواحل دبی، خرید و ابوالفضل نیز در اکتبر همان سال با نام «سامی هایک» اقامتگاهی مجلل در همان منطقه تهیه کرد.
این املاک همچنان تحت همین اسامی در اختیار آنهاست.
روشن نیست که این دو برادر همچنان گذرنامههای دومینیکا را در اختیار دارند یا نه، هرچند گزارشها حاکی است که مقامات این کشور در پی تحریمهای آمریکا، گذرنامه حسین شمخانی را لغو کردهاند.
دومینیکا کشوری کوچک در دریای کارائیب است که برای طبیعت بکر، جنگلهای بارانی و مناظر آتشفشانیاش شهرت دارد.
این کشور علاوه بر جذابیتهای طبیعی، با اجرای برنامه اعطای شهروندی از طریق سرمایهگذاری، موسوم به «گذرنامه طلایی»، در کانون توجه رسانههای بینالمللی قرار گرفته است.
ردپای برادران شمخانی در اروپا
استفاده برادران شمخانی از نامهای مستعار «هایک» تنها به داراییهای شخصی در حوزه املاک محدود نبوده و ابعاد گستردهتری پیدا کرده است.
نام مستعار ابوالفضل، «سامی هایک»، در سوابق شرکتی اروپا نیز به چشم میخورد. بر اساس اسناد ثبت شرکت در قبرس در نوامبر ۲۰۲۴، او با استفاده از گذرنامه دومینیکا و نشانی محل سکونت خود در ویلای «گلف پلیس» در دبی، بهعنوان شریک محدود در Saleya Fund، صندوق سرمایهگذاری در قبرس، ثبت شده است.
هویتهای دومینیکایی این دو برادر در اسناد یک شرکت دیگر نیز دیده میشود؛ شرکتی در ترکیه که وزارت خزانهداری آمریکا آن را بهدلیل مشارکت در انتقال غیرقانونی نفت برای روسیه و جمهوری اسلامی تحریم کرده است.
طبق سوابق، هوگو و سامی هایک از سهامداران موسس «شرکت صنایع شیمیایی انرژی سبز» بودند که سال ۲۰۲۱ در ترکیه به ثبت رسید. آنها نوامبر ۲۰۲۳ سهام خود را به شرکت «میلاووس» مستقر در دبی منتقل کردند.
پیشتر در شهریور ۱۴۰۳، بلومبرگ فاش کرد شرکت میلاووس دوبی که حسین شمخانی گرداننده ارشد آن است، میلیاردها دلار از فروش کالا از مقصد ایران، روسیه و برخی کشورهای دیگر به جیب زده است.
این اقدام پس از حملات متقابل به تاسیسات انرژی و تشدید شدید جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی صورت میگیرد.
پیشتر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا از نپیوستن دیگر کشورهایی که بیش از همه از جریان آزاد نفت در تنگه هرمز سود میبرند به کارزار آزاد کردن این آبراهه حیاتی بهتندی انتقاد کرده بود.
پس از آنکه شرکت دولتی قطر انرژی از خسارات گسترده ناشی از حملات موشکی جمهوری اسلامی به شهر صنعتی رأس لفان خبر داد، اقتصادهای بزرگ جهان در تلاش بودهاند تا اثر افزایش شدید قیمت نفت را مهار کنند.
رأس لفان حدود یکپنجم گاز طبیعی مایع جهان را فرآوری میکند. بندر اصلی عربستان در دریای سرخ، که این کشور توانسته بخشی از صادرات خود را برای دور زدن بسته شدن تنگه هرمز به آنجا منتقل کند، نیز مورد حمله جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
این حملات نشان داد که با وجود ضربات سهمگین اسرائیل و آمریکا، جمهوری اسلامی هنوز قادر به ادامه حملات خود به کشورهای همسایه ایران بوده است.
بهگزارش خبرگزاری رویترز این حملات همچنین محدودیت سامانههای دفاعی در حفاظت از یکی از باارزشترین و راهبردیترین داراییهای انرژی منطقه خلیج فارس را نمایان کرده و در عین حال حاکی از نبود هماهنگی در راهبرد و اهداف جنگی، تقریبا سه هفته پس از آغاز جنگ، است.
با این حال، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، پنجشنبه در یک نشست خبری گفت که اهداف آمریکا در جنگ «بدون تغییر، در مسیر درست و مطابق برنامه» است.
رهبران بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند و ژاپن در بیانیه مشترک خود خواستار «تعلیق فوری و جامع حملات به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله تاسیسات نفت و گاز» شدند.
آنها پس از چند روز درنگ سرانجام اعلام کردند که آماده مشارکت در تلاشهای مناسب برای تضمین عبور ایمن از تنگه هرمز هستند.
رهبران این شش کشور در بیانیه خود افزودند: «گامهای دیگری برای تثبیت بازارهای انرژی برخواهیم داشت، از جمله همکاری با برخی کشورهای تولیدکننده برای افزایش تولید.»
نگرانی اروپا از نرخ بهره و قیمت انرژی
بانک مرکزی اروپا و بانک انگلستان نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشتند و به خطرات تورمی ناشی از جنگ ایران اشاره کردند.
بانک مرکزی اروپا اکنون تورم سال ۲۰۲۶ را در سناریو پایه ۲.۶ درصد پیشبینی میکند، که بالاتر از ۱.۹ درصد پیشبینیشده در دسامبر است. سرمایهگذارانی که پیشتر انتظار کاهش نرخ داشتند، اکنون افزایش نرخ تا پایان سال را در نظر گرفتهاند.
در نشست بروکسل، رهبران اتحادیه اروپا کوشیدند راههایی برای جبران افزایش هزینههای انرژی پیدا کنند، در حالی که گزینههای آسانی در دسترس نیست.
قیمت گاز اروپا ۲۵ درصد افزایش یافته و معاملات آتی نفت برنت نیز نزدیک به شش درصد افزایش پیدا کرد ظهر پنجشنبه به بشکهای ۱۱۳ دلار رسید. قیمت گاز اروپا از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند بیش از ۶۰ درصد افزایش یافته است.
شاخصهای سهام ژاپن و کره جنوبی حدود سه درصد کاهش یافتند و شاخص پاناروپایی ۲.۵ درصد افت کرد و به پایینترین سطح خود در بیش از سه ماه رسید. انتظار میرود والاستریت نیز با کاهش آغاز به کار کند.
گسترش حملات و تشدید تنشها
حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی از روز چهارشنبه همچنین امارات را مجبور کرد تاسیسات گازی حبشان را تعطیل کند. این حملات همچنین باعث آتشسوزی در پالایشگاههای نفتی مینای الاحمدی و بندر عبدالله در کویت شد.
عربستان سعودی نیز یک موشک بالستیک را که به سمت شهر بندری ینبع — تنها مسیر صادرات نفت خام این کشور پس از بسته شدن موثر تنگه هرمز شلیک شده بود، رهگیری کرد.
وزارت دفاع عربستان هم اعلام کرد که یک پهپاد نیز در پالایشگاه آرامکو-اکسون (SAMREF) در ینبع سقوط کرد، هرچند یک منبع به رویترز گفت که خسارت این حمله اندک بوده است.
قرارگاه خاتمالانبیا که ستاد فرماندهی جنگ جمهوری اسلامی محسوب میشود هشدار داده که با حملات به زیرساختهای انرژی ایران، جنگ وارد مرحله جدیدی شده و تهران نیز در پاسخ، تاسیسات انرژی مرتبط با ایالات متحده را هدف قرار داده است.
دونالد ترامپ گفت ایالات متحده از پیش از حمله اسرائیل به میدان گازی ایران اطلاعی نداشته و قطر، شریک نزدیک آمریکا و میزبان بزرگترین پایگاه هوایی آمریکا در خلیج فارس، در این حمله دخیل نبوده است.
او در شبکه ایکس نوشت: «اسرائیل، از سر خشم نسبت به آنچه در خاورمیانه رخ داده، بهشدت به تاسیسات بزرگی به نام میدان گازی پارس جنوبی در ایران حمله کرده است.»
او افزود که حکومت ایران سپس «بهطور ناعادلانه و غیرمنصفانه» بخشی از تاسیسات گاز مایع قطر را هدف قرار داده است.
با این حال سه منبع اسرائیلی به رویترز گفتند که این حمله با رضایت ترامپ انجام شده، اما احتمالا تکرار نخواهد شد.
ترامپ هشدار داد که اگر ایران دوباره به قطر حمله کند، «ایالات متحده آمریکا، با یا بدون کمک یا رضایت اسرائیل، کل میدان گازی پارس جنوبی را بهشدت منهدم خواهد کرد.»
اسرائیل اعلام کرده است که فشار نظامی مستمر بر حکومت ایران، از جمله ترور مقامات ارشد، میتواند جمهوری اسلامی را آنقدر تضعیف کند که به قیام مردمی منجر شود.
از آغاز درگیری، جمهوری اسلامی به اسرائیل، تاسیسات دیپلماتیک و نظامی آمریکا در سراسر خلیج فارس و دستکم ۱۲ کشور همسایه حمله کرده است.
در همین حال، یک مقام آمریکایی و سه فرد آگاه از برنامهریزیها به رویترز گفتند که ترامپ در حال بررسی اعزام هزاران نیروی بیشتر به خاورمیانه است.
این نیروها میتوانند برای کمک به بازگرداندن عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز مورد استفاده قرار گیرند و حتی ممکن است برای تصرف جزیره خارک یا برخی مناطق دیگر در سواحل جنوبی ایران به کار گرفته شوند.
یکی از شهروندان با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال گفت: «به فرمان شاهزاده بر سر مزار جاویدنامها، از جمله معین خشایاری، آمدیم تا با آنها عهد ببندیم که قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان. جاوید شاه، پاینده ایران، تا ابد.»
جاویدنام معین خشایاری، ۳۳ ساله و اهل بندرعباس، در جریان اعتراضات ۱۹ دی، بر اثر شلیک مستقیم سلاح ساچمهای ماموران جمهوری اسلامی جان خود را از دست داد.
شماری از شهروندان در کنار خانواده سپهر شکری بر مزار این جاویدنام حضور یافتند و علیرغم استقرار ماموران امنیتی، یاد او را گرامی داشتند و شعارهایی از جمله «ما ملت کبیریم، ایران رو پس میگیریم» سردادند.
گزارشها حاکی از آن است که ماموران حکومت قصد داشتند با لگدمال کردن سنگ آرامگاه سپهر شکری، ضربوشتم خانوادهاش و تهدید حاضران به «تجاوز گروهی»، این تجمع را بر هم بزنند.
بر اساس ویدیو رسیده به ایراناینترنشنال، مادر سپهر در این مراسم خطاب به نیروهای سرکوب فریاد زد: «شما اسلحه دارید، بچه من سینه داشت.»
تهدید ماموران به «تجاوز گروهی» در حالی مطرح میشود که در روزهای اخیر، خبر تجاوز و شکنجه دو تن از بازداشتشدگان در جریان انقلاب ملی، احساسات عمومی را جریحهدار کرده است.
بر اساس اطلاعات اختصاصی رسیده به ایراناینترنشنال، دو پرستار بیمارستان رجایی قلب تهران که ۱۸ دیماه بهدلیل تلاش برای مداوای معترضان بازداشت شده بودند، به شدیدترین شکل ممکن مورد شکنجه و تجاوز جنسی قرار گرفتند.
در اوایل بهمنماه، ویدیویی ۱۲ دقیقهای از تلاش پدر سپهر شکری برای یافتن فرزندش در پزشکی قانونی کهریزک منتشر شد که در آن، او با صدایی آکنده از اضطراب و اندوه پیدرپی فریاد میزد: «سپهر بابا، کجایی؟»
این صحنه به یکی از تکاندهندهترین نمادهای انقلاب ملی بدل شد و نگاه رسانههای جهانی را به ابعاد واقعی سرکوب در ایران معطوف کرد.
شهروندان همچنین بر مزار جاویدنامان عابدین خزایی، عرفان خزایی و ابوالقاسم بابایی در وحیدیه شهریار حاضر شدند و یاد آنان را گرامی داشتند.
شماری از خانوادههای زندانیان سیاسی اعدامشده در دهه ۶۰ خبر دادند هنگام مراجعه به آرامستان خاوران تهران برای گرامیداشت یاد عزیزان خود در آخرین پنجشنبه سال، با درهای بسته این مکان روبهرو شدند.
آنها ناچار شدند دستهگلها و تصاویر عزیزانشان را پشت درهای بسته آرامستان بگذارند.
مزار جاویدنامان مجید زنگنه و آرین نباتی در روستای نغندر مشهد نیز پنجشنبه ۲۸ اسفند میزبان شماری از هموطنان بود.
گرامیداشت یاد جاویدنامان در سفره هفتسین
ایرانیان در داخل کشور و نقاط مختلف جهان میکوشند در کنار پاسداشت نوروز و سنتهای دیرینه ایرانی، روح اعتراض را زنده نگه دارند و آرمان آزادی ایران و رهایی از استبداد را به شکلهای مختلف به نمایش بگذارند.
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد یکی از ایرانیان پرچم شیروخورشید را در کنار دیوان حافظ در سفره هفتسین قرار داده است.
این مخاطب ویدیوی خود را با جملهای از شاهزاده رضا پهلوی صداگذاری کرده است که میگوید: «امیدوارم این آخرین نوروز در تبعید باشد.»
بر اساس یکی دیگر از ویدیوهای ارسالی به ایراناینترنشنال، یک شهروند سبزه سفره هفتسین خود را با عکسهای جاویدنامان انقلاب ملی آراسته است.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پیشتر در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور علی خامنهای کشته شدند.
۲۳ بهمن، پارلمان اروپا در قطعنامهای ضمن محکوم کردن سرکوب خشونتبار مردم ایران هشدار داد کشتار معترضان از سوی جمهوری اسلامی میتواند مصداق «جنایت علیه بشریت» باشد.
