مجتبی خامنهای در پیامی مکتوب بر ادامه سیاستهای حکومت، از جمله بستن تنگه هرمز و حمله به کشورهای منطقه در مقطع کنونی، تاکید کرد. پیام منتسب به سومین رهبر جمهوری اسلامی در حالی منتشر شد که هیچ نشانهای از حیات، وضعیت سلامتی یا شرایط جسمی او در دسترس نیست.
خامنهای پنجشنبه ۲۱ اسفند خواستار «دفاع موثر و پشیمانکننده» نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در برابر آمریکا و اسرائیل شد و گفت: «قطعا همچنان از اهرم مسدود کردن تنگه هرمز باید استفاده شود.»
وضعیت تنگه هرمز و جریان انرژی جهانی به یکی از محورهای اصلی بحران خاورمیانه تبدیل شده است.
کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی و حملات متقابل حکومت ایران سبب شده تنگه هرمز که یکی از حیاتیترین گذرگاههای کشتیرانی جهان به شمار میآید، تقریبا بسته شود و این موضوع به نوسانات چشمگیر در قیمت جهانی انرژی انجامیده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۱ اسفند در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت ایالات متحده بزرگترین تولیدکننده نفت در جهان است و از این رو، افزایش قیمت نفت به سود این کشور خواهد بود.
او در عین حال تاکید کرد «جلوگیری از دستیابی یک امپراتوری شرور، یعنی ایران، به سلاح هستهای و جلوگیری از نابود کردن خاورمیانه و در واقع کل جهان» امری «بسیار مهمتر» به شمار میرود.
تهدید خامنهای به «گشودن جبهههای جدید» و «گرفتن انتقام»
مجتبی خامنهای در ادامه با تکرار لفاظیهای مقامهای جمهوری اسلامی، آمریکا و اسرائیل را «به گشودن جبهههای جدید» تهدید کرد.
او نوشت: «در مورد گشودن جبهههای دیگری که دشمن در آن تجربه ناچیزی دارد و بهشدت در آن آسیبپذیر خواهد بود، مطالعاتی صورت گرفته است و فعالسازی آن در صورت استمرار وضع جنگی و بنا بر رعایت مصالح صورت خواهد گرفت.»
خامنهای همچنین بر گرفتن «انتقام خون شهدا»، از جمله دیکتاتور کشتهشده ایران، تاکید کرد و افزود: «مقدار محدودی از این انتقام تا بهحال صورت عینی پیدا کرده است، ولی تا حد کامل آن حاصل نشود، همچنان این پرونده در روی بقیه پروندهها خواهد بود.»
او ادامه داد: «ما از دشمن غرامت خواهیم گرفت و اگر امتناع کند، به اندازهای که تشخیص بدهیم از اموالش برخواهیم داشت و اگر آن هم مقدور نباشد، به همان اندازه از اموالش را نابود خواهیم کرد.»
هرچند جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ کنونی، متحمل شکستهای گسترده اطلاعاتی و نظامی شده و شمار قابل توجهی از مقامها و فرماندهان ارشد خود را از دست داده، در روزهای گذشته کوشیده است با ارائه روایتی متفاوت از این رخداد، خود را پیروز میدان نبرد معرفی کند.
علی خامنهای ۹ اسفند در عملیات مشترک اسرائیل و آمریکا کشته شد.
عبدالرحیم موسوی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، علی شمخانی، دبیر شورای دفاع و عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع جمهوری اسلامی، از جمله مقامهای بلندپایهای بودند که در جریان جنگ اخیر از پا درآمدند.
تاکید بر ادامه حملات به کشورهای همسایه
سومین رهبر جمهوری اسلامی در ادامه پیامی کتبی که به او نسبت داده شده، اعلام کرد «پایگاههای نظامی و مالی دشمن» در برخی از کشورهای منطقه قرار دارد و حملات حکومت ایران به این کشورها «بهناچار» ادامه خواهد یافت.
خامنهای نوشت: «همانطور که هشدار صریح داده بودیم و بدون اینکه تعرضی به آن کشورها صورت دهیم، صرفا همان پایگاهها را مورد حمله قرار دادهایم.»
او به کشورهای منطقه «توصیه» کرد «هر چه زودتر آن پایگاهها را تعطیل کنند»، زیرا «برقراری امنیت و صلح از سوی آمریکا» تنها یک «ادعای دروغی» است.
حکومت ایران از زمان آغاز مناقشه کنونی دستکم ۱۲ کشور منطقه را هدف قرار داده است؛ حملاتی که تهران اغلب آنها را با استناد به فعالیت پایگاههای نظامی ایالات متحده در این کشورها توجیه میکند.
عربستان سعودی، بحرین، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان و جمهوری آذربایجان از جمله این کشورها هستند.
ریاض ۱۸ اسفند ضمن انتقاد از ادامه حملات جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه هشدار داد در صورت تشدید تنشها، حکومت ایران «بزرگترین بازنده» خواهد بود.
محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، ۱۶ اسفند در اظهاراتی کمسابقه جمهوری اسلامی را «دشمن» خواند و هشدار داد امارات «طعمه آسانی» نیست.
خامنهای گروههای نیابتی را «جزئی جداییناپذیر» از جمهوری اسلامی خواند
خامنهای با اشاره به پشتیبانی حکومت ایران از گروههای نیابتی گفت «امر مقاومت و جبهه مقاومت جزئی جداییناپذیر از ارزشهای انقلاب اسلامی است» و تهران «کشورهای جبهه مقاومت» را «بهترین دوستان خود» میداند.
او حزبالله را «فداکار»، حوثیهای یمن را «شجاع» و گروههای مسلح در عراق را «دلیر» خواند و از آنها «صمیمانه» تشکر کرد.
«محور مقاومت» عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
حمایت مالی و تسلیحاتی جمهوری اسلامی از گروههای نیابتی در سالهای اخیر با انتقادهای گسترده در داخل ایران روبهرو شده است؛ بهویژه در شرایطی که شهروندان با فشار شدید اقتصادی، دشواریهای معیشتی، تورم فزاینده و ناکارآمدی حکومت دستوپنجه نرم میکند.
ارتش اسرائیل پنجشنبه ۲۱ اسفند تاکید کرد این سایت را پنجم آبان ۱۴۰۳ نیز هدف قرار داده بود و جمهوری اسلامی تلاش کرده بود آن را بازسازی کند.
بنا بر این اطلاعات، این سایت در سالهای اخیر برای توسعه مواد منفجره و انجام آزمایشها به منظور توسعه سلاح هستهای در ایران مورد استفاده قرار گرفته است.
آبان ۱۴۰۴، تصاویر ماهوارهای نشان دادند ایران در مجموعه «طالقان-۲» که از سایتهای سابق توسعه سلاح هستهای در چارچوب «برنامه آماد» است، یک سازه استوانهای شبیه محفظه آزمایش مواد منفجره نصب کرده بود.
ابعاد این سازه و سابقه این مرکز، پرسشهای تازهای را درباره اهداف احتمالی آن ایجاد کرد.
موسسه علوم و امنیت بینالملل واقع واشینگتن، در گزارشی اعلام کرد بر اساس تصاویر ماهوارهای که از شهریور تا آبان ۱۴۰۴ از سایت «طالقان-۲» تهیه شده، این سازه حدود ۳۶ متر طول و ۱۲ متر قطر دارد و درون سازهای فلزی با طول تقریبی ۴۰ متر و عرض ۱۷ متر قرار گرفته است.
این موسسه تاکید کرد سند قطعی مبنی بر استفاده از این سازه برای «تسلیحاتیسازی هستهای» وجود ندارد، اما موقعیت و پیشینه سایت پرسشبرانگیز است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اول تیر امسال و پس از حمله ایالات متحده به سایتهای هستهای نطنز، فردو و اصفهان در جریان جنگ ۱۲ روزه، عملیات نظامی آمریکا علیه سه سایت کلیدی هستهای در ایران را «دقیق، موفق و تاریخی» خواند و تاکید کرد اگر جمهوری اسلامی به مسیر خود ادامه دهد، حملات بعدی «بسیار شدیدتر» خواهد بود.
او ۲۸ مهر نیز گفت: «پیش از آنکه ما ایران را هدف قرار دهیم، نمیتوانستیم هیچ توافقی در خاورمیانه بهدست آوریم چون سایهای تاریک بر منطقه افتاده بود اما زمانی که توانستیم توان هستهای ایران را از بین ببریم، همه چیز تغییر کرد.»
ترامپ تاکنون بارها اعلام کرده در پی حملات ایالات متحده، برنامه هستهای جمهوری اسلامی نابود شده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۱۲ اسفند و در خلال حملات آمریکا و اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی، اعلام کرد تاکنون هیچ مدرکی مبنی بر اینکه حکومت ایران در حال ساخت بمب هستهای است، به دست نیامده است.
او در عین حال افزود: «تا زمانی که ایران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی در حلوفصل مسائل باقیمانده کمک نکند، این نهاد در موقعیتی نخواهد بود که بتواند صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران را تضمین کند.»
گروسی ادامه داد: «ذخایر بزرگ اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی در ایران و خودداری از اعطای دسترسی کامل به بازرسان من، موجب نگرانی جدی است.»
قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، ۲۰ اسفند در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به هواداران جمهوری اسلامی نوشت: «این سرباز کوچکتان سه درخواست از شما دارد: خیابان، خیابان، خیابان.»
برای درک این اصرار، میتوان از نظریههای روانشناسی توده بهره جست.
طبق نظریه گوستاو لوبون در کتاب «روانشناسی تودهها»، تجمع فیزیکی افراد باعث ایجاد نوعی «وحدت ذهنی و روانی» میشود.
جمهوری اسلامی با گسیل مردم به خیابان، به دنبال فعال کردن مکانیزم همگرایی نیروهای سرخورده و مردد خود در پی ضربههای جنگ است. در این فرایند، فردیت «شهروند» که ممکن است بر اثر حملههای نظامی اسرائیل و آمریکا آسیب دیده باشد، در «روح جمعی» ذوب میشود.
از دیدگاه حکومت، خیابان جایی است که تردید جای خود را به شور و ایمان میدهد.
وقتی رحیمصفوی، مشاور نظامی علی خامنهای، دیکتاتور کشتهشده تهران، حضور مردم در خیابان را مقتدرتر از موشک میداند، دقیقا به همان «نیروی شکستناپذیری» اشاره دارد که لوبون آن را ویژگی اصلی تودههای همسو میداند. نیرویی که به حاکمیت مشروعیت بصری و به بدنه هوادار، حس امنیت مطلق میبخشد.
علاوه بر این، در این دکترین سیاسی، «خیابان به مثابه ابزار نمایش قدرت و بستن عرصه همگانی بر روی مخالفان» تعریف میشود.
حاکمیت با اشغال فضای عمومی بهوسیله هواداران خود، عملا قلمرو فیزیکی و نمادین را از رقیب باز پس میگیرد که این اقدام نوعی «تعریف مرز» است. پیامی صریح به مخالفان که نشان دهد هیچ فضایی برای مانور آنها باقی نمانده و عرصه عمومی به طور کامل در تسخیر قدرت است.
از سوی دیگر، بر اساس نظریه هویت اجتماعی، نزد اندیشمندانی چون جان دروری، حضور در تجمعات، وسیلهای برای بازتعریف «ما» در برابر «آنها» است.
در میانه جنگ و تهدید جدی برای رژیم، جمهوری اسلامی از خیابان به عنوان محلی برای تعریف هویت خود استفاده میکند. هدف این است که هویت مذهبی و «ملی» با هویت سیاسی حاکمیت، بهخصوص پس از انتخاب رهبر جدید، گره بخورد.
تکرار کلمه «خیابان» از سوی رییس مجلس، تلاشی برای ایجاد یک «تجربه اشتراکی» است که هواداران را از حالت انفعال و سردرگمی خارج کرده و به آنها حس بودن در یک «جبهه واحد» القا کند.
این حضور، طبق نظریه تایید اجتماعی، به تردیدکنندگان و مخالفان داخلی و خارجی این پیام را مخابره میکند که نظم موجود همچنان از حمایت تودهای برخوردار است.
در نهایت، «سیاست خیابان» تنها یک مانور تبلیغاتی نیست، بلکه تلاشی برای تولید انرژی سیاسی و اجتماعی از طریق سرایت عاطفی است.
حاکمیت میداند که موشکها قدرت تخریب دارند، اما تنها «فرو رفتن در توده» است که میتواند باعث تقویت وفاداری به نظام شود و هراس از دشمن را به جسارت جمعی تبدیل کند.
در واقع، خیابان برای جمهوری اسلامی سنگری است که «مشروعیت» را در آن بازتولید میکند و با تسخیر فضا، امکان کنشگری را از مخالفان میگیرد.
