تانکهای ارتش اسرائیل وارد جنوب لبنان شدهاند
بنا بر گزارشها، تانکهای ارتش اسرائیل وارد جنوب لبنان شدهاند. پیشتر سخنگوی ارتش اسرائیل به ساکنان مناطق جنوب لبنان هشدار داده بود که باید فورا خانههای خود را ترک کرده و به شمال رودخانه لیتانی بروند.
بنا بر گزارشها، تانکهای ارتش اسرائیل وارد جنوب لبنان شدهاند. پیشتر سخنگوی ارتش اسرائیل به ساکنان مناطق جنوب لبنان هشدار داده بود که باید فورا خانههای خود را ترک کرده و به شمال رودخانه لیتانی بروند.
در این هشدار تاکید شده که هر خانهای که از سوی حزبالله مورد استفاده قرار گیرد، ممکن است هدف حمله قرار بگیرد.
مشعل یکشنبه ۱۹ بهمن دومین روز «نشست الجزیره» در قطر، با رد فشارهای واشینگتن و اسرائیل برای غیرنظامیسازی غزه گفت «مجرمانگاری مقاومت» و سلاح آن قابل پذیرش نیست و تاکید کرد تا زمانی که «اشغال» ادامه داشته باشد، مقاومت نیز ادامه خواهد یافت.
مخالفت با خلع سلاح
خالد مشعل در این نشست افرود تحویل دادن سلاحهای حماس باعث میشود رهبران این گروه به «هدفی آسانی» برای نابودی بهدست ارتش اسرائیل تبدیل شوند، به همین دلیل این گروه باید زرادخانه خود را حفظ کند.
او با اشاره به ادامه «اشغال» غزه افزود طرح موضوع خلع سلاح تلاشی است برای اینکه فلسطینیان به هدفی تبدیل شوند که اسرائیل مجهز به تسلیحات گسترده بتواند «به راحتی» آنها را از میان ببرد.
مشعل همچنین مقاومت را حقی برای ملتهای تحت اشغال دانست و گفت این موضوع بخشی از حقوق بینالملل و «حافظه ملتها» است.
در اکتبر، با میانجیگری آمریکا، توافق آتشبس میان حماس و اسرائیل برقرار شد. مرحله نخست این توافق شامل عقبنشینی محدود، افزایش کمکهای انسانی و تبادل گروگانها با زندانیان فلسطینی بود. اکنون مرحله دوم، خروج کامل اسرائیل از غزه، خلع سلاح و پایان حکومت حماس و ایجاد یک ساختار انتقالی را پیشبینی میکند.
پیشنهاد آتشبس طولانی
این مقام حماس به جای خلع سلاح پیشنهاد کرد آمریکا تضمینهای این گروه را بپذیرد؛ تضمینهایی که همراه با تعهد به رعایت یک آتشبس بلندمدت با اسرائیل در نوار غزه خواهد بود.
به گفته مشعل، مشکل این نیست که حماس و نیروهای مقاومت در غزه تضمین بدهند، بلکه مشکل اسرائیل است که میخواهد «سلاحهای فلسطینیان را بگیرد… و آنها را به دست شبهنظامیان بسپارد تا هرج و مرج ایجاد کند.»
او افزود دولت آمریکا میتواند به جای غیرنظامیسازی، توافقی برای آتشبس در غزه را بپذیرد که بین «پنج تا ۱۰ سال» ادامه داشته باشد.
او افزود در چارچوب چنین توافقی، حماس قول خواهد داد از زرادخانه خود استفاده نکند.
مشعل تاکید کرد باید سازوکاری برای پیشبرد بازسازی غزه تعیین شود، بدون آنکه خلع سلاح حماس شرط آن باشد.
او گفت: «لازم است محیطی فراهم شود که امکان بازسازی و امدادرسانی را بدهد و تضمین کند جنگ میان غزه و موجودیت صهیونیستی (اسرائیل) دوباره شعلهور نمیشود.»
حماس که نابودی اسرائیل را هدف خود اعلام کرده، هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حملهای مرگبار از غزه به اسرائیل انجام داد که در آن هزار و ۲۰۰ نفر، عمدتا غیرنظامیان، کشته و ۲۵۱ نفر نیز به گروگان گرفته شدند؛ رخدادی که جنگی طولانی در پی داشت.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، بارها تاکید کرده است حماس باید سلاحهایش را کنار بگذارد. با این حال، حماس خلع سلاح را خط قرمز این گروه مسلح فلسطینی میداند.
در مقابل اسرائیل نیز هشدار داد در صورت تحقق نیافتن خلع سلاح، ممکن است عملیات نظامی خود را در این منطقه از سر بگیرد.
مشعل در پایان از «هیات صلح» خواست رویکردی «متوازن» اتخاذ کند تا بازسازی غزه و ارسال کمک به حدود ۲.۲ میلیون نفر ساکن آن امکانپذیر شود. او همزمان تاکید کرد حماس حاکمیت خارجی بر سرزمین فلسطینی را نخواهد پذیرفت.
خبرگزاری رویترز شنبه ۱۱ بهمن به نقل از منابع فلسطینی نوشت در این عملیات یک ایستگاه پلیس و چند خانه و چادر هدف قرار گرفتند.
بر اساس این گزارش، در میان کشتهشدگان سه کودک نیز دیده میشود.
عکسهای منتشرشده از شهر غزه، آپارتمانی ویران در یک ساختمان چندطبقه را به تصویر میکشد؛ جایی که دیوارهای سوخته و حجم زیادی از آوار، فضای داخلی واحد مسکونی و خیابانهای اطراف آن را پوشانده است.
اسرائیل اعلام کرد این عملیات در پاسخ به نقض توافق آتشبس انجام گرفت و برخی فرماندهان و تاسیسات حماس و جهاد اسلامی فلسطین را هدف قرار داد.
به گفته ارتش اسرائیل، نظامیان این کشور ۱۰ بهمن ۸ فرد مسلح را در حال خروج از یک تونل در رفح شناسایی کردند. بر اساس توافق آتشبس، سربازان اسرائیلی در این منطقه در جنوب غزه مستقر هستند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد سه تن از افراد مسلح کشته شدند و نفر چهارم که فرمانده حماس در منطقه بود، بازداشت شد. حماس درباره این حادثه اظهارنظر نکرده است.
دهها تن از اعضای حماس از زمان برقراری آتشبس در تونلهای زیرزمینی رفح گرفتار ماندهاند و شماری از آنها در این بازه زمانی در درگیری با نیروهای اسرائیلی کشته شدهاند.
در پی حمله اخیر اسرائیل به غزه، حماس این کشور را به نقض آتشبس متهم کرد، اما توضیح نداد که آیا مواضع یا اعضای این گروه هدف قرار گرفتهاند یا نه.
این حملات در شرایطی صورت گرفت که قرار بود در چارچوب طرح صلح دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گذرگاه رفح از ۱۲ بهمن بازگشایی شود.
مقامهای اسرائیلی هشدار دادهاند اگر حماس به خلع سلاح تن ندهد، درگیریها دوباره آغاز خواهد شد.
این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی همچنان کنترل کمتر از نیمی از غزه را در اختیار دارد.
تداوم حملات اسرائیل به لبنان
ارتش اسرائیل ۱۱ بهمن اعلام کرد یکی از نیروهای حزبالله را در شهرک مرقبا در جنوب لبنان در حملهای هوایی هدف قرار داده است.
ارتش اسرائیل جزییات بیشتری درباره این عملیات ارائه نکرد.
اسرائیل شامگاه ۱۰ بهمن نیز موجی از حملات هوایی را بهمنظور نابود کردن زیرساختها و ماشینآلات سنگین حزبالله در جنوب لبنان انجام داد.
به گفته ارتش اسرائیل، تجهیزات مهندسی حزبالله برای بازسازی زیرساختهای این گروه نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه مزرعة الداودیه به کار گرفته میشدند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد: «وجود تاسیسات و خودروهای مهندسی در این منطقه و همچنین استفاده حزبالله از آنها برای بازسازی زیرساختهای تروریستی، نقض تفاهمات آتشبس میان اسرائیل و لبنان محسوب میشود.»
اسرائیل و لبنان نوامبر ۲۰۲۴ با میانجیگری ایالات متحده بر سر آتشبس به توافق رسیدند؛ توافقی که به بیش از یک سال درگیری میان اسرائیل و حزبالله پایان داد.
از آن زمان، دو طرف یکدیگر را به نقض آتشبس متهم کردهاند. اسرائیل تاکید دارد حزبالله بهدنبال تسلیح مجدد خود است و در پاسخ به این اقدامات حزبالله، بهطور منظم حملاتی هوایی علیه مواضع این گروه انجام داده است.
این دیپلمات که خواست نامش فاش نشود، به تایمز اسرائیل گفت که کشورهای عربی مانند امارات متحده عربی و عربستان سعودی تمایل بیشتری به دخالت و سرمایهگذاری در نوار غزه داشتند. با این حال، آنها شرط کرده بودند که تشکیلات خودگردان نقش برجستهتری داشته باشد، زیرا معتقد بودند رامالله باید در غزه نفوذ پیدا کند تا این منطقه با کرانه باختری دوباره مرتبط شود.
اسرائیل هرگونه نقش برای تشکیلات خودگردان در غزه را رد کرده و این نهاد مستقر در رامالله را مشابه حماس دانسته است و اصرار دارد که باید اصلاحات قابل توجهی انجام دهد.
دیپلمات عرب گفت که کشورهای عربی نیز از اصلاحات تشکیلات خودگردان حمایت میکنند. با این حال، او افزود که درخواست اسرائیل برای اصلاحات، «دروغین» و «پوششی» برای جلوگیری از تحقق راه حل دو دولتی است.
به گفته این دیپلمات، در ریاض خشم ویژهای نسبت به مسدود شدن بیش از ۴ میلیارد دلار از درآمدهای مالیاتی تشکیلات خودگردان از سوی اسرائیل وجود دارد، زیرا از عربستان سعودی برای جبران بخشی از این زیانها درخواست شده است.
عربستان سعودی و امارات متحده عربی همچنان نمایندگانی در «هیات صلح» دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، خواهند داشت و امارات نیز فردی در «هیات اجرایی میانی غزه» خواهد داشت. هر دو هیات در نظارت بر نوار غزه پس از جنگ نقش دارند.
با این حال، دیپلمات عرب گفت که اشتیاق ریاض و ابوظبی و متحدانشان در منطقه برای دخالت و سرمایهگذاری مالی مهمتر در غزه بهطور قابل توجهی کاهش یافته است.
دیپلمات عرب ادامه داد: «این حس وجود دارد که این روند به مسیر درست نمیرود، بنابراین ترجیح برخی کشورها در خلیج فارس بیشتر این است که در حاشیه باقی بمانند. ترکیه و قطر شروط کمی برای دخالت خود دارند، زیرا میخواهند نفوذ خود را حفظ کنند و به آمریکا نشان دهند که مفید هستند.»
او گفت: «اینکه ببینیم نتانیاهو چقدر از حضور ترکیه و قطر ناراحت است، طنزآمیز است، در حالی که سیاستهای او ما را به این وضعیت رسانده است».
نتانیاهو پیشتر با تصمیم دولت ترامپ برای وارد کردن ترکیه و قطر در هیات اجرایی غزه که نقش کلیدی در نظارت بر غزه خواهد داشت، مخالفت کرده است.
اسرائیل مخالف اجازه دادن به ترکیه و قطر برای یافتن نفوذ در غزه است و استدلال میکند که این کشورها بیش از حد به حماس نزدیک هستند. اما آمریکا آنکارا و دوحه را به عنوان ضامنهای حیاتی طرح صلح ترامپ در غزه میبیند و معتقد است که نقش آنها در نهایی کردن توافق آتشبس اکتبر و ادامه اجرای آن برای اطمینان از پیروی حماس از توافق ضروری بوده است.
قطر پیش از جنگ نیز نقشی کلیدی در غزه داشت و به درخواست اسرائیل ماهانه دهها میلیون دلار کمک به این منطقه ارسال میکرد. منتقدان گفتهاند این وجوه عملا حماس را به جای تشکیلات خودگردان تقویت کرد و به این گروه اسلامی اجازه داد تا بیشتر منابع خود را به «تروریسم» اختصاص دهد.
یک مقام آمریکایی به تایمز اسرائیل گفت که کممیلی برخی کشورهای منطقه ممکن است تغییر کند و آنهایی که فعلا در مداخله فعالتر در غزه محتاط هستند، وقتی نتایج را در میدان ببینند، تشویق خواهند شد.
بسیاری از برنامههای آمریکا برای غزه وابسته به توافق حماس برای خلع سلاح و توافق اسرائیل برای عقبنشینی بیشتر از نوار است؛ موضوعاتی که هیچ یک از طرفین تمایلی به آنها نشان ندادهاند.
دولت ترامپ از تاسیس «کمیته ملی برای اداره غزه»در هفته گذشته استقبال کرده است؛ کمیتهای متشکل از تکنوکراتهای فلسطینی که مامور جایگزینی حماس در مدیریت امور روزانه غزه است.
اسرائیل موفق شد مانع اتصال رسمی این کمیته به تشکیلات خودگردان شود، اما چندین عضو تکنوکرات این کمیته قبلا از مقامات ارشد تشکیلات خودگردان بودند.
یک دیپلمات عرب دیگر به تایمز اسرائیل گفت اعضای این کمیته برای پیشبرد کار خود به کارمندان دولتی و افسران پلیس نیاز دارند و اسرائیل از استخدام افرادی که در لیست پرداخت حقوق تشکیلات خودگردان یا حماس هستند، جلوگیری میکند.
ترامپ پنجشنبه دوم بهمن گفت: «ایران میخواهد مذاکره کند و مذاکره خواهد کرد.»
او با تمجید از اقدامات خود در عرصه بینالمللی، حمله به تاسیسات اتمی ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه را موفقیتآمیز خواند و افزود این عملیات، توان هستهای جمهوری اسلامی را «نابود کرد».
رییسجمهوری آمریکا بار دیگر تاکید کرد از زمان ورود مجدد به کاخ سفید، موفق به خاتمه هشت جنگ در نقاط مختلف جهان شده است.
ترامپ به عملیات ایالات متحده علیه داعش در سوریه اشاره کرد و ادامه داد «بسیاری از اتفاقات خوب در حال رخ دادن است» و تهدیدها علیه اروپا، آمریکا و خاورمیانه «واقعا در حال فروکش کردن» هستند.
اظهارات ترامپ در خصوص تمایل تهران به مذاکره با واشینگتن در شرایطی مطرح میشوند که او ۲۷ دی علی خامنهای، دیکتاتور تهران، را «مردی بیمار» توصیف کرد و گفت: «وقت آن رسیده است که بهدنبال رهبری جدید در ایران باشیم.»
در روزهای اخیر، رسانهها از تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه و احتمال انجام یک عملیات وسیع خبر دادهاند.
ترامپ: به همکاری با سازمان ملل ادامه میدهیم
ترامپ در ادامه سخنان خود در مراسم آغاز به کار «هیئت صلح» اعلام کرد به همکاری با بازیگران مختلف، از جمله سازمان ملل متحد، ادامه خواهد داد.
رییسجمهوری آمریکا گفت این روزی «بسیار هیجانانگیز» به شمار میرود که «مدتها برای آن تدارک دیده شده» است.
به گفته او، «همه» میخواهند بخشی از هیئت صلح غزه باشند.
رییسجمهوری آمریکا بر «غیرنظامی شدن» غزه تاکید کرد و افزود «ما در غزه بسیار موفق خواهیم بود» و این منطقه «بهزیبایی بازسازی میشود».
ترامپ که قرار است ریاست این هیئت را بر عهده داشته باشد، از دهها رهبر جهان برای عضویت در آن دعوت به عمل آورده و تاکید کرده این نهاد میتواند فراتر از آتشبس ناپایدار غزه، به دیگر مسائل و چالشهای جهانی بپردازد.
به گفته ترامپ، اعضای دائمی هیئت صلح باید هر یک با پرداخت یک میلیارد دلار در تامین مالی آن مشارکت کنند.
در عین حال، برخی از متحدان سنتی آمریکا نسبت به پیوستن به این هیئت تمایل نشان ندادهاند. این کشورها یا با احتیاط در خصوص این دعوت موضعگیری کردهاند یا آن را نپذیرفتهاند.
خبرگزاری رویترز نوشت همزمان با سخنرانی ترامپ، نمایندگان کشورهایی که بهعنوان «اعضای بنیانگذار» هیئت صلح معرفی شدهاند در سالن حضور داشتند، اما نمایندگان قدرتهای بزرگ جهانی، اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطین غایب بودند.
ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، خاویر میلی، رییسجمهوری آرژانتین، الهام علیاف، رییسجمهوری آذربایجان، شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، پرابوو سوبیانتو، رییسجمهوری اندونزی، محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه و فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، از جمله حاضران در این مراسم بودند.
بر اساس این گزارش، ابتکار هیئت صلح در ابتدا برای کمک به پایان جنگ غزه مطرح شده بود، اما اکنون از نگاه ترامپ ماموریتی گستردهتر دارد.
رویترز افزود این موضوع به نگرانی اروپا و برخی طرفهای دیگر دامن زده و این تصور را تقویت کرده که این نهاد ممکن است به رقیب سازمان ملل تبدیل شود یا نقش آن را تضعیف کند.
بهجز آمریکا، تاکنون دیگر اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل برای پیوستن به هیئت صلح غزه اعلام آمادگی نکردهاند.
هرچند ترامپ از تصمیم مسکو برای مشارکت در هیئت صلح خبر داده، روسیه شامگاه چهارشنبه اول بهمن اعلام کرد این پیشنهاد را در دست بررسی دارد.
فرانسه دعوت ترامپ را نپذیرفت و بریتانیا نیز اعلام کرد فعلا به این ابتکار نمیپیوندد. چین هم تاکنون موضع رسمی خود را مشخص نکرده است.
وزارت خارجه سومالیلند در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دولت سومالیلند قاطعانه ادعاهای نادرستی را که رییسجمهوری سومالی درباره اسکان مجدد فلسطینیها یا ایجاد پایگاههای نظامی در سومالیلند مطرح کرده، رد میکند.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پنجم دی اعلام کرد این کشور بهطور رسمی جمهوری سومالیلند را بهعنوان کشوری مستقل و دارای حاکمیت به رسمیت شناخته و با عبدالرحمن محمد عبدالله، رییسجمهوری سومالیلند، در این زمینه یک بیانیه مشترک امضا کرده است.
بدین ترتیب، اسرائیل به نخستین کشور عضو سازمان ملل تبدیل شد که چنین اقدامی انجام میدهد.
این تصمیم با خشم سومالی و همچنین بسیاری از کشورهای خاورمیانه و آفریقا روبهرو شد و واکنش انتقادی اتحادیه اروپا را نیز در پی داشت.
حسن شیخ محمود، رییسجمهوری سومالی، کشوری که سومالیلند را بخشی از قلمرو خود میداند، ۱۰ دی در مصاحبه با شبکه الجزیره گفت اسرائیل در ازای به رسمیت شناختن سومالیلند، چنین شروطی را مطرح کرده است.
در ادامه بیانیه وزارت خارجه سومالیلند آمده است: «تعامل سومالیلند با دولت اسرائیل صرفا دیپلماتیک است و با رعایت کامل حقوق بینالملل و احترام به منافع حاکمیتی متقابل هر دو طرف انجام میشود.»
این بیانیه افزود: «این اتهامهای بیاساس با هدف گمراه کردن جامعه بینالمللی و تضعیف پیشرفت دیپلماتیک سومالیلند مطرح شدهاند. سومالیلند همچنان به ثبات منطقهای و همکاری مسالمتآمیز بینالمللی پایبند است.»
در اعلامیه اسرائیل درباره به رسمیت شناختن سومالیلند، هیچ اشارهای به درخواستها یا شروط متقابل نشده بود.
ماجد عبدالفتاح عبدالعزیز، نماینده اتحادیه عرب در سازمان ملل، هشتم دی در نشست شورای امنیت گفت اتحادیه عرب متشکل از ۲۲ کشور عربی در خاورمیانه و بخشهایی از آفریقا، هرگونه اقدامی را که هدفش تسهیل «کوچ اجباری مردم فلسطین یا بهرهبرداری از بنادر شمال سومالی برای ایجاد پایگاههای نظامی باشد»، رد میکند.
محمد عثمان اقبال جدون، معاون نماینده پاکستان در سازمان ملل، نیز همان زمان گفت استفاده از سومالیلند بهعنوان مقصدی برای «اخراج مردم فلسطین»، بهویژه از غزه، عمیقا نگرانکننده است.
وزیران خارجه سومالی و سومالیلند در ماه مارس گفته بودند هیچ پیشنهادی درباره اسکان مجدد فلسطینیها از غزه دریافت نکردهاند.
در طرح صلح دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای غزه آمده است که هیچکس مجبور به ترک غزه نخواهد شد و کسانی که بخواهند آن را ترک کنند، برای رفتوآمد به این منطقه آزاد خواهند بود.
سومالیلند از سال ۱۹۹۱، زمانی که سومالی درگیر جنگ داخلی شد، از خودمختاری عملی و ثبات و امنیت نسبی برخوردار بوده است.
این منطقه امیدوار است به رسمیت شناخته شدن از سوی اسرائیل، کشورهای دیگر را نیز به پیروی از این اقدام ترغیب کند و وزن دیپلماتیک و دسترسی آن به بازارهای جهانی را افزایش دهد.
