قرارداد ۵۰۰ میلیون یورویی تهران و مسکو برای خرید مخفیانه موشکهای پیشرفته دوشپرتاب | ایران اینترنشنال
قرارداد ۵۰۰ میلیون یورویی تهران و مسکو برای خرید مخفیانه موشکهای پیشرفته دوشپرتاب
روزنامه فایننشالتایمز گزارش داد که حکومت ایران در چارچوب تلاشی گسترده برای بازسازی سامانههای پدافند هوایی خود که در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل آسیب جدی دیدند، یک قرارداد تسلیحاتی محرمانه به ارزش ۵۰۰ میلیون یورو با روسیه امضا کرده است تا هزاران موشک پیشرفته دوشپرتاب دریافت کند.
فایننشالتایمز یکشنبه سوم اسفند با استناد به اسناد روسی افشاشده که در اختیار این روزنامه قرار گرفته و نیز بهگفته چند منبع مطلع نوشت که این توافق در ماه دسامبر در مسکو امضا و طبق آن روسیه متعهد شد طی سه سال، ۵۰۰ واحد پرتابگر «وربا» و ۲۵۰۰ فروند موشک « ۹-ام-۳۳۶ » به جمهوری اسلامی تحویل دهد.
سامانه وربا یکی از مدرنترین سامانههای پدافند هوایی روسیه است؛ موشکی دوشپرتاب با هدایت فروسرخ که توان هدفگیری موشکهای کروز، هواپیماهای در ارتفاع پایین و پهپادها را دارد. این سامانه در تیمهای کوچک و متحرک عملیاتی میشود و به نیروهای زمینی امکان میدهد بدون اتکا به رادارهای ثابت که در برابر حملات آسیبپذیرترند، دفاعی پراکنده و چابک ایجاد کنند.
افشای جزییات این قرارداد با آرایش گسترده نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه و افزایش احتمال حمله به ایران همزمان شده است.
بهنوشته فایننشالتایمز، بر اساس این قرارداد ۴۹۵ میلیون یورویی، تحویلها در سه مرحله و از سال ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۹ انجام خواهد شد. یک منبع آگاه به این روزنامه گفت احتمال دارد تعداد محدودی از این سامانهها زودتر به ایران تحویل داده شده باشد.
تهران بهطور رسمی در تیرماه گذشته، چند روز پس از پایان جنگ ۱۲ روزهای که آمریکا نیز در آن برای مدت کوتاهی به حملات اسرائیل علیه تاسیسات هستهای ایران پیوست، درخواست دریافت این سامانهها را مطرح کرده بود.
در جریان آن درگیری، شبکه یکپارچه پدافند هوایی ایران بهشدت تضعیف شد و به نیروی هوایی اسرائیل امکان داد بر بخشهای گستردهای از آسمان ایران تسلط پیدا کند.
یک مقام ارشد پیشین آمریکا نیز به فایننشالتایمز گفت روسیه احتمالا این معامله را راهی برای ترمیم روابط با تهران میداند زیرا بهگفته او این روابط پس از عدم مداخله مسکو در جنگ ۱۲ روزه آسیب دید.
این مقام ارشد پیشین آمریکا گفت: «روسیه میخواهد ایران شریکش باقی بماند. حتی اگر در میانه بحران نتواند واکنش نشان دهد، پس از آن تلاش میکند رابطه را ترمیم کند.»
جزییات قرارداد و نقش میانجیها
بهنوشته فایننشالتایمز توافق جدید میان شرکت دولتی صادرات تسلیحات روسیه «روساوبوروناکسپورت» و روحالله کاتبی نماینده وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در مسکو امضا شده است. کاتبی پیشتر نیز در فروش صدها موشک بالستیک کوتاهبرد «فتح-۳۶۰» به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین نقش داشته است.
آمریکا در سال ۲۰۲۴ کاتبی را تحریم کرد. وزارت خزانهداری آمریکا او را «نقطه تماس دولت روسیه با وزارت دفاع جمهوری اسلامی» توصیف کرده است.
کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی در مسکو، این هفته تلویحا انتقال محمولههای نظامی اخیر از روسیه را تایید کرد. او گفت: «چند سال است توافقهای دفاعی و نظامی مستحکمی با روسیه امضا کردهایم. این پروازها نشان میدهد آن توافقها در حال اجراست.»
او جزییات بیشتری ارائه نکرد اما در هشت روز گذشته، یک هواپیمای باری ایلیوشین Il-76TD دستکم سه بار از شهر مینرالنیه وودی در قفقاز شمالی به کرج پرواز کرده است. دستکم یک پرواز دیگر نیز در اواخر دسامبر انجام شده است.
گزارشها همچنین حاکی است ایران در ژانویه تا شش فروند بالگرد تهاجمی ام آی ۲۸ (Mi-28) روسی دریافت کرده و یکی از آنها را این ماه در تهران بهکار گرفته است.
قیمت، تجهیزات جانبی و ارزیابی کارشناسان
بر اساس اسناد، روساوبوروناکسپورت هر موشک ۹-ام-۳۳۶ را به قیمت ۱۷۰ هزار یورو و هر پرتابگر را ۴۰ هزار یورو به ایران میفروشد. روسیه با وجود تحریمهای غرب، همچنان فروشهای بینالمللی تسلیحات خود را به یورو و دلار قیمتگذاری میکند.
این قرارداد همچنین شامل ۵۰۰ دستگاه دوربین دید در شب «Mowgli-2» برای رهگیری اهداف در تاریکی است.
سفارت جمهوری اسلامی در لندن به پرسشهای فایننشالتایمز درباره این معامله پاسخ نداده است. کرملین نیز از اظهارنظر خودداری کرده و شرکت روسی هم واکنشی نشان نداده است.
روسـلان پوخوف، مدیر مرکز تحلیل راهبردها و فناوریهای مسکو، گفته این سامانهها روشی کمهزینه برای تقویت پدافند ایران بدون تضعیف توان دفاعی روسیه هستند. با این حال این سامانهها، حتی در صورت تحویل بخشی از آنها، تاثیر چشمگیری بر توان کلی ایران در برابر اسرائیل یا آمریکا نخواهند داشت.
او افزود این سامانهها میتوانند عملیات بالگردی یا پرواز در ارتفاع پایین آمریکا را پرخطر کنند، مشابه عملیاتی که برای بازداشت نیکلاس مادورو در ونزوئلا انجام شد. به گفته او: «استینگرهای آمریکایی و سامانههای ما تنها پرتابگرهای واقعا متحرکاند. اگر در زمان و دست افراد مناسب قرار گیرند، میتوانند خسارت زیادی وارد کنند.»
پیامدهای ژئوپولیتیکی
این توافق نشانه ادامه همکاری نظامی تهران و مسکو در بحبوحه نظارت شدید غرب است. حکومت ایران طی دو سال گذشته پهپاد و موشک در اختیار روسیه قرار داده و دو کشور در ژانویه ۲۰۲۵ پیمان تقویت روابط دوجانبه امضا کردند.
تهران همچنین در پی خرید دو اسکادران جنگنده پیشرفته سوخو ۳۵ (Su-35) از روسیه است، هرچند از تاخیر در تحویل آنها گلایه داشته است.
به گفته پاول لوزین، پژوهشگر ارشد مرکز تحلیل سیاست اروپا، تمایل مسکو به فروش تسلیحات نشان میدهد روسیه قصد رعایت تحریمهای بازگشتی سازمان ملل علیه ایران را ندارد.
این تحریمها سال گذشته از سوی بریتانیا، فرانسه و آلمان در پی تشدید تنشها بر سر برنامه هستهای ایران فعال شد و شامل ممنوعیت صادرات تسلیحات به تهران است.
نیکول گراجفسکی، استاد علوم سیاسی در ساینسپو و متخصص روابط راهبردی ایران و روسیه، میگوید این قرارداد بیانگر تغییر رویکرد تهران پس از نابودی گسترده سامانههای پدافندیاش بهدست اسرائیل است. برخلاف سامانههای سنگین مانند اس ۳۰۰ یا اس ۴۰۰، وربا نیازمند آموزش و یکپارچهسازی پیچیده نیست و سریعتر قابل بهرهبرداری است.
او افزود: «هیچیک از این انتقالها بهطور بنیادی توان ایران برای مقابله با پیشرفتهترین ارتش متعارف جهان را تغییر نمیدهد، اما میتواند جنگ بعدی را طولانیتر کند.»
رسانههای اسرائیلی به نقل از منابع عربی گزارش دادند حزبالله لبنان در حال افزایش نشستهای داخلی و آمادگیهای سازمانی خود برای احتمال درگیری گسترده با اسرائیل است؛ همزمان این منابع میگویند افسران سپاه پاسداران جمهوری اسلامی هدایت میدانی این گروه را بر عهده گرفتهاند.
وبسایت اسرائیلی واینت به نقل از شبکه العربیه نوشت، ارزیابیها حاکی است حکومت ایران در حال فشار بر حزبالله برای پیوستن به هرگونه کارزار نظامی احتمالی علیه خود است. منابعی که با العربیه و الحدث گفتوگو کردهاند اعلام کردهاند حملات هوایی روز جمعه اسرائیل در دره بقاع لبنان «بهاحتمال زیاد مقدمهای برای عملیات گستردهتر» بوده که میتواند همزمان با حملاتی در ایران انجام شود. به گفته این منابع، «حمله نظامی اسرائیل علیه حزبالله اجتنابناپذیر است و تنها زمان آن مشخص نیست.»
بنابر همین گزارشها مدیریت فعلی حزبالله نه از سوی رهبران لبنانی، بلکه توسط افسران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی انجام میشود. برخی از این افسران پیشتر در لبنان مستقر بودهاند و برخی دیگر اخیراً، در پی افزایش بحثها درباره احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران، وارد این کشور شدهاند. به گفته منابع، افسران ایرانی علاوه بر بازسازی توان عملیاتی حزبالله، شخصاً بر برنامهریزیها نظارت دارند و با تیمهای این گروه در مناطق مختلف دیدار میکنند. همچنین گزارش شده که این افسران با اعضای یگان موشکی حزبالله که در حمله جمعه هدف قرار گرفتند نیز دیدار داشتهاند.
در همین حال، ارتش اسرائیل روز شنبه تایید کرد در حملات روز جمعه به سه مرکز فرماندهی در منطقه بقاع، «تعداد زیادی» از نیروهای وابسته به یگان موشکی حزبالله کشته شدهاند. به گفته سخنگوی ارتش اسرائیل، این نیروها در حال برنامهریزی برای استقرار پرتابگرهای راکت و موشک بودند و جنگندههای اسرائیلی بهصورت همزمان شش بمب بر سه مرکز فرماندهی فرود آوردند. گزارشهای لبنانی شمار کشتهشدگان را دستکم ۱۰ نفر اعلام کردهاند که هشت نفر از آنان اعضای حزبالله بودهاند.
واینت همچنین نوشت در اقدامی کمسابقه، حزبالله بهطور رسمی اسامی کشتهشدگان خود را منتشر کرده است؛ اقدامی که این سازمان در مدت طولانی از آن خودداری میکرد. در میان کشتهشدگان، نام «حسین محمد یاغی» معروف به «ابوعلی صادق» فرمانده میدانی متولد ۱۹۸۴ در بعلبک دیده میشود که به گفته بیانیه حزبالله «در دفاع از لبنان و مردم آن» کشته شده است. نامهای دیگر اعلامشده شامل قاسم علی مهدی، احمد حسین الحاج حسن، حسین خیرالله علاءالدین، علی زید الموسوی، محمد ابراهیم الموسوی و احمد محمد زعیتر است.
در واکنش به این تحولات، محمود قماطی عضو شورای سیاسی حزبالله گفت: «انتخاب ما همچنان مقاومت خواهد بود، حتی اگر امروز صبر پیشه کنیم. اسرای ما در زندانها باقی نخواهند ماند و اشغال سرزمین ما ادامه نخواهد یافت.»
به گزارش خبرگزاری فرانسه، حزبالله لبنان شنبه ۲ اسفند هشدار داد پس از حمله هوایی اسرائیل به اهدافی در شرق و جنوب لبنان که به کشته شدن دستکم هشت عضو این گروه انجامید، «چارهای جز ادامه مقاومت» نخواهد داشت.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، ارتش اسرائیل جمعه ۱ اسفند اعلام کرد مراکز فرماندهی حزبالله در شرق لبنان و همچنین اهدافی مرتبط با گروه فلسطینی حماس در جنوب این کشور را هدف قرار داده است. حزبالله روز شنبه تایید کرد هشت نفر از نیروهایش در این حملات کشته شدهاند. وزارت بهداشت لبنان نیز از کشته شدن ۱۰ نفر در شرق و دو نفر در جنوب خبر داد. محمود قماطی، از مقامهای حزبالله، در سخنرانیای که از شبکه المنار پخش شد، گفت: «آنچه دیروز در بقاع رخ داد، یک قتلعام جدید و یک تجاوز تازه است. چه گزینهای برای دفاع از خود و کشورمان باقی مانده است؟ چه گزینهای جز مقاومت داریم؟ دیگر هیچ گزینهای نداریم.»
خبرگزاری فرانسه نوشت این حملات در شرایطی انجام شد که دولت لبنان چند روز پیش اعلام کرده بود ارتش اجرای مرحله دوم طرح خلع سلاح حزبالله در جنوب کشور را آغاز خواهد کرد. جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، حملات جمعه را «اقدامی آشکار برای تضعیف تلاشهای دیپلماتیک» آمریکا و دیگر کشورها جهت تثبیت اوضاع دانست. اسرائیل تاکید کرده است با وجود آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ که برای پایان دادن به بیش از یک سال درگیری با حزبالله برقرار شد، حق دفاع از خود را محفوظ میداند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، در شهر بعلبک در شرق لبنان مراسم تشییع گستردهای برای حسین محمد یاغی، از فرماندهان حزبالله، و یکی دیگر از کشتهشدگان برگزار شد و صدها نفر با در دست داشتن پرچمهای حزبالله شعار حمایت سر دادند. یک مقام حزبالله که نخواست نامش فاش شود، به این خبرگزاری گفت هر هشت عضو این گروه هنگام شرکت در نشستی در منطقه بقاع شرقی هدف حمله قرار گرفتند. ارتش اسرائیل اعلام کرد «چندین تروریست از یگان موشکی حزبالله» را در سه مرکز فرماندهی در منطقه بعلبک هدف قرار داده است. خبرنگار خبرگزاری فرانسه در شرق لبنان از تخریب شدید ساختمانی میان ریاک و علیالنهری و عملیات پاکسازی آوار در بدنايل خبر داد و گفت حملات در مناطق مسکونی صورت گرفته است.
این حملات ساعاتی پس از آن انجام شد که به گفته وزارت بهداشت لبنان، حملهای دیگر از سوی اسرائیل به بزرگترین اردوگاه پناهندگان فلسطینی در جنوب این کشور دو کشته بر جای گذاشت. ارتش اسرائیل اعلام کرد این حمله علیه حماس بوده است. حماس در بیانیهای این اقدام را محکوم کرد و گفت ساختمان هدف قرارگرفته متعلق به «نیروی امنیتی مشترک مسئول حفظ امنیت و ثبات در اردوگاه» بوده و این حمله تلفات غیرنظامی داشته است.
خبرگزاری فرانسه یادآور شد آمریکا یکی از پنج عضو کمیته چندملیتی ناظر بر آتشبس میان اسرائیل و حزبالله است و این کمیته قرار است هفته آینده تشکیل جلسه دهد. رامی ابوحمدان، نماینده حزبالله در پارلمان لبنان، گفت این گروه «نمیپذیرد که مقامات تنها بهعنوان تحلیلگر سیاسی عمل کنند و این حملات را امری عادی پیش از هر نشست کمیته بدانند» و از بیروت خواست نشستهای کمیته را تا زمان توقف حملات اسرائیل تعلیق کند.
دولت لبنان سال گذشته متعهد به خلع سلاح حزبالله شد و ارتش این کشور اعلام کرده مرحله نخست این طرح در مناطق نزدیک مرز اسرائیل تکمیل شده است، اما اسرائیل پیشرفت ارتش لبنان را ناکافی دانسته و حزبالله، که تحت حمایت جمهوری اسلامی است را به تجدید تسلیح متهم میکند. در همین حال، در سایه افزایش تنشها میان واشینگتن و تهران بر سر برنامه هستهای ایران، نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، ماه گذشته هشدار داده بود هرگونه حمله به ایران به منزله حمله به حزبالله نیز تلقی خواهد شد.
جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، حملات اسرائیل در مناطق صیدا و بقاع را محکوم کرد و گفت ادامه این حملات «اقدامی خصمانه» است که تلاشهای دیپلماتیک لبنان با «کشورهای دوست و برادر»، بهویژه ایالات متحده آمریکا را برای تثبیت اوضاع و توقف حملات اسرائیل، خنثی میکند.
عون شنبه دوم اسفند اعلام کرد این حملات «نقض حاکمیت لبنان و تعهدات بینالمللی» و «بیاعتنایی به اراده جامعه جهانی»، بهویژه قطعنامههای سازمان ملل از جمله قطعنامه ۱۷۰۱، است.
قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل، توافقی بینالمللی مربوط به سال ۲۰۰۶ است که بر اساس آن، بنا بوده است نیروهای سازمان ملل تا حد زیادی در مناطق مرزی جایگزین حزبالله شوند تا این منطقه را کنترل کنند.
رییسجمهوری لبنان از جامعه بینالمللی خواست مسئولیت خود را برای توقف فوری حملات اسرائیل بر عهده بگیرد و برای حفظ حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی لبنان و جلوگیری از تشدید تنش در منطقه، اقدام کند.
ارتش اسرائیل دوم اسفند اعلام کرد شامگاه اول اسفند در حملاتی، سه مرکز فرماندهی متعلق به حزبالله در منطقه بعلبک در شرق لبنان را هدف قرار داده و «تعداد زیادی» از نیروهای واحد موشکی این گروه کشته شدهاند.
در بیانیه ارتش آمده است این افراد در حال «تسریع روند آمادگی و تقویت توان نظامی» و برنامهریزی برای حمله به اسرائیل بودند و فعالیتهای آنان «نقض تفاهمهای آتشبس میان اسرائیل و لبنان» محسوب میشد.
بر اساس گزارش رسانههای لبنان، این حملات به کشته شدن ۱۰ نفر و زخمی شدن حدود ۳۰ نفر دیگر منجر شده است.
خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از یک مقام حزبالله گزارش داد در حملات روز گذشته اسرائیل به شرق لبنان، هشت عضو این گروه کشته شدند.
این در حالی است که رسانههای عربی اول اسفند گزارش دادند تماسهای فشرده سیاسی و امنیتی با گروه حزبالله به رهبری رییس مجلس لبنان در جریان است تا هرگونه تلاش برای حمایت نظامی از جمهوری اسلامی در صورت حمله آمریکا به ایران مهار شود.
یک منبع رسمی به روزنامه نداء الوطن گفت لبنان در «هفتههایی سرنوشتساز» قرار دارد.
به گفته این منبع و بر اساس گزارش منتشر شده، تماسهای روسای سهگانه شامل نخستوزیر، رییسجمهوری و رییس مجلس با حزبالله، بر ضرورت وارد نشدن به هیچ جنگی در حمایت از جمهوری اسلامی - در صورت حمله به ایران - متمرکز است.
این منبع تاکید کرد حزبالله تاکنون پاسخ قاطعی در این باره ارائه نکرده و ترجیح داده است موضع خود را در چارچوب ابهام نگه دارد.
همزمان وبسایت خبری واینت گزارش داد حکومت ایران در آستانه هرگونه درگیری احتمالی با اسرائیل، فشار سنگینی بر حزبالله وارد کرده تا در صورت آغاز جنگ، در کنار تهران وارد میدان شود.
بر پایه این گزارش، در حالی که جمهوری اسلامی ظاهرا تمایلی به آغاز جنگ در شرایط کنونی ندارد، اما تلاش میکند اطمینان حاصل کند که اگر درگیری رخ دهد، حزبالله در حاشیه نماند.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی میگوید تهران ظرف چند روز آینده پیشنویس پیشنهاد متقابل هستهای خود را آماده میکند. همزمان ترامپ اعلام کرد در حال بررسی «حمله نظامی محدود» است و به ایران ۱۰ تا ۱۵ روز فرصت داد تا توافق کند چون در غیر این صورت با «اتفاقات بسیار بد» روبهرو خواهد شد.
خبرگزاری رویترز شنبه دوم اسفند از قول عباس عراقچی نوشت که پس از مذاکرات غیرمستقیم تهران و واشینگتن در ژنو با استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و جرد کوشنر، داماد او، انتظار میرود پیشنویس پیشنهاد متقابل ایران ظرف دو یا سه روز آینده آماده شود تا برای بررسی در اختیار مقامهای عالی جمهوری اسلامی قرار گیرد.
او افزود احتمال دارد حدود یک هفته دیگر گفتوگوهای تازهای میان جمهوری اسلامی و آمریکا برگزار شود.
در همین حال، رییسجمهوری آمریکا اول اسفند گفت در حال بررسی گزینه حمله نظامی محدود برای افزایش فشار بر ایران است.
او جمعه در پاسخ به پرسشی در کاخ سفید درباره احتمال چنین حملهای گفت: «فکر میکنم میتوانم بگویم که در حال بررسی آن هستم.»
ترامپ در نشست خبری دیگری افزود: «بهتر است آنها درباره یک توافق منصفانه مذاکره کنند.»
دو مقام آمریکایی به رویترز گفتند برنامهریزی نظامی آمریکا علیه ایران به مرحله پیشرفتهای رسیده است.
به گفته این منابع، گزینهها شامل هدف قرار دادن افراد در چارچوب یک حمله و حتی پیگیری تغییر رهبری در تهران - در صورت صدور دستور از سوی ترامپ - میشود.
ترامپ ۳۰ بهمن مهلتی ۱۰ تا ۱۵ روزه به تهران داد تا برای حل اختلاف دیرینه هستهای به توافق برسد و هشدار داد در غیر این صورت با «اتفاقات بسیار بدی» مواجه خواهد شد.
این اظهارات در حالی مطرح شد که افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه نگرانیها از گسترش جنگ را تشدید کرده است.
پس از آنکه آمریکا و اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی و برخی سایتهای نظامی را بمباران کردند، ترامپ از حدود دو ماه قبل بار دیگر تهدید به حمله را آغاز کرد؛ همزمان با آنکه تهران دست به سرکوب اعتراضات گسترده با استفاده از نیروی مرگبار زد.
ترامپ اول اسفند با اشاره به این سرکوب گفت میان مردم ایران و رهبری این کشور تفاوت وجود دارد و تاکید کرد «۳۲ هزار نفر در بازه زمانی نسبتا کوتاهی کشته شدند».
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای با استناد به مدارک و روایتهای تازه اعلام کرد ابعاد خشونت نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی در جریان انقلاب ملی فراتر از برآوردهای اولیه بوده و بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در این سرکوب هدفمند به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
ترامپ در ادامه صحبتهای خود این وضعیت را «بسیار، بسیار، بسیار غمانگیز» توصیف کرد و افزود تهدیدهای او برای حمله به ایران باعث شد رهبری جمهوری اسلامی برنامه اعدامهای گسترده را - دو هفته پیش - کنار بگذارد.
ترامپ گفت: «قرار بود ۸۳۷ نفر را اعدام کنند. و من به آنها پیام دادم که اگر حتی یک نفر را اعدام کنید، همان لحظه هدف حمله قرار خواهید گرفت.»
وبسایت حقوق بشری هرانا، مستقر در آمریکا، اعلام کرده است تاکنون بیش از هفت هزار و ۱۱۴ کشته تاییدشده ثبت کرده و ۱۱ هزار و ۷۰۰ مورد دیگر نیز در دست بررسی دارد.
چند ساعت پس از اظهارات ترامپ درباره شمار کشتهها، عراقچی گفت دولت ایران پیشتر «فهرست جامعی» از سه هزار و ۱۱۷ کشته در جریان ناآرامیها منتشر کرده است.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر کسی درباره دقت دادههای ما تردید دارد، لطفا با مدرک سخن بگوید.»
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت عراقچی زمان مشخصی برای ارائه پیشنهاد متقابل ایران به ویتکاف و کوشنر اعلام نکرد، اما گفت باور دارد یک توافق دیپلماتیک در دسترس است و میتواند «در مدت بسیار کوتاهی» حاصل شود.
او تاکید کرد اقدام نظامی، تلاشها را برای رسیدن به توافق پیچیدهتر خواهد کرد.
استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل متحد، نیز نسبت به تشدید لحن تهدیدآمیز و تحرکات نظامی در منطقه ابراز نگرانی کرد.
او گفت: «ما ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران را تشویق میکنیم که برای حل اختلافات از طریق دیپلماسی، به تعامل ادامه دهند.»
عراقچی در گفتوگو با شبکه اماس ناو (MS NOW) گفت در مذاکرات ژنو، آمریکا خواستار صفر شدن غنیسازی اورانیوم نشده و ایران نیز پیشنهاد تعلیق غنیسازی را مطرح نکرده است.
او گفت: «آنچه اکنون درباره آن گفتوگو میکنیم این است که چگونه اطمینان حاصل شود برنامه هستهای ایران، از جمله غنیسازی، صلحآمیز است و برای همیشه صلحآمیز باقی بماند.»
او افزود که تدابیر فنی و سیاسی «اعتمادساز» برای تضمین صلحآمیز ماندن برنامه هستهای تهران در ازای اقداماتی در حوزه تحریمها اجرا خواهد شد، اما جزییات بیشتری ارائه نکرد.
در واکنش به اظهارات عراقچی، کاخ سفید اعلام کرد: «رییسجمهوری بهروشنی گفته است ایران نمیتواند سلاح هستهای یا ظرفیت ساخت آن را داشته باشد و اجازه غنیسازی اورانیوم را نیز ندارد.»
کریگ و لیندسی فورمن، زوج بریتانیایی زندانی در ایران، اعلام کردهاند از ۱۳ اسفند در اعتراض به ادامه بازداشت خود اعتصاب غذا میکنند. آنها میگویند ۱۴ ماه است بدون صدور حکم قطعی در بازداشت هستند و روند رسیدگی به پروندهشان حتی ناقض چندین اصل قانون اساسی جمهوری اسلامی بوده است.
بر اساس نامههای رسیده به ایراناینترنشنال، این دو اعلام کردهاند تا زمان آزادی به اعتصاب غذا ادامه خواهند داد.
بازداشت آنها از ۱۴ دی ۱۴۰۳ آغاز شده و تا ۱۳ اسفند ۱۴۰۴، به یک سال و دو ماه میرسد؛ بیآنکه حکمی قطعی برایشان صادر شده باشد.
خانواده فورمن ۳۰ بهمن اعلام کرد این زوج به اتهام جاسوسی به ۱۰ سال زندان محکوم شدهاند که حکمی اولیه است. این حکم در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ابوالقاسم صلواتی صادر شده است.
فورمنها پیش از این و پنج ماه پیش در یک جلسه سه ساعته در دادگاه انقلاب اسلامی تهران حاضر شدند. آنان اجازه دفاع از خود را نیافتند.
وزیر امور خارجه بریتانیا حکم ۱۰ سال زندان برای این زوج را «کاملا تکاندهنده و غیرقابل قبول» خواند.
ایوت کوپر گفت که پرونده فورمنها را بیوقفه پیگیری خواهد کرد؛ تا زمانی که این زوج سالم به بریتانیا بازگردند.
بر اساس روایت این زوج، ۱۴ دی ۱۴۰۳ به آنها گفته شد برای حدود نیم ساعت به دفتری مراجعه کنند و به چند پرسش پاسخ دهند. اما پس از حضور، به گفته خودشان، به شکل تهاجمی به خودرویی بدون نشان رسمی منتقل شدند، چشمبند زده شدند و به مکانی نامعلوم برده شدند.
آنها تاکید کردند که پس از برهنه شدن اجباری و دریافت لباس زندان، به سلولهایی کثیف و بیاثاثیه، به ابعاد حدود دو و نیم متر در دو و نیم متر منتقل شدند و ۵۶ روز نخست را روزانه بیش از ۲۳ ساعت در انفرادی گذراندند؛ بدون آنکه توضیحی درباره وضعیت خود دریافت کنند.
این زوج گفتند نحوه بازداشت و رفتار با آنها، ناقض اصل «حفظ کرامت انسانی» بوده است.
آنها همچنین گفتند در طول بازجوییها بارها به ایشان گفته شده «میدانیم شما جاسوس هستید» و تهدید شدهاند در صورت همکاری نکردن، با رفتار شدیدتری روبهرو خواهند شد.
لیندسی فورمن نوشت که بارها درباره دیدگاهش درباره اسرائیل و مذهب بازجویی شده و به او گفته شده است یهودی، فمینیست و حامی اسرائیل است و ایران را کشوری «تاریک» میداند.
فورمنها تاکید کردند در هفتم مرداد ۱۴۰۴ در دادگاه حاضر شدند و به آنها اعلام شد به اتهام جاسوسی محکوم شدهاند، «بدون ارائه مدرک و بدون برگزاری دادگاه علنی».
آنها اعلام کردند که بین ۱۶ دی ۱۴۰۳ تا ششم اردیبهشت ۱۴۰۴ بارها درخواست وکیل دادهاند اما از حق انتخاب وکیل محروم بودهاند.
۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۴، نخستین وکیل تسخیری برایشان تعیین شده است که به گفته آنها در لایحه دفاعیه اعلام کرده هیچ مدرکی دال بر ارتکاب جرم وجود ندارد و خواستار آزادی ایشان شده است.
این زوج همچنین گفتند در ششم مرداد، با این تصور که آزاد خواهند شد با پرواز تجاری از کرمان به تهران منتقل شدند، اما پس از رسیدن به مقصد، دوباره به سلول انفرادی فرستاده شدند.
به گفته لیندسی فورمن، در جلسه پایانی دادگاه که پس از جلسات پنجم شهریور، پنجم مهر و ۳۰ مهر ۱۴۰۴ برگزار شد، هنگام درخواست مشاهده مستندات تنها عکسی از کارت ورود به یک کنفرانس اروپایی به او نشان داده شده که نام فردی روی آن بوده که احتمال داده شده اهل اسرائیل باشد.
او تاکید کرد که همین تصویر به عنوان مدرک جاسوسی علیه او مطرح شده است.
کریگ فورمن نیز خبر داد که در مورد او هیچ مدرکی ارائه نشده است.
او همچنین نوشت پیامی از قاضی پرونده - از طریق وکیلش - به او منتقل شده که گفته است اگر او ایرانی بود، آزاد میشد، اما به دلیل تابعیت بریتانیایی در بازداشت خواهد ماند.
این زوج با اشاره به ماده ۲۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری جمهوری اسلامی اعلام کردند که بازداشت موقت بدون صدور حکم نباید بیش از ۱۲ ماه ادامه یابد؛ در حالی که آنها پس از گذشت بیش از یک سال هنوز حکم قطعی دریافت نکردهاند.
کریگ و لیندسی فورمن اعلام کردند از ۱۳ اسفند ۱۴۰۴ اعتصاب غذا را آغاز میکنند و تا زمان آزادی به آن ادامه خواهند داد.
آنها ادامه بازداشت خود را مغایر قانون اساسی و قوانین داخلی ایران دانستند و خواستار آزادی فوری شدهاند.
اعتصاب غذای اعلامشده از سوی هر دوی این زندانیان، در صورت آغاز، میتواند پرونده این زوج را وارد مرحله تازهای کند. پروندهای که پس از ۱۴ ماه بازداشت، اکنون به نقطهای حساس رسیده است.