رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با اشاره به مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی گفت که در ژنو دو گام به جلو برداشته شده است، اما هنوز تلاشهای بیشتری لازم است و مشکل این است که زمان زیادی در اختیار نیست. او این مقطع را لحظاتی کلیدی توصیف کرد.
گروسی پنجشنبه ۳۰ بهمن در مصاحبه با شبکه فرانسوی السیآی گفت که «نشانههایی از شکلگیری گفتوگوی واقعی» درباره برنامه اتمی جمهوری اسلامی مشاهده میکند.
او تاکید کرد بیشتر مواد هستهای انباشتهشده در ایران هنوز در همان محل قبلی قرار دارد و نیاز فوری به دستیابی به توافق برای جلوگیری از اقدام نظامی بیشتر، وجود دارد.
ساعاتی پیش از انتشار این مصاحبه، خبرگزاری رویترز با استناد به تصاویر ماهوارهای جدید گزارش داد جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر و همزمان با افزایش تنشها با ایالات متحده، در چندین سایت حساس نظامی و هستهای اقدام به بازسازی، تقویت و استحکامبخشی تاسیسات خود کرده است.
رویترز ۲۹ بهمن به نقل از کارشناسان نوشت که حکومت ایران در یک سایت نظامی حساس، روی تاسیساتی جدید سپر بتنی احداث کرده و آن را با خاک پوشانده است.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که واشینگتن در حال مذاکره با تهران بر سر برنامه هستهای ایران است و در عین حال هشدار داده در صورت شکست مذاکرات، گزینه نظامی روی میز خواهد بود.
آمریکا طی هفتههای اخیر حضور نظامی خود را در منطقه بهشکلی کمسابقه افزایش داده است.
تهران، ماجراجوییها و تهدیدهایش
جمهوری اسلامی تهدید کرده است در صورت حمله آمریکا، اسرائیل و منافع ایالات متحده در منطقه را هدف قرار خواهد داد.
فورمنها پیش از این و پنج ماه پیش در یک جلسه سه ساعته در دادگاه انقلاب اسلامی تهران حاضر شدند. آنان اجازه دفاع از خود را نیافتند.
وزیر خارجه بریتانیا حکم ۱۰ سال زندان برای این زوج را «کاملا تکاندهنده و غیرقابل قبول» خواند.
ایوت کوپر گفت که پرونده فورمنها را بیوقفه پیگیری خواهد کرد؛ تا زمانی که این زوج سالم به بریتانیا بازگردند.
در روزهای گذشته، جو بنت، پسر لیندزی، درباره این زوج بریتانیایی زندانی در ایران گفت شرایط آنها از هر زمان دیگری بدتر شده است.
او از دولت بریتانیا خواست برای آزادی آنان تلاش بیشتری انجام دهد.
بنت پیش از این نیز از آنچه «بیعملی» دولت بریتانیا خوانده، انتقاد کرده و گفته بود با وجود وعدههای مکرر درباره اولویت داشتن این پرونده، اقدام قاطعی برای آزادی آنان انجام نشده است.
او گفته بود که این زوج با تهدید به اعدام روبهرو شدهاند و در شرایط سوءتغذیه و بدون دسترسی به درمان رها شدهاند.
همچنین گفته شده است که آنها با «آزادیهای ساختگی» و فریبکاری ماموران، تحت «شکنجه روانی» قرار گرفتهاند.
روزنامه تلگراف ۱۷ دیماه در گزارشی از قول خانواده این زوج نوشت ماموران به لیندزی و کریگ فورمن اعلام کرده بودند آزاد شدهاند و در حال بازگشت به بریتانیا هستند، اما پس از فرود هواپیمای حامل آنان در پرواز از کرمان به تهران، این زوج از یکدیگر جدا و به زندانهایی در پایتخت منتقل شدند.
بر اساس این گزارش، این زوج بیش از یک سال پیش بهدست نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بازداشت شدند.
آنان در جریان یک سفر موتورسیکلتی دور دنیا (ژانویه سال گذشته) از ارمنستان وارد ایران شدند و پس از اقامت در شهرهای تبریز، تهران و اصفهان قصد داشتند به کرمان بروند اما ۱۴ دی ۱۴۰۳ در مسیر این شهر به اتهام «جاسوسی» دستگیر شدند؛ اتهامی که هر دو آن را بهطور قاطع رد کردهاند.
تلگراف به نقل از بنت نوشت که شش ماه پس از بازداشت، مقامهای ایرانی به آنها وعده آزادی دادند و هنگام انتقال از شهر کرمان به تهران، آنها را سوار یک پرواز تجاری کردند و اطمینان دادند که در حال بازگشت به خانه هستند.
با وجود این، پس از فرود هواپیما، این زوج با چشمبند و دستبند به زندانهای جداگانه منتقل شدند: لیندزی به زندان قرچک و کریگ به زندان اوین.
تلگراف به نقل از بنت تاکید کرد که این اقدام یکی از چندین مورد «آزار و شکنجه روانی» علیه این زوج بوده است.
او اتهامهای مطرح شده علیه آنها را «کاملا غیرمنطقی» دانست.
به گفته بنت، مادرش در بندی نگهداری میشود که محل زندانیان محلی خشن است؛ در حالی که کریگ فورمن در میان زندانیان سیاسی قرار دارد.
بنت گفته است در بندی که مادرش نگهداری میشود، درگیریهای روزانه رخ میدهد و او بهشدت احساس ناامنی میکند. وضعیتی که به گفته بنت، «یک تصمیم اداری خنثی نیست» و خطر واقعی برای جان زندانیان دارد.
پرونده این زوج با پرونده نازنین زاغری رتکلیف، شهروند دوتابعیتی بریتانیایی-ایرانی که بیش از پنج سال در زندان اوین در حبس بود، مقایسه شده است.
گاردین ۱۵ مرداد در گزارشی یادآوری کرد که خانواده فورمن تیرماه برای نخستین بار بهصورت علنی از دولت بریتانیا خواسته بود پرونده این زوج در سطوح عالی مذاکرات دیپلماتیک با جمهوری اسلامی مطرح شود.
وزارت خارجه بریتانیا پیش از این هشدار داده است همه شهروندان بریتانیایی و دوتابعیتی از سفر به ایران خودداری کنند.
وبسایت خبری واینت در گزارشی نوشت حکومت ایران در آستانه هرگونه درگیری احتمالی با اسرائیل، فشار سنگینی بر حزبالله وارد کرده تا برخلاف جنگ ۱۲ روزه، این بار در صورت آغاز جنگ در کنار تهران وارد میدان شود. به نوشته واینت، در حالی که جمهوری اسلامی ظاهراً تمایلی به آغاز جنگ در شرایط کنونی ندارد، اما تلاش میکند اطمینان حاصل کند که اگر درگیری رخ دهد، حزبالله در حاشیه نماند.
بر اساس این گزارش، اسرائیل تحولات را از نزدیک زیر نظر دارد و پیامهای روشنی به حزبالله منتقل کرده است که در صورت مداخله، با «ضربهای بسیار دردناک» روبهرو خواهد شد. همزمان ارتش اسرائیل طرحی برای حمله گسترده به این گروه آماده کرده، بهویژه در واکنش به تلاشهای حزبالله برای بازسازی توان نظامی خود طی یک سال گذشته. به نوشته واینت، سامانههای پدافندی چندلایه اسرائیل، از جمله سامانههای رهگیری موشکی و نیز سامانه لیزری که انتظار میرود در رویارویی بعدی عملیاتی باشد، بخشی از آمادگی اسرائیل برای کاهش تهدید موشکها و راکتهای حزبالله است.
واینت همچنین گزارش داد که حکومت ایران برای تقویت حزبالله کمکهای مالی بیسابقهای ارائه کرده است. برآوردها نشان میدهد میزان حمایت تهران در سال گذشته از یک میلیارد دلار فراتر رفته؛ رقمی که با وجود بحران اقتصادی ایران، رکورد محسوب میشود. این کمکها عمدتاً به صورت نقدی و طلا و از طریق صرافیها و شرکتهای پوششی منتقل میشود تا تحریمهای بینالمللی دور زده شود.
به نوشته این رسانه، حکومت ایران طی دههها حزبالله را بهعنوان بازوی بازدارنده خود در مرزهای شمالی اسرائیل تقویت کرده است؛ بهگونهای که در صورت حمله به تاسیسات هستهای ایران، این گروه بتواند با شلیک گسترده راکتها نقش «ضربه دوم» را ایفا کند. مقامهای ایرانی از اینکه حزبالله در جنگ ۱۲ روزه عمدتاً در حاشیه ماند، ناامید شدهاند و اکنون میکوشند این وضعیت در آینده تکرار نشود.
واینت در ادامه نوشت هماهنگی میان جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش از طریق نیروی قدس سپاه و در چارچوب «محور مقاومت» انجام میشود؛ محوری که شامل حزبالله، شبهنظامیان عراقی، حوثیهای یمن و دیگر گروههای همپیمان است. در همین چارچوب، سفر اخیر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، به لبنان تلاشی برای اطمینان از مشارکت فعال حزبالله در هر درگیری احتمالی آینده ارزیابی شده است. اسرائیل نیز علاوه بر حزبالله، خود را برای احتمال ورود دیگر نیروهای نیابتی حکومت ایران به صحنه درگیری آماده میکند.
تهران همچنین بارها، از جمله در مذاکرات اخیر با آمریکا، تلاش خود را برای دستیابی به سلاح هستهای رد کرده است.
با این حال، ایران اورانیوم را تا سطحی غنیسازی کرده که کاربرد صلحآمیز شناختهشدهای ندارد، دسترسی بازرسان بینالمللی به برخی تاسیسات را محدود کرده و توانمندیهای موشکهای بالستیک خود را گسترش داده است.
گروسی اما در پاسخ به این پرسش که آیا تاسیسات هستهای ایران در صورت آغاز جنگ در دسترس حملات آمریکا قرار دارند، گفت: «همهچیز در دسترس بمبارانهای آمریکا است و ما این را دیدهایم. به همین دلیل باید از تکرار آن جلوگیری کرد، زیرا ممکن است با پیامدهای شدیدتر و مشارکت کشورهای ثالث همراه باشد.»
او هشدار داد اگر فعالیتهای نظامی دوباره آغاز شود، این خطر وجود دارد که درگیری گسترش یابد و کشورهای دیگر را نیز دربرگیرد.
همزمان با این اظهارات، لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه، در مصاحبه با اسکاینیوز عربی گفت که تصمیم واشینگتن درباره ایران از قبل گرفته شده و این همه کشتی، فقط به این خاطر که هوا در این فصل از سال خوب است، به منطقه نیامدهاند.
گراهام پنجشنبه ۳۰ بهمن در ادامه گفتوگوی خود تاکید کرد پروژه مشترک آمریکا و اسرائیل برای تضعیف توانایی جمهوری اسلامی در کشتن مردم خود، خبر خوبی خواهد بود.
این سناتور جمهوریخواه گفت: «این لحظات تاریخی است و اگر در ۳۰ روز آینده درباره پرونده ایران به راهحلی نرسیم، این فرصت از دست خواهد رفت.»
