ایران زیر سایه سرکوب؛ تیراندازی، ایستوبازرسی و تفتیش زندگی روزمره
پیامهای ارسالی مخاطبان ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف کشور حاکی از آن است که سرکوب خونین اعتراضات، استقرار نیروهای نظامی، یورش به منازل، جمعآوری حافظه دوربینهای مداربسته و تشدید کنترل رفتوآمد، عملا فضای حکومت نظامی را در بخشهای گستردهای از ایران حاکم کرده است.
بر اساس پیام ارسالی یک مخاطب ایراناینترنشنال از شهر سوادکوه در استان مازندران، نیروهای سپاه پاسداران شامگاه ۱۸ دی در یک صحنه با شلیک مستقیم به سوی معترضان، ۱۴ نفر را در محل کشتند.
طبق این روایت، پس از بازداشت یک دختر جوان، حدود ۵۰۰ نفر از شهروندان در اعتراض به ماموران انتظامی در یکی از مناطق سوادکوه تجمع کردند و قصد داشتند او را آزاد کنند. در این حین، یک خودروی زرهی سپاه پاسداران با حرکت به سوی جمعیت شروع به تیراندازی کرد که به کشته شدن فوری ۱۴ نفر انجامید.
به گفته او، تعدادی از شهروندان نیز در جریان این تیراندازی مجروح شدند و سپس در بیمارستان جان باختند.
تصاویر و روایتهای شهروندان نشان میدهد ماموران سرکوب در جریان انقلاب ملی ایرانیان، با اسلحههای سنگین و رگبار، معترضان را هدف قرار دادند.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پیشتر در بیانیهای اعلام کرد در بزرگترین کشتار تاریخ معاصر ایران، نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی عمدتا در دو شب پیاپی، پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دی، دستکم ۱۲ هزار نفر را به قتل رساندند.
فضای حکومت نظامی در ساری
یک معترض از شهر ساری در استان مازندران با ارسال پیامی به ایراناینترنشنال گفت این شهر مانند دیگر شهرهای ایران عملا تحت حکومت نظامی و کنترل نیروهای سرکوب قرار دارد.
او افزود از ساعت چهار بعدازظهر خیابانهای اصلی ساری، از جمله خیابان فرهنگ، قارن و مسیرهای منتهی به میدان ساعت، مسدود میشوند و نیروهای شبهنظامی در تمامی تقاطعها تا ساعت ۱۱ شب مستقر هستند.
به گفته این شهروند، شمار زیادی از این نیروها نقاب دارند.
ساری در جریان انقلاب ملی ایرانیان، صحنه حضور پرشمار معترضان بود و مردم با سردادن شعارهایی مانند «مرگ بر خامنهای» و «پهلوی برمیگرده» مخالفت خود را با جمهوری اسلامی اعلام کردند.
کنترل رفتوآمد و فعالیتهای روزمره مردم
روایتهای متعدد شهروندان از شهرهای مختلف ایران نشان میدهد پس از سرکوب و کشتار گسترده معترضان، فضای حکومت نظامی و کنترل رفتوآمد و فعالیتهای روزمره مردم بهطور محسوسی تشدید شده است.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال با ارسال پیامی از شهر آلونی از توابع شهرستان خانمیرزا در استان چهارمحال و بختیاری گزارش داد از ۲۲ دی، نیروهای سپاه پاسداران و بسیج با برپایی ایست-بازرسی، خودروها و شهروندان را متوقف و تفتیش میکنند.
به گفته یک شهروند، در بروجن نیز نیروهای نظامی با ونهای بزرگ در خیابانها مستقر شدهاند و تلفنهای همراه شهروندان را بررسی میکنند.
یک مخاطب از اصفهان خبر داد نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی با تردد در کوچهها و ورود به مجتمعهای مسکونی، تصاویر ضبطشده دوربینهای مداربسته را جمعآوری میکنند و برای شناسایی معترضان با خود میبرند.
شهروند دیگری از اصفهان گفت از ساعت شش عصر فضای حکومت نظامی بر شهر حاکم میشود.
شهروندی از تربتجام نیز با اشاره به شرایط مشابه حکومت نظامی در این شهر نوشت: «فقط برای خرید به مردم اجازه خروج داده میشود.»
همچنین شهروندان از مشهد گزارش دادند ماموران در ایست-بازرسیها خودروها را متوقف میکنند و با تفتیش تلفنهای همراه، بهدنبال عکسها و ویدیوهای مرتبط با اعتراضات هستند.
جمعآوری دیشها و حافظه دوربینهای مداربسته
مخاطبان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال گزارش دادند ماموران جمهوری اسلامی در برخی شهرها به خانهها و مجتمعهای مسکونی شهروندان یورش میبرند.
به گفته شهروندان، این حملات با اهدافی از جمله جمعآوری تجهیزات ماهوارهای یا تخلیه حافظه دوربینهای مداربسته انجام میشود.
همچنین شهروندان از جمعآوری دیشهای ماهواره در برخی مناطق تهران از سوی عوامل حکومت خبر دادهاند.
با قطع اینترنت، شغل خود را از دست دادم
یک شهروند با ارسال پیامی از آذربایجان غربی نسبت به تداوم قطع اینترنت ابراز نگرانی کرد و گفت شرایط موجود زندگی روزمره را مختل کرده است و حاکمیت از اتصال مردم به جهان خارج بیم دارد.
او افزود از راه تدریس آنلاین زبان انگلیسی امرار معاش میکرده و اکنون شغل و منبع درآمد خود را بهدلیل سیاست سرکوب و سانسور جمهوری اسلامی از دست داده است.
این شهروند ابراز امیدواری کرد جامعه بینالمللی به یاری مردم ایران بشتابد و از ادامه سرکوب حکومت جلوگیری کند.
کشتار گسترده معترضان در گرگان
یک شهروند گرگانی که پس از اعتراضات اخیر از ایران خارج شده، از خشونت گسترده ماموران جمهوری اسلامی در این شهر استان گلستان خبر داد و گفت در ۱۸ و ۱۹ دی، بیش از ۱۰۰ نفر در این شهر کشته شدند و از آن زمان، فضای حکومت نظامی برقرار شده است.
او افزود در یک مورد بهدلیل تخریب کامل صورت یک معترض در اثر اصابت گلولههای ساچمهای فراوان، پیکر او از روی تتوهای بدنش شناسایی شد.
این شهروند به نقل از یکی از اعضای کادر درمان بیمارستان «پنجم آذر» گرگان گفت ماموران حکومتی کنترل بیمارستانها را در دست گرفتهاند و افزون بر بدرفتاری با مجروحان، حتی از صورت اجساد نیز عکسبرداری کردهاند.
به گفته او ، پیکر معترضان کشتهشده در بیمارستان روی هم انباشته شده بود.
جمهوری اسلامی در اقدامی تازه صفحه اینستاگرام برند پوشاک «جین وست» را در پی برگزاری جشنی مختلط، از دسترس خارج و یکی از شعبههای آن را در تهران پلمب کرد. چند کافهدار و شهروند به ایراناینترنشنال گفتند حکومت با سیاست پلمب درصدد کنترل شهروندان، اعمال فشار بر آنان و انتقامگیری است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.