دیوید بارنیا، رییس موساد سازمان اطلاعات خارجی اسرائیل، به آمریکا سفر کرده است و گزارش شده که بررسی اعتراضات در ایران و واکنش احتمالی ایالات متحده و اسرائیل به آن موضوع اصلی دیدارها و گفتوگوهای او در آمریکاست.
بر اساس گزارشهای منتشرشده بارنیا صبح جمعه ۲۶ دی وارد آمریکا شد. به گزارش اکسیوس محور اصلی این سفر بررسی تحولات داخلی ایران، آینده اعتراضات و گزینههای پیشروی آمریکا و اسرائیل خواهد بود.
این سفر در حالی انجام میشود که دونالد ترامپ، رییس جمهوری ایالات متحده، پیشتر بارها نسبت به ادامه کشتار معترضان هشدار داده، اما واشینگتن در مقطع کنونی از اقدام فوری نظامی خودداری کرده است.
تعویق حسابشده گزینه نظامی
اکسیوس گزارش داد سفر بارنیا بخشی از رایزنیهای فشرده میان واشینگتن و تلآویو درباره اعتراضات ایران و احتمال اقدام نظامی آمریکا است. به نوشته این رسانه، رییس موساد قرار است در میامی با استیو ویتکاف، نماینده ویژه کاخ سفید که کانال ارتباط مستقیم با تهران را مدیریت میکند، دیدار کند.
ویتکاف در جریان انقلاب ملی ایرانیان با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در تماس بوده است.
بر اساس این گزارش، تماس تلفنی چهارشنبه ۲۴ دی میان دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو نقش مهمی در تعویق اقدام نظامی آمریکا داشت.نتانیاهو در این تماس خواستار زمان بیشتر برای آمادهسازی اسرائیل در برابر احتمال واکنش تلافیجویانه جمهوری اسلامی شد.
اکسیوس به نقل از یک منبع اسرائیلی نوشت که طرح فعلی آمریکا، که بیشتر بر هدف قرار دادن نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی متمرکز است، از نگاه تلآویو برای بیثباتسازی جدی حکومت کافی نیست.
این رسانه در عین حال تاکید کرد که گزینه نظامی همچنان روی میز باقی مانده و همزمان آمریکا در حال تقویت حضور نظامی خود در منطقه، از جمله اعزام ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و سامانههای پدافندی بیشتر است.
پروندههای چندگانه جمهوری اسلامی
به نوشته واینت، گفتوگوهای رییس موساد در آمریکا نه تنها به اعتراضات ایران، بلکه به برنامه هستهای، توان موشکی، نیروهای نیابتی حکومت اسلامی در منطقه و همچنین جنگ غزه مرتبط است.
واینت به نقل از ویتکاف نوشت که واشینگتن همچنان به حلوفصل اختلافات از مسیر دیپلماسی امیدوار است و بحران اقتصادی ایران میتواند تهران را به مصالحه سوق دهد.
این رسانه همچنین به نقش روسیه اشاره کرد و نوشت تماسهای جداگانه ولادیمیر پوتین با نتانیاهو و مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، بخشی از تلاشها برای جلوگیری از تشدید بحران و سوءمحاسبه نظامی ایلات متحده است.
به گفته کرملین، پوتین در این تماس پیشنهاد کمک روسیه را برای ادامه تلاشهای میانجیگری بین جمهوری اسلامی و اسرائیل و ترویج آنچه «گفتگوی سازنده» با مشارکت همه طرفهای ذینفع مینامد، ارائه داده است.
واینت، تعویق اقدام نظامی آمریکا را نه به معنای کنار گذاشتن این گزینه، بلکه نشانهای از اولویت دیپلماسی در مقطع کنونی توصیف کرد.
آمادهباش ارتش اسرائیل
در این میان نشریه تایمز اسرائیل ضمن تایید سفر بارنیا و دیدار او با ویتکاف، به فضای احتیاط و بدبینی در اسرائیل اشاره کرد. این رسانه با اشاره به تماس ویتکاف و عراقچی نوشت که مقامهای اسرائیلی نگراناند پیشنهاد جمهوری اسلامی برای ازسرگیری مذاکرات هستهای، تلاشی برای خرید زمان و کاهش فشار آمریکا باشد.
در عین حال، تایمز اسرائیل گزارش داد که ارتش اسرائیل سطح آمادگی خود را در برابر سناریوهای مختلف افزایش داده، هرچند تغییری در دستورالعملهای جبهه داخلی اعلام نشده است.
به نوشته این رسانه، با وجود تعویق تصمیم واشینگتن، احتمال اقدام نظامی آمریکا در روزهای آینده همچنان منتفی نیست.
سفر رییس سازمان اطلاعات خارجی اسرائیل به آمریکا در نقطه تلاقی سه مسیر فشار ناشی از سرکوب انقلاب ملی ایرانیان، تردید و تعویق حسابشده آمریکا در واکنش نظامی و تلاش همزمان برای استفاده از اهرم دیپلماسی قرار دارد.
هنوز مشخص نیست که آیا بارنیا در طول سفر خود با رییس جمهوری ایالات متحده نیز دیدار خواهد کرد یا خیر.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
