• العربية
  • English
BrandBrand
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
  • پوسته
  • زبان
    • العربية
    • English
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به ولانت‌مدیا است.
volant media logo
تحلیل

ایران در نقطه بی‌بازگشت: چرا جهان باید مداخله کند؟

نعیمه دوستدار
نعیمه دوستدار

روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر اجتماعی

۲۱ دی ۱۴۰۴، ۲۰:۱۷ (‎+۰ گرینویچ)

قطع کامل اینترنت، تحویل برنامه‌ریزی‌شده جنازه مردمان به جان آمده، مطالبه پول تیر و خانواده‌های سرگردان، نشانه یک سرکوب معمولی نیست. آنچه در ایران می‌گذرد، پروژه‌ای آگاهانه برای کشتن، ترساندن و فروپاشاندن روان جمعی جامعه است؛ جنایتی که به نقطه بی‌بازگشت رسیده است.

آنچه در این روزها در ایران رخ می‌دهد، صرفا خشونت حکومتی نیست؛ ما با تغییر کارکرد مرگ در منطق قدرت مواجه‌ایم. آنچه در فیلم‌های منتشر شده از کهریزک می‌بنیم، مصداق بارز کشتار جمعی‌ست، خشونت افسارگسیخته‌ای از جنس تاریک‌ترین نقاط تاریخ بشر، شبیه خونین‌ترین جنگ‌ها، و سیاه‌ترین جنایت‌هاست.

جنازه‌ها در کیسه‌های سیاه، بر خاک، حاصل تصادف نیستند. این شکل نمایش مرگ، خود پیام است.

قدرتی که این جسدها را روی زمین می‌گذارد، نه فقط می‌کشد، بلکه معنا را ارادی تولید می‌کند: معنای بی‌ارزشی جان شهروندان، تعلیق انسان حتی پس از مرگ، معنای این‌که بدن معترض دیگر متعلق به خانواده، جامعه یا آیین‌های انسانی نیست، بلکه به دولت تعلق دارد تا به خیال خود، آنطور که می‌تواند تحقیرش کند.

این‌جا باید به ترتیب وقایع توجه کرد، چون ترتیب، خودِ سیاست است. اول اینترنت قطع می‌شود. نه به‌عنوان واکنش، بلکه به‌عنوان پیش‌شرط اعمال خشونت. قطع ارتباط، به معنای حذف شاهد است؛ حذف امکان همدلی جمعی و جهانی، دهن‌کجی به فشار خارجی. در این تاریکیِ عمدی، کشتن «کم‌هزینه» می‌شود.

سپس کشتار رخ می‌دهد.
و بعد، جنازه‌ها نه پنهان، بلکه آشکارا و کنترل‌شده تحویل داده می‌شوند؛ گاه با تهدید، گاه با مطالبه پول تیر، گاه مشروط به سکوت. این مرحله تصادفی نیست. این ادامه همان منطق است: مرگ هم باید مدیریت شود.

مطالبه پول تیر، اگرچه از نظر اخلاقی تکان‌دهنده است، اما از نظر تحلیلی افشاگرانه‌تر است. این مطالبه نشان می‌دهد که دولت، قتل را نه استثنا، بلکه خدمت امنیتی قابل‌ محاسبه می‌داند. گلوله هزینه دارد، و این هزینه باید از خانواده قربانی بازستانده شود. این‌جا خشونت از سطح سرکوب عبور می‌کند و به سطح تحقیر نهادینه می‌رسد؛ جایی که قربانی باید بهای مرگ خود را بپردازد.

این سیاست، فقط حذف فیزیکی معترض نیست. هدف اصلی، ویران‌کردن روان جمعی است.

تصویر جنازه‌ها، خانواده‌های سرگردان، تکیه‌دادن سرها به شانه هم، و صدای گریه… همه بخشی از یک سازوکارند: جامعه باید دچار شوک، ترس، و فروپاشی عاطفی شود: «النصر بالرعب». جامعه‌ باید در وحشت معلق نگه داشته شود، تا توان سازمان‌یابی، همبستگی و آینده‌سازی را از دست بدهد. این همان جایی است که نفرت، عامدانه در بافت اجتماعی پخش می‌شود؛ نفرت از حکومت و نفرت از همدیگر، نفرت از زندگی روزمره.

این وضعیت، آخرالزمانی است نه به‌معنای استعاری، بلکه به‌معنای دقیق نظری. آخرالزمان، لحظه‌ای است که هنجارها فرو می‌ریزند و مرگ عادی می‌شود. وقتی جسد ابزار پیام است، وقتی سوگواری کنترل می‌شود، وقتی ارتباط با جهان بیرون قطع می‌شود، ما وارد نقطه‌ای می‌شویم که بازگشت اخلاقی از آن بسیار دشوار است. این جنایت، به همین دلیل، غیرقابل بازگشت و غیرقابل گذشت است. نه به‌خاطر شدت خشونت، بلکه به‌خاطر تخریب آگاهانه امکان ترمیم.

در چنین وضعیتی، تاکید بر «راه‌حل داخلی» یا «صبر تاریخی» نوعی خود فریبی اخلاقی است. وقتی دولتی عامدانه ارتباط مردم با جهان را قطع می‌کند و سپس به کشتار دست می‌زند، این دیگر صرفا مساله حاکمیت ملی نیست؛ یک بحران انسانی است. منطق حقوق بین‌الملل و اخلاق بشردوستانه دقیقا برای همین لحظات طراحی شده است: لحظاتی که دولت، خود به منبع تهدید برای جان شهروندانش بدل می‌شود.

100%

دخالت بین‌المللی در این‌جا به‌معنای جنگ یا اشغال نیست؛ به‌معنای شکستن محاصره اطلاعاتی، حفاظت از غیرنظامیان، و ایجاد سازوکار پاسخگویی است. بی‌عملی جهان، نه بی‌طرفی، بلکه مشارکت منفعلانه در استمرار خشونت است.

و در نهایت، مسئولیت را نمی‌توان در مه ساختار گم کرد و تقلیل داد، این سیاستِ مرگ، بدون اراده در رأس، ممکن نیست. این جنایت، جنایت خامنه‌ای است؛ نه به‌عنوان شعار، بلکه به‌عنوان تحلیل مسئولیت سیاسی. نظامی که سال‌هاست بقا را بر حذف، تحقیر و ارعاب بنا کرده، در این نقطه به نهایت منطق خود رسیده است.

این متن برای ثبت یک حقیقت نوشته شده است: این‌جا دیگر فقط انسان‌ها کشته نمی‌شوند؛ امکان زندگی جمعی، اعتماد و آینده نیز به گلوله بسته شده است.

و این، چیزی نیست که جهان بتواند از کنار آن عبور کند.

Banner
Banner
Banner

پربازدیدترین‌ها

رییس پیشین موساد جزئیات عملیات در ایران و انفجار پیجرهای حزب‌الله را شرح داد
۱

رییس پیشین موساد جزئیات عملیات در ایران و انفجار پیجرهای حزب‌الله را شرح داد

۲

همزمان با تکرار امکان توافق با جمهوری اسلامی، ترامپ از احتمال حمله به ایران گفت

۳

عراق به نقش اسرائیل در حمله به انبارهای تسلیحاتی نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی مظنون است

۴

وال‌استریت ژورنال: ناو جورج واشینگتن برای احتمال تشدید جنگ با جمهوری اسلامی آماده می‌شود

۵

هشدار بایرن مونیخ به ستاره جوان؛ بیش‌ از اندازه با دوست دخترت در شبکه‌های اجتماعی هستی

انتخاب سردبیر

  • رییس سازمان نظام روان‌شناسی درباره فرسودگی جامعه در شرایط «نه جنگ، نه صلح» هشدار داد

    رییس سازمان نظام روان‌شناسی درباره فرسودگی جامعه در شرایط «نه جنگ، نه صلح» هشدار داد

  • از پیروزی ۶ روزه تا جنگ‌های فرسایشی؛ اسرائیل چگونه جنگ‌هایش را پایان داده است؟
    تحلیل

    از پیروزی ۶ روزه تا جنگ‌های فرسایشی؛ اسرائیل چگونه جنگ‌هایش را پایان داده است؟

  • هیل: ارتش آمریکا گزینه‌هایی برای حمله دوباره به ایران آماده کرده است

    هیل: ارتش آمریکا گزینه‌هایی برای حمله دوباره به ایران آماده کرده است

  • جمع‌آوری کوکان کار، راه‌حل یا پنهان کردن بحران؟
    تحلیل

    جمع‌آوری کوکان کار، راه‌حل یا پنهان کردن بحران؟

  • از فروش سلاح تا تلاش برای سرنگونی؛ سیاست اسرائیل در قبال جمهوی اسلامی چگونه تغییر کرد؟
    تحلیل

    از فروش سلاح تا تلاش برای سرنگونی؛ سیاست اسرائیل در قبال جمهوی اسلامی چگونه تغییر کرد؟

  • منابع آگاه به ایران‌اینترنشنال: انتظار می‌رود آمریکا در «هفته‌های آینده» به ایران حمله کند

    منابع آگاه به ایران‌اینترنشنال: انتظار می‌رود آمریکا در «هفته‌های آینده» به ایران حمله کند