سایت اسرائیلی واینت گزارش داد مقامات این کشور هشدار میدهند گروه حماس با وجود اینکه قرار است خلع سلاح شود، در حال احیای بازوی نظامی خود، تعمیر تونلها و سایتهای تسلیحاتی و همچنین جذب نیروهای جدید است که بسیاری از آنها خردسال هستند.
واینت جمعه پنجم دی نوشت سه مانع اصلی بر سر راه مرحله دوم توافق آتشبس میان اسرائیل و حماس وجود دارد که در هر سه مورد، راهحلهای موقتی در حال ظهور هستند و باید اسرائیل را عمیقا نگران کنند.
این رسانه در ادامه گزارش خود نوشت: «اولین مورد، خلع سلاح حماس است. این گروه خلع سلاح را رد میکند و میانجیها اذعان دارند که هیچ شانسی برای خلع سلاح کامل وجود ندارد. در عوض، آنها در تلاشند تا پیشنهاد سازشی را به دونالد ترامپ عرضه کنند که شامل تسلیم سلاحهای سنگین و عمدتا موشکها، میشود.»
این سایت با نقل قول سخنان خالد مشعل، از رهبران ارشد حماس، مبنی بر اینکه گفته است «خلع سلاح مانند گرفتن روح است»، اشاره کرد که محمد الهندی، معاون رهبر جهاد اسلامی، نیز همین موضع را تکرار کرده و گفته است این گروه نیابتی جمهوری اسلامی تحویل سلاح را نمیپذیرد.
بر اساس گزارش واینت، موضوع دوم، استقرار یک نیروی چندملیتی است که اکنون به دلیل عدم اطمینان در مورد مشارکت ترکیه، به نظر میرسد بسیار محدودتر از آن چیزی باشد که در ابتدا تصور میشد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، مشارکت ترکیه را به عنوان «خط قرمز» تعریف کرده است؛ موضوعی که انتظار میرود در دیدار هفته آینده او با رییسجمهوری آمریکا مطرح شود.
به نوشته این سایت، بشاره بحبه، تاجر فلسطینی-آمریکایی که با حماس در ارتباط است، گفته که نیروی چندملیتی سختترین مانع برای رسیدن به مرحله دوم است: «فراتر از اعتراض اسرائیل به مشارکت ترکیه، در مورد سایر کشورهایی که قرار است در آن شرکت کنند نیز تردید وجود دارد.»
واینت در ادامه گزارش خود سومین مانع را «تشکیل یک دولت تکنوکرات بدون مشارکت حماس» دانست و افزود: «حماس مدتها پیش این ایده را پذیرفت، با این فرض که این وضع به عنوان یک پوشش ظاهری به آن اجازه میدهد تا مانند حزبالله در لبنان عمل کند.»
این سایت اضافه کرد: «حماس با نشان دادن خود به عنوان گروهی انعطافپذیر و مشتاق برای رفتن به مرحله دوم [طرح صلح]، در حالی که اسرائیل را به عنوان عامل مخرب معرفی میکند، به دنبال کسب امتیاز است.»
بر اساس این گزارش، باسم نعیم، عضو دفتر سیاسی حماس، این هفته گفت: «اسرائیل میداند که در مرحله بعدی لازم است به طور گستردهتری عقبنشینی کند، گذرگاهها را باز کند و اجازه بازسازی غزه را بدهد، و به همین دلیل در این کار تعلل میکند. ما به توافق پایبندیم، در حالی که اسرائیل آن را نقض میکند.»
حماس و کنترل غزه
واینت همچنین نوشت حماس نشان میدهد همچنان کنترل غزه را به طور کامل در دست دارد. جادهها در حال بازگشایی هستند، آواربرداری به سرعت در حال پیشرفت است، افسران پلیس حماس بدون ترس و با لباس فرم در حال هدایت ترافیک هستند و دادگاهها فعالیت خود را از سر گرفتهاند.
در عین حال، وزارت کشور حماس روزانه پیامهایی با این مضمون منتشر میکند که قصد ماندن دارد.
واینت به نقل از یک کارشناس امور فلسطین نوشت: «احیای جایگاه حاکمیتی حماس از طریق شهرداریهای محلی و همکاری با سازمانهای خیریه کشورهای اسلامی که پول، کمکهای بشردوستانه و تجهیزات مهندسی سنگین را به غزه میفرستند، انجام میشود.»
بر اساس این گزارش، ابرازهای اصلی حماس در غزه «نهادهای مذهبی و نظام آموزشی» هستند: «خطبههای نماز جمعه در داخل یا کنار مساجد ویرانشده برپا میشود، کنفرانسهای حفظ قرآن در مقیاس بزرگ تحت حمایت حماس برگزار میشود و مدارس و موسسات دانشگاهی، از جمله دانشگاه اسلامی که مدتها پایگاه حماس بوده است، حتی در میان ویرانهها به صورت هفتگی بازگشایی میشود.»
این سایت به تلاش حماس برای بازسازی شاخه نظامیاش نیز اشاره کرد و نوشت این ماموریت از سوی رائد سعد، که دو هفته پیش کشته شد، نظارت میشد.
سعد بر سازماندهی مجدد واحدها، انتصاب فرماندهان جدید برای جایگزینی کشتهشدگان، احیای زیرساختها، به ویژه تونلها و تاسیسات تولید سلاح، و تعمیر یا یافتن سلاحها کار میکرد.
بر اساس این گزارش، «حماس از نارضایتی ترامپ از قتل سعد، که بهطور ضمنی اشاره کرد ممکن است آتشبس را به هم بزند، آگاه است و از آن زمان رویههای امنیتی را تشدید کرده است».
یک مقام نظامی اسرائیل به واینت گفت: «حماس در بحبوحه یک گذار نسلی است. پس از حذف سعد، تنها تعداد انگشتشماری از فرماندهان ارشد کهنهکار که حمله هفتم اکتبر را برنامهریزی و اجرا کرده بودند، باقی ماندهاند. این سازمان به طور فزایندهای به فرماندهان جوانتر با تجربه، اقتدار و توانایی عملیاتی محدود متکی است.»
او اضافه کرد: «حماس مانند تمام دوران جنگ، همچنان به جذب نیروهای جدید ادامه میدهد که بسیاری از آنها بیتجربه و اغلب خردسال هستند و معمولا به نقشهای نسبتا ساده پلیسی و اجرایی منصوب میشوند.»
در این میان، انتظار میرود محمد عوده، رییس اطلاعات نظامی حماس، نقش سعد را بر عهده بگیرد.
واینت نوشت اسرائیل بار دیگر خود را در همان چهارراه استراتژیکی میبیند که در دو سال گذشته در آن قرار داشته است، اما در شرایطی بدتر، و افزود که اشغال مجدد کل نوار غزه همچنان یک گزینه است، اما خطر درگیری استراتژیک با ترامپ را به همراه دارد که میتواند فاجعهبار باشد: «شر کمتر، جایگزینی یک دولت محلی ضعیف بدون مشارکت حماس است.»
به نوشته واینت، در این سناریو، اسرائیل باید چندین شرط را تعیین کند: «بازگشت جسد ران گویلی، حفظ آزادی عملیاتی مشابه وضعیت لبنان، اجرای دقیق قوانین در امتداد دالان فیلادلفیا و گذرگاه رفح، و حق وتو در مورد هویت نیروهای خارجی که وارد غزه میشوند و اعضای دولت تکنوکرات در غزه.»
واینت نوشت یک رویکرد حسابشده میتواند به اسرائیل اجازه دهد تا تلاشهای خود را متمرکز و مشروعیت بینالمللی حیاتی خود را در مواجهه با دو جبهه خطرناکتر لبنان و جمهوری اسلامی تضمین کند.
به گفته منابع ردیابی بلاکچین، این تراکنشها از طریق شبکه پولشویی یک عامل کرهشمالی و با استفاده از ارزهای دیجیتال انجام شده و بخشی از آن به نهادهای وابسته به سپاه پاسداران منتقل شده است.
روزنامه چوسان در گزارشی که جمعه ۵ آذر منتشر شد، نوشت که بررسیهای شرکت «تیآرام لبز» نشان میدهد دستکم ۶۷ هزار دلار در فوریه سال جاری میلادی از کیف پول ارز دیجیتال متعلق به سیم هیون-سوپ، پولشوی کرهشمالی، به کیف پولی مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منتقل شده است. به نوشته این روزنامه، این دادهها نشان میدهد جمهوری اسلامی ممکن است از ارز دیجیتال برای دور زدن تحریمها، تبدیل به دلار آمریکا یا حتی پرداخت هزینه نفت استفاده کرده باشد.
چوسان تاکید میکند که ایران و کره شمالی، هر دو تحت تحریمهای شدید ایالات متحده، در سالهای اخیر بهطور فزایندهای به ابزارهای مالی غیرشفاف از جمله ارزهای دیجیتال متوسل شدهاند. شناسایی این تراکنشها، از نگاه تحلیلگران، نشانهای از همپوشانی شبکههای مالی دو کشور در دور زدن نظام تحریمهاست.
در ادامه گزارش آمده است که سیم هیون-سوپ، که افبیآی او را به اتهام پولشویی و دور زدن تحریمها تحت تعقیب قرار داده، نقشی کلیدی در این شبکه داشته است. جایزه دستگیری او در تابستان امسال از پنج میلیون دلار به هفت میلیون دلار افزایش یافته است. سیم که متولد ۱۹۸۳ در پیونگیانگ است، با بانک تجارت خارجی کره شمالی همکاری داشته و نامش در فهرست تحریمهای آمریکا قرار دارد.
به نوشته چوسان، سیم عمدتاً در کویت و امارات متحده عربی فعالیت میکرد و با نامهای مستعاری چون «سیم علی» و «سیم حاجیم» خود را نماینده بانک کوانگسون معرفی میکرد. شبکه او شامل کارگران فناوری اطلاعات کرهشمالی بود که ارزهای دیجیتال بهدستآمده از هک یا دستمزد را پس از پنهانسازی ردپاها، به کیف پولهای تحت کنترل سیم منتقل میکردند.
این وجوه سپس از طریق کارگزارانی در امارات یا چین به دلار آمریکا تبدیل و پس از چندین تراکنش برای پولشویی، به حساب شرکتهای صوری ایجادشده در هنگکنگ واریز میشد. بر اساس این گزارش، درآمدهای ارزی کارگران کره شمالی در روسیه، چین و آفریقا نیز از همین مسیر به شبکه سیم وارد میشد.
چوسان مینویسد بخشی از این پولها بهطور مستقیم به کره شمالی ارسال نمیشد، بلکه برای خرید کالا، تجهیزات و حتی تسلیحات مورد نیاز رژیم کیم جونگ اون هزینه میشد. از جمله، استفاده از یک شرکت در زیمبابوه برای خرید یک هلیکوپتر ۳۰۰ هزار دلاری در روسیه و تحویل آن به کره شمالی ذکر شده است. همچنین حدود ۸۰۰ هزار دلار برای تأمین مواد اولیه تولید سیگار تقلبی، یکی از منابع اصلی درآمد پیونگیانگ، هزینه شده است.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که بانکهای آمریکایی از جمله سیتیبانک، جیپیمورگان و ولز فارگو نتوانستند فعالیتهای پولشویی سیم را شناسایی کنند و دستکم ۳۱۰ تراکنش به ارزش مجموع ۷۴ میلیون دلار از طریق سیستم مالی ایالات متحده پردازش شده است.
این گزارش با اشاره به دادههای گروه ویژه اقدام مالی و شرکت چینالیسیس میافزاید که دهها «بانکدار سایه» کره شمالی در خارج از این کشور فعالاند و طی چند سال، بیش از شش میلیارد دلار ارز دیجیتال دزدیدهشده را برای این رژیم پولشویی کردهاند.
چوسان در پایان مینویسد با وجود صدور حکم بازداشت سیم هیون-سوپ از سوی دادگاه فدرال آمریکا در مارس ۲۰۲۳، دستگیری او همچنان دشوار و تقریباً ناممکن به نظر میرسد؛ موضوعی که به گفته ناظران، نشاندهنده خلأهای جدی در نظارت مالی بینالمللی و چالشهای مقابله با شبکههای مشترک پولشویی کشورهایی چون ایران و کره شمالی است.
خبرگزاری رویترز جمعه پنجم دی در گزارشی به نقل از یک منبع آگاه نوشت این ارزیابی با جمعبندی نهادهای اطلاعاتی آمریکا همخوانی دارد، اما اجازه انتشار رسمی جزئیات داده نشده است.
بهگزارش رویترز، موشکها از نوع «اورشنیک» هستند؛ سامانهای با بردی تا پنج هزار و ۵۰۰ کیلومتر.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، پیشتر بهصراحت از قصد خود برای استقرار این سامانه در بلاروس خبر داده بود.
به گفته کارشناسان، چنین استقراری اتکای فزاینده کرملین به تهدید هستهای را برجسته میکند؛ راهبردی برای ممانعت از ارسال تسلیحات دوربرد ناتو به اوکراین.
سفارت روسیه در واشینگتن، کاخ سفید و وزارت دفاع بلاروس به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادند، سازمان سیا نیز از اظهارنظر خودداری کرد.
پیامدهای راهبردی
به گفته جفری لوییس از موسسه مطالعات بینالمللی میدلبری و دکر ایولت از اندیشکده سیانای، در تصاویر شرکت ماهوارهای پلنت لب نشانههایی مطابق با یک پایگاه موشکی راهبردی روسیه دیده میشود.
این دو پژوهشگر با اطمینان حدود ۹۰ درصد گفتند پرتابگرهای متحرک اورشنیک در پایگاهی قدیمی نزدیک شهر کریچِف، حدود ۳۰۷ کیلومتری شرق مینسک، مستقر خواهند شد.
به گفته آنها، ساختوساز شتابزده از اوایل اوت آغاز شده و شامل یک نقطه انتقال ریلی نظامیِ محصور و یک سکوی بتنی استتارشده در انتهای باند بوده است؛ ویژگیهایی که با پایگاههای موشکی راهبردی روسیه همخوانی دارد.
روسیه این موشک را که گفته میشود سرعتی بیش از ۱۰ ماخ دارد، نخستینبار در نوامبر ۲۰۲۴ بهصورت غیرهستهای علیه هدفی در اوکراین آزمایش کرد.
الکساندر لوکاشنکو، رییسجمهوری بلاروس، هفته گذشته بدون ذکر جزییات گفت نخستین موشکها مستقر شدهاند و تعداد آنها میتواند تا ۱۰ فروند برسد.
پژوهشگران آمریکایی ظرفیت این پایگاه را برای سه پرتابگر کافی میدانند و احتمال استقرار در مکانهای دیگر را مطرح کردهاند.
این تحولات در آستانه انقضای پیمان نیو استارت رخ میدهد. پیمان «نیو استارت» که سال ۲۰۱۰ میان ایالات متحده و روسیه امضا شد، سقف استقرار کلاهکهای هستهای راهبردی دو کشور را به هزار و ۵۵۰ کلاهک و شمار سامانههای پرتاب را به ۷۰۰ واحد محدود میکند.
این پیمان آخرین چارچوب رسمیِ باقیمانده برای کنترل تسلیحات هستهای میان دو قدرت هستهای بزرگ است و اواخر فوریه ۲۰۲۶ منقضی میشود. انقضای آن میتواند خطر رقابت تسلیحاتی جدید را افزایش دهد.
همزمان، برنامه آمریکا برای استقرار موشکهای متعارف جدید در آلمان، از جمله سامانه هایپرسونیک «دارک ایگل»، نیز بهعنوان یکی از محرکهای واکنش روسیه ذکر میشود.
با این حال، برخی کارشناسان از جمله پاول پودویگ، تحلیلگر نیروهای هستهای روسیه، تردید دارند که استقرار اورشنیک مزیت نظامی تازهای ایجاد کند و آن را بیشتر پیامی سیاسی میدانند؛ پیامی درباره گسترش اتکای روسیه به بازدارندگی هستهای خارج از خاک خود برای نخستینبار از زمان جنگ سرد.
سرویس امنیت فدرال روسیه (افاسبی) که نهاد جایگزین کا.گ.ب دوران شوروی به شمار میرود، جمعه پنجم دی با انتشار بیانیهای اعلام کرد کونووالوف، متولد ۱۹۸۷، به جرم «خیانت» محکوم شده است.
در بیانیه افاسبی آمده است: «مشخص شد که آ.اس. کونووالوف، کارمند وزارت امور خارجه فدراسیون روسیه، در جریان یک ماموریت بلندمدت خارجی در ایالات متحده، اطلاعات محرمانه را در ازای دریافت پول به سرویسهای اطلاعاتی آمریکا منتقل کرده است.»
کونووالوف در مارس ۲۰۲۴از سوی افاسبی، که مسئولیت ضدجاسوسی روسیه را بر عهده دارد، بازداشت شد.
خبرگزاری تاس ویدیویی منتشر کرد که در آن کونووالوف با ظاهری شوکهشده در حالی که با یک ون در حال انتقال بود، بازداشت و به او گفته میشود که مظنون به خیانت است.
افاسبی اعلام نکرد که کونووالوف چه نوع اطلاعاتی را به آمریکا منتقل کرده یا متهم به همکاری با کدام نهاد آمریکایی بوده است.
هنوز نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده نیز به این خبر واکنشی نشان ندادهاند
روزنامه کومرسانت روسیه نوشت که کونووالوف به عنوان دبیر دوم کنسولگری روسیه در هیوستون خدمت کرده بود.
بر اساس گزارش این روزنامه، او از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ در ایالات متحده کار میکرد.
در سالهای اخیر، این اولین بار نیست که روسیه افرادی را به اتهام جاسوسی برای آمریکا بازداشت و محاکمه کرده است.
سال گذشته و برای اولین بار پس از جنگ سرد، یک خبرنگار آمریکایی به اتهام جاسوسی در روسیه محاکمه شد.
ایوان گرشکویچ، خبرنگار آمریکایی روزنامه وال استریت ژورنال در روسیه، فروردین ۱۴۰۲ در یک رستوران هنگام غذا خوردن دستگیر شد.
تیر ماه ۱۴۰۲ کارشناسان سازمان ملل متحد بازداشت گرشکویچ در روسیه را حمله به خبرنگاری آزاد توصیف کرده و خواهان آزادی فوری او شدند.
همزمان در سالهای اخیر، جاسوسی روسیه از آمریکا به ویژه در بخشهای فناوری شدت گرفته است.
آبان امسال، آلیا روزا، مامور سابق روس که در عملیاتهای موسوم به «جاسوسی جنسی» آموزش دیده بود، فاش کرد که عوامل روس و چینی با استفاده از روابط عاشقانه ساختگی و فریبهای احساسی در تلاشاند اسرار تجاری شرکتهای فناوری آمریکا را به دست آورند.
روزا که پس از فرار از روسیه در سال ۲۰۲۰ به آمریکا مهاجرت کرد، اشاره کرد: «ما آموزش دیده بودیم هدف را شناسایی، اعتمادش را جلب و از احساساتش سوءاستفاده کنیم.»
به گفته او، پس از جلب اعتماد، مامور قربانی را تحت فشار قرار میدهد تا اطلاعات حساس را فاش کند.
