سازمان محیط زیست اعلام کرد که بخش مهمی از آلودگی فزاینده و بیسابقه هوای تهران در روزهای گذشته ناشی از سوزاندن گازوئیل غیراستاندارد و مازوت در نیروگاههای اطراف این کلانشهر، بهویژه رجایی، شهر ری، دماوند، پرند و کرج است. دولت همواره مازوتسوزی در اطراف تهران را تکذیب میکند.
در این گزارش که یکشنبه نهم آذر منتشر شد، گوگرد موجود در مازوت نیروگاه شهید رجایی قزوین ۵۹۲ برابر حد مجاز و در گازوئیل نیروگاههای ری، پرند و کرج تا ۱۳۵ برابر بالاتر از استاندارد اعلام شده است.
در بخش دیگری از این گزارش به گوگرد (سولفور) موجود در گازوئیل نیروگاه پرند در تاریخ پنجم مهر اشاره شده که ۱۳۳ برابر حد استاندارد گوگرد موجود در گازوئیل یورو است.
گوگرد موجود در گازوئیل نیروگاه شهرری نیز چهارم آذر، ۱۲۰ برابر حد استاندارد و گوگرد موجود در گازوئیل پاکدشت در همان روز ۱۰ برابر حد استاندارد گزارش شده است.
خبرنگاری فارس هم هشتم آذر با اشاره به شاخص کیفیت هوای ۱۵۴ در این روز که وضعیت «ناسالم برای تمامی افراد جامعه» به شمار میآید، به نقل از صدیقه ترابی، معاون سازمان حفاظت محیطزیست، نوشت که نیروگاههای ری و دماوند همچنان از گازوئیل با میزان گوگرد بالا استفاده میکنند.
این مقام سازمان حفاظت محیط زیست به فارس گفت که بخشی از آلودگی شدید تهران در روزهای اخیر ناشی از عملکرد همین نیروگاهها بوده است.
کیفیت گازوئیل نیروگاهها مانند مازوت است
گازوئیل با گوگرد بالا عمدتا مصرف صنعتی دارد و به دلیل تولید مقادیر قابلتوجه دیاکسید گوگرد و ذرات معلق، بهشدت آلاینده است. به همین دلیل، احتراق ناقص این سوخت، اثراتی نزدیک به مازوت به جا میگذارد.
پیشتر محمدمهدی میرزاییقمی، مدیرعامل سابق شرکت کنترل کیفیت هوا، هم گفته بود که گازوئیل با گوگرد بالا بهجهت کارکردی مانند مازوت عمل میکند؛ بنابراین اثر آن در عمل تفاوتی با مازوت ندارد.
سوزاندن مازوت و گازوئیل غیراستاندارد واکنش تند اسماعیل کهرم، مشاور پیشین سازمان حفاظت محیط زیست ایران، را به دنبال داشت. او یکشنبه هشتم آذر با انتقاد از سیاستهای زیستمحیطی جمهوری اسلامی اعلام کرد که حکومت میتواند پولِ تولید بخشی از موشکهایش را صرف حل مساله کیفیت سوخت مازوت در ایران کند.
کهرم گفت: «هر موشکی که ساخته میشود دو میلیون دلار هزینه دارد، اگر مردم و سلامت مردم برای مسئولین مهم باشد، با پول ۱۰ تا موشک میتوانیم مازوتهایمان را استاندارد کنیم. نمیکنیم، برای اینکه اولویتها چیز دیگری است.»
او هشدار داد که مازوتهای استفاده شده در ایران «هفت برابر استاندارد جهانی» سولفور (گوگرد) دارد و کیفیت بنزینی هم که در ایران استفاده میشود، «مناسب نیست».
برخلاف وعدههای پیشین مقامهای جمهوری اسلامی، مازوتسوزی به گزینه رسمی و مورد اتکا برای حکومت در مدیریت بحران انرژی تبدیل شده و این روند همچنان در جریان است.
اظهارات کهرم در بحبوحه بحران آلودگی هوا در کلانشهرهای ایران مطرح شده که موجب آسیب جدی به سلامت مردم و تعطیلی بسیاری از مراکز آموزشی شده است.
استاندارد پایین بنزین
بخش بزرگی از مشکل آلودگی هوا به خودروهای فرسوده و بنزین بیکیفیت داخلی مربوط است.
به نوشته تجارت نیوز، تنها هفت درصد خودروهای فرسوده در کشور ۳۸ درصد آلودگی کلانشهرها را تولید میکنند و هر خودروی فرسوده ۹ برابر یک خودروی سالم آلایندگی دارد.
علاوه بر این، کیفیت بنزین داخلی که هنوز به استاندارد واقعی یورو۴ نزدیک نشده، بهطور جدی به افزایش تولید آلایندهها دامن میزند. این در حالیست که استاندارد کنونی بنزین در جهان، یورو۶ است.
طبق آییننامه اجرایی قانون هوای پاک، در صورتی که مصرف روزانه بنزین کشور از ۸۵ میلیون لیتر فراتر رود، وزارت نفت الزامی به توزیع بنزین یورو۴ ندارد. از زمان تصویب این آییننامه در سال ۱۳۹۷ تاکنون، مصرف روزانه بنزین به طور میانگین بالاتر از این حد بوده است. بنابراین چندین سال است که بنزین یورو۴ در کشور بهطور گسترده توزیع نمیشود.
استفاده از بنزین غیراستاندارد باعث تولید میزان بالایی از دیاکسید گوگرد و ذرات معلق میشود.
بنزین غیراستاندارد همچنین میتواند باعث انتشار ترکیبات آلی فرار و اکسیدهای نیتروژن شود. این مواد در واکنش با نور خورشید و سایر گازهای موجود در هوا، ذرات معلق ثانویه را تولید میکنند. علاوه بر این، کیفیت پایین بنزین باعث احتراق ناقص در موتور خودروها میشود که منجر به تولید کربن سیاه، یک آلاینده بسیار خطرناک میشود.
یک مقام سازمان تبلیغات اسلامی که نخواست نامش فاش شود، به ایراناینترنشنال گفت که نصیر عابدی، معاون پیشین اداری و مالی ادارهکل تبلیغات اسلامی استان تهران، پیش از این به دلیل «اثبات اتهامهای مرتبط با تجاوز و آزار جنسی» یکی از دختران خود، محکوم شده است.
به گفته این مقام مطلع، عابدی طی چند سال یکی از دخترانش را در سنین کمتر از ۱۲ سالگی بارها مورد تجاوز جنسی (دخول مقعدی) قرار داده و دختر دیگر خود را نیز آزار و اذیت جنسی کرده است.
به گفته این منبع، پزشک قانونی وقوع تجاوز را تایید کرده و در دادگاه هم مجرم بودن این مقام دولتی تایید شده و او به همین دلیل محکوم شده است.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، با اعمال نفوذ مقامات سازمان تبلیغات اسلامی، در حکم نهایی دادگاه اتهام آزار جنسی دختر دوم از پرونده این پدر متجاوز حذف شده و عابدی فقط در ارتباط با تجاوز به یک دختر خود محکوم شد.
بر اساس این اطلاعات، مقامهای سازمان تبلیغات اسلامی پس از اطلاع از این پرونده، تلاش کردند از انتشار هرگونه جزییات و علنی شدن آن جلوگیری کنند.
مقام سازمان تبلیغات اسلامی که با ایراناینترنشنال صحبت کرد، گفت که حکم دادگاه با وجود تایید تجاوز و آزار جنسی، تناسب قانونی با جرم این فرد نداشته و در نهایت هم «با دخالت خارجی و اعمال نفوذ» مجازات شلاق صادرشده برای او اجرا نشده است.
مجازات رابطه جنسی با «محارم» در قوانین جمهوریاسلامی
در قوانین کیفری جمهوری اسلامی، رابطه جنسی با محارم از سنگینترین جرائم جنسی محسوب میشود و قانون مجازات اسلامی «زنای با محارم نسبی»، مجازات اعدام در نظر گرفته است.
زنا (در معنای رابطه جنسی خارج از ازدواج) در این موارد یعنی «دخول آلت جنسی مرد تا اندازه ختنهگاه صورت بپذیرد» و اگر در حد همآغوشی یا مسائلی از این قبیل باشد، جرم زنا تلقی نمیشود.
در موارد مربوط به تجاوز به کودک نیز اگر رابطه جنسی همراه با اجبار باشد، مجازات میتواند به اعدام یا سایر حدود و تعزیرات سنگین منجر شود.
با این حال، روند رسیدگی به این پروندهها، بهویژه در چارچوب خانواده، غالبا تحت تاثیر نفوذ، فشار یا پنهانکاری نهادهای حکومتی و مذهبی قرار میگیرد.
سابقه خشونت جنسی خانگی
همزمانی انتشار این اطلاعات با روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان، بار دیگر موضوع خشونت خانگی و جنسی علیه زنان و کودکان در ایران را برجسته کرده است.
جمهوری اسلامی پیش از این نیز در پروندههای مشابه مرتبط با اتهامهای جنسی چهرههای وابسته خود سابقه اعمال نفوذ، دخالت و پنهانکاری داشته است.
یکی از این پروندهها مربوط به روابط جنسی رضا ثقتی، مدیرکل پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان بود که پس از انتشار ویدیوی رابطه جنسیاش با یک مرد به شلاق محکوم شد.
در آن پرونده نیز دادگاه با اعمال نفوذ غیرقضائی، رابطه او را «عدم دخول کامل» تشخیص داد و برای ثقتی تنها حکم شلاق صادر کرد.
مورد مشابه دیگر سعید طوسی، قاری قرآن دفتر علی خامنهای بود که شواهدی از آزار جنسی او به نوجوانانی که پیش او قران میآموختند، منتشر شد.
طوسی در سال ۱۳۹۶ به ارتکاب چندین مورد آزار جنسی علیه نوجوانان متهم شد اما روند قضایی این پرونده تحت فشار نهادهای نزدیک به راس هرم قدرت در جمهوری اسلامی به سرانجام نرسید و شاکیان نیز بارها به این موضوع اعتراض کردند.
عابدی: سازمان تبلیغات متعلق به خامنهای است
عابدی پیشتر در سال ۱۳۹۴، در یک مصاحبه گفته بود نیروهای سازمان تبلیغات اسلامی «افرادی انقلابی و متعهد» هستند و اعتقادشان این است که «خدمت ما سوای مسائل مادی و معیشتی، خدمت به اسلام است».
او در برخی نهادهای مذهبی دیگر حکومت نیز مناصبی داشته است که از جمله آنها بنیاد بینالمللی غدیر است.
این بنیاد از جمله نهادهای مورد حمایت مالی و سیاسی جمهوری اسلامی است که از سوی ابوالقاسم خزعلی، عضو درگذشته مجلس خبرگان، تاسیس شد.
عابدی همچنین گفته بود: «در جایی خدمت میکنیم که منتسب به رهبر جمهوری اسلامی است.»
سازمان تبلیغات اسلامی ترویج «اسلام ناب» را از ماموریتهای خود معرفی کرده و از نهادهای فعال در تحمیل حجاب اجباری و سبک زندگی «اسلامی» به شهروندان به شمار میآید.
سابقه فقدان شفافیت درباره پروندههای تجاوز و خشونت جنسی در ایران
با وجود محرمانه بودن بسیاری از پروندههای مرتبط با تجاوز در ایران، گزارشهای رسمی و غیررسمی نشان میدهد میزان ثبت خشونت جنسی علیه زنان و کودکان طی سالهای اخیر افزایش یافته است.
نبود امکان گزارشدهی امن، فشارهای خانوادگی و تهدیدهای اجتماعی، باعث میشود بخش بزرگی از موارد تجاوز و آزار جنسی ثبت نشود.
نهادهای حکومتی و ساختار اجتماعی در این موارد بعضا بهجای حمایت از بازماندگان، به پنهانکاری، انکار یا اعمال فشار بر خانوادهها میپردازند.
کهرم یکشنبه ۹ آذر به وبسایت خبری جماران گفت: «اگر مردم و سلامت مردم برای مسئولین مهم باشد، هر موشکی که ساخته میشود دو میلیون دلار هزینه دارد، با پول ۱۰ تا موشک میتوانیم مازوتهایمان را استاندارد کنیم. نمیکنیم، برای اینکه اولویتها چیز دیگری است.»
او هشدار داد که مازوتهای استفاده شده در ایران «هفت برابر استاندارد جهانی» سولفور دارد و کیفیت بنزینی هم که در ایران استفاده میشود، «مناسب نیست».
برخلاف وعدههای پیشین مقامهای جمهوری اسلامی، مازوتسوزی به گزینه رسمی و مورد اتکا برای حکومت در مدیریت بحران انرژی تبدیل شده و این روند همچنان در جریان است.
اظهارات کهرم در بحبوحه بحران آلودگی هوا در کلانشهرهای ایران مطرح شده که موجب آسیب جدی به سلامت مردم و تعطیلی بسیاری از مراکز آموزشی شده است.
اشاره به هزینههای حکومت در زمینه ساخت موشک در شرایطی است که جمهوری اسلامی بهدلیل جاهطلبیهای خود در پرونده هستهای و موشکی تحت تحریمهای گسترده بینالمللی قرار دارد.
با این حال، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و دیگر مقامات ارشد جمهوری اسلامی بر تداوم این برنامهها با وجود نگرانیهای جهانی تاکید کردهاند.
سولفور گازوئیل ایران ۱۵۰۰ برابر استاندارد جهانی
حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان نفت، یکشنبه با اعلام این که سوخت گازوئیل در ایران بیش از بنزین آلودگی ایجاد میکند، هشدار داد: «گازوئیل ما ۱۵۰۰ برابر استاندارد جهانی سولفور دارد.»
او در گفتوگو با دیدهبان ایران افزود: «در حال حاضر از ۲۰ میلیون خودرو سواری پلاکشده، حدود ۹ میلیون دستگاه فرسوده هستند، خودروهایی که هم سوختشان هم عملکردشان غیراستاندارد است.»
مصرف بیش از حد بنزین در خیابانهای تهران
به گفته این عضو اتاق بازرگانی ایران، در تهران حدود چهار میلیون موتورسیکلت وجود دارد که این ناوگان نیز در آلودگی هوا بسیار موثر است.
حسینی در زمینه مصرف بیش از اندازه بنزین از سوی هر خودرو در تهران نیز گفت: «یک خودرو باید روزانه ۲۰ تا ۲۵ کیلومتر در تهران تردد کند اما خودرویی که در اسنپ یا تاکسی فعالیت دارد، روزانه تا ۱۰ برابر این میزان رانندگی میکند.»
او افزود: «این خودروها استاندارد نیستند و بعضا فرسوده هستند و ۱۰ برابر یک خودرو معمولی آلودگی تولید میکنند بر همین اساس ممکن است روزانه ۳۰ لیتر بنزین مصرف کنند، در حالی که متوسط مصرف بنزین خودروهای کشور حدود شش لیتر است.»
سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان نفت از دولت خواست که بخشی از منابع حاصل از افزایش قیمت بنزین را برای «اسقاط خودروهای فرسوده» اختصاص دهد.
این در حالی است که دولت مسعود پزشکیان با وجود تصویب بنزین پنج هزار تومانی، از قصد خود برای کمک به نوسازی خودروها خبر نداده است.
گلعلیزاده یکشنبه ۹ آذر گفت قطع جریان دائمی زایندهرود پیامدهای گستردهای برای استان اصفهان، بهویژه مناطق پاییندست، ایجاد کرده که یکی از مهمترین تبعات آن، تشدید فرونشست زمین بهدلیل تغذیه نشدن آبخوانها است.
بهگفته او، جریان رودخانه نقش موثری در تغذیه آبخوان داشت و مانع تشدید فرونشست میشد، اما تداوم خشکسالی پنج تا شش سال اخیر، کاهش شدید ورودی به آبخوان و افزایش برداشت از چاهها و مصرف پساب در صنعت و کشاورزی، روند فرونشست را «به شکل نگرانکنندهای تشدید کرده است».
او با اشاره به وضعیت تالاب گاوخونی افزود این تالاب بینالمللی که «میلیونها سال کارکردهای اکوسیستمی ارزشمند داشته»، بهتدریج به سمت خشک شدن رفته و ممکن است به کانون خطرناک گرد و غبار تبدیل شود.
گلعلیزاده گفت تالابهای پاییندست شاخص ارزیابی عملکرد مدیریت منابع آب بالادست هستند و «نابسامانی تالاب بهمعنای وجود مشکلات جدی در مدیریت آب و مدیریت سرزمین در بالادست است».
حسین ظفری، سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور، نیز ۳۰ آبان با هشدار درباره تشدید فرونشست زمین گفته بود برداشت بیرویه از آبخوانها، خشکسالی و تغییرات اقلیمی، بیشترین اثر را بر خراسان رضوی، اصفهان و جنوب کرمان داشته است.
در سالهای گذشته گزارشهای زیادی در خصوص بحران فرونشست در شهرهای ایران منتشر شده است.
علی بیتاللهی، رییس بخش زلزلهشناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، اول شهریور هم هشدار داده بود ایران از نظر گستردگی فرونشست زمین در رتبه سوم جهان قرار دارد.
گلعلیزاده با اشاره به بحران خشکسالی در اصفهان، توضیح داد برای جریانیافتن زایندهرود به ۱۳۶ میلیون مترمکعب آب و برای احیای گاوخونی به ۱۷۶ میلیون مترمکعب نیاز است.
تهدید آب شرب و حیات آثار تاریخی
مدیرکل محیطزیست اصفهان توضیح داد کاهش شدید آورد رودخانه، آب شرب را تهدید کرده و ذخیره سد زایندهرود اکنون حدود ۱۳۴ میلیون مترمکعب است.
پیشتر نیز بیتاللهی گفته بود اگر بین یک تا دو سال متوالی حوزه سد زایندهرود کم آب باشد، حتی تامین آب شرب به اصفهان به مخاطره خواهد افتاد.
گلعلیزاده هشدار داد با از دست رفتن یخچالهای طبیعی در اثر افزایش دما، ورودی آب به حداقل رسیده است و در صورت تداوم خشکسالی و تامین نشدن حقابهها، «تمدن تاریخی استان» بهدلیل تشدید فرونشست و افزایش کانونهای گرد و غبار با تهدید جدی روبهرو خواهد شد.
او گفت اصفهان با پدیده بسیار جدی فرونشست یا همان «زلزله خاموش» روبهرو است و یادآور شد فرونشست نقاط شهری و آثار تاریخی ارزشمند استان را نیز بهشدت تهدید میکند.
در سالهای اخیر گزارشهای فراوانی درباره فرونشست در مجموعه نقش جهان و هشت بهشت اصفهان و محوطه آثار تاریخی ارزشمند دیگر مانند نقش رستم و تخت جمشید منتشر شده است.
قطع آب ۲۱۸ هزار مشترک در تهران
ایران در آستانه یکی از بحرانیترین سالهای آبی خود قرار دارد.
کارشناسان هشدار میدهند مشکل اصلی در سیاستهایی جمهوری اسلامی، از سدسازیهای شتابزده تا کشاورزی ناکارآمد و مدیریت جزیرهای منابع، است که کشور را به لبه «ورشکستگی آبی» رسانده است.
با اینحال مقامهای جمهوری اسلامی بدون اشاره به نقش حکومت و اتخاذ راهکارهای اساسی، تقصیر را متوجه مردم دانسته و آنان را به کاهش مصرف توصیه میکنند.
در جدیدترین نمونه، محمداسماعیل محسنینسب، معاون خدمات مشترکین و درآمد شرکت آب و فاضلاب تهران، ۶۵ درصد شهروندان ساکن پایتخت را «پرمصرف یا بدمصرف» توصیف کرد.
او گفت از ابتدای امسال تاکنون سه میلیون و ۵۰۰ هزار «هشدار پرمصرفی» برای مشترکان خانگی و ۱۵۰ هزار پیامک اخطار به مشترکان غیرخانگی ارسال شده است.
محسنینسب گفت در این مدت، آب ۲۱۸ هزار اشتراک خانگی و غیر خانگی را قطع کردهاند.
