جوزف عون، رییسجمهوری لبنان در دیدار مردادماه خود با علی لاریجانی، با لحنی «بسیار تند» با او صحبت و تاکید کرده که «او مسئول شیعیان لبنان است نه تهران و لاریجانی.» در واکنش به این سخنان دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی این روایت را «نادرست» خواند.
عون سهشنبه ۲۷ آبان در گفتوگویی با پلتفرم «اساس میدیا» گفت، لاریجانی پس از شنیدن این واکنش «شوکه شد»، تلاش کرد آرامش خود را حفظ کند و «با چهرهای گرفته کاخ را ترک کرد».
عون همچنین گفت که درخواست دوباره لاریجانی برای ملاقات را نپذیرفته است.
رییسجمهوری لبنان در این مصاحبه که متن آن ساعاتی بعد از روی وبسایت اساسمیدیا برداشته شد، اعلام کرد «کار شاخه نظامی حزبالله به پایان رسیده»، و افزود که مقامهای حزبالله نیز این واقعیت را پذیرفتهاند و به دنبال «پایانی آبرومندانه» هستند.
او گفت دولت تلاش میکند «به دور از هیاهو و عوامفریبی انتخاباتی» به راهحلی سیاسی برسد.
در پی انتشار این اظهارات منابعی در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی به المیادین که به حزبالله لبنان وابسته است گفتند: «هیچیک از آنچه درباره محتوای دیدار علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، با جوزف عون، رییسجمهور لبنان، منتشر شده، صحت ندارد.»
این منابع افزودند: «از آنچه درباره دیدار (لاریجانی – عون) منتشر شده، شگفتزدهایم و کاملا بعید میدانیم که آن عبارات مضحکی که نسبت داده شده، اصلا از سوی رییسجمهور لبنان صادر شده باشد. ما بر این باوریم که ریاستجمهوری لبنان یک ویدئوی کامل از دیدار (لاریجانی – عون) در اختیار دارد و کافی است آن را منتشر کند تا حقایق برای همه روشن شود.»
حواشی سفر لاریجانی به بیروت
سفر لاریجانی به بیروت در مرداد گذشته حواشی و انتقادات بسیاری در میان رسانههای این کشور به همراه داشت.
در پی این سفر، یک خبرگزاری لبنانی نوشت همه در ایران باید بدانند لبنانیها سیاست آنان را نمیپذیرند.
خبرگزاری هنا لبنان، از رسانههای برجسته این کشور، در مطلبی نوشت در این فرصت باید به مقامهای جمهوری اسلامی درباره سیاستهای مخربشان در منطقه تذکر «بیپرده» داده شود.
این پایگاه خبری نوشت باید لاریجانی، عباس عراقچی، علیاکبر ولایتی، اسماعیل بقایی و از طریق آنها «بزرگ و کوچک ایران» بدانند که سیاست اعمالشده در قبال لبنان سیاستی است که «اکثریت قاطع لبنانیها آن را نمیخواهند».
فشار آمریکا بر لبنان و حزبالله
ایالات متحده ۱۸ آبان اعلام کرد جمهوری اسلامی از ابتدای سال حدود یک میلیارد دلار به حزبالله اختصاص داده تا توان نظامیاش را بازسازی کند.
هر چند مسیرهای سنتی انتقال تجهیزات پس از سقوط رژیم اسد محدود شد، اما گزارشها حاکی است تهران و حزبالله با استفاده از کشور ثالث، حملونقل دریایی و تولید قطعات در داخل لبنان مسیرهای تازهای ایجاد کردهاند.
یک هیات آمریکایی اخیرا به مقامهای لبنان هشدار داده اگر این مسیرها مسدود نشود، پیامدهای سنگینی در راه خواهد بود.
لبنان نیز، زیر فشار آمریکا و اسرائیل، پروازهای ورودی از ایران را ممنوع کرد. این وضعیت تهران و حزبالله را مجبور کرد در کوتاهترین زمان ممکن معماری تازهای برای شبکه قاچاق خود بنا کنند.
شیعیان خسته لبنان
عون در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به وضعیت شیعیان لبنان گفت: «شیعیان خستهاند؛ چهل سال است بدون دورنمایی روشن در رنجاند.» او با یادآوری سخنان موسی صدر، بنیانگذار جنبش امل، گفت: «ما به تنهایی نخواهیم جنگید؛ مذاکره میکنیم.»
به گفته عون، پس از ویرانی غزه «اکنون همه پای میز مذاکره نشستهاند» و لبنان نیز همین مسیر را انتخاب کرده است.
او با اشاره به این که ارتش «مشروعیت و حمایت مردمی» دارد و دولت مصمم است حاکمیت خود را در سراسر خاک لبنان اعمال کند، افزود: «متعهد شدهام دست ارتش در تمام خاک لبنان باز باشد. هرکس تصور دیگری داشته باشد، در توهم است.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
