اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به سخنان مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی مبنی بر تحرکات در اطراف تاسیسات اتمی در ایران، گفت که رافائل گروسی باید از «ابراز نظرات بیاساس» در خصوص برنامه هستهای تهران اجتناب کند.
بقائی در گفتوگو با شبکه خبری الجزیره گفت که گروسی به خوبی از «صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران» آگاه است.
او اضافه کرد: «سخنان فاجعهبار گروسی راه را برای حمله اسرائیل و آمریکا به تاسیسات اتمی ایران هموار کرد.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز پنجشنبه هشتم آبان گفت: «رفع تحریمها ماموریت اختصاصی وزارت خارجه است که با حفظ عزت و منافع ملی دنبال میشود.»
او اضافه کرد: «پرچم مذاکره هیچگاه از دست جمهوری اسلامی نیفتاده است اما مذاکره با دیکته نوشتن، دستور شنیدن و قلدری کردن تفاوت دارد. ما مذاکره منصفانه و مبتنی بر منافع متقابل را میپذیریم.»
عراقچی هفتم آبان نیز در جریان همایشی در دانشگاه تبریز، «گفتوگو و مذاکره را با قلدری، قلدرمابی، دیکته کردن و دستور دادن» متفاوت دانست و گفت: «جمهوری اسلامی با دشمن غدار و متجاوزی که در حین مذاکره از مدار گفتوگو خارج شده و به تهدید و تهاجم روی آورده، مذاکره نمیکند.»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، هفتم آبان در یک نشست خبری در نیویورک گفت که با وجود مشاهده برخی تحرکات در سایتهای هستهای در ایران، آژانس هیچ نشانهای از فعالیت قابل توجه یا مرتبط با غنیسازی اورانیوم در این کشور ندیده است.
گروسی توضیح داد که این نهاد در حال انجام بازرسیهایی در ایران است اما نه در سه سایتی که در خردادماه هدف حمله ایالات متحده قرار گرفتند: «ما در ایران بازرسی انجام میدهیم - نه در همه سایتهایی که باید - اما بهتدریج در حال بازگشت هستیم.»
مدیرکل آژانس در پاسخ به خبرنگار ایرنا که گفت گزارش آژانس درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی به حمله اسرائیل منجر شده، این موضوع را رد کرد.
رویارویی اسرائیل و جمهوری اسلامی با انجام مجموعهای از حملات غافلگیرکننده از سوی اسرائیل به مواضع حکومت ایران در ۲۳ خرداد آغاز شد و پس از ۱۲ روز، دو طرف با آتشبس موافقت کردند.
ارتش آمریکا اول تیرماه در جریان این جنگ ۱۲ روزه، در چارچوب عملیاتی با عنوان «چکش نیمهشب»، سه مجموعه از تاسیسات هستهای در ایران (فردو، نطنز و تاسیسات اتمی اصفهان) را هدف قرار داد.
تحرکات اخیر در پرونده هستهای ایران، در بستری از بیاعتمادی متقابل و فضای پساجنگ ۱۲ روزه شکل گرفته و وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی میکوشد در برابر این برداشتها، تصویر «مقاوم و مذاکرهپذیر» از خود ارائه کند.
در حالی که تهران همچنان بر «صلحآمیز بودن» برنامه هستهای خود تاکید دارد، سایه جنگ اخیر و تهدیدهای متقابل، مسیر دیپلماسی را تیره و پرتنش کرده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
