بریتانیا از افزایش فشار اقتصادی آمریکا بر جمهوری اسلامی حمایت کرد

عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو در یک برنامه تلویزیونی گفت: «وجود برق دولتی متاسفانه مشوقی برای افزایش مصرف شده است از ۷۵ درصد مردم بپرسید پول قبض برق آن‌ها چقدر است؟ اندازه پول پیتزا هم نمی‌شود.»

او ادامه داد: «مردم باید برق را کالای ارزشمند بدانند و در صرفه‌جویی آن دقت لازم به خرج دهند تا هدر نرود.»

علی‌آبادی افزود: «در برابر تهدیدها آسیب می‌بینیم و طرف مقابل یعنی دشمن هم آسیب خواهد دید. البته ما خودمان را برای این روزهای سخت آماده کرده‌ایم.»

علیرضا نامورحقیقی، تحلیل‌گر سیاسی، با اشاره به افزایش فشارهای اقتصادی و معیشتی در ایران گفت این شرایط، جریان‌های طرفدار تعامل و بازگشت به تفاهم را در ساختار حکومت تقویت کرده است.

او از افزایش تورم، قیمت دلار، مشکلات انرژی و اعتراضات بازنشستگان به‌عنوان نشانه‌های تشدید بحران نام برد و هشدار داد ادامه وضعیت موجود می‌تواند شکاف‌های سیاسی و اعتراضات اجتماعی را افزایش دهد.

محمد قائدی، مدرس روابط بین‌الملل، با اشاره به مواضع مارکو روبیو درباره توقف حملات علیه جمهوری اسلامی به ایران‌اینترنشنال گفت این تصمیم را باید «یک وقفه تاکتیکی» دانست.

به گفته او، فشار اقتصادی و محاصره دریایی همچنان ادامه دارد و نگرانی‌های داخلی آمریکا درباره افزایش قیمت سوخت، تورم و انتخابات میان‌دوره‌ای در این تصمیم نقش داشته است.

رویترز گزارش داد سه‌شنبه، سوم شهریور تنها پنج کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردند؛ رقمی که به‌طور قابل‌توجهی کمتر از میانگین ۱۰ روزه ۱۵ کشتی است.

بر اساس داده‌های اولیه سامانه رهگیری کپلر، دو نفتکش حامل گاز مایع و یک نفتکش حامل قیر از تنگه هرمز خارج شدند و دو نفتکش خالی حامل فرآورده وارد این آبراه شدند.

روزنامه کیهان که زیر نظر نماینده رهبر جمهوری اسلامی منتشر می‌شود، در یادداشتی نوشت: «آنچه در صحنه دیپلماسی تحت عنوان سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان به تهران دنبال می‌شود، پیش از آنکه یک ابتکار عمل مستقل باشد، رونمایی از فاز جدید عملیات فریب کاخ سفید است.»

کیهان افزود: «آمریکا که در میدان جنگ با فرسایش شدید ناوگان، بحران انرژی و رشد بی‌سابقه بهره اوراق قرضه در داخل مواجه شده، تلاش می‌کند با چماق تحریم از یک‌سو و ارسال پیام‌های دیپلماتیک از سوی دیگر، شکست راهبردی خود را پنهان کند.»

این روزنامه نوشت: «اتاق محاسبات جمهوری اسلامی دست فریبکاران را خوانده و آگاه است که مقصد این رفت‌وآمدها، نقد کردن یک‌طرفه امتیازات بدون دادن مابه‌ازای واقعی است.»

کیهان همچنین درباره حضور عاصم منیر در تهران نوشت: «حضور عاصم منیر که یک مهره آمریکایی است در تهران، آن هم پس از تماس تلفنی مستقیم با ترامپ قمارباز، بیش از آنکه یک حرکت دیپلماتیک متوازن باشد، اجرای یک ماموریت محوله از سوی کاخ سفید است.»

امیرمحمد گلوانی، اقتصاددان، در گفت‌وگو با سایت آوش اعلام کرد در صورت تداوم شرایط کنونی یا بازگشت درگیری‌های نظامی، «نرخ دلار تا پایان سال می‌تواند بین ۲۵ تا ۵۰درصد بالاتر از سطوح فعلی قرار گیرد.»

او گفت پیامد این موضوع تنها محدود به بازار ارز نخواهد بود و از مسیر افزایش هزینه واردات و انتظارات تورمی، فشار مضاعفی بر سطح عمومی قیمت‌ها و معیشت خانوارها وارد می‌کند.

گلوانی افزایش قیمت دلار را برآمده از واقعیت‌های بنیادین اقتصاد ایران می‌داند؛ «واقعیت‌هایی که از تورم مزمن و رشد نقدینگی تا خسارت‌های جنگ، محدودیت‌های صادراتی و تداوم محاصره اقتصادی را در بر می‌گیرد.»

او اشاره کرد اقتصاد ایران در وضعیتی کم‌سابقه قرار گرفته است که در آن فشارهای ناشی از جنگ و تحریم، هم‌زمان ظرفیت تولید، توان ارزآوری و ثبات بازارها را هدف گرفته‌اند و همین ترکیب، چشم‌انداز نرخ ارز را بیش از گذشته به تحولات سیاسی و امنیتی گره زده است.

گلوانی با اشاره به دشواری‌های صادرات نفت و کاهش توان برخی صنایع برای حضور در بازارهای خارجی، هشدار داد که تداوم وضعیت موجود می‌تواند ظرفیت‌های راهبردی کشور، از جمله نقش تنگه هرمز در معادلات سیاسی و اقتصادی را با چالش مواجه کند.

به گفته او، تنها یک گشایش سیاسی یا توافقی در سطح کلان می‌تواند مسیر انتظارات را تغییر دهد؛ در غیر این صورت، اقتصاد ایران وارد دوره‌ای می‌شود که به‌طور تاریخی نیز با افزایش التهاب در بازار ارز همراه بوده است.

گلوانی همچنین تاکید کرد آسیبی که صنعت کشور در جریان جنگ متحمل شد، قابل‌توجه است،‌و گفت: «برآوردها نشان می‌دهد حدود ۲۰ درصد از ظرفیت تولید گاز کشور و حدود ۲۰ درصد از ظرفیت تولید بنزین از دست رفته است.»

او اضافه کرد: «صنعت ایران ده‌ها میلیارد دلار خسارت دیده و بخش‌هایی از صنایع صادرات‌محور نیز دیگر امکان صادرات گذشته را ندارند؛ حتی ممکن است در برخی حوزه‌ها به واردات نیاز پیدا کنیم.»

گلوانی با تاکید بر این موضوع که «محاصره اقتصادی نیز شرایط را پیچیده‌تر کرده است»، گفت: مجموعه این عوامل به رشد بیشتر نقدینگی، تشدید تورم، اختلال در ارزآوری و کاهش ظرفیت صادراتی کشور منجر می‌شود؛ یعنی روندی که در نهایت فشار افزایشی بر نرخ ارز را تشدید می‌کند.

خبرگزاری عراق از احضار محمدکاظم آل‌صادق، سفیر جمهوری اسلامی در بغداد، به وزارت خارجه این کشور خبر داد و نوشت که این وزارتخانه از این مقام جمهوری اسلامی خواسته است تا در مورد «انتشار نقشه‌های منطقه از سوی برخی نمایندگی‌های دیپلماتیک ایران» توضیح دهد.

وزارت خارجه عراق نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد شورش خالد سعید، معاون وزیر خارجه در امور چندجانبه و حقوقی این کشور، «میزبان» سفیر جمهوری اسلامی بوده است تا درباره انتشار نقشه‌های منطقه از سوی برخی نمایندگی‌های دیپلماتیک ایران در خارج از کشور و سخنان و نظرات همراه با آن، که «بازتاب‌دهنده عمق روابط میان دو کشور نیست»، «پرس‌وجو» کند.

در بیانیه وزارت خارجه عراق در مورد این نقشه‌ها توضیح داده نشده است.

به نوشته بیانیه، معاون وزیر خارجه عراق بر اهمیت تداوم رایزنی و هماهنگی میان دو طرف درباره تحولات جاری و پیامدهای آن برای کشورهای منطقه، به‌ویژه عراق، تاکید کرد.

خالد سعید همچنین بر ضرورت حل‌وفصل اختلافات و مسایل باقی‌مانده منطقه‌ از طریق کانال‌های دیپلماتیک و گفت‌وگو تاکید کرد؛ به‌گونه‌ای که به تقویت امنیت و ثبات منطقه کمک کند.

وزارت خارجه عراق اشاره کرد: «دو طرف همچنین درباره راه‌های تقویت روابط دوجانبه از طریق دیدارهای متقابل و افزایش هماهنگی در مجامع و سازمان‌های بین‌المللی، همچنین توسعه چارچوب‌های همکاری در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی گفت‌وگو کردند؛ به‌گونه‌ای که منافع مشترک دو کشور و ملت‌های دوست آنها تامین شود.»

بر اساس این گزارش، آل‌صادق هم بر آمادگی تهران برای ادامه همکاری و هماهنگی با بغداد در زمینه‌های مختلف تاکید کرد.

کمپین حقوق بشر ایران با اشاره به بازداشت خودسرانه دست‌کم ۴۷ شهروند کرد در یک ماه گذشته نوشت: «در ماه‌های گذشته، کارزاری گسترده و خشونت‌بار از سرکوب کنشگران مدنی و سیاسی و زندانیان سابق در شهرهای کردنشین ایران به راه افتاده است.»

این سازمان حقوق بشری اشاره کرد: «تهدید، احضار، بازداشت‌های خودسرانه، یورش به منازل و محل کار شهروندان و اعمال خشونت در جریان بازداشت، از جمله نشانه‌های این موج سرکوب است.»

کمپین حقوق بشر ایران تاکید کرد: «سابقه تاریک جمهوری اسلامی در سرکوب نظام‌مند و مستمر شهروندان کرد، نگرانی‌ها درباره ابعاد و پیامدهای این کارزار سرکوب را دو چندان کرده است.»

اتحاد علیه ایران هسته‌ای نوشت: محاصره دریایی آمریکا نفتکش‌های دارای پرچم جمهوری اسلامی را از بنادر ایران دور نگه داشته است و دست‌کم ۲۰ نفتکش خالی پس از انتقال کشتی‌به‌کشتی نفت ایران در جنوب شرق آسیا، در نزدیکی سریلانکا لنگر انداخته‌اند.

اتحاد علیه ایران هسته‌ای اشاره کرد ۲۶ نفتکش دیگر دارای پرچم جمهوری اسلامی در تنگه سنگاپور ردیابی شده‌اند و انتظار می‌رود در لنگرگاهی نزدیک مالزی عملیات انتقال کشتی‌به‌کشتی انجام دهند.

روزنامه ایندین اکسپرس نوشت تحریم‌های تازه دولت دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی می‌تواند صادرات برنج، چای و محصولات دارویی هند را به‌شدت مختل کند.

این روزنامه اشاره کرد که واشینگتن هشدار داده است شرکت‌ها و کشورهایی که به تجارت با تهران ادامه دهند، ممکن است تحریم شوند و دسترسی خود را به نظام مالی آمریکا از دست بدهند.

بر اساس این گزارش، تجارت تهران و دهلی‌نو پس از لغو معافیت تحریمی خرید نفت ایران در سال ۲۰۱۹ میلادی و توقف بخش عمده واردات نفت از سوی پالایشگاه‌های هندی، به‌شدت کاهش یافت.

ایندین اکسپرس اشاره کرد حجم تجارت دوجانبه از ۱۷ میلیارد و ۳۰ میلیون دلار در سال مالی ۲۰۱۹-۲۰۱۸، با افتی حدود ۹۰درصدی، به یک میلیارد و ۶۳۰ میلیون دلار در سال مالی ۲۰۲۶-۲۰۲۵ رسید، و افزود اکنون صادرات هند بیش از ۹۰ درصد از کل تجارت دوجانبه یک میلیارد و ۶۳۰ میلیون دلاری دو کشور در سال مالی ۲۰۲۶-۲۰۲۵ را تشکیل می‌دهد و به‌طور عمده به کالاهایی محدود می‌شود که به دلایل بشردوستانه از تحریم‌ها معاف هستند.

این گزارش می‌گوید ایران دومین بازار بزرگ برنج مرغوب هند به شمار می‌رود و هند تنها در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۳۸۳ میلیون دلار برنج به ایران صادر کرد. همچنین ارزش صادرات چای هند به ایران در همین دوره، ۱۴ میلیون و ۳۰۰ هزار دلار بود که بخش زیادی از آن از مسیر امارات متحده عربی انجام ‌شد. تجارت دارویی نیز با وجود برخورداری از معافیت‌های بشردوستانه، به دلیل وابستگی به مسیرهای پرداخت دبی در معرض اختلال قرار دارد.

ایندین اکسپرس نوشت تجارت نفت خام میان تهران و دهلی‌نو نیز همچنان قابل‌توجه است و هند در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۷۰۷ میلیون دلار نفت خام از ایران وارد کرد.

به نوشته این روزنامه، واردات نفت پس از آن امکان‌پذیر شد که آمریکا در جریان آتش‌بس در غرب آسیا معافیتی صادر کرد، اما تحریم‌های تازه ممکن است ادامه آن را متوقف کند.

این روزنامه نوشت بانک‌های هندی به‌طور معمول، پول کالا را به حساب یک بازرگان اماراتی واریز می‌کردند و او جداگانه با خریدار ایرانی تسویه می‌کرد؛ مسیری که اکنون با توقف تجارت و تراکنش‌های مالی مرتبط با ایران در امارات متحده عربی، با مانعی جدی روبه‌رو شده است.