مایک جرنیگان، سرهنگ بازنشسته تفنگداران دریایی آمریکا، پیشبینی کرد کشتهشدن دو نظامی آمریکایی در اردن به شتاب گرفتن کارزار نظامی واشینگتن علیه جمهوری اسلامی منجر شود. او گفت حملات ادامه خواهد یافت و شرایط برای تهران دشوارتر خواهد شد.
جرنیگان در گفتوگو با برنامه «فاکس ریپورت» گفت حملات جمهوری اسلامی خشم همسایگان منطقهای ایران را برانگیخته است. به گفته او، این کشورها حدود سه دهه پیش با خرید سامانههای دفاعی آمریکایی سرمایهگذاری گستردهای انجام دادند و تحولات کنونی از نگاه آنها درستی این تصمیم را ثابت کرده است.
این نظامی پیشین آمریکایی گفت همزمان با تلاش تهران برای گسترش جنگ، کارزار نظامی واشینگتن نیز وارد مراحل تازهای شده است.
او افزود نیروهای آمریکایی پلهای منتهی به بنادر چابهار و بندرعباس را منهدم کردهاند؛ دو منطقهای که به گفته او، پایگاههای مهم دریایی جمهوری اسلامی نیز در آنها قرار دارند.
متن کامل را اینجا بخوانید.
جرنیگان در گفتوگو با برنامه «فاکس ریپورت» گفت حملات جمهوری اسلامی خشم همسایگان منطقهای ایران را برانگیخته است. به گفته او، این کشورها حدود سه دهه پیش با خرید سامانههای دفاعی آمریکایی سرمایهگذاری گستردهای انجام دادند و تحولات کنونی از نگاه آنها درستی این تصمیم را ثابت کرده است.
این نظامی پیشین آمریکایی گفت همزمان با تلاش تهران برای گسترش جنگ، کارزار نظامی واشینگتن نیز وارد مراحل تازهای شده است. او افزود نیروهای آمریکایی پلهای منتهی به بنادر چابهار و بندرعباس را منهدم کردهاند؛ دو منطقهای که به گفته او، پایگاههای مهم دریایی جمهوری اسلامی نیز در آنها قرار دارند.
جرنیگان گفت هدف از این حملات، قطع مسیرهای ورود و خروج از بنادر و مختل کردن انتقال تجهیزات و نیرو بوده است. او از محمولههای پهپادی، قطعات موشکی و جابهجایی نیروها بهعنوان مواردی نام برد که به گفته او، از این مسیرها منتقل میشدند.
او همچنین پیشبینی کرد کشتهشدن دو نظامی آمریکایی در اردن به شتاب گرفتن عملیات نظامی آمریکا منجر شود. جرنیگان گفت نیروهای آمریکایی در آخر هفته هدفی را در عمق حدود ۲۰۰ کیلومتری خاک ایران و در محل استقرار تیپ ۳۸۸ مکانیزه هدف قرار دادهاند؛ یگانی که به گفته او، پیشتر در تلویزیون ایران به شلیک پهپاد به سوی اردن افتخار کرده بود.
سرهنگ بازنشسته تفنگداران دریایی آمریکا در پایان گفت حملات ادامه خواهد یافت و شرایط برای جمهوری اسلامی دشوارتر خواهد شد. او با استفاده از تعبیری تند افزود: «برای ایرانیها، اوضاع پیش از آنکه بدتر شود، باز هم بدتر خواهد شد.»
فواد حسین، وزیر خارجه عراق، پیشنهاد کرده است نشستی با حضور عراق، جمهوری اسلامی و شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس برگزار شود تا طرفها درباره امنیت منطقهای و همکاریهای اقتصادی گفتوگو کنند.
عربنیوز شنبه ۲۷ تیر ماه نوشت که تهران از این ابتکار استقبال کرده و آن را بخشی از چارچوبی امنیتی دانسته است که کشورهای منطقه، نه قدرتهای خارجی، آن را هدایت کنند.
برای بغداد نیز این طرح فرصتی است تا عراق را فراتر از صحنه رقابت قدرتهای منطقهای نشان دهد.
با این حال، تحلیلگران معتقدند موفقیت عراق تنها به آمادگی آن برای میزبانی گفتوگوها بستگی ندارد، بلکه به پاسخ این پرسش نیز وابسته است: آیا بغداد میتواند کشورهای خلیج فارس را متقاعد کند که قادر به مهار گروههای مسلح فعال در خاک خود است؟
لحیب هیگل، تحلیلگر ارشد عراق در گروه بینالمللی بحران، گفت بغداد از گشودن مسیر تازهای برای گفتوگو میان جمهوری اسلامی و کشورهای خلیج فارس سود دیپلماتیک خواهد برد، بهویژه آن که روابط بغداد با شورای همکاری، پس از جنگ ایران آسیب دیده است.
این ابتکار در مقطع حساسی برای دولت تازه عراق به نخستوزیری علی الزیدی مطرح شده است. او میکوشد روابط با کشورهای خلیج فارس را گسترش دهد، سرمایهگذاری خارجی جذب کند و توانایی بغداد را برای ایفای نقشی منطقهای، نشان دهد.
الزیدی همچنین در پی بازتعریف مناسبات عراق با واشینگتن است.
او در دیدار با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت هدفش این است که «نیروهای آمریکایی [از عراق] خارج شوند و شرکتهای آمریکایی وارد شوند». رویکردی که نشاندهنده تلاش او برای انتقال روابط دو کشور از محور امنیتی به سرمایهگذاری و بازسازی است.
مانع اصلی: گروههای مسلح
جنگ ایران، تلاش عراق برای نزدیک شدن به کشورهای حوزه خلیج فارس را دشوار کرده است.
هر شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس از حملات، رهگیریها یا خسارتهای مرتبط با موشکها و پهپادهای جمهوری اسلامی خبر دادهاند. گزارشهایی مبنی بر انجام برخی حملات از خاک عراق نیز نگرانیها را درباره توانایی بغداد در مهار گروههای مورد حمایت تهران افزایش داده است.
هیگل گفت این موضوع ممکن است برای کشورهای خلیج فارس تعیینکننده باشد، هرچند آنها مایلاند به دولت تازه عراق فرصت بدهند.
عربستان سعودی نیز از تعهد بغداد برای جلوگیری از استفاده از خاک عراق علیه کشورهای خلیج فارس استقبال کرده است.
عراق سالها تلاش کرده است میان واشینگتن و تهران توازن برقرار کند و همزمان روابط خود را با همسایگان عرب گسترش دهد، اما تا زمانی که خصومت میان جمهوری اسلامی از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر ادامه دارد، تبدیل عراق از میدان رقابت به بازیگری موثر در امنیت منطقه، دشوار خواهد بود.
حمایت تهران از ابتکار بغداد نیز برداشتهای متفاوتی ایجاد کرده است. جان کالابرس، پژوهشگر ارشد موسسه خاورمیانه، گفت جمهوری اسلامی این طرح را فرصتی برای کاهش تنشهای منطقهای، مقابله با انزوای دیپلماتیک، کسب مشروعیت بیشتر و دور زدن آمریکا میبیند.
تهران مدتهاست با نقش مسلط آمریکا در امنیت خلیج فارس مخالفت میکند. از این منظر، نشست بغداد به جمهوری اسلامی امکان میدهد بر این موضع تاکید کند که امنیت منطقه باید به دست کشورهای منطقه برقرار شود.
در عین حال، کشورهای عربی، عراق را صرفا امتداد نفوذ جمهوری اسلامی نمیدانند و عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر، در سالهای اخیر روابط اقتصادی و دیپلماتیک خود را با بغداد، بهویژه در حوزه انرژی و زیرساخت، گسترش دادهاند.
از میزبان تا میانجی
عراق پیشتر نیز میزبان گفتوگوهای ایران و عربستان سعودی بوده است، اما میزبانی مذاکرات با ایجاد یک چارچوب پایدار امنیتی تفاوت دارد.
چنین چارچوبی مستلزم رسیدگی به فعالیتهای موشکی و پهپادی، گروههای مسلح، امنیت دریایی و بیاعتمادی عمیق پس از ماهها درگیری است.
کالابرس گفت بدون اقدامات ملموس اعتمادساز، سخنان سیاسی به تنهایی ارزشی ندارد.
الزیدی وعده داده است پس از پایان ماموریت ائتلاف به رهبری آمریکا، هیچ گروه مسلحی خارج از کنترل دولت فعالیت نکند. برخی گروههای نزدیک به تهران برای همکاری اعلام آمادگی کردهاند، اما برخی دیگر همچنان با خلع سلاح مخالفت میکنند.
در نهایت، موفقیت ابتکار بغداد به توانایی دولت عراق در کنترل تحولات خارج از میز مذاکره وابسته است.
اگر عراق نتواند مانع شود گروههای مسلح فعال در خاکش این کشور را به تنشهای تازه بکشانند، نقش بغداد ممکن است به میزبانی محدود بماند، نه میانجیگری.
با این همه، فرصت عراق هرچند محدود، واقعی است. کشورهای خلیج فارس آمادهاند به دولت تازه فرصت بدهند، تهران از یک مسیر منطقهای استقبال کرده و بغداد نیز برای جذب سرمایهگذاری و افزایش اعتبار منطقهای خود انگیزه کافی دارد.
