نیویورک تایمز: سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران مانع اصلی توافق با آمریکا است
نیویورک تایمز در گزارش خود نوشت، سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده حکومت ایران، به مهمترین مانع در مسیر هرگونه توافق احتمالی میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است.
این گزارش میگوید بخش عمده این ذخایر، احتمالا در مجتمع هستهای اصفهان نگهداری میشود و بخشهای دیگری نیز در تاسیسات فردو و نطنز قرار دارند.
بر اساس برآوردهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، گفته است احتمال میرود بخش عمده این مواد در مجموعهای از تونلهای عمیق و مستحکم در اصفهان ذخیره شده باشد؛ تونلهایی که هدف قرار دادن آنها از نظر نظامی بسیار دشوار ارزیابی میشود.
براساس این گزارش، تصاویر ماهوارهای، از تلاش برای تقویت استحکامات، مسدود شدن برخی ورودیها و ایجاد موانع دفاعی جدید در اطراف این تاسیسات حکایت دارد. با این حال، هیچ مدرک قطعی درباره انتقال این ذخایر از اصفهان به مکان دیگری در دست نیست.
این گزارش میافزاید بزرگترین نگرانی مقامهای آمریکایی و کارشناسان هستهای، احتمال انتقال بخشی از ذخایر اورانیوم ایران به مکانهای اعلامنشده و خارج از نظارت آژانس است؛ موضوعی که میتواند مذاکرات آینده درباره برنامه هستهای حکومت ایران را پیچیدهتر کند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با اشاره به تحولات اخیر گفت در «آن بخش از جهان» مفهوم آتشبس متفاوت است و افزود آتشبس در آنجا به معنای ادامه تیراندازی به شکلی ملایمتر است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز در کمیته خارجی سنای این کشور گفت ایالات متحده دیگر حملات مداوم در داخل ایران برای تضعیف توان نظامی آن انجام نمیدهد، زیرا عملیات «خشم حماسی» پایان یافته است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد در صورت نیاز به تشدید نظامی برای باز کردن تنگه هرمز، تصمیمگیری را به ترامپ واگذار خواهد کرد.
در ایران، قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد حکم اعدام فتحالله آوری، از معترضان انقلاب ملی در دیماه ۱۴۰۴، بامداد چهارشنبه اجرا شد.
همزمان، مشاور رییس امارات متحده عربی خواستار اتخاذ موضعی متحد و واکنش هماهنگ کشورهای خلیج فارس در برابر حملات تهران شد.
تیم برچت، نماینده جمهوریخواه کنگره آمریکا، اعلام کرد نگران مصوبه مجلس نمایندگان برای محدود کردن اختیارات جنگی دونالد ترامپ در مواجهه با حکومت ایران نیست، زیرا به گفته او این طرح ناکام خواهد ماند.
برچت در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت دموکراتها این طرح را زمانی به رأی گذاشتند که شماری از نمایندگان جمهوریخواه در جلسه حضور نداشتند و تأکید کرد این اقدام در سنا «به جایی نخواهد رسید».
این نماینده کنگره همچنین با اشاره به موضوع هستهای جمهوری اسلامی گفت: ایالات متحده باید اطمینان حاصل کند که ذخایر اورانیوم حکومت ایران هرگز علیه آمریکا استفاده نخواهد شد.
کاندولیزا رایس، وزیر خارجه پیشین آمریکا، در مقالهای در والاستریت ژورنال با ارزیابی نتایج جنگ ایران، استدلال کرد که جمهوری اسلامی بهطور قابل توجهی تضعیف شده و واشینگتن نباید برای دستیابی به یک توافق هستهای شتابزده امتیاز بدهد.
او تاکید کرد که در شرایط کنونی، «نداشتن توافق» بهمراتب بهتر از پذیرش یک «توافق بد» با تهران است.
رایس در این یادداشت نوشت که اگرچه جنگ با ایران به سرنگونی جمهوری اسلامی منجر نشد، اما توان نظامی، منطقهای و هستهای تهران را بهشدت تضعیف کرده و زمینه شکلگیری خاورمیانهای باثباتتر را فراهم آورده است.
وزیر خارجه پیشین آمریکا در دولت جورج دبلیو بوش، در این مقاله استدلال کرده است که جنگ سهماهه آمریکا و متحدانش علیه [حکومت] ایران، با وجود آنکه به نتیجهای قطعی یا تغییر رژیم منجر نشده، دستاوردهای راهبردی مهمی برای واشینگتن، اسرائیل و کشورهای عربی منطقه به همراه داشته است.
رایس در این یادداشت مینویسد کارزار نظامی اخیر توانایی جمهوری اسلامی برای اعمال نفوذ در منطقه را به شکل قابل توجهی کاهش داده و با آسیب زدن به نیروهای متعارف، ذخایر موشکی و شبکه نیروهای نیابتی [حکومت] ایران، ظرفیت تهران برای قدرتنمایی منطقهای را تضعیف کرده است. به اعتقاد او، این جنگ همچنین باعث نزدیکی بیشتر آمریکا، اسرائیل و دولتهای عربی از طریق همکاریهای دفاعی و اطلاعاتی شده و امنیت اسرائیل را در بالاترین سطح سالهای اخیر قرار داده است.
به نوشته رایس، یکی از نتایج مهم جنگ، تغییر نگرش بخشی از جهان عرب نسبت به اسرائیل بوده است. او معتقد است بسیاری از دولتهای عربی اکنون بیش از آنکه مشروعیت اسرائیل را زیر سوال ببرند، به دنبال بهرهگیری از همکاریهای فناورانه و اقتصادی با این کشور هستند و مدرنسازی را در اولویت قرار دادهاند.
وزیر خارجه پیشین آمریکا همچنین مینویسد جنگ نشان داد رهبران جمهوری اسلامی در برابر قدرت نظامی آمریکا و توان اطلاعاتی متحدان آن آسیبپذیر هستند. او در عین حال تاکید میکند که هرچند [حکومت] ایران توانایی بستن تنگه هرمز را دارد، اما این ابزار فشار محدودیتهای جدی دارد؛ زیرا محاصره متقابل آمریکا میتواند خسارتهای اقتصادی سنگینی به ایران وارد کند.
رایس در بخش دیگری از مقاله، پیامدهای جهانی جنگ را بررسی میکند. او میگوید پکن در جریان حملات ایران به زیرساختهای اقتصادی منطقه عملاً منفعل ماند و این مساله نشان داد که چین «دوست جهان عرب» نیست. او همچنین از نقش اوکراین در حمایت از عملیات نظامی علیه [حکومت] ایران تمجید کرده و استدلال میکند که این جنگ نشان داده است کییف همچنان یک دارایی راهبردی برای آمریکا و متحدانش محسوب میشود. به باور او، با توجه به عقبنشینیهای روسیه در چند جبهه مختلف، اکنون زمان مناسبی برای افزایش حمایت از اوکراین است.
رایس مهمترین دستاورد جنگ را ضربه به برنامه هستهای ایران میداند. او مینویسد عملیاتهای «چکش نیمهشب» و «خشم حماسی» برنامه هستهای ایران را سالها به عقب راندهاند و دستیابی تهران به یک سلاح هستهای عملیاتی را برای مدت طولانی غیرممکن کردهاند. به گفته او، هرچند ذخایری از اورانیوم با غنای بالا همچنان در ایران وجود دارد، اما بدون زیرساختهای لازم برای تبدیل مواد و ادامه غنیسازی تا سطح تسلیحاتی، این ذخایر در کوتاهمدت تهدیدی فوری محسوب نمیشوند. او تاکید میکند که تاسیسات تبدیل مواد هستهای ایران نابود شده، آبشارهای سانتریفیوژ احتمالاً از بمبارانها جان سالم به در نبردهاند و برجستهترین دانشمندان هستهای ایران نیز از میان رفتهاند.
به اعتقاد نویسنده، جمهوری اسلامی امروز بهمراتب ضعیفتر از پیش از آغاز جنگ است و تبلیغات حکومتی نمیتواند این واقعیت را پنهان کند. او پیشنهاد میکند هدف کوتاهمدت آمریکا حفظ این وضعیت ضعف، تقویت آرایش سیاسی جدید منطقه و جلوگیری دائمی از دستیابی ایران به سلاح هستهای باشد.
رایس در عین حال هشدار میدهد که واشینگتن نباید در صورت ازسرگیری مذاکرات هستهای، اشتباهات گذشته را تکرار کند. او میگوید هیچ بخشی از داراییهای مسدودشده ایران یا تخفیف تحریمی نباید در اختیار تهران قرار گیرد، زیرا جمهوری اسلامی در گذشته از منابع آزادشده برای بازسازی توان نظامی و نیروهای نیابتی خود استفاده کرده است.
او همچنین خواستار حفظ آمادگی نظامی آمریکا در منطقه و آمادگی برای حمله مجدد در صورت تلاش [حکومت] ایران برای بازسازی زیرساختهای هستهای یا موشکی شد. رایس بر ضرورت افشای هرگونه کمک روسیه یا چین به برنامههای نظامی و هستهای ایران و گسترش همکاریهای دفاعی و اطلاعاتی با متحدان منطقهای تاکید کرد.
وزیر خارجه پیشین آمریکا در بخش دیگری از مقاله از کشورهای اروپایی انتقاد کرده و نوشته است که آنها در برابر افزایش تواناییهای [حکومت] ایران و اقدامات منطقهای جمهوری اسلامی منفعل بودهاند. او یادآور میشود که شورای امنیت سازمان ملل بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ پنج قطعنامه علیه برنامه هستهای ایران تصویب کرده بود و بنابراین مساله ایران تنها مشکل آمریکا یا اسرائیل نیست، بلکه یک چالش بینالمللی محسوب میشود.
رایس همچنین معتقد است آمریکا و اسرائیل باید هرجا ممکن است، به شکل آشکار یا پنهان، توانایی حکومت ایران برای سرکوب شهروندان خود را تضعیف کنند. او این اقدام را وظیفهای در قبال مردم ایران توصیف کرده است.
او در ادامه هشدار میدهد که آمریکا از بسته شدن تنگه هرمز غافلگیر شد و باید از درسهای جنگ برای مقاومسازی نظام انرژی و حملونقل جهانی در برابر بحرانهای مشابه استفاده کند.
در جمعبندی، رایس مینویسد جنگ به سقوط جمهوری اسلامی منجر نشد، اما حکومتی ضعیفتر و سردرگمتر بر جای گذاشته است. او با اشاره به فشارهای اقتصادی و احتمال بروز شکافهای داخلی در ساختار قدرت، استدلال میکند که زمان به سود آمریکا و متحدانش در حال حرکت است. از نگاه او، «نداشتن توافق» بهتر از دستیابی به یک «توافق بد» است و دولت ترامپ اکنون فرصت کمسابقهای برای شکل دادن به یک نظم باثباتتر در خاورمیانه در اختیار دارد؛ هرچند تحقق این هدف به زمان بیشتری نیاز خواهد داشت.
اداره کل هواپیمایی کشوری کویت با انتشار ویدیویی در شبکه اجتماعی ایکس، لحظه برخورد پهپاد شاهد ۱۳۶ جمهوری اسلامی به فرودگاه بینالمللی این کشور را نشان میدهد.
این ویدیو، که توسط دوربین مداربسته ثبت شده است، انفجار شدید ناشی از این برخورد را به تصویر میکشد. در پی حمله جمهوری اسلامی به کویت، یک شهروند هندی کشته و ۶۳ نفر زخمی شدند.
والاستریت ژورنال گزارش داد دونالد ترامپ به دستیاران خود گفته است اگر نیروهای آمریکایی به دست حکومت ایران کشته شوند، پایان دادن به آتشبس با تهران را بررسی خواهد کرد. این در حالی است که با وجود ادامه درگیریهای پراکنده، مقامهای آمریکایی تاکید دارند آتشبس همچنان برقرار است.
روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از منابع آگاه گزارش داد که رییسجمهوری آمریکا، بهطور خصوصی به مشاوران و دستیاران خود گفته است در صورتی که [حکومت] ایران موجب کشته شدن نیروهای آمریکایی شود، احتمال پایان دادن به آتشبس میان دو کشور را بررسی خواهد کرد.
این گزارش در حالی منتشر میشود که طی هفته گذشته آمریکا و جمهوری اسلامی چندین حمله هوایی متقابل علیه یکدیگر انجام دادهاند؛ حملاتی که بار دیگر پایداری آتشبس شکننده میان دو کشور را زیر سوال برده است.
به نوشته والاستریت ژورنال، مقامهای آمریکایی با وجود افزایش درگیریها همچنان اصرار دارند که آتشبس برقرار است و حملات اخیر را در چارچوب «دفاع از خود» توصیف میکنند. در مقابل، حکومت ایران واشینگتن را به نقض توافق آتشبس متهم کرده است.
بر اساس این گزارش، ترامپ در عین حال تاکید کرده که وقفه چند هفتهای در حملات هوایی همچنان پابرجاست، هرچند درگیریهای پراکنده و خشونتآمیز میان دو طرف ادامه دارد. با این حال، او به دستیاران خود گفته است اگر نیروهای آمریکایی در نتیجه اقدامات [حکومت] ایران کشته شوند، ممکن است تصمیم به پایان دادن به آتشبس بگیرد.
رییسجمهوری آمریکا پیش از این در گفتوگو با روزنامه نیویورکپست گفته که ادامه محاصره دریایی و اقتصادی ایران تا تعطیلات «روز کارگر» در آمریکا [اولین دوشنبه ماه سپتامبر] بعید است، اما نمیتوان آن را منتفی دانست. این اظهارات نشان میدهد که بازگشایی کامل تنگه هرمز ممکن است دیرتر از پیشبینیهای قبلی رخ دهد.
بر اساس آمار منتشرشده از سوی ارتش آمریکا، از زمان آغاز جنگ با حکومت ایران تاکنون دستکم ۱۵ نظامی آمریکایی کشته و ۵۴۳ نفر دیگر زخمی شدهاند. در مقابل، تلفات ایران بیش از شش هزار نفر برآورد شده است.
این گزارش همچنین فاش میکند که ترامپ در اوایل هفته جاری شخصاً برای جلوگیری از گسترش جنگ در منطقه مداخله کرده است. به نوشته والاستریت ژورنال، او طرح اسرائیل برای آغاز یک عملیات نظامی جدید در لبنان را متوقف کرد؛ اقدامی که پس از هشدار [حکومت] ایران مبنی بر اینکه چنین حملهای روند دیپلماتیک را تهدید میکند، انجام شد.
در حوزه دیپلماسی، وضعیت مذاکرات میان تهران و واشینگتن همچنان مبهم است. رسانههای ایرانی گزارش دادهاند که جمهوری اسلامی مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا را متوقف کرده است. با این وجود، ترامپ بارها اعلام کرده که گفتوگوها همچنان ادامه دارد و روز چهارشنبه نیز گفت که دستیابی به یک توافق صلح ممکن است ظرف یک هفته امکانپذیر باشد.
یکی از مهمترین نقاط اختلاف میان دو کشور همچنان برنامه هستهای ایران است. بنا بر گزارشها، تهران بارها درخواست آمریکا برای تحویل ذخایر اورانیوم غنیشده را رد کرده و این موضوع همچنان یکی از اصلیترین موانع دستیابی به توافق به شمار میرود.
در عرصه میدانی نیز وضعیت تنگه هرمز و محاصره متقابل دو کشور همچنان ادامه دارد. حکومت ایران در ماههای اخیر عبور و مرور در تنگه هرمز را تا حد زیادی محدود کرده و آمریکا نیز محاصره دریایی خود علیه جمهوری اسلامی را حفظ کرده است.
این گزارش در حالی منتشر میشود که ترامپ و مقامهای دولت او در آغاز جنگ وعده داده بودند درگیری با حکومت ایران بیش از شش هفته به طول نخواهد انجامید. اما اکنون نزدیک به چهار ماه از آغاز جنگ گذشته آینده آتشبس و مذاکرات سیاسی نیز همچنان با ابهامهای جدی روبهرو است.
