دونالد ترامپ ضمن متهم کردن تهران به نقض آتشبس با شلیک در تنگه هرمز از اعزام هیات آمریکایی به اسلامآباد خبر داد. همزمان، گسترش تمهیدات امنیتی در پاکستان و تکذیب اخبار مرتبط با برگزاری دور دوم مذاکرات از سوی تهران بر ابهامها درباره برگزاری دور تازه گفتوگوها افزوده است.
رییسجمهوری آمریکا یکشنبه ۳۰ فروردین در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت جمهوری اسلامی روز گذشته با شلیک در تنگه هرمز توافق آتشبس را بهطور کامل نقض کرده است. با وجود این، او از ادامه مذاکرات و عزیمت تیم مذاکرهکننده آمریکایی بهسوی اسلامآباد خبر داد.
او نوشت که نمایندگانش عصر دوشنبه به اسلامآباد خواهند رسید و مذاکرات در روز سهشنبه و احتمالا چهارشنبه انجام خواهد شد.
هرچند ترامپ بهوضوح از ادامه مذاکرات خبر داد، اما خبرهایی که ساعاتی پس از این پست از سوی رسانههای مختلف انتشار یافت، با ابهام در احتمال برگزاری مذاکرات و ترکیب تیم مذاکرهکننده همراه بود.
آمادگیها در پاکستان
شبکه ایبیسی به نقل از مقامهای ایالات متحده نوشت که ترامپ همچنان معتقد است میتوان با جمهوری اسلامی به توافق رسید و این توافق رخ خواهد داد. ایبیسی همچنین از آماده شدن پاکستان برای برگزاری دور بعدی مذاکرات خبر داد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، یکشنبه با محمد اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، بهصورت تلفنی گفتوگو کرد.
الجزیره عصر یکشنبه به نقل از دو منبع امنیتی پاکستانی نوشت مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران احتمالا پیش از روز جمعه برگزار خواهد شد.
این منابع که نخواستند نامشان فاش شود، گفتند این ارزیابی بر اساس چند نشانه، از جمله فرود دو هواپیمای ترابری سنگین آمریکا از نوع سی-۱۷ گلوبمستر در پایگاه هوایی نورخان در راولپندی، نزدیک اسلامآباد، بهدست آمده است.
به گفته آنها، جادههای منتهی از فرودگاه به منطقه قرمز اسلامآباد بهطور موقت بسته شده که نشاندهنده تدابیر شدید امنیتی است. همچنین هتلهای سرنا و ماریوت در اسلامآباد در حال تخلیه از مهمانان هستند و تا روز جمعه هیچ رزرو جدیدی پذیرفته نمیشود.
هتل سرنا محل برگزاری دور نخست مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی در ۲۲ فروردین بود.
حوالی ۷ عصر به وقت محلی در اسلامآباد، خبرگزاری رویترز گزارش داد که تحولات روز یکشنبه در پاکستان نشان میداد که این کشور برای دور جدید مذاکرات میان تهران و واشینگتن آماده میشود.
دو منبع امنیتی پاکستانی به این رسانه گفتند دو هواپیمای باری عظیم آمریکا بعدازظهر یکشنبه در یک پایگاه هوایی پاکستان فرود آمدند که تجهیزات امنیتی و خودروهایی را برای آمادهسازی ورود هیات آمریکایی حمل میکردند.
پیش از آن شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در شبکه اجتماعی ایکس از گفتوگوی تلفنی با مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، خبر داده و از ادامه تلاشها برای «صلح پایدار» سخن گفته بود.
خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی: خبرهای مرتبط با دور دوم مذاکرات را تکذیب میکنیم
همزمان با این تحولات، خبرگزاری دولتی ایرنا در خبری کوتاه به نقل از «خبرنگار سیاست خارجی ایرنا» خبرهای منتشر شده در منابع غربی را «بازی رسانهای در راستای بازی سرزنش به منظور فشار بر ایران» ارزیابی کرد و نوشت که تمام اخبار مرتبط با برگزاری دور دوم مذاکرات را تکذیب میکند.
همزمان یک منبع ایرانی به الجزیره گفت: «با توجه به اظهارات ترامپ درباره انجام مذاکرات و همچنین عدم تطابق آن با آنچه در واقع میان ایران و ایالات متحده در حال رخ دادن است، ما معتقدیم با فریب دشمن مواجه هستیم و در آستانه یک دور جدید از تشدید تنشها قرار داریم.»
همچنین تسنیم با اشاره به تحرکات نظامی آمریکا در روزهای اخیر افزود جمهوری اسلامی دو سناریو را محتمل میداند: «استفاده آمریکا از این تحرکات برای «فشار روانی در مذاکرات» یا «غافلگیری و حمله نظامی سریع» به برخی جزایر ایرانی.
تسنیم تاکید کرد که جمهوری اسلامی سناریوی «جنگ» را محتملتر از ادامه مذاکرات میداند و در صورت حمله مجدد به زیرساختها، «خویشتنداری قبلی» درباره آرامکو و فجیره را کنار خواهد گذاشت.
جیدی ونس؛ میرود؟ نمیرود؟
یک مقام کاخ سفید عصر یکشنبه در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال درباره ترکیب هیات مذاکرهکننده آمریکا برای دور دوم مذاکرات اسلامآباد، اعلام کرد که جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، همراه با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه رییسجمهوری، در این مذاکرات شرکت خواهند کرد.
دونالد ترامپ در گفتوگویی که عصر یکشنبه با فاکسنیوز داشت تنها به نام کوشنر و ویتکاف اشاره کرده بود. پس از آن، رسانههای مختلف از جمله سیانان به نقل از مقامهای کاخ سفید و شبکه خبری اِیبیسی به نقل از نماینده آمریکا در سازمان ملل نوشتند که ونس نیز در این مذاکرات حضور خواهد داشت.
سپس، جاناتان کارل، خبرنگار ارشد اِیبیسی در واشینگتن، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس، به نقل از دونالد ترامپ حضور جیدی ونس در مذاکرات پیشِ رو در اسلامآباد را رد کرد.
کارل نوشت: «رییسجمهور ترامپ همین الان به من گفت که ونس به اسلام آباد نخواهد رفت. او گفت مساله امنیتی است، سرویس مخفی نمیتواند این کار را با اطلاع ۲۴ ساعته انجام دهد. این فقط بهخاطر امنیت است. جیدی عالی است.»
او بلافاصله در بهروزرسانی دیگری به نقل از یک مقام ارشد نوشت که ونس در راه اسلامآباد است و هدایت تیم مذاکرهکننده آمریکا را بر عهده دارد.
ترامپ: بستن تنگه هرمز به نفع آمریکاست
ترامپ در پستی که عصر یکشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرد، نوشت با وجود ادعای جمهوری اسلامی مبنی بر بستن تنگه هرمز، این گذرگاه پیشتر بهدلیل «محاصره آمریکا» بسته شده بود و تهران از این وضعیت روزانه ۵۰۰ میلیون دلار زیان میبیند.
به گفته ترامپ، آمریکا از این بابت، «هیچ ضرری نمیکند» و کشتیها «به لطف اقدامات سپاه پاسداران که همیشه میخواهد نقش قلدر را بازی کند»، در حال حرکت به سمت بنادر آمریکا از جمله تگزاس، لوئیزیانا و آلاسکا هستند.
او افزود ایالات متحده «یک توافق بسیار منصفانه و معقول» پیشنهاد داده و ابراز امیدواری کرد جمهوری اسلامی آن را بپذیرد، اما هشدار داد در غیر این صورت، آمریکا «تمام نیروگاهها و تمام پلها در ایران» را از کار خواهد انداخت و افزود: «دیگر خبری از آدم نرم نیست.»
ترامپ همچنین گفت جمهوری اسلامی «بهسرعت و بهراحتی عقبنشینی خواهد کرد» و اگر توافق را نپذیرد، «باعث افتخار» او خواهد بود که اقدام لازم را انجام دهد؛ اقدامی که به گفته او، باید در ۴۷ سال گذشته توسط روسایجمهوری پیشین آمریکا انجام میشد.
او در پایان نوشت: «وقت آن رسیده که ماشین کشتار جمهوری اسلامی متوقف شود.»
بررسی این پیامها نشان میدهد نگرانیهای شهروندان بهصورت کلی در سه محور قابل دستهبندی است.
موج تعدیل نیرو و ناامنی شغلی
بخش قابل توجهی از پیامها به اخراج و کاهش امنیت شغلی در شرکتها و بخش خصوصی اشاره دارد.
یک مخاطب که خود را از کارکنان گروه اسنپ، خدمات تاکسی اینترنتی، معرفی کرد، گفت: «بیش از ۹۰ درصد پرسنل قراردادهای یک یا دوماهه بستهاند و این حجم نیرو قرار است بیکار شوند.»
در پیامی دیگر از کیش آمده است: «بهخاطر شرایط اقتصادی، تعدیل نیرو انجام دادند و بیکار شدم.»
روایتها همچنین از افزایش قراردادهای کوتاهمدت، تعویق پرداخت حقوق و حتی پرداخت نصف دستمزد در برخی واحدها حکایت دارد.
یک مخاطب نیز از اعمال نفوذ و دخالت حکومت در تعطیلی کسبوکارها خبر داد: «ما چند نفر دندانپزشک هستیم و بهصورت قراردادی در کلینیک دولتی بودیم. به علت حمایت از انقلاب ملی، هم تهدید شدیم و هم اخراج شدیم و حقوقمان را از دیماه ندادند.»
گرانی و کمبود کالاهای اساسی
بسیاری از مخاطبان از کمبود کالاهای اساسی و جهش کمسابقه قیمتها، در بعضی موارد بهصورت روزانه و حتی ساعتی، خبر دادند.
در یکی از پیامها آمده است: «مرغ کیلویی ۳۱۸ هزار تومان و تخممرغ دانهای ۲۰ هزار تومان شده است.»
برخی شهروندان هم از «۱۰ برابر شدن قیمت مواد غذایی» و نبود اقلامی مانند پوشک، پنیر و سس مایونز در فروشگاهها انتقاد کردند.
افزایش شدید هزینه دارو نیز در پیامها برجسته است؛ از جمله بیماری که گفت قیمت داروی ۴ میلیون تومانیاش به ۴۲ میلیون تومان رسیده است.
قطع اینترنت و اختلال در کسبوکار
قطع و محدودیت بیسابقه اینترنت که ۵۰ روز از آن میگذرد، از نظر شهروندان بهعنوان عاملی مهم در تشدید بحران اقتصادی مطرح شده است.
مخاطبان از اتصال دشوار به اینترنت و هزینههای سنگین فیلترشکن از جمله «هر گیگابایت یک میلیون تومان» خبر دادند.
شهروندی از مشهد نوشت برای دسترسی به اینترنت مجبور است هر روز به دانشگاه مراجعه کند.
به گفته کاربران، این محدودیتها نهتنها ارتباطات، بلکه فعالیتهای شغلی و بازار را نیز مختل کرده است.
مخاطبان همچنین قطع اینترنت را به گفتوگوهای تهران و واشینگتن، احتمال امتیازدهی مقامهای جمهوری اسلامی در مذاکرات و پنهانسازی در این زمینه مرتبط میدانند.
پیامهای دریافتی در روزهای اخیر نشان میدهد پس از آتشبس، نهتنها بهبود محسوسی در وضعیت اقتصادی ایجاد نشده، بلکه فشار بر معیشت، اشتغال و دسترسی به خدمات پایه همچنان رو به افزایش است.
این در حالی است که مقامهای حکومت از جمله مسعود پزشکیان، رییس دولت، در سخنانی متفاوت با پیامهای شهروندان اعلام کرد: «سیستم خوب کار میکند و افزایش قیمت اتفاق نیفتاده است.»
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش وضعیت اینترنت در جهان، ۳۰ فروردین اعلام کرد قطع اینترنت در ایران از مرز ۱۲۰۰ ساعت فراتر رفته است.
نتبلاکس افزود: «در حالی که نشانهها از ناکامی مذاکرات صلح حکایت دارند، یکی از مهمترین عوامل برای مردم ایران، یعنی برقراری دوباره ارتباط با اینترنت جهانی، همچنان مورد غفلت قرار گرفته است.»
سعید فتاحی، مشاور کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران، یکشنبه ۳۰ فروردین گفت: «هزینههای درمان بهشدت افزایش یافته، قیمت دارو هر روز بیشتر میشود و خدماتی مانند دندانپزشکی عملا به کالایی لوکس برای بازنشستگان تبدیل شده است.»
او افزود: «بازنشستگان با وجود پرداخت حق بیمه و کسر هزینه بیمه تکمیلی، همچنان در دریافت خدمات درمانی با مشکل مواجه هستند و بخش قابلتوجهی از هزینههای دارو و درمان به جیب خالی آنها تحمیل میشود.»
فتاحی افزایش تعرفههای پزشکی، هزینههای آزمایشگاهی و پاراکلینیکی، قیمت تجهیزات و خدمات بیمارستانی و همچنین رشد مداوم نرخ دارو را از چالشهای اصلی این حوزه دانست و تاکید کرد در این شرایط، بسیاری از بازنشستگان ناچار میشوند درمان خود را به تعویق بیندازند یا از دریافت خدمات ضروری چشمپوشی کنند.
در روزهای اخیر، شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از افزایش چشمگیر قیمتها، کمبود و گرانی دارو، بیکاری، رکود، کاهش قدرت خرید و حتی «قسطی شدن غذا» خبر دادهاند.
به گفته آنان، تعطیلی کسبوکارهای اینترنتی و بلاتکلیفی در حوزه آموزش نیز بر نگرانیها در شرایط کنونی افزوده است.
یکی از مخاطبان در همین رابطه نوشت: «در یک هفته گذشته، تمامی محصولات غذایی در ایران حداقل ۵۰ درصد گران شدهاند. مردم دیگر توان خرید ضروریات زندگی را ندارند و بیکاری و فقر بیداد میکند.»
انتقاد از ناکارآمدی بیمه تکمیلی
فتاحی در ادامه سخنان خود گفت بازنشستهای که ۳۰ سال حق بیمه پرداخت کرده، امروز با خدمات درمانی ناکافی مواجه است؛ درحالی که اگر همان مبالغ را صرف خرید سکه طلا میکرد، اکنون رفاه بیشتری داشت و به خدمات درمانی سازمان تامین اجتماعی یا «بیمههای تحمیلی تکمیلی» وابسته نبود.
مشاور کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران افزود در بسیاری از کشورهای اروپایی و آسیایی، خدمات درمانی و رفاهی برای بازنشستگان رایگان است، اما در ایران، «حتی با کسر مبالغی تحت عنوان بیمه تکمیلی، حداقل خدمات درمانی نیز بهدرستی ارائه نمیشود».
او هشدار داد: «حقوق بازنشستگان متناسب با نرخ تورم و هزینههای واقعی زندگی افزایش نیافته و همین موضوع موجب شده شکاف عمیقی میان درآمد و هزینههای درمانی ایجاد شود.»
۲۴ فروردین، منابع آگاه به ایراناینترنشنال گفتند مقامهای بانک مرکزی جمهوری اسلامی به دولت هشدار دادهاند در صورت تداوم شرایط کنونی، نرخ تورم به ۱۸۰ درصد خواهد رسید و دو میلیون نفر به شمار بیکاران کشور اضافه خواهد شد.
ایلنا، خبرگزاری کار ایران، ۳۰ فروردین گزارش داد بر پایه قانون الزام تامین اجتماعی، تمامی هزینههای درمان باید رایگان باشد، اما در عمل بیمهشدگان مبالغ قابلتوجهی میپردازند و گاه برای پوشش هزینه درمان ناچار به استفاده از پسانداز خود میشوند.
ایلنا با اشاره به ارائه خدمات درمانی به شهروندان در مراکز خصوصی افزود: «مبلغی که آنها برای درمان در این مراکز پرداخت میکنند، اگر بیمه تکمیلی داشته باشند، گاهی با تاخیر چندماهه به حساب آنها واریز میشود و البته بیمه تکمیلی همه این هزینهها را هم پوشش نمیدهد.»
