روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد حمله پهپادی ماه گذشته جمهوری اسلامی به سفارت آمریکا در عربستان سعودی خسارتی بیش از آنچه پیشتر اعلام شده بود، بر جای گذاشته است. در سوی دیگر، سپاه پاسداران با انتشار بیانیهای حاضر به پذیرش مسئولیت این حمله نشد.
والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای پیشین و فعلی آمریکا نوشت یک پهپاد ایرانی ۱۳ اسفند ۱۴۰۴ از پدافند هوایی منطقه دیپلماتیک ریاض عبور کرد و سفارت ایالات متحده را هدف قرار داد.
بر اساس این گزارش، یک دقیقه بعد پهپاد دیگری از شکاف ایجادشده بهوسیله پهپاد نخست به مجموعه نفوذ کرد و منفجر شد.
منابع آگاه به والاستریت ژورنال گفتند در این عملیات شبانه، یکی از بخشهای حفاظتشده سفارت آمریکا در ریاض هدف قرار گرفت و در پی آن، سه طبقه از ساختمان بهشدت آسیب دید. این در حالی است که این بخش حفاظتشده، محل کار صدها نفر در طول روز بود.
آنها افزودند مقر سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) نیز در میان اهداف این حمله قرار داشت.
از زمان آغاز جنگ کنونی، جمهوری اسلامی علاوه بر حملات موشکی به اسرائیل و پایگاههای آمریکا در منطقه، ۱۳ کشور از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان، لبنان و جمهوری آذربایجان را هدف قرار داده است.
سپاه پاسداران: محکوم میکنیم، کار اسرائیل بود
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شنبه ۱۵ فروردین با انتشار بیانیهای در واکنش به گزارش والاستریت ژورنال، از پذیرش مسئولیت حمله به سفارت آمریکا در ریاض شانه خالی کرد.
سپاه این حمله را «محکوم» کرد و گفت این رویداد «مطلقا به نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ارتباطی نداشته» است.
سپاه پاسداران همچنین اسرائیل را به دست داشتن در این حمله متهم کرد و افزود: «کشورهای منطقه غرب آسیا ضروری است نسبت به فتنهانگیزی جریان آمریکایی-صهیونیستی برای بیثباتسازی و نابودسازی منطقه هوشیار شوند.»
این نخستین بار نیست که مقامها و نهادهای جمهوری اسلامی در جریان مناقشه کنونی از پذیرش مسئولیت اقدامات خود سر باز میزنند. پیشتر حکومت ایران حمله پهپادی به نخجوان در جمهوری آذربایجان را نیز به اسرائیل منتسب کرده بود.
جمهوری اسلامی همچنین مسئولیت شلیک موشک به سوی ترکیه را نپذیرفته است.
ابعاد حمله به سفارت آمریکا در ریاض
والاستریت ژورنال در ادامه نوشت در حالی که وزارت دفاع عربستان سعودی پیشتر اعلام کرده بود حمله پهپادی جمهوری اسلامی تنها به آتشسوزی محدود و خسارات جزیی انجامیده است، منابع آگاه گفتند ابعاد حادثه گستردهتر بوده و حریق حدود نیمروز ادامه داشته است.
به گفته یکی از افراد مطلع، بخشهایی از ساختمان سفارت آمریکا در ریاض بهگونهای آسیب دیده که دیگر قابل بازسازی نبوده است.
حمله به سفارت ساعت ۱:۳۰ بامداد رخ داد. مقامهای آمریکایی به والاستریت ژورنال گفتند اگر این حمله در ساعات کاری اتفاق میافتاد، میتوانست تلفات گستردهای در پی داشته باشد.
چند ساعت بعد در همان شب، پهپادهای بیشتری رهگیری شدند و بقایای آنها در نزدیکی یک مهدکودک سقوط کرد. گمان میرود یکی از این پهپادها محل اقامت عالیترین دیپلمات آمریکایی در عربستان سعودی را هدف گرفته بود؛ مکانی که تنها چند صد متر با سفارت فاصله دارد.
برنارد هادسون، رییس پیشین بخش ضدتروریسم سیا، که از تجربه قابل توجهی در امور کشورهای حوزه خلیج فارس برخوردار است، به والاستریت ژورنال گفت حمله پهپادی به سفارت آمریکا در ریاض نشان داد جمهوری اسلامی «میتوانست هر نقطهای از آن شهر را هدف قرار دهد».
حکومت ایران اغلب حملات خود را به کشورهای حوزه خلیج فارس با استناد به فعالیت پایگاههای نظامی ایالات متحده در منطقه توجیه میکند. این در حالی است که تاسیسات غیرنظامی مانند فرودگاهها و هتلها، از جمله اهداف حملات حکومت ایران بودهاند.
در این میان، امارات بیش از همه هدف حملات جمهوری اسلامی قرار گرفته و از زمان آغاز جنگ، حدود ۴۰۰ موشک و دو هزار پهپاد به سوی این کشور شلیک شده است.
به گزارش سایت «نشنالنیوز دسک»، وابسته به شبکه ایبیسی، شاهر عزانی، سخنگوی پیشین کنسولگری اسرائیل، در گفتوگویی با این رسانه تاکید کرد که ماهیت جنگ فراتر از یک درگیری منطقهای است و باید در چارچوب تهدیدات راهبردی [حکومت] ایران دیده شود.
«یک رژیم با دکترین عملیاتی مبتنی بر خصومت»
عزانی در این گفتوگو جمهوری اسلامی را «یک رژیم شیعه رادیکال با باورهای آخرالزمانی» توصیف کرد و گفت: «این رژیم ۴۷ سال است شعار مرگ بر آمریکا سر میدهد» و افزود: «این فقط شعار نیست؛ این یک دکترین عملیاتی است.»
او با اشاره به سوابق تاریخی، حملات گذشتهای را به ایران و حمایت این کشور از حزبالله نسبت داد و گفت: «در سال ۱۹۸۳ این رژیم جان ۲۴۱ تفنگدار دریایی آمریکا را گرفت». انفجار مقر نیروهای آمریکایی در بیروت رویدادی است که به آن اشاره شده است. عزانی همچنین گفت [حکومت] ایران در طول جنگ عراق نیز در کشته و زخمی شدن هزاران نیروی آمریکایی نقش داشته است.
جنگی «وجودی» برای آمریکا و اسرائیل
این دیپلمات پیشین، جنگ کنونی را «یک جنگ حیاتی و وجودی برای ایالات متحده، اسرائیل و جهان» توصیف کرد و گفت یکی از اهداف اصلی آن جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای است.
او تاکید کرد [حکومت] ایران «فقط چند هفته یا چند ماه» با دستیابی به سلاح هستهای فاصله داشته و هشدار داد که چنین رخدادی میتواند «نظم جهانی، قیمت نفت، منطقه و کل جهان» را تحت تاثیر قرار دهد.
فروپاشی تصویر «نفوذناپذیر» ایران
عزانی در ادامه با اشاره به حملات پیشین اسرائیل گفت که عملیات نظامی در ژوئن ۲۰۲۵ «تصویر نفوذناپذیر [حکومت] ایران را در هم شکست.» به گفته او، [حکومت] ایران پیش از آن «تقریباً شکستناپذیر به نظر میرسید»، اما پس از جنگ [۱۲ روزه] «مشخص شد که این یک ببر کاغذی است که نهتنها با جهان، بلکه با مردم خودش نیز درگیر است.»
هدف حملات: تضعیف توان نظامی و شبکههای منطقهای
او هدف حملات جاری را «فلج کردن توان نظامی [حکومت] ایران برای آسیبرسانی» و «قطع ارتباط آن با شبکههای وابسته به سازمانهای تروریستی در منطقه و جهان» عنوان کرد.
عزانی در این زمینه به لبنان اشاره کرد و گفت: «جمهوری اسلامی با استفاده از حزبالله این کشور را در چنگ خود گرفته و مانع از اعمال حاکمیت مستقل لبنان شده است.» او افزود: «اکنون کاملاً روشن شده که حزبالله برای [حکومت] ایران و در جهت حفاظت از این رژیم عمل میکند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که جنگ میان حکومت ایران، آمریکا و اسرائیل همچنان ادامه دارد و چشمانداز پایان آن با ابهامات جدی همراه است.
به نوشته نیویورکپست همزمان با ادامه جنگ حکومت ایران و آمریکا، برخی تحلیلگران معتقدند مجموعهای از تحولات سیاسی، نظامی و اجتماعی، شرایط را برای تغییر رژیم در ایران فراهم کرده است.
در این یادداشت نویسنده به اظهارات اخیر دونالد ترامپ اشاره کرد که گفته بود «تغییر رژیم رخ داده است» - اظهاراتی که با واکنش انتقادی برخی ناظران روبهرو شد. با این حال، نویسنده استدلال میکند که منتقدان تعریف محدودی از تغییر رژیم دارند و آن را صرفاً به مداخله مستقیم نظامی یا تغییر فوری ساختار قدرت تقلیل میدهند.
این تحلیل تاکید میکند که جمهوری اسلامی بهعنوان یک «نظام انقلابی» بر سه ستون ایدئولوژی، شبکههای وفاداری و دستگاه سرکوب استوار است و تضعیف همزمان این سه مؤلفه، میتواند به فروپاشی تدریجی آن منجر شود.
طبق این تحلیل، نشانههای این فرسایش پیش از آغاز عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل نیز وجود داشته است؛ از کاهش نفوذ منطقهای و آشکار شدن ضعفهای دفاعی گرفته تا بحران اقتصادی ناشی از تحریمها و موجهای متوالی اعتراضات داخلی، از جمله خیزش دی ماه ۱۴۰۴.
در این میان، نویسنده انتخاب مجتبی خامنهای بهعنوان جانشین رهبر جمهوری اسلامی را نشانهای از بحران مشروعیت درون ساختار قدرت میداند؛ اقدامی که به گفته او با اصول بنیادین نظام، که نفی حکومت موروثی بود، در تضاد است. همچنین، عدم شکلگیری حمایت گسترده منطقهای از حکومت ایران و افزایش هماهنگی برخی کشورهای عربی با آمریکا علیه جمهوری اسلامی، بهعنوان نشانهای از انزوای فزاینده تهران مطرح شده است.
در بخش دیگری از این تحلیل آمده است که حملات نظامی آمریکا و اسرائیل، اگرچه آغازگر این روند نبوده، اما موجب تسریع تضعیف ساختار فرماندهی و توان نظامی سپاه پاسداران شده است. با این حال، نویسنده تاکید میکند که این نهاد همچنان توان واکنش دارد، هرچند دیگر قادر به اعمال سلطه کامل پیشین نیست.
این تحلیل همچنین به نقش جامعه ایران اشاره کرده و آن را «جبههای تعیینکننده» در تحولات آینده توصیف میکند. به باور نویسنده، در صورت بروز نشانههای ضعف جدی در حاکمیت، اعتراضات مردمی میتواند به عامل شتابدهنده تغییر تبدیل شود.
در عین حال، تاکید شده که فشار نظامی بهتنهایی کافی نیست و ایالات متحده باید مسیرهای مالی باقیمانده جمهوری اسلامی، از جمله شبکههای مالی غیررسمی، را نیز هدف قرار دهد.
نویسنده در پایان هشدار میدهد که فرصت موجود محدود است و فشار فعلی باید به اندازهای ادامه یابد که هرگونه خیزش مردمی آینده، بازگشتناپذیر شود.
