هاکان فیدان: تنها موضوع گفتوگوهای ریاض جلوگیری از حملات حکومت ایران به کشورهای منطقه بود
هاکان فیدان وزیر خارجه ترکیه در یک کنفرانس خبری مشترک با همتای قطری خود در دوحه گفت:« بهمنظور نشان دادن همبستگی خود با قطر، امروز به همراه هیئت خود در این کشور حضور داریم. در حالی قطریها بار دیگر در حال میانجیگری بودند، هدف حملهای قرار گرفتند که به هیچوجه شایسته آن نبودند و این حمله همچنان ادامه دارد.»
او افزود: «ما حملاتی را که جان غیرنظامیان را نادیده میگیرد و زیرساختهای غیرنظامی را هدف قرار میدهد، محکوم و نکوهش میکنیم. اینگونه حملات هرگز و تحت هیچ شرایطی قابل توجیه نیستند. ترکیه همواره در کنار ملت برادر قطر ایستاده و همچنان در کنار قطر خواهد ماند.»
وزیر خارجه ترکیه گفت: «در جریان نشست روز گذشته در عربستان سعودی، ما با شدیدترین لحن ممکن تأکید کردیم که در همبستگی کامل با کشورهای برادری هستیم که هدف این حملات قرار گرفتهاند. همچنین در رایزنیهای خود در ریاض توافق کردیم که برای تحقق اهدافی چون توقف فوری حملات و برقراری آتشبس، جلوگیری از گسترش درگیریها و حل بحران از طریق روشهای دیپلماتیک، تلاشهای مشترکی انجام دهیم.»
وزیر خارجه ترکیه تاکید کرد: «باید بهصراحت اشاره کرد که طرف اصلی مسئول این جنگ که منطقه ما را به بحرانی بیسابقه کشانده، اسرائیل است.»
فیدان گفت: «کشورهای منطقه با این اقدامات، بنیانهای ثبات منطقهای را هدف قرار میدهند و کیفیت این اقدامات غیرقابل قبول است. بنابراین این رویکرد نه برای ایران کارآمد است و نه برای سایر کشورها. همانطور که حملات به ایران اشتباه است، حملات ایران به دیگر کشورهای منطقه نیز نادرست است.»
او ادامه داد: «ما بهروشنی به همتایان ایرانی خود در تمامی سطوح ارتباطی اعلام میکنیم که این حملات، که ممکن است باعث ایجاد شکافهای دائمی و سختجبران میان کشورهای منطقه شود، باید فوراً متوقف شوند و همچنین هرگونه تنشزایی باید متوقف شود.»
وزیر خارجه ترکیه همچنین گفت: «موضع ما در مواجهه با این بحران کاملا روشن است. ما همه اقدامات هدفمند علیه جغرافیای منطقه را رد میکنیم و بر این باوریم که تلاشهای اسرائیل برای پاک کردن جنایات خود و اجرای سیاستهای اشغالگرانه توسعهطلبانه تحت پوشش این بحران منطقهای هرگز نباید پذیرفته شود.»
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف ایران در روزهای پایانی سال ۱۴۰۴، از حضور نیروهای امنیتی، برپایی ایستهای بازرسی و شنیده شدن صدای انفجار در نقاط گوناگون کشور حکایت دارند.
یکی از مخاطبان پنجشنبه ۲۸ اسفند خبر داد نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی با ماشینهای سرکوب مشکی از سه روز گذشته در مدرسه دخترانه ابوعلی سینا در غرب تهران مستقر شدهاند.
او نشانی دقیق این مدرسه را چهارراه خسرو جنوبی، روبهروی دانشکده نفت عنوان کرد.
در پیام دیگری آمده است کلانتری فاز ۱۱ پردیس تهران در ابتدای بلوار ابتکار تخلیه شده و نیروهای حکومت به یک پارکینگ عمومی در همان منطقه منتقل شدهاند و اکنون در یک کیوسک حضور دارند.
او افزود روبهروی محل سابق کلانتری، یک پایگاه بسیج قرار دارد که تابلوهای آن برداشته شدهاند، اما نیروها همچنان با تجهیزات در آن مستقر هستند.
به گفته این شهروند، در پشت این پایگاه نیز یک مجموعه ورزشی واقع شده که داخل آن تجهیزات سرکوب نگهداری میشود.
مخاطب دیگری از تهران خبر داد از ۲۸ اسفند، زیر پلی در مقابل ایرانمال یک ایست بازرسی برپا شده است.
بر اساس گزارشها، نیروهای سپاه پاسداران در خیابان دکتر قریب، مقابل بیمارستان خمینی، طی دو شب اخیر ایست بازرسی برقرار کردهاند.
در اتوبان باقری (شمال) زیر پل زینالدین، بلوار کاشانی جنب مسجد رضا و مسجد امام علی منطقه شهران پس از فلکه دوم نیز ایست بازرسی به چشم میخورد.
همچنین نیروها و خودروهای موسوم به «ضد شورش» زیر پل حافظ مستقر شدهاند.
در روزهای اخیر گزارشهای متعددی درباره استقرار نیروهای سرکوب و مقامهای جمهوری اسلامی در مدارس، مساجد، ورزشگاهها و مراکز درمانی منتشر شده است.
ناظران بر این باورند که حکومت ایران پس از آنکه در حملات آمریکا و اسرائیل بخش بزرگی از توان تهاجمی و دفاعی خود را از دست داده، اکنون در پی استفاده از غیرنظامیان بهعنوان سپر انسانی است.
پیامهای بسیاری نیز از سایر نقاط ایران به دست ایراناینترنشنال رسیده است.
خرمآباد (استان لرستان): نیروهای جمهوری اسلامی بر سر مزار جاویدنامان حضور یافتهاند و میکوشند افرادی را که برای گرامیداشت یاد آنان در آخرین پنجشنبه سال راهی این محل شدهاند، شناسایی کنند.
شیراز (استان فارس): زیر پل چهارراه زندان، حدود ۵ نیرو با فاصله کم از یکدیگر در یک خط مستقر شدهاند.
به گفته شهروندی دیگر، ورودی شهر از سمت جاده بوشهر ایست بازرسی در زیر پل برقرار شده است.
کیش (استان هرمزگان): نیروهای انتظامی ظاهر خودروهای خود را تغییر داده و بدون چراغ گردان در سطح شهر تردد میکنند.
بهبهان (استان خوزستان): در ورودی شهر، محدوده «دانشگاه خاتمالانبیا»، ایست بازرسی سنگین برپا شده است.
شهرقدس (استان تهران): در مسیر ورودی از کمربندی شهریار، مقابل امامزاده «حضرتین»، ایست بازرسی بسیج برقرار است و نیروهای سرکوب داخل امامزاده مستقر شدهاند.
جاده خوی به ماکو (آذربایجان غربی): نیروهای سپاه پاسداران در ورودی شهر قرهضیاالدین ایست بازرسی برقرار کردهاند.
ارومیه (آذربایجان غربی): ابتدای جاده سرو، کنار دانشگاه، ایست بازرسی مستقر شده است.
گلسار (استان البرز): در ورودی گلسار در جاده قدیم قزوین-کرج و همچنین اتوبان قزوین-کرج بعد از هشتگرد، ایستهای بازرسی شبانه از ساعت ۲۰ تا ۲۱ برپا هستند.
هشتگرد (استان البرز): ایست بازرسی بین دو نقطه جابهجا میشود؛ روزها در میدان ولیعصر (ورودی بلوار کارگر) و شبها در بلوار مصلی.
بهشت سکینه کرج (استان البرز): در پنجشنبه پایانی سال، حضور نیروهای امنیتی بسیار گسترده بود. از ابتدای اتوبان تا ورودی آرامستان و مقابل در اصلی، ایستهای بازرسی در سه نقطه مستقر شده بودند.
حتی در کنار سه دستفروش گل در مسیر نیز افرادی با لباس شخصی و سلاح کمری دیده میشدند.
همچنین بر بام ساختمان سرویس بهداشتی نزدیک زمین بازی کودکان، فردی سیاهپوش با صورت پوشیده مستقر بود که بهنظر میرسید نقش تکتیرانداز داشته باشد.
کرمانشاه (استان کرمانشاه): در بلوار طاقبستان (محدوده گروه طالبی و فرهنگیان فاز ۲) ایستهای بازرسی متعدد و مسلح برپا شدهاند.
رشت (استان گیلان): در ورودیهای شهر ایست بازرسی شبانه برقرار است.
در داخل شهر نیز در میدانهای معلم، مادر، رازی و توحید گلسار، حضور نیروهای لباسشخصی گزارش شده است.
ادامه حملات به نقاط مختلف ایران
اسرائیل در روزهای اخیر کوشیده است با هدف قرار دادن مقرهای نظامی و انتظامی و ایستهای بازرسی در سطح شهرها، توان سرکوب جمهوری اسلامی را تضعیف کند.
کمال پنحاسی، سخنگوی فارسیزبان ارتش اسرائیل، ۲۷ اسفند با انتشار یک پیام ویدیویی تاکید کرد حملات این کشور به ایستهای بازرسی بسیج در ایران ادامه خواهد یافت.
او خطاب به نیروهای سرکوب گفت: «هیچ نقطه اختفایی برای شما پناهگاه نخواهد بود. سوءاستفاده شرمآور شما از شهروندان ایران بهعنوان سپر انسانی تضمینی برای امنیت شما نیست.»
شماری از مخاطبان ایراناینترنشنال نیز در پیامهایی، مشاهدات خود را از حملات امروز در مناطق مختلف کشور گزارش کردند.
قشم (استان هرمزگان): ساعت ۱۵:۰۰ دو انفجار پیاپی در جزیره قشم شنیده شد.
تهران: ساعت ۰۸:۳۰ صبح در تهرانپارس و ساعت ۰۹:۴۰صبح در غرب تهران صدای انفجار به گوش رسید.
اهواز (استان خوزستان): ساعت ۰۵:۳۰ و ۰۶:۳۰ انفجارهایی در محدوده گلستان رخ داد.
ساری (استان مازندران): ساعت ۰۵:۰۰ صدای انفجار به گوش رسید.
فومن (استان گیلان): ساعت ۰۵:۰۰ صدای انفجار شنیده شد.
حوالی بندرعباس (استان هرمزگان): یکی از مخاطبان از شنیده شدن صدای انفجار در روستای شهرو در صبح پنجشنبه خبر داد.
در بیستمین روز نبرد مشترک ایالات متحده و اسرائیل با جمهوری اسلامی، تحلیلگران ارشد بینالمللی از تشدید بیثباتی داخلی در تهران و بررسی جدی گزینههای عملیاتی برای بازگشایی تنگه هرمز خبر میدهند.
گرگ رومان، مدیر اجرایی اندیشکده «انجمن خاورمیانه»، در گفتوگو با برنامه «واشینگتن واچ» به تشریح آخرین وضعیت میدانی در خاک ایران و راهکارهای پنتاگون برای مقابله با مسدودسازی تنگه هرمز پرداخت.
او در این مصاحبه تاکید کرد که از آغاز عملیات «خشم حماسی»، آرایش سیاسی و نظامی در تهران بهکلی تغییر کرده است.
رومان با اشاره به حذف فیزیکی بیش از ۴۰ مقام ارشد نظامی و امنیتی، خاطرنشان کرد که «نیمکت ذخیره» جمهوری اسلامی برای جایگزینی نیروهای وفادار و ایدئولوژیک، اکنون بسیار خالیتر از گذشته است.
گزارشهای میدانی حاکی از آن است که نیروهای میانی، از جمله فرماندهان استانی و اعضای بسیج، برای حفظ بقای خود به تاکتیکهای پنهانکاری روی آوردهاند.
استفاده از لباس شخصی و خودروهای غیرنظامی به جای گشتهای رسمی، نشاندهنده هراس جدی از شورشهای احتمالی و حملات هدفمند است.
همچنین، نشانههایی از تمایل مقامها در بخشهای غیرنظامی مانند وزارتخانههای نفت و کشاورزی برای جدایی از بدنه قدرت و همکاری با نیروهای بینالمللی دیده میشود.
پنج گزینه روی میز برای بازگشایی تنگه هرمز
با توجه به تلاطم در بازار جهانی انرژی و جهش بیسابقه قیمت نفت، رومان پنج راهبرد کلیدی را که در اسناد اخیر ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) و نیروی دریایی آمریکا برای شکستن بنبست تنگه هرمز تدوین شده، تشریح کرد:
نخست، حمایت همهجانبه از قیامهای داخلی با تمرکز ویژه بر استانهای عربنشین و مناطق پیرامونی تنگه هرمز که دههها تحت فشارهای ساختاری بودهاند.
این مناطق میتوانند به عنوان نقاط فشار استراتژیک علیه سپاه پاسداران عمل کنند.
دوم ، قرا گرفتن استفاده از اهرم فشار علیه چین در دستور کار ؛ چرا که تا زمانی که پکن فشار دیپلماتیک و اقتصادی ناشی از اختلال در تامین انرژی را حس نکند، انگیزهای برای واداشتن تهران به عقبنشینی نخواهد داشت.
سوم، فعالسازی فوری مسیرهای جایگزین زمینی برای انتقال نفت؛ چنین کاری اجازه میدهد تا با بهرهگیری از مسیرهای غربی و انتقال سوخت از طریق خاک عراق به سمت ترکیه و دریای سرخ، خلیج فارس بهطور کامل دور زده شود.
چهارم، اعمال مجازاتهای مستقیم و هدفمند علیه عاملان انسداد؛ این اقدام شامل هدف قرار دادن مستقیم آن دسته از مقامها و فرماندهانی میشود که مسئولیت عملیاتی بستن تنگه هرمز را بر عهده دارند.
در نهایت، اجرای عملیات گسترده اسکورت با بازگشت به الگوهای تاریخی موفق، مشابه عملیات «آخوندک» (Praying Mantis) در پایان جنگ ایران و عراق، برای تضمین امنیت تردد کشتیهای تجاری و ثبات در بازارهای جهانی پیشبینی شده است.
اگرچه برخی ناظران امیدوار به پایان سریع درگیریها هستند، اما مدیر اجرایی اندیشکده انجمن خاورمیانه پیشبینی میکند که جنگ تمامعیار ممکن است هفتهها طول بکشد.
به گفته او، حتی پس از فروکش کردن نبردهای سنگین، احتمالا دورهای طولانی از عملیاتهای با شدت کم، مشابه دوران منطقه پرواز ممنوع در عراق، برای ماهها ادامه خواهد داشت تا ثبات کامل به منطقه بازگردد.
ارتش اسرائیل روز پنجشنبه اعلام کرد نیروی هوایی این کشور شامگاه چهارشنبه مجموعهای از زیرساختهای اصلی نیروی دریایی جمهوری اسلامی در دریای خزر را هدف قرار داد.
اهداف شامل شناورهای نظامی، موشکانداز و قایقهای گشتی بود.
به گفته ارتش اسرائیل، در این حملات همچنین یک مقر فرماندهی مرکزی نیروی دریایی جمهوری اسلامی و یک زیرساخت اصلی تعمیر شناورها هدف قرار گرفت.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از مشاوران خود خواسته است تا گزینههای موثری را برای برقراری دوباره جریان آزاد انرژی از تنگه هرمز ارائه دهند. در این میان، یگان سیویکم تفنگداران دریایی آمریکا به عنوان اصلیترین ابزار نظامی، مطرح شده است.
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی به بررسی راهکارهای عملیاتی برای رفع انسداد تنگه هرمز پرداخت.
در حالی که صعود قیمت بنزین فشارهای سیاسی را بر واشینگتن دوچندان کرده، ترامپ در پی راهی برای برقراری دوباره جریان آزاد انرژی در این آبراه کلیدی است.
در این میان، یگان سیویکم تفنگداران دریایی آمریکا به عنوان اصلیترین ابزار نظامی مطرح شده است.
این نیرو که یک واحد واکنش سریع ۲۲۰۰ نفره است، طبق گزارش این روزنامه، سوار بر ناو «یواساس تریپولی» از ژاپن راهی خاورمیانه شده و انتظار میرود تا هفته آینده به منطقه برسد.
استراتژی تصرف جزایر؛ چگونه نیروی دریایی آمریکا میتواند تنگه هرمز را باز کند؟
طبق تحلیل والاستریت ژورنال، یکی از گزینههای استراتژیک، تصرف یک یا چند جزیره در نزدیکی سواحل جنوبی ایران است.
مقامهای فعلی و سابق آمریکایی به این روزنامه گفتند که واشینگتن میتواند از این جزایر به عنوان اهرم فشار در مذاکرات یا پایگاههایی برای مقابله با حملات به کشتیهای تجاری استفاده کند.
یگان واکنش سریع سیویکم تفنگداران که از چهار عنصر اصلی رزمی (زمینی، هوایی، فرماندهی و لجستیک) تشکیل شده، تخصص ویژهای در انجام حملات برقآسا از دریا و هوا دارد.
بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند و ژاپن در بیانیهای مشترک در مورد تنگه هرمز، حملات جمهوری اسلامی به کشتیهای تجاری در خلیجفارس را با شدیدترین لحن محکوم کردند.
رهبران این کشورها در بیانیهای مشترک خواستار «تعلیق فوری و جامع حملات به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله تأسیسات نفت و گاز» شدند و افزودند: «ما آمادگی خود را برای مشارکت در تلاشهای مناسب بهمنظور تضمین عبور امن از تنگه هرمز اعلام میکنیم.»
آنان نوشتند: «ما همچنین اقدامات دیگری برای تثبیت بازارهای انرژی انجام خواهیم داد، از جمله همکاری با برخی کشورهای تولیدکننده برای افزایش تولید.»
در بیانیه این کشورها آمده است: «آزادی کشتیرانی یکی از اصول بنیادین حقوق بینالملل است، از جمله بر اساس سازمان ملل متحد و کنوانسیون حقوق دریاهای آن. پیامدهای اقدامات ایران بر مردم در سراسر جهان، بهویژه آسیبپذیرترین اقشار، تأثیر خواهد گذاشت.»
آنان افزودند: «در چارچوب قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت، تأکید میکنیم که چنین مداخلهای در کشتیرانی بینالمللی و اختلال در زنجیرههای تأمین جهانی انرژی، تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی محسوب میشود. در این راستا، خواستار تعلیق فوری و جامع حملات به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله تأسیسات نفت و گاز، هستیم.»
کشورهای پیشرو در اروپا، به همراه ژاپن، در شرایطی برای تثبیت بازارهای انرژی اقدام خواهند کرد و به «تلاشهای مناسب» برای بازگشایی گلوگاه نفتی خلیج فارس خواهند پیوست که حملات تلافیجویانه به تأسیسات انرژی، جنگ آمریکا-اسرائیل علیه ایران را بهطور چشمگیری تشدید کرد.
پس از آنکه شرکت نفت دولتی قطر، قطرانرژی، از «آسیب گسترده» ناشی از حملات موشکی ایران به شهر صنعتی راس لفان خبر داد، اقتصادهای بزرگ در تلاشند تا اثر افزایش سرسامآور قیمت نفت را مهار کنند.
این حملات در پاسخ به بمباران میدان گازی اصلی ایران از سوی اسرائیل انجام شد.
