بلومبرگ: سقوط تاریخی ریال، اعتراضها را در پایتخت ایران شعله ور کرد
وبسایت بلومبرگ در گزارشی نوشت که سقوط تاریخی ارزش پول ملی ایران که موجب افزایش قیمت مواد غذایی و تشدید بحران اقتصادی شد، تهران را با موجی از اعتراضها مواجه کرد.
به نوشته بلومبرگ، هر چند صداوسیمای دولتی ایران اعتراضات روز دوشنبه را محدود توصیف کرد، با این حال گزارشهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی حاکی از آن بود که دامنه اعتراضها گستردهتر بوده و شماری از مغازهداران فروشگاههای خود را بستهاند.
این ناآرامیها پس از آن رخ داد که ریال روز یکشنبه در بازار غیررسمی به نرخ تاریخی یک میلیون و ۴۵۰ هزار در برابر دلار سقوط کرد و سپس تا بعدازظهر دوشنبه تا حدود یک میلیون و ۳۸۰ هزار در برابر دلار اندکی بهبود یافت. این وضعیت زنگ خطر احتمال بروز بحرانی سراسری را به صدا درآورده.
هرچند اعتراضهای تهران هنوز از نظر گستره و شدت محدود است، اما فشار تورم فزاینده و افزایش هزینههای زندگی بر میلیونها ایرانی را برجسته میکند.
امیرحسین زارع، عضو تیم ملی کشتی آزاد ایران و قهرمان کشتی جهان، با انتشار تصویری در اینستاگرام از نشستن یکی از معترضان در برابر نیروهای سرکوب در اعتراضات هشتم دی ۱۴۰۴ تهران نوشت: «جواب ایستادگی و اتحاد مردم در دوران جنگ، نباید اینچنین میبود. مگر وطن به مادر تشبیه نمیشد...»
تصویر یکی از معترضان در تهران که در مقابل ماموران موتورسوار سرکوبگر حکومت روی زمین نشست، با بازتاب گسترده در رسانههای اجتماعی ایرانیان مواجه شد.
در این صحنه، فرد معترض همزمان با هجوم ماموران حکومت برای سرکوب بازاریان معترض، روی زمین نشست و کاپشن خود را روی سرش کشید.
پس از اعتصاب روز یکشنبه، بازاریان تهران در اصناف مختلف روز دوشنبه نیز تجمعات و راهپیمایی اعتراضی تشکیل داده و شعارهایی از جمله «مرگ بر دیکتاتور» و «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» فریاد زدند.
ماموران حکومت برای سرکوب به سمت بازاریان و معترضان گاز اشکآور پرتاب کردند.
روزنامه وال استریت ژورنال با انتشار مقالهای نوشت که اعتراضها به سقوط ارزش پول ایران با گسترش در نقاط مختلف کشور شدت گرفت و فشار را بر دولتی افزایش داد که پیشتر نیز با بحران اقتصادی و تضعیف توان دفاعی پس از جنگ با اسرائیل دستبهگریبان بود.
در ادامه این مقاله به گسترش اعتراضها در سراسر پایتخت و همچنین در دیگر نقاط کشور اشاره شده و آمده که در جزیره قشم معترضان شبانه شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند و رانندگان با بوق زدن از آنها حمایت کردند.
به نوشته وال استریت ژورنال این اعتراضها بهویژه از آن جهت قابل توجه است که حکومت در ماههای اخیر سرکوب گستردهای علیه مخالفان به راه انداخته و بیشترین شمار اعدامها را با هدف جلوگیری از خیزش فراگیر مردمی اجرا کرده است.
وزارت امور خارجه آمریکا در صفحه فارسی خود در شبکه ایکس نوشت: «با کاهش ارزش پول ایران به پایینترین سطح تاریخی خود در برابر دلار آمریکا، صدها تن از مردم در بازار بزرگ تهران تجمع کردند تا به وخامت شرایط اقتصادی اعتراض کنند.»
در این پست نوشته شده است: «با وجود خشونت و حضور سنگین نیروهای امنیتی، ایرانیان شجاع همچنان صدایشان را بلند کرده و اعتراض چشمگیری از خود نشان میدهند.»
وزارت امور خارجه آمریکا تاکید کرده است: «رژیم جمهوری اسلامی باید به حقوق بنیادین مردم ایران احترام بگذارد و به خواستههای مشروع آنان پاسخ دهد، نه اینکه صدای آنان را خاموش کند. ایالات متحده آمریکا از تلاش مردم ایران برای شنیده شدن صدایشان حمایت میکند.»
وزارت امور خارجه آمریکا، در این صفحه چند پست دیگر نیز منتشر کرده و از جمله به گسترش اعتراضات به شهرهای مختلف ایران اشاره کرده و افزوده است: «اعتراضات به شهرهای سراسر ایران گسترش یافت، از جمله همدان، مشهد، اصفهان، زنجان و ملارد، این حضور نشان از شجاعت چشمگیر ایرانیانی دارد که از مشکلات ایجاد شده توسط سیاستهای شکستخورده و سوءمدیریت اقتصادی رژیم جمهوری اسلامی خسته شدهاند. ایالات متحده شجاعت آنان را میستاید و در کنار همه کسانی که خواستار کرامت و آیندهای بهتر هستند، ایستاده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد ایالات متحده به منطقهای در ونزوئلا که به گفته او محل بارگیری قایقهای حامل مواد مخدر بوده، حمله کرده است؛ اقدامی که نخستین عملیات شناختهشده آمریکا در خاک ونزوئلا از زمان تشدید فشارها علیه دولت نیکلاس مادورو بهشمار میرود.
ترامپ دوشنبه هشت دی در فلوریدا گفت: «یک انفجار بزرگ در منطقه اسکلهای رخ داد که قایقهای مواد مخدر از آنجا بارگیری میشدند. ما همه قایقها را زدیم و بعد خود منطقه را هم هدف قرار دادیم. آن محل دیگر وجود ندارد.»
او در پاسخ به این پرسش که آیا سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، در این عملیات نقش داشته یا نه، گفت: «نمیخواهم این را بگویم. دقیقا میدانم چه کسی این کار را کرده، اما نمیخواهم نام ببرم.»
ترامپ پیشتر گفته بود که به سیا مجوز اجرای عملیاتهای مخفیانه در ونزوئلا را داده است.
او هفته گذشته نیز در یک برنامه رادیویی بهطور مبهم از حمله آمریکا به یک «تاسیسات بزرگ» در این کشور سخن گفته بود؛ اظهاراتی که تا کنون از سوی نهادهای امنیتی آمریکا توضیح داده نشده است.
سازمان سیا، کاخ سفید و وزارت جنگ آمریکا از اظهار نظر درباره این موضوع خودداری کردهاند.
دولت ونزوئلا تاکنون واکنشی رسمی به اظهارات ترامپ نشان نداده و گزارش مستقلی از داخل این کشور درباره چنین حملهای منتشر نشده است.
در همین حال، شرکت «پریمازول»، یک کارخانه شیمیایی در ایالت زولیا که شب کریسمس دچار آتشسوزی شد، شایعات منتشرشده در شبکههای اجتماعی مبنی بر ارتباط این حادثه با اظهارات ترامپ را رد کرده است.
این شرکت اعلام کرد آتشسوزی بهسرعت مهار شده و علت آن در دست بررسی است.
با این حال، شماری از ساکنان محلی به رویترز گفتهاند صدای انفجار را شنیدهاند، شعلههای آتش را دیدهاند و بوی کلر در منطقه احساس شده است.
فشار ترامپ بر حکومت مادورو
ترامپ اول دی کنارهگیری نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، از قدرت را «تصمیمی هوشمندانه» خواند و هشدار داد که او بیش از این نمیتواند از خود سرسختی نشان دهد.
او در جمع خبرنگاران در فلوریدا در پاسخ به این سوال که آیا هدف او واداشتن مادورو به ترک قدرت است، گفت: «خب، فکر میکنم احتمالا همینطور باشد… این به خودش بستگی دارد که چه میخواهد بکند. فکر میکنم عاقلانه است که این کار را انجام دهد. اما باز هم خواهیم دید.»
کارزار فشار ترامپ علیه مادورو شامل افزایش حضور نظامی ایالات متحده در منطقه و انجام حملات نظامی به شناورهایی بوده که به گفته واشینگتن در اقیانوس آرام و دریای کارائیب در نزدیکی این کشور آمریکای جنوبی به قاچاق مواد مخدر مشغول بودهاند.
روزنامه نیویورک تایمز در مقاله ای که دوشنبه منتشر کرد، نوشت که تورم بالا و فروپاشی ارزش پول سرمایه ایرانیان را کمتر و کمتر کرده است و رهبران این کشور را به چالش کشیده است.
این روزنامه به راهپیمایی اعتراضی روز دوشنبه اشاره کرده و نوشته که افت شدید ارزش پول ملی بازار را دچار آشفتگی کرده است.
به نوشته نیویورک تایمز، ایران از سال ۲۰۱۷ تاکنون موجهای پیاپی اعتراض را تجربه کرده است که از مشکلات اقتصادی، خشکسالی و نارضایتیهای دیگر تغذیه میشود. هنوز مشخص نیست که این تجمعهای تازه به شهرهای بیشتری کشیده شود.
در ادامه مقاله آمده است، ویدیوهایی که روز دوشنبه در اینترنت منتشر شد، نشان میدهد نیروهای امنیتی برای متفرق کردن برخی اعتراضها در تهران و دستکم دو شهر دیگر گاز اشکآور شلیک کردند.
