جلسه غیرعلنی مجلس شورای اسلامی با حضور مسعود پزشکیان و اعضای هیات دولت چهاردهم با محور گرانیها، مشکلات اقتصاد، معیشت، هزینههای بالای دولت و طرح استیضاح وزیران راه و شهرسازی، نیرو و تعاون، کار و رفاه اجتماعی برگزار شد.
صبح سهشنبه ۱۸ شهریور، جلسه غیرعلنی مجلس با حضور پزشکیان، جمعی از وزیران کابینه او، رییس بانک مرکزی و رییس سازمان برنامه و بودجه برگزار شد.
پس از این جلسه، علی نیکزاد، نایب رییس مجلس، از تعطیلی ۱۸ روزه مجلس شورای اسلامی خبر داد و گفت موضوعات مربوط به بودجه و کمبود انرژی در نشست غیرعلنی مجلس و دولت بررسی شد.
بر اساس گزارشها، پزشکیان در این نشست، درباره اجرای برنامه هفتم و بررسی مسائل اقتصادی کشور در صحن مجلس گزارش داد.
چندین نماینده نیز در گفتوگو با رسانهها بر تمرکز جلسه بر موضوع «اقتصاد و معیشت» تاکید کردند.
یعقوب رضازاده، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، به خبرگزاری ایسنا گفت در این جلسه مطرح شد که بودجههای اختصاصیافته به استانها باید صرف «حل مشکلات اشتغال و معیشت مردم» شود.
با این حال مصطفی پوردهقان، نماینده مردم اردکان در مجلس، به تابناک گفت: «این جلسه به اسم غیرعلنی بود اما حتی ارزش علنی بودن هم نداشت. یکسری مطالب و صحبتهای کلیشهای مطرح شد. همه سوال کردیم که چرا وضعیت اینطور است اما هیچ خروجیای در این جلسه احصاء نشد.»
به گفته پوردهقان، موضوع این جلسه در واقع «بحث ناترازیهای بودجهای کشور» بود و سوالاتی مانند این از دولت پرسیده شد که: «چرا این حجم از نهادهایی که پاسخگو نیستند، پول میگیرند؟»
به گفته او، پزشکیان و کابینه او طرح یا راهکاری در برابر این سوال نداشتند.
این نماینده افزود: «به رییس مجلس اعلام کردیم اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، حتما وضعیت کشور نامناسبتر خواهد شد.»
پس از نشستی حدود دو ساعت و نیمه، جلسه مجلس بهصورت علنی ادامه یافت.
امیرحافظ سلیمانی، در گفتوگو با خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، گفت رای صادر شده از سوی دادگاه کیفری یک تهران مبنی بر «قصاص نفس»، با توجه به مستندات و شواهد موجود، در دیوان عالی کشور تایید شد.
سلیمانی اضافه کرد که بهمن فرزانه، تا پیش از فصل پاییز اعدام خواهد شد.
علی القاصیمهر، رئیس دادگستری استان تهران هستم مرداد از صدور حکم اعدام برای متهم به قتل حسیننژاد از سوی شعبه ویژه دادگاه کیفری یک استان تهران خبر داد و گفت که رای صادر شده تا ۲۰ روز قابل فرجامخواهی است.
در هفتم مرداد نیز خواهر حسیننژاد گفت تاکید متهم به قتل که مدام تکرار میکند «خدا مرا سر راه الهه حسیننژاد قرار داده بود و بر اثر عصبانیت او را کشتم» خانواده مقتول را بیشتر آزار میدهد.
از ابتدای خبررسانی مبهم درباره قتل حسیننژاد، تردیدها راجع به انگیزه قتل افزایش یافت.
یکی از اصلیترین ابهامات با توجه به سابقه متهم در هواداری از علی خامنهای، رهبر جمهوریاسلامی و از طرفی، اظهارات او در یکی از بازجوییها، مطرح بودن فرضیه قتل این دختر به دلیل عدم رعایت حجاب اجباری بود.
فرزانه در یکی از بازجوییها که پس از بازداشت، ویدیویی از آن منتشر شد، گفت: «الهه حسیننژاد بیحیا بود و گناهش افتاد گردن من. سرنوشتش این بود.»
او همچنین با تاکید بر اینکه گوشی حسیننژاد را کمی پس از قتل به بیرون از خودرو پرتاب کرده، فرضیه سرقت که ابتدا از سوی پلیس مطرح شده بود را زیر سوال برد و در ادامه در یکی از گفتوگوهایش گفت نمیخواست «مال دزدی» وارد زندگیاش شود.
مساله قتل به دلیل تذکر حجاب در همان زمان با قاطعیت از سوی مقامات و رسانههای رسمی رد شد.
وکیل خانواده حسیننژاد ششم مرداد در گفتوگو با روزنامه اعتماد گفت: «متهم به قتل ادعا کرده؛ موضوع حجاب و بیحیایی را یک خبرنگار برایش روی کاغذ نوشته است. متهم با این اظهارات قصد داشته به گونهای خود را از اقدام مجرمانه تبرئه کند.»
حسیننژاد دختر ۲۴ سالهای بود که در یک سالن زیبایی در سعادتآباد تهران کار میکرد و وقتی روز چهارم خرداد برای مراقبت از برادر معلولش زودتر از محل کار خارج شد، به قتل رسید. پیکر او ۱۱ روز بعد در بیابانهای اطراف تهران پیدا شد.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، سهشنبه ۱۸ شهریور وارد قاهره، پایتخت مصر شد تا علاوه بر مقامات مصری، با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی دیدار کند.
تسنیم سهشنبه به نقل از یک منبع آگاه نوشت: «دیدار امروز عباس عراقچی با آقای رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی مهم است و تا ساعاتی دیگر در مصر برگزار خواهد شد.»
این منبع آگاه که نامش فاش نشده، افزود: «گرچه هنوز چیزی نهایی نیست اما احتمال توافق ایران با آژانس وجود دارد.»
این در حالی است که لارنس نورمن، خبرنگار والاستریت ژورنال، سهشنبه با اشاره به سفر گروسی به قاهره و دیدار او با عراقچی، نوشت که اطلاع یافته توافقی میان تهران و آژانس در کار نیست و وضعیت نامشخص است.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، عراقچی در دیدار با بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، برای «تدوین شیوهنامه تعامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی» اعلام آمادگی کرد.
گفتوگو درباره شیوهنامه جدید تعامل
شامگاه دوشنبه ۱۷ شهریور، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، ضمن تایید قرار دیدار عراقچی و گروسی، گفت که در این دیدار، «مذاکرات مربوط به شیوهنامه جدید تعامل ایران و آژانس جمعبندی خواهد شد».
بقائی تایید کرد که متن شیوهنامه تعامل با آژانس برای اجرای تعهدات پادمانی طی سه دور مذاکرات بین نمایندگان ایران و آژانس تدوین شده و در آخرین مراحل جمعبندی نهایی است.
پیشتر چند منبع آگاه به ایراناینترنشنال خبر دادند که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، از پزشکیان خواسته است از امیر قطر برای میانجیگری با غرب کمک بگیرد.
این اقدام پس از آن صورت میگیرد که در پی تن ندادن جمهوری اسلامی به خواستههای غرب، سه کشور اروپایی بریتانیا، آلمان و فرانسه، با فعال کردن مکانیسم ماشه در پی بازگرداندن تمامی تحریمهای سازمان ملل متحد علیه جمهوری اسلامی هستند.
سخنگوی دولت پزشکیان: به اورانیومهای غنیشده دسترسی نداریم
همزمان با سفر وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی به مصر، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان گفت که مقامات حکومت ایران پس از جنگ ۱۲ روزه به اورانیومهایی که تاکنون غنیشده، دسترسی ندارند.
فاطمه مهاجرانی سهشنبه در نشست خبری هفتگی خود گفت: «در مورد اورانیوم، ما به آنها دسترسی نداریم و در مکانی است که عدم دسترسی به آنها وجود دارد.»
او درباره ادعای دیگر جمهوری اسلامی مبنی بر خارج شدن اسناد محرمانه هستهای از ایران به وسیله آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز گفت: «در اوایل ماه می دو مورد از اسنادی که مورد دسترسی بازرسان بود از فردو به وین منتقل شد و پس از اینکه اعتراض کتبی ایران به آژانس منتقل شد، مجوز آن دو نفر لغو شد و خاتمه همکاری آنها با ایران اعلام شد.»
مهاجرانی در ادامه گفت: «همکاری ایران و آژانس در چارچوب قانون جدید مجلس طبیعتا در حال مذاکره و پیگیری است و در مورد خروج از انپیتی هم طبیعتا هر کدام از قوهها نکاتی را پیگیری میکنند ولی در نهایت جمعبندی با کلیت نظام خواهد بود.»
ریاحی سهشنبه ۱۸ شهریور با بازنشر بیانیه هشتاد و پنجمین هفته کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در اینستاگرام نوشت: «۹۲ اعدام در شهریور تا امروز؛ در کوچه و خیابان پرچم نه به اعدام را به اهتزاز درآورید. تیشرت نه به اعدام بپوشید.»
این بازیگر در سالهای گذشته نیز با انتشار استوریهایی در اینستاگرام و استفاده از عبارت «نه به اعدام» به احکام اعدام صادر شده از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی اعتراض کرده بود.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در بیانیهای که سهشنبه ۱۸ شهریور منتشر شد، نوشت از ابتدای شهریور تاکنون، ۹۲ نفر از جمله چهار زن و تنها در یک هفته گذشته، ۴۶ زندانی اعدام شدهاند.
همچنین از آغاز سال ۱۴۰۴ تاکنون ۷۵۶ نفر اعدام شدهاند که ۱۰۰ مورد آن در زندان قزلحصار بوده است.
این بیانیه با اشاره به جریحهدار شدن افکار عمومی در پی موج تازه اعدامهای ظالمانه در کشور، اعلام کرد که اعدام مهران بهرامیان در سمیرم، خشم و اعتراض گستردهای در میان شهروندان برانگیخته و اعتصاب و تعطیلی مغازهها در این شهر نشان داد مردم در برابر چنین وقایعی سکوت نخواهند کرد.
کارزار همچنین اعدام «در سکوت خبری» دو زندانی عقیدتی اهل سنت به نامهای اسکندر بازماندگان و محمد کاشفی در زندان عادلآباد شیراز را نمونهای از «سرکوب سازمانیافته» توصیف کرد.
سهشنبههای نه به اعدام، با تاکید بر اینکه اعدام ابزاری برای نقض آشکار حقوق بشر و سرکوب آزادیهاست، خواستار توقف فوری و کامل اعدامها در سراسر کشور شد و از شهروندان خواست «با الگو گرفتن از مردم سمیرم» در هر شهر و خیابان «پرچم نه به اعدام را برافرازند» و به این کارزار بپیوندند.
جمهوری اسلامی ۱۵ شهریور بهرامیان را به اتهام «محاربه از طریق کشیدن سلاح کلاشینکف و سلاح شکاری» در زندان اصفهان و بازماندگان و کاشفی را به اتهام محاربه در زندان عادلآباد شیراز به دار آویخت.
اعتصاب غذای زندانیان عضو کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» از نهم بهمن ۱۴۰۲ با درخواست توقف صدور و اجرای این احکام آغاز شد و در هشتاد و پنجمین هفته با اعتصاب غذای جمعی از زندانیان زندان سبزوار به ۵۲ زندان گسترش پیدا کرد.
مطالبه توقف اعدام و پایان سرکوب
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در بیانیهای با محکوم کردن تایید حکم اعدام شریفه محمدی، فعال کارگری و مدافع حقوق زنان، خواستار لغو فوری این حکم و توقف اعدامها در ایران شد.
این تشکل صنفی روند رسیدگی قضایی به پرونده محمدی را «ناعادلانه» توصیف و آن را نشانهای از سیاست سرکوب گستردهتر در آستانه سالگرد خیزش «زن، زندگی، آزادی» دانست.
نویسندگان این بیانیه حکم اعدام محمدی را ادامه سیاست سرکوب حکومت از جمله در احکام اخراج و زندان علیه معلمان در کردستان و کرج، احضار گسترده بازنشستگان در گیلان، تسریع در اجرای احکام اعدام، افزایش فشار بر زندانیان، بازداشتهای بیرویه با اتهام همکاری با اسرائیل و وخامت شرایط زندانها دانستند.
آنها تاکید کردند با وجود این فشارها، زنان در صف نخست مقاومت برای زندگی آزاد و عادلانه ایستادهاند و «صدور احکام اعدام برای زنانی چون شریفه محمدی، پخشان عزیزی و وریشه مرادی، اراده جامعه برای آزادی و عدالت را متزلزل نخواهد کرد».
پیش از این و در ۱۴ شهریور، پنج سندیکای کارگری فرانسه در بیانیهای مشترک تایید حکم اعدام محمدی را محکوم کردند و خواستار لغو فوری حکم، توقف پیگرد و آزادی این زندانی سیاسی محبوس در زندان لاکان رشت و همه فعالان صنفی و مدافعان حقوق بشر زندانی در ایران شدند.
محمدی ۱۴ آذر ۱۴۰۲ بازداشت و از سوی دادگاه انقلاب رشت به اتهام «بغی» به اعدام محکوم شد.
در حال حاضر علاوه بر محمدی، حدود ۷۰ زندانی در زندانهای سراسر ایران با اتهامات سیاسی در خطر تایید حکم اعدام یا اجرای آن قرار دارند.
شریعتی در گفتوگو با وبسایت رکنا در مورد خشک شدن دریاچه ارومیه گفت: «لطفا این عبارت را حتما ذکر کنید: حکمرانی فشل و شلخته آبی. من باور دارم دریاچه ارومیه قربانی خشکسالی یا تغییرات اقلیمی نشد. قربانی سیاستهای غلط و مدیریت نادرست آب شد. اقلیم آن را خشک نکرد، بلکه این سیاستهای ما بود که آن را از بین برد.»
او تاکید کرد: «نتیجه این سیاستگذاریها چیزی جز نابودی دریاچه نیست. بههمین دلیل است که من میگویم امروز دریاچه ارومیه را فقط باید در کتابهای تاریخ یا در عکسهای قدیمی جستوجو کنیم و دیگر نشانی از آن در واقعیت باقی نمانده است.»
تصاویر ناسا از خشک شدن دریاچه ارومیه
این اظهارات یک روز پس از انتشار تازهترین تصاویر ماهوارهای ناسا از دریاچه ارومیه منتشر شده که نشان میدهد این دریاچه بهطور کامل خشک شده است.
نشر و بازنشر این تصاویر موجی از واکنشها را در میان مردم و کاربران شبکههای اجتماعی برانگیخت.
اظهارات دبیرکل فدراسیون صنعت آب ایران درباره نوع سیاستگذاری جمهوری اسلامی درباره این دریاچه در شرایطی است که در سالهای اخیر بارها گزارشهایی از «عمدی» بودن خشک شدن دریاچه ارومیه منتشر شده است.
شهریور ۱۴۰۱، خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی از وجود منابع زیاد لیتیوم در این دریاچه خبر داد و اعلام کرد ممکن است یکی از دلایل عدم نجات آن از خشک شدن، سود مالی حاصل از استخراج این فلز کمیاب باشد.
ایرنا به استناد گزارشهای رسانهای نوشت: «وجود منابع عظیم لیتیوم در کف این دریاچه، شاید یکی از دلایل توجه ناکافی به روند خشک شدن این منبع مهم طبیعی و تعلل در احیای آن باشد.»
این خبرگزاری با تاکید بر اینکه «به نظر میرسد دریاچه ارومیه این روزها نفسهای آخر را میکشد و چیزی تا مرگ کامل آن باقی نمانده»، اضافه کرد دیگر دریاچههای ایران نیز که در معرض خشک شدن قرار دارند، «از جمله مهمترین منابع غنی لیتیوم هستند.»
یک سال بعد، معاون وقت معادن و فرآوری مواد وزارت صنعت، معدن و تجارت، با بیان اینکه برداشت لیتیوم از دریاچه ارومیه «دروغ است»، گفت تصاویری که در فضای مجازی منتشر شده، مربوط به مجوزی است که این وزارتخانه، برای برداشت نمک از دریاچه ارومیه صادر کرده است.
شریعتی نیز در گفتوگوی خود با رکنا در پاسخ به اینکه «آیا واقعا دریاچه ارومیه خشک شده است که لیتیوم برداشت شود؟»، گفت: «درست است که اگر چنین چیزی صرفا برای استخراج مواد معدنی رخ میداد، میشد آن را به این فرضیه ربط داد اما واقعیت این است که پیش از ارومیه، ما زایندهرود و گاوخونی را هم از دست دادیم. این اتفاقها همه ریشه در همان بیانسجامی حکمرانی آب دارد.»
دبیرکل فدراسیون صنعت آب ایران تاکید کرد: «این بحران تبعاتی گسترده در حوزههای محیط زیست، بهداشت عمومی، اقتصاد، اجتماع و حتی امنیت ملی خواهد داشت.»
او افزود: «این به معنای آن است که از این پس مناطق اطراف ارومیه، بازرگان، کردستان و حتی نواحی شرقی آذربایجان باید با آبوهوای گرمتر و خشکتر از گذشته روبهرو شوند.»
شریعتی همچنین هشدار داد: «بحران تنها به سلامت ختم نمیشود. نابودی منابع آبی عملا کشاورزی و دامداری منطقه را فلج کرده است. معیشت اصلی ساکنان که قرنها بر پایه کشاورزی و دامپروری شکل گرفته بود، امروز در معرض نابودی قرار دارد.»
انتقاد نمایندگان از هزینههای بالای دولت و وعده پزشکیان برای کاهش مخارج
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در نشست خبری امروز خود گفت که در جلسه مجلس، گزارش سازمان برنامه و بودجه بهمنظور «بررسی نقاط قوت و ضعف کشور و تشریک مساعی دولت و مجلس برای شناسایی و رفع مشکلات» ارائه شد.
او موضوع اصلاح ساختار بودجه و تراز کردن دخل و خرج را در دستور کار خواند و گفت یکی از این راهها «اصلاح هزینههای دولت» با مسئولیت سازمان اداری و استخدامی است که این روند از وزارت جهاد کشاورزی آغاز شده است.
مهاجرانی گفت مرکز پژوهشهای مجلس در زمینه «کوچکسازی و چابکسازی دولت» همکاری خواهد کرد.
عباس گودرزی، سخنگوی هیات رییسه مجلس نیز درباره مشروح سخنان مطرح شده در جلسه غیرعلنی گفت که دولت و مجلس تاکید داشتند باید بودجه هر مجموعهای که مسائل کشور را حل نمیکند، حذف شود.
او افزود: «باید هزینههای کشور مدیریت و منابع صرف بخشهای اولویتدار شود.»
پوردهقان اما در مصاحبه با تابناک به نقل از رییس سازمان برنامه و بودجه گفت که او اعلام کرده «به هر جا دست میزنم صدای یک عده درمیآید».
نماینده اردکان گفت: «نمایندگان از او پرسیدند وقتی همه سران اصلی کشور نشستهاند، صدای چه کسی درمیآید که پاسخی دریافت نکردند.»
او با اشاره به گرانیهای اخیر، گفت عجیب است که دولت با «این حجم درآمدی که از نفت و مالیات دارد» نتوانسته هزینههایش را کنترل کند.
استیضاح وزرا
سخنگوی هیات رییسه مجلس اعلام کرد در این نشست طرح استیضاح وزیران راه، نیرو و کار در دستور کار قرار گرفت.
گودرزی گفت طرح استیضاح این سه وزیر «در چارچوب منطقی پیگیری خواهد شد».
پیشتر شماری از نمایندگان مجلس، دولت را در مدیریت بازار و انرژی به «بیعرضگی» متهم کردند.
اواسط مرداد، تجارتنیوز گزارش داد بیش از ۱۰۰ نماینده مجلس طرح استیضاح عباس علیآبادی، وزیر نیرو را امضا کردهاند.
همان زمان محمد بهرامی سیفآبادی، نایبرییس کمیسیون انرژی مجلس، گفت علیآبادی بهمن سال گذشته تامین نشدن سوخت را به گردن وزارت نفت انداخته و گفته بود اگر سوخت کافی در اختیار وزارت نیرو قرار بگیرد، میتواند برق کشورهای همسایه و بهویژه عراق را هم تامین کند.
او این اظهارات را با توجه به عملی نشدن وعدهها، «غیر کارشناسی» خواند و افزود کمبود ۲۰ هزار مگاواتی برق و مشکلات زیرساختی صنعت، تنها با اختصاص سوخت به نیروگاهها حل نمیشود و معلوم نیست چرا وزیر چنین وعدهای داده بود.
