روزنامه هاآرتص در گزارشی با اشاره به دستیابی به توافق آتشبس میان شماری از رهبران دروزی در استان السویدا و دولت سوریه، نوشت که چشمانداز برقراری ثبات در جنوب سوریه همچنان نامشخص باقی مانده و این امر میتواند روند خلع سلاح کردها و حزبالله لبنان را مختل کند.
روزنامه اسرائیلی هاآرتص جمعه ۲۷ تیر نوشت که این توافق ممکن است به نیروهای کرد در شمال سوریه و همچنین حزبالله در لبنان بهانه دهد تا روند خلعسلاح خود را به تعویق بیندازند و در برابر فشارهای دولتهای مرکزی مقاومت کنند.
همچنین این توافق که پس از درگیریهای خونین میان شبهنظامیان دروزی و نیروهای دولتی حاصل شد، در نگاه اول گامی در مسیر آشتی محلی بهنظر میرسد، اما مخالفت علنی شیخ حکمت الهجری، رهبر معنوی دروزیها، با آن، مشروعیت سیاسی توافق را با چالش جدی روبهرو کرده است.
عقبنشینی دمشق و پیامدهای منطقهای
بهگزارش روزنامه هاآرتص، یکی از بندهای اصلی توافق به ادغام کامل استان السویدا در ساختار سیاسی سوریه و واگذاری امنیت داخلی و ایستهای بازرسی به پلیس محلی دروزی اشاره دارد؛ اقدامی که در عمل اقتدار امنیتی این منطقه را بهدست نیروهای دروزی میسپارد و نفوذ دولت مرکزی را کاهش میدهد.
همین مدل حکمرانی محلی و حفظ سلاحهای شبهنظامی، از دید تحلیلگران، میتواند الگویی خطرناک برای گروههای دیگر در منطقه باشد؛ بهویژه کردهای شمال سوریه و حزبالله لبنان.
بر اساس متن اولیه توافقی که در ماه آوریل امضا شده بود، دروزیها میبایست سلاحهای سنگین خود را به دولت تحویل میدادند، اما در نسخه جدید، این تعهد جای خود را به «هماهنگی برای یافتن سازوکاری جهت تحویل تدریجی سلاحهای غیرمجاز» داده است؛ بندی مبهم که بهگفته هاآرتز، عقبنشینی آشکار دمشق از مواضع پیشین است.
کردها که تاکنون از ادغام در ارتش سوریه امتناع کردهاند، ممکن است با استناد به مدل دروزیها بر حفظ ساختارهای مسلح خود پافشاری کنند؛ موضوعی که تلاشهای واشینگتن برای خروج از سوریه و تحکیم اقتدار دولت مرکزی را با مانع روبهرو میسازد.
مقاومت در لبنان؛ حمایت تازه از حفظ سلاح
در لبنان نیز تحولات السویدا تاثیرگذار بوده است. وئام وهاب، سیاستمدار بانفوذ دروزی، با اعلام تشکیل نیرویی برای حمایت از دروزیهای سوریه، از تمام دروزیهای منطقه دعوت کرد به این «مقاومت مستقل» بپیوندند و بهطور ضمنی از حزبالله نیز خواست به این نیرو کمک تسلیحاتی کند.
اگرچه این فراخوان با استقبال عمومی روبهرو نشد، اما به حزبالله فرصت تازهای برای حفظ سلاحهایش میدهد؛ در شرایطی که دولت لبنان در تلاش است تا پایان سال همه سلاحهای خارج از کنترل دولت را جمعآوری کند.
ارتش لبنان تاکنون موفق شده پایگاههای حزبالله در جنوب رود لیتانی را تخلیه کند و بخشی از تسلیحات گروههای فلسطینی در اردوگاهها را جمعآوری نماید. با این حال، در مناطق شمالی لیتانی، حزبالله همچنان از تحویل سلاحهای خود خودداری میکند و بر نقش «مقاومت» در برابر اسرائیل تاکید دارد.
در این فضا، اظهارات صریح یک چهره دروزی درباره ضرورت حفظ سلاح میتواند روند خلعسلاح را پیچیدهتر کند و حتی بهانهای برای سایر گروههای مسلح فراهم آورد. ناظران هشدار دادهاند که اگر این روند ادامه یابد، دولت لبنان با بحران مشروعیت در اعمال حاکمیت انحصاری بر امنیت مواجه خواهد شد.
الشرع پنجشنبه ۲۶ تیر در یک نطق تلویزیونی گفت: «ما از جمله کسانی نیستیم که از جنگ میترسند. عمر خود را صرف رویارویی با چالشها و دفاع از مردممان کردهایم اما منافع مردم سوریه را بر هرج و مرج و ویرانی مقدم میدانیم.»
او خطاب به شهروندان دروزی سوریه افزود: «ما هرگونه تلاش برای کشاندن شما به دامن یک طرف خارجی را رد میکنیم.»
الشرع همچنین هشدار داد مردم سوریه از جنگ هراسی ندارند و در صورتی که «کرامت» آنها مورد تهدید قرار بگیرد، آماده نبرد هستند.
او تاکید کرد دروزیها «تحت حمایت» دولت سوریه قرار دارند و کسانی که در تحولات اخیر به دروزیها «تعدی و تعرض کردهاند»، پاسخگو خواهند شد.
این اظهارات پس از آن مطرح شدند که اسرائیل در حمایت از اقلیت دروزی، در درگیریهای فرقهای مرگبار سوریه مداخله کرد و وزارت دفاع و محوطه نزدیک به کاخ ریاستجمهوری این کشور را هدف قرار داد.
تحولات چند روز گذشته از تشدید مجدد تنشها میان اسرائیل و حکومت جدید سوریه حکایت دارد. این در حالی است که دمشق بهتازگی در صدد ترمیم روابط خود با آمریکا و سایر کشورهای غربی برآمده و حتی برخی منابع از احتمال پیوستن سوریه به پیمان ابراهیم خبر دادهاند.
بر اساس گزارشها، از زمان آغاز درگیریهای خونین میان دروزیها، قبایل بدوی و نیروهای دولتی در ۲۲ تیر، بیش از ۳۵۰ نفر در استان سویدا جان خود را از دست دادهاند.
روبیو از پایان درگیریها در سوریه خبر داد
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، شامگاه چهارشنبه ۲۵ تیر اعلام کرد درگیریها در سوریه بهزودی پایان خواهد یافت.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما با تمامی طرفهای دخیل در درگیریهای سوریه وارد گفتوگو شدهایم و بر سر گامهای مشخصی توافق کردهایم که این وضعیت نگرانکننده و هولناک را امشب خاتمه خواهد داد.»
سانا، خبرگزاری رسمی سوریه، گزارش داد نیروهای ارتش در چارچوب توافقی میان دولت و رهبران مذهبی در سویدا و پس از «پایان عملیات تعقیب گروههای غیرقانونی»، در حال ترک این منطقه هستند.
وزارت خارجه سوریه نیز اعلام کرد این کشور از «تلاشهای آمریکا و طرفهای عربی» برای حل و فصل «بحران کنونی» استقبال میکند.
منابع دیپلماتیک خبر دادند شورای امنیت سازمان ملل متحد ۲۶ تیر برای بررسی تحولات سوریه تشکیل جلسه میدهد.
در همین حال، دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، خواستار واکنش جامعه بینالمللی به تحولات اخیر سوریه شد.
دانون گفت: «شورای امنیت باید جنایات وحشیانهای را که علیه غیرنظامیان بیگناه در خاک سوریه صورت گرفته، محکوم کند. اسرائیل در هر زمان و هر مکانی، با قاطعیت به مقابله با هرگونه تهدید تروریستی در مرزهای خود ادامه خواهد داد.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۳ اردیبهشت در جریان سفر به ریاض، با الشرع دیدار کرد و سپس از تصمیم خود برای لغو تحریمهای سوریه خبر داد.
ترامپ در آن زمان از رییسجمهوری دوره انتقالی سوریه خواست بهدنبال عادیسازی روابط کشورش با اسرائیل باشد.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۲۵ تیر از یک حمله هوایی اسرائیل در نزدیکی کاخ ریاستجمهوری سوریه خبر داد و رسانههای اسرائیل گزارش دادند ساختمان ستاد ارتش سوریه منهدم شده است.
همزمان با شنیده شدن صدای چند انفجار در دمشق، گزارشهایی درباره کشته شدن چند نفر در حمله جدید اسرائیل به وزارت دفاع و نیروهای امنیتی سوریه منتشر شد.
ارتش اسرائیل در اطلاعیهای اعلام کرد به حملاتش به اهداف نظامی متعلق به دولت انتقالی سوریه در دمشق ادامه میدهد.
بر اساس این اطلاعیه، ارتش اسرائیل عصر چهارشنبه مقر فرماندهی نظامی دولت سوریه در دمشق را هدف قرار داده است.
ارتش اسرائیل این مقر فرماندهی را «محل هدایت عملیاتهای رزمی و اعزام نیروهای دولتی سوریه به منطقه سویدا» خواند.
در این اطلاعیه آمده است که اسرائیل همچنین به «هدف نظامی» دیگری در حوالی کاخ ریاستجمهوری دولت سوریه در دمشق حمله رکد.
ارتش اسرائیل افزود تحولات و اقدامات رژیم علیه غیرنظامیان دروزی در جنوب سوریه را از نزدیک زیر نظر دارد و طبق دستورات مقامات سیاسی، به حملات در منطقه ادامه میدهد و برای سناریوهای مختلف آمادگی دارد.
رسانههای اسرائیل نیز خبر دادند که ارتش خود را برای نبردی چند روزه علیه سوریه آماده میکند.
رویترز به نقل از یک مقام ارتش اسرائیل گزارش داد این کشور در تماس نزدیک با شرکای آمریکایی خود قرار دارد و «اجازه نخواهد داد دروزیها در سوریه قتلعام شوند».
مقام ارتش اسرائیل اعلام کرد حمله به ورودی مقر نظامی در دمشق با هدف ارسال پیامی واضح انجام شده است.
نتانیاهو وضعیت جنوب غربی سوریه را وخیم خواند
رسانههای سوریه از کشته شدن سه فرمانده امنیتی و نظامی در سویدا در حملات اسرائیل خبر دادند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اوضاع در جنوب غربی سوریه را «بسیار وخیم» خواند و از دروزیهای اسرائیل خواست که به سوریه وارد نشوند.
او گفت نیروی هوایی اسرائیل در حال تلاش برای حمایت از دروزیهای سوریه است.
چهارشنبه ۲۵ تیر، نیروهای امنیتی در مرز اسرائیل تلاش کردند دهها دروزی را که قصد داشتند از طریق مرز زمینی، خود را به محل درگیری در سویدا برسانند، متوقف کنند.
همزمان، رادیو ارتش اسرائیل اعلام کرد نیروی هوایی این کشور حملات به نیروهای حکومت سوریه در سویدا را از سر گرفته است.
دولت احمد الشرع اعلام کرده بود این نیروها را برای برقراری آرامش در منطقه، به محل اعزام کرده است.
در آخرین خبرها، دیدهبان حقوق بشر سوریه اعلام کرد تعداد کشتههای درگیریهای اخیر سویدا تا چهارشنبه ۲۵ تیر به ۲۶۰ نفر افزایش یافته است.
واکنشها به حملات اسرائیل و درگیریها در سوریه
ارتش اسرائیل ۲۴ تیر برای دومین روز پیاپی مواضع نیروهای دولتی سوریه را در استان عمدتا دروزینشین سویدا هدف حملات هوایی قرار داد.
وزارت خارجه ترکیه اعلام کرد حملات هوایی اسرائیل به دمشق، با هدف تخریب تلاشهای سوریه برای برقراری صلح و امنیت انجام میشود.
اتحادیه اروپا در واکنش به حملات اسرائیل به سویدا و دمشق خواستار احترام به حاکمیت سوریه شد.
سفیر آمریکا در ترکیه خشونت علیه غیرنظامیان در سویدا را قاطعانه محکوم کرد.
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد اعلام کرد که درگیریها در سویدا باعث آوارگی مردم و توقف عملیات بشردوستانه شده است.
وزیر خارجه اسرائیل گفت دولت سوریه اقداماتی خصمانه علیه اقلیتها انجام میدهد.
بر اساس اعلام اسرائیل، هدف از حملات به سوریه، جلوگیری از استقرار نیروهای ارتش سوریه در نزدیکی مرز با اسرائیل و حفاظت از اقلیت دروزی در برابر اقدامات نیروهای دولتی بوده است.
خبرنگار رویترز از شهر سویدا گزارش داد که در این حملات، دستکم صدای چهار انفجار شنیده شده و پرواز پهپادها در آسمان شهر مشاهده شده است.
همچنین یک تانک آسیبدیده ارتش سوریه در حال انتقال دیده شده و اجساد سه نفر نیز در خیابان افتاده بودند.
منابع محلی اعلام کردند از زمان آغاز درگیریها در روز یکشنبه، دهها نفر در این منطقه کشته شدهاند.
درگیریها از کجا شروع شد
به گزارش منابع امنیتی، درگیریها در پی مجموعهای از آدمرباییها میان گروههای شبهنظامی دروزی و قبایل بدوی حامی دولت آغاز و به سرعت به خشونتی گسترده تبدیل شده است؛ خشونتی که نشانهای از ناتوانی دولت موقت سوریه در اعمال کنترل موثر در مناطق مرزی با اسرائیل تلقی میشود.
دولت الشرع که پس از سرنگونی بشار اسد در دسامبر گذشته به قدرت رسید، تاکنون نتوانسته ثبات و نظم را در مناطق جنوب غربی کشور برقرار کند.
هرچند دولت او روابطی در حال گسترش با دولت آمریکا دارد اما اعتماد عمومی، بهویژه در میان اقلیتها، بهشدت خدشهدار شده است.
گزارشها حاکی است که کشتار گسترده علویها در ماه مارس، این بیاعتمادی را بیش از پیش عمیق کرده است.
هشدار وزارت خارجه سوریه
وزارت خارجه سوریه با انتشار بیانیهای حملات اسرائیل را محکوم کرد و آن را «تلاشی عامدانه برای بیثباتسازی کشور» دانست.
دمشق همچنین اعلام کرد در این حملات، تعدادی از نیروهای ارتش و غیرنظامیان جان خود را از دست دادهاند اما آماری دقیق ارائه نکرد.
ریاستجمهوری سوریه نیز هشدار داد هر فردی که در این خشونتها مرتکب تخلف یا جنایت شده باشد، صرفنظر از مقام یا موقعیت، تحت پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت.
همزمان، توماس باراک، فرستاده ویژه ایالات متحده در امور سوریه، اعلام کرد واشینگتن برای کاهش تنش و بازگشت آرامش، با تمام طرفها در تماس است.
بهگزارش وبسایت اکسیوس، یک مقام آمریکایی فاش کرده که دولت ترامپ از اسرائیل خواسته حملات هوایی خود را به مواضع ارتش سوریه متوقف کند.
این مقام گفته است اسرائیل موافقت کرده تا از عصر سهشنبه عملیات نظامی را در سویدا متوقف کند.
به گفته مقامهای اسرائیلی، حملات ارتش بهدنبال اظهارات شیخ حکمت الحاجری، روحانی بانفوذ دروزی، آغاز شد.
او در پیامی ویدیویی ارتش سوریه را به نقض آتشبس متهم کرد و خواستار مقابله با آنچه «حملهای وحشیانه» خواند، شد.
اندکی پس از این پیام، مراحف ابو قصرا، وزیر دفاع سوریه، اعلام کرد که آتشبسی کامل برقرار شده و نیروهای ارتش تنها در صورت هدف قرار گرفتن، شلیک خواهند کرد.
با این حال، گزارش میدانی خبرنگار رویترز از ادامه خشونتها حکایت دارد.
شاهدان گفتهاند نیروهای نظامی با یونیفورم رسمی در حال آتش زدن خانهها و مغازهها، از جمله فروشگاههای مشروبات الکلی در شهر سویدا دیده شدهاند.
در همین حال دولت سوریه اعلام کرده است یگانهایی از پلیس نظامی را برای کنترل رفتارهای ارتش و برخورد با متخلفان به منطقه اعزام کرده است.
گروههای شبهنظامی دروزی که بسیاری از آنها هنوز حاضر به پیوستن به نیروهای نظامی دولت جدید نشدهاند، در مناطق مختلف سویدا حضور فعال دارند. با این حال، شورای معنوی دروزیها سهشنبه در بیانیهای کتبی از این گروهها خواست سلاح خود را تحویل دهند و با ارتش برای پایان دادن به خونریزی و درگیری همکاری کنند.
ساعاتی بعد اما شیخ الحاجری اعلام کرد این بیانیه «تحت فشار دولت» صادر شده و نیروهای دولتی با تداوم تیراندازی به ساکنان، آن را نقض کردهاند.
او هشدار داد: «ما با جنگی تمامعیار برای نابودی روبهرو هستیم.»
الحاجری از دروزیها خواست «با تمام توان» در برابر این یورش ایستادگی کنند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و یسرائیل کاتز، وزیر دفاع، در بیانیهای مشترک اعلام کردند که اسرائیل در پاسخ به استقرار تسلیحات و تجهیزات نظامی ارتش سوریه در سویدا و با هدف جلوگیری از حمله به جامعه دروزی، ارتش را وارد عمل کرده است.
در این بیانیه آمده است: «استقرار نیروهای رژیم در سویدا نقض صریح توافق غیرنظامیسازی جنوب سوریه است. ما به دلایل امنیتی و به خاطر تعهد تاریخیمان به جامعه دروزی - چه در سوریه و چه در اسرائیل - دست به عمل زدهایم.»
دروزیها چه کسانی هستند؟
دروزیها فرقهای عربتبار با جمعیتی در حدود یک میلیون نفر هستند که عمدتا در کشورهای سوریه، لبنان و اسرائیل زندگی میکنند. در جنوب سوریه، در استان سویدا که دروزیها اکثریت جمعیت را تشکیل میدهند، این جامعه در طول جنگ داخلی سوریه گاه در میانه درگیری میان نیروهای رژیم اسد و گروههای افراطی گرفتار شد.
اسرائیل و سوریه هر دو دارای اقلیت بزرگ دروزی هستند. در اسرائیل، دروزیها در ارتش خدمت میکنند و در ساختارهای حکومتی نیز حضور دارند. مقامات اسرائیلی بارها تاکید کردهاند که اجازه نخواهند داد دروزیهای ساکن سوریه هدف اقدامات نظامی دولت دمشق قرار گیرند.
درگیریها در سویدا همچنان ادامه دارد.
وزارت کشور سوریه سهشنبه ۲۴ تیر اعلام کرد نیروهای دولتی این کشور وارد سویدا شدهاند تا به درگیریهای مرگبار ساکنان مسلح با قبایل بادیهنشین پایان دهند.
احمد دالاتی، فرمانده پلیس استان سویدا، در بیانیهای گفت: «نیروهای وزارتخانههای کشور و دفاع، عملیات ورود به مرکز شهر سویدا را آغاز کردهاند.»
این نیروها حکومت نظامی را در سطح شهر به اجرا گذاشتهاند. قرار است محدودیتهای عبور و مرور «تا اطلاع ثانوی» ادامه داشته باشد.
رهبران مذهبی اقلیت دروزی در بیانیهای با ورود نیروهای دولتی به سویدا موافقت کردند.
آنها از گروههای مسلح خواستند با نیروهای دولتی همکاری و از مقابله با آنان خودداری کنند و سلاحهایشان را به وزارت کشور تحویل دهند.
ارتش اسرائیل ۲۳ تیر در اطلاعیهای خبر داد بهمنظور ارسال «پیامی روشن و هشداری صریح به رژیم سوریه»، چند تانک را در نزدیکی روستای سمیع در منطقه سویدا هدف قرار داده است.
این اطلاعیه افزود: «اجازه نخواهیم داد به دروزیهای سوریه آسیبی برسد.»
اسرائیل پیشتر وعده داده بود از اعضای جامعه دروزی سوریه حمایت کند، اما این حمله احتمالا یکی از موارد نادری است که اسرائیل نیروهای نظامی دولت جدید سوریه را هدف قرار میدهد.
اسعد الشیبانی، وزیر خارجه دولت انتقالی سوریه، ۲۳ تیر در گفتوگو با شبکه العربیه تاکید کرد حمل سلاح تنها در حوزه مسئولیت دولت است و افزود: «هیچکس مجاز به دخالت در امور داخلی ما نیست.»
انس خطاب، وزیر کشور دولت انتقالی سوریه، نیز «فقدان نهادهای دولتی، بهویژه نهادهای نظامی و امنیتی» را یکی از دلایل اصلی تداوم تنشها در سویدا و مناطق اطراف آن خواند.
در درگیریهای خونین سویدا چه گذشت
خبرگزاری رویترز به نقل از شاهدان نوشت این درگیریها بهدنبال موجی از آدمرباییها، از جمله ربوده شدن یک بازرگان دروزی در روز ۲۰ تیر در بزرگراه دمشق ـ سویدا آغاز شد.
شاهدان گفتند گروههای مسلح بادیهنشین سنی به روستاهای دروزینشین در شمال و غرب حومه سویدا حمله کردهاند.
در جریان این درگیریها تاکنون دستکم ۱۰۰ نفر کشته شدهاند.
وزارت دفاع سوریه اعلام کرد ۱۸ نفر از نیروهای امنیتی این کشور که برای آرام کردن درگیریها به سویدا اعزام شده بودند، در جریان حملات گروههای مسلح جان باختند.
حسن عبدالغنی، سخنگوی این وزارتخانه، گفت شماری از نیروهای ارتش نیز در جریان حملات گروههای «خارج از قانون» به مواضع نظامی زخمی و شماری «ربوده» شدهاند.
بر اساس گزارش وزارت دفاع سوریه، این گروهها که به نامشان اشاره نشده، بامداد سهشنبه به چند واحد نظامی حمله کردند و با پاسخ نیروهای ارتش مواجه شدند.
درگیریها میان جنگجویان قبایل بادیهنشین سنی و شبهنظامیان دروزی، عمدتا در محله مقوس در شرق سویدا جریان داشته است.
این خشونتها تازهترین مورد از خونریزیهای فرقهای در سوریه را رقم زد، کشوری که پس از سرنگونی بشار اسد به دست شورشیان اسلامگرا در آذر ۱۴۰۳، با افزایش شدید نگرانیها در میان اقلیتهای مذهبیاش روبهرو شده است.
اوایل اردیبهشت ۱۴۰۳ نیز میان جنگجویان سنی و ساکنان مسلح دروزی شهر جرمانا در جنوب شرقی دمشق درگیریهایی رخ داد که بعدها به محلهای دیگر در نزدیکی مرکز استان کشیده شد.
شبهنظامیان عرب سنی که در طول جنگ داخلی با بشار اسد مبارزه میکردند، پس از سقوط حکومت اسد با انحلال خود و پیوستن به وزارت دفاع دولت انتقالی جدید موافقت کردند، اما تلاشها برای ادغام گروههای مسلح وابسته به اقلیتهای سوریه، از جمله دروزیها و کُردها، عمدتا ناکام بوده است.
این روند در جنوب سوریه و بهویژه بهدلیل سیاست رسمی اسرائیل، با پیچیدگی بیشتری مواجه شده است.
مقامهای اسرائیلی بارها تاکید کردهاند که هدف اصلی آنها، خلع سلاح کامل منطقه جنوب سوریه، شامل سویدا و استانهای مجاور، است و اجازه نخواهند داد هیچ گروه مسلحی، از جمله نیروهای وابسته به دولت سوریه، در این منطقه مستقر شوند.
همزمان با این درگیریها، ارتش اسرائیل ظهر دوشنبه ۲۳ تیر اعلام کرد چند تانک را در نزدیکی روستای سمیع در منطقه سویدا در جنوب سوریه هدف قرار داده است.
تایمز اسرائیل نوشت این حمله احتمالا یکی از موارد نادری است که اسرائیل نیروهای نظامی دولت جدید سوریه را هدف قرار میدهد.
ارتش اسرائیل گفت جزییات بیشتر درباره این عملیات را بهزودی منتشر خواهد کرد.
اسرائیل پیشتر وعده داده بود از اعضای جامعه دروزی سوریه حمایت کند.
مقامهای اسرائیلی بارها تاکید کردهاند که هدف اصلی آنها، خلع سلاح کامل منطقه جنوب سوریه است و اجازه نخواهند داد هیچ گروه مسلحی، از جمله نیروهای وابسته به دولت سوریه، در این منطقه مستقر شوند.
جزییات درگیریها
وزارت کشور سوریه دوشنبه ۲۳ تیر خبر داد نیروهای نظامی این کشور بهطور مستقیم برای پایان دادن به درگیریها و حل این منازعه مداخله خواهند کرد.
این وزارتخانه از احزاب محلی در سویدا خواست با نیروهای امنیتی همکاری کنند.
وزارت دفاع سوریه نیز خواستار پایان این درگیریهای مرگبار شد و نیروهای ارتش را به این منطقه اعزام کرد.
خبرگزاری سوریه ۲۳ تیر از کشته شدن یک نیروی ارتش در درگیریهای سویدا خبر داد.
این نخستین بار است که درگیری فرقهای در داخل خود شهر سویدا رخ میدهد.
خبرگزاری رویترز به نقل از شاهدان نوشت این درگیریها بهدنبال موجی از آدمرباییها، از جمله ربوده شدن یک بازرگان دروزی در روز ۲۰ تیر در بزرگراه دمشق ـ سویدا آغاز شد.
درگیریها میان جنگجویان قبایل بادیهنشین سنی و شبهنظامیان دروزی، عمدتا در محله مقوس در شرق سویدا جریان داشته است.
ساکنان مقوس را قبایل بادیهنشین تشکیل میدهند، اما این منطقه از سوی افراد مسلح دروزی محاصره و سپس تصرف شد.
شاهدان گفتند گروههای مسلح بادیهنشین سنی به روستاهای دروزینشین در شمال و غرب حومه سویدا حمله کردهاند.
اوایل اردیبهشت ۱۴۰۳ نیز میان جنگجویان سنی و ساکنان مسلح دروزی شهر جرمانا در جنوب شرقی دمشق درگیریهایی رخ داد که بعدها به محلهای دیگر در نزدیکی مرکز استان کشیده شد.
ریان معروف، پژوهشگر دروزی مستقر در سویدا به رویترز گفت: «این چرخه خشونت به شکلی ترسناک از کنترل خارج شده و اگر پایان نیابد، بهسوی حمام خون پیش میرود.»
این خشونتها تازهترین مورد از خونریزیهای فرقهای در سوریه را رقم زد، کشوری که پس از سرنگونی بشار اسد به دست شورشیان اسلامگرا در آذر ۱۴۰۳، با افزایش شدید نگرانیها در میان اقلیتهای مذهبیاش روبهرو شده است.
نگرانیها پس از آن شدت گرفت که در اسفند سال گذشته صدها نفر از علویان کشته شدند. مقامات سوری در آن زمان اعلام کردند حملات مرگبار شبهنظامیان وابسته به حکومت اسد، آغازگر دور تازهای از درگیریها بوده است.
این مرگبارترین درگیری فرقهای در سالهای اخیر در سوریه بود.
صدها نفر از شهروندان دروزی سوری در روستاهای هممرز با اسرائیل ۲۳ آذر در تجمعی خواهان الحاق این روستاها به اسرائیل شدند.
در سوی مقابل، حکومت جدید سوریه ۱۱ دی با هدف کاستن از نگرانیهای بینالمللی در خصوص رعایت حقوق اقلیتها، یک زن دروزی را بهعنوان فرماندار جدید استان سویدا در جنوب این کشور منصوب کرد.
تفاهمنامه میان دمشق و باکو را میکائیل جباروف، وزیر اقتصاد جمهوری آذربایجان و محمد البشیر، وزیر انرژی سوریه، امضا کردند اما جزییات همکاریهای پیش رو در حوزه انرژی هنوز اعلام نشده است.
رییسجمهوری موقت سوریه با دعوت رسمی رییسجمهوری جمهوری آذربایجان، به باکو، پایتخت این کشور سفر کرد. جمهوری آذربایجان، متحد ترکیه، از جمله حامیان کلیدی حکومت جدید سوریه است. این کشور میزبان مذاکرات محرمانه اسرائیل و حاکمان جدید سوریه بوده است.
تاثیر نزدیکی آذربایجان و اسرائیل بر دمشق
۲۶ اردیبهشت، شبکه ۱۲ اسرائیل گزارش داد گفتوگوهای محرمانه اسرائیل با سوریه درباره پیوستن حکومت جدید سوریه به پیمان ابراهیم با حضور مقامهای سوری، ترکیهای و ارتش اسرائیل در جمهوری آذربایجان برگزار شده است.
سفر رسمی الشرع به باکو با دعوت علیاف، در حالی است که اخبار متعددی از احتمال پیوستن قریبالوقوع سوریه به پیمان ابراهیم منتشر شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، هشتم تیر اعلام کرد برخی کشورها تمایل خود را برای پیوستن به پیمان ابراهیم و عادیسازی روابط با اسرائیل ابراز کردهاند.
یکی از این کشورها که رسانهها به آن توجه کردند، سوریه بود.
روابط جمهوری آذربایجان و سوریه در زمان ریاستجمهوری بشار اسد چندان گرم نبود. اسد در جنگ اول قرهباغ، از ارمنستان حمایت کرد اما روابط دو کشور قطع نشد.
سوریه به عنوان کشوری جنگزده، در جریان بازسازی، فرصتهای سرمایهگذاری فروانی دارد. برخی کاربران عربزبان در شبکههای اجتماعی به تجربه جمهوری اسلامی در بازسازی مناطق جنگزده پس از درگیریهای اخیر قرهباغ و همچنین فعالیت در صنعت انرژی پرداختند.
با این حال مسائل اقتصادی این سفر، در حاشیه مسائل سیاسی، به خصوص موضوع احتمال پیوستن دمشق به پیمان ابراهیم قرار گرفته است؛ به ویژه آنکه این سفر تایید تلویحی خبری است که ۲۶ اردیبهشت درباره مذاکرات محرمانه پیوستن سوریه به این پیمان به میزبانی آذربایجان، منتشر شد.
همراهی واشینگتن با سوریه
۱۶ تیر، آمریکا نام جبهه النصره را که با عنوان هیات تحریر الشام نیز شناخته میشود، از فهرست سازمانهای تروریستی خارجی خارج کرد. این اقدام که در راستای تلاشهای واشینگتن برای کاهش تحریمها علیه سوریه انجام شد، تنها یک هفته پس از آن صورت گرفت که ترامپ یک فرمان اجرایی را امضا کرد که طی آن بخشی از برنامه تحریمهای ایالات متحده علیه سوریه پایان یافت.
جمهوری اسلامی از زمان سقوط حکومت اسد در سوریه، با بدبینی به حکومت جدید نگاه کرده است؛ حکومتی که جای متحد دیرین و قدرتمند تهران را در همسایگی اسرائیل گرفت.
مقامات حکومت ایران بارها نسبت به تحولات سوریه و نزدیکی حکومت جدید این کشور به اسرائیل هشدار دادهاند.
در آخرین نمونه، جمعه ۲۰ تیر، علی لاریجانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، ترامپ را «شومنی» خواند که با «سر و صدا» بهدنبال اهداف خود است.
او اضافه کرد: «همه باید بدانیم و کشورهای منطقه باید فکر کنند که با سر و صدا و قلدری میخواهند کشورهای ضعیف را تسلیم کنند.»
لاریجانی تاکید کرد که اقتصاد و سیاست این کشورهای منطقه، «تحت نفوذ اسرائیل» خواهد رفت.
