درخواست آمریکا و اسرائیل از تهران برای تحویل اورانیوم غنیشده
ئسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد ایالات متحده و اسرائیل در پی حملات اخیر به تاسیسات هستهای در ایران، بهصورت مشترک از جمهوری اسلامی خواستهاند که اورانیوم غنیشده خود را تحویل دهد.
کاتز در گفتوگو با شبکه ۱۳ اسرائیل با اشاره به حملات هوایی آمریکا در پایان هفته گذشته گفت: «از ابتدا روشن بود که این حملات زیرساختهای پیرامونی را از کار میاندازد، اما خود مواد هستهای را از بین نمیبرد.» او افزود: «اکنون موضع مشترک آمریکا و اسرائیل این است که به ایران میگویند: باید این مواد را تحویل دهید.»
وزیر دفاع اسرائیل همچنین مدعی شد که ایران در حال حاضر توانایی تولید سلاح هستهای را از دست داده است، چرا که «تاسیسات تبدیل اورانیوم به شکل جامد» نیز در جریان حملات نابود شده است. کاتز این عملیات را بخشی از راهبرد «خنثیسازی توانمندیهای ایران» توصیف کرد.
در جریان حملات ۱۲ روزه اسرائیل به تاسیسات هستهای و مراکز نظامی جمهوری اسلامی در ایران، دمشق بهطرز چشمگیری از هرگونه واکنش یا مانعتراشی علیه عبور جنگندههای اسرائیلی از آسمان سوریه خودداری کرد.
امری که بهگفته کارشناسان، نهتنها ناشی از ضعف نظامی سوریه، بلکه نتیجه یک محاسبه راهبردی از سوی احمد الشرع، رهبر جدید این کشور بوده است.
روزنامه اسرائیلی معاریو روز پنجشنبه به نقل از آمتزیا بارام، استاد دانشگاه حیفا، نوشت که الشرع بنا به دلایل مختلف تصمیم گرفت در این عملیات دخالتی نداشته باشد، چرا که این حملات به تضعیف جدی جمهوری اسلامی و تقویت موقعیت حکومت نوپای او منجر شده است.
بارام در این مصاحبه خاطرنشان کرد: «اگر من جای احمد الشرع بودم، به اطرافیانم میگفتم حتی اگر بتوانم برای نیروی هوایی اسرائیل مشکل ایجاد کنم، تمایلی به این کار ندارم. منافع من در این است که اسرائیل تا میتواند ایران را هدف قرار دهد.» به باور او، هر ضربهای که به جمهوری اسلامی وارد شود، به تضعیف اصلیترین رقیب راهبردی رژیم جدید سوریه منجر میشود.
بارام در ادامه، با اشاره به توانمندی چشمگیر اسرائیل در این عملیات گفت الشرع از این طریق به دو درس مهم دست یافته است: نخست، توانایی اسرائیل در حفظ حضور مداوم هوایی بر فراز ایران، در فاصلهای نزدیک به ۲ هزار کیلومتر، بدون وقفه و مداخله؛ و دوم، قدرت اطلاعاتی اسرائیل که امکان حملات دقیق به مقامات ارشد نظامی جمهوری اسلامی و تاسیسات مهم سپاه پاسداران را فراهم کرد.
بهگفته او، دقت بالای این عملیاتها و هدفگیری مستقیم محل سکونت متخصصان هستهای یا فرماندهان حکومت ایران، به خوبی به رهبران منطقه این پیام را منتقل کرده که اسرائیل توانایی هدف قرار دادن افراد در هر نقطهای را دارد. بارام با لحنی طنزآلود گفت: «تصور میکنم الشرع این نکته را در دفترچهای که در جیب چپ لباس نظامیاش نگه میدارد، یادداشت کرده است.»
تحلیلگر دانشگاه حیفا همچنین تاکید کرد که الشرع حتی بدون ترس از قدرت اسرائیل، دلیلی برای ورود به درگیری نمیبیند، زیرا نه خود را فلسطینی میداند و نه خواهان بازپسگیری بلندیهای جولان است؛ موضوعی که حتی حافظ اسد و بشار اسد نیز از دهه ۱۹۷۰ به بعد عملا از آن چشمپوشی کرده بودند. به همین دلیل، حتی تلاشهای برخی ملیگرایان یا جهادگرایان برای تحریک افکار عمومی سوریه علیه الشرع در این زمینه نیز احتمالا بیثمر خواهد بود.
بارام در بخش دیگری از این گفتوگو خاطرنشان کرد که الشرع بهطور پنهانی از عملکرد اسرائیل قدردان است، زیرا جمهوری اسلامی و متحدانش در منطقه، از جمله حشد الشعبی و حزبالله، دشمنان طبیعی دولت جدید سوریه هستند. بهگفته او، الشرع بهخوبی میداند که ایران بهدنبال براندازی دولت او و بازگرداندن سوریه به مدار نفوذ تهران است، و اکنون این هدف برای جمهوری اسلامی بهمراتب دشوارتر شده است.
این استاد دانشگاه حیفا همچنین به سکوت معنادار حزبالله و شبهنظامیان عراقی در طول ۱۲ روز جنگ اشاره کرد و گفت: «با اینکه حکومت ایران، حزبالله را دقیقا برای چنین روزی ساخته بود، اما هیچکدام از این نیروها وارد عمل نشدند. الشرع احتمالا بابت این موضوع نیز در دل از اسرائیل سپاسگزار است.»
بهباور بارام، این تحولات به احمد الشرع امکان میدهد تا با اتکا به دستاوردهای عملیات اسرائیل، هم ثبات نسبی در مرز با اسرائیل را حفظ کند و هم پایگاه اجتماعی خود را، بهویژه در میان سنیهای جهادگرا که همچنان بخشی از بدنه اجتماعی رژیم جدید هستند، تقویت کند.
در مجموع، بهنظر میرسد عملیات نظامی اسرائیل علیه حکومت ایران، فراتر از هدف قرار دادن هسته سخت برنامه هستهای و موشکی جمهوری اسلامی، به تحولی ژئوپلیتیک در معادلات منطقهای منجر شده است؛ تغییری که نهتنها به تقویت رژیم نوپای دمشق کمک کرده، بلکه نوعی همکاری غیرمستقیم میان اسرائیل و حکومت الشرع را نیز ممکن ساخته است. این تحولات میتواند در سالهای پیش رو تأثیری ماندگار بر موازنه قدرت در خاورمیانه بگذارد. گفتنی است تنها متحد منطقهای جمهوری اسلامی که از این جنگ ۱۲روزه بیتأثیر ماند، گروه حوثیهای یمن بود.
یک قاضی آرژانتینی حکم داد ۱۰ تن، از جمله چندین مقام ارشد جمهوری اسلامی و شماری از اعضای حزبالله لبنان، به اتهام دست داشتن در انفجار مرکز یهودیان بوئنوس آیرس در سال ۱۹۹۴ بهصورت غیابی محاکمه شوند.
بر اساس این حکم که پنجشنبه پنجم تیر صادر شد، علی فلاحیان، وزیر پیشین اطلاعات، علیاکبر ولایتی، وزیر پیشین امور خارجه، هادی سلیمانپور، سفیر پیشین جمهوری اسلامی در آرژانتین، محسن رضایی، فرمانده کل پیشین سپاه پاسداران و شماری از کارکنان سفارت جمهوری اسلامی در بوئنوس آیرس محاکمه خواهند شد.
دستگاه قضایی آرژانتین فروردینماه ۱۴۰۳ بهطور رسمی جمهوری اسلامی و حزبالله را مسئول بمبگذاری آمیا دانست.
دولت آرژانتین اردیبهشت سال گذشته از اینترپل خواست احمد وحیدی، فرمانده وقت نیروی قدس سپاه و وزیر کشور در دولت ابراهیم رئیسی، را بهدلیل نقشش در انفجار آمیا بازداشت کند.
مقامهای حکومت ایران تاکنون هرگونه دست داشتن در این حادثه مرگبار را تکذیب کردهاند.
انفجار در مرکز همیاری یهودیان آرژانتین (آمیا) حدود سه دهه پیش، ۸۵ کشته و بیش از ۱۵۰ زخمی برجای گذاشت.
پیشتر در فروردینماه روزنامه کلارین آرژانتین گزارش داد دادستان سباستیان باسو از قاضی این پرونده خواسته حکم بازداشت علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، را به اتهام دست داشتن در بمبگذاری آمیا صادر کند.
باسو معتقد است خامنهای «فتوای» انجام این حمله را صادر کرده و همچنین یکی از حامیان اصلی گروه حزبالله به شمار میرود.
پیشتیبانی از جمهوری اسلامی، اجرای عملیات با حزبالله
خبرگزاری رویترز پنجم تیر گزارش داد در میان متهمان پرونده بمبگذاری مرکز یهودیان بوئنوسآیرس، شماری از اتباع لبنان و کلمبیا نیز حضور دارند که به ارتباط با حزبالله متهم هستند.
دستگاه قضایی آرژانتین متهمان این پرونده را که برخی از آنها از سال ۲۰۰۳ تحت تعقیب هستند، افرادی تحت پیگرد و فراری از عدالت معرفی کرده است.
دستگاه قضایی آرژانتین معتقد است این حمله با پشتیبانی جمهوری اسلامی و به دست گروه حزبالله انجام گرفته است.
در فوریه سال جاری میلادی، قانونی در آرژانتین به تصویب رسید که به قضات این کشور اجازه میدهد متهمانی را که برای مدت طولانی تحت تعقیب قرار دارند، بهصورت غیابی محاکمه کنند.
قاضی پرونده آمیا نیز با استناد به این قانون با محاکمه غیابی مقامهای جمهوری اسلامی و اعضای حزبالله موافقت کرده است.
پیش از حمله به مرکز همیاری یهودیان، سفارت اسرائیل در بوئنوسآیرس نیز در سال ۱۹۹۲ هدف قرار گرفت که به کشته شدن ۲۲ نفر انجامید.
در سالهای اخیر و بهویژه پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی»، فعالان مدنی و مخالفان جمهوری اسلامی با اشاره به نقش سپاه پاسداران در سرکوب معترضان در داخل کشور و همچنین دست داشتن این نهاد در طراحی و اجرای حملات تروریستی در بسیاری از کشورهای جهان، خواستار قرار گرفتن نام سپاه در فهرست گروههای تروریستی شدهاند.
عباس عراقچی در یک برنامه تلویزیونی با بیان اینکه «مقاومت مردم ایران در جنگ در تاریخ خواهد ماند»، گفت: «شکست اصلا در قاموس ما راه ندارد و این موضوع در ۱۲ روز جنگ اثبات شد.»
عباس عراقچی در پاسخ این سوال که با توجه به بسته بودن آسمان ایران برای رفتن به ژنو چگونه از کشور خارج شده، گفت از راه زمینی به ترکیه رفتم و از آنجا با پرواز به ژنو رفتم.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی در صحبتهای خود تایید کرد که میزان خسارت وارد شده به تاسیسات هستهای ایران «زیاد و جدی» است.
او افزود: رابطه و همکاری ما با آژانس از این به بعد شکل جدیدی پیدا خواهد کرد البته مجلس راه را کامل نبسته است.
سخنگوی کاخ سفید گفت: «صبح امروز با فرستاده ویژه، استیو ویتکاف، بهصورت مفصل صحبت کردم و میتوانم به شما اطمینان بدهم که همچنان با ایرانیها و همچنین از طریق واسطهها، بهویژه قطریها که در این فرایند متحدی بینظیر و شریکی ارزشمند بودند، در ارتباط نزدیک هستیم.»
او افزود: «ما میخواهیم به نقطهای برسیم که ایران با یک برنامه هستهای غیرنظامی و بدون غنیسازی موافقت کند.»
