ویدیوی منتشرشده نشان میدهد مجری یکی از برنامههای صداوسیما از رامین مهمانپرست، سخنگوی پیشین وزرات امورخارجه میپرسد با توجه به مذاکرات با دولت آمریکا پس تکلیف شعار «مرگ بر آمریکا» چه میشود؟
مهمانپرست در پاسخ میگوید: «آمریکا اگر روابطش را اصلاح کند، آنها هم میتوانند از دوستانی باشند که از ظرفیت ملت ایران استفاده کنند.»
ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی در اوین، در واکنش به هجوم و فشار ماموران امنیتی حکومت به خانواده مهدی محمودیان، دیگر زندانی سیاسی، در یادداشتی نوشت: «در این اقدام ضد انسانی، غیرقانونی و ضد اخلاقی دستگاههای امنیتی و دستگاه قضایی مقصرند و مسئول و باید پاسخگو باشند.»
او افزود: «اما مقصر و مسئول اصلی علی خامنهای، جبار قدرتپرست ایران است که باید پاسخگو باشد چرا که تمامی این اعمال شنیع و شرارتبار به خاطر حفظ حکومت نامشروع، غیرقانونی و غاصبانه اوست که در حق مردم تحت ستم ایران اعمال میشود.»
قدیانی اشاره کرد: «در این اقدام ضد انسانی، غیرقانونی و ضد اخلاقی دستگاههای امنیتی و دستگاه قضایی مقصرند و مسئول و باید پاسخگو باشند.»
عربستان سعودی قصد دارد ۱۵ میلیون دلار بدهی معوقه سوریه به بانک جهانی را بپردازد. این اقدام راه را برای دریافت کمکهای مالی و بینالمللی جهت بازسازی این کشور و حمایت از بخش عمومی آن هموار میکند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، سه منبع آگاه دوشنبه ۲۵ فروردین اعلام کردند عربستان سعودی قصد دارد بدهیهای معوقه سوریه به بانک جهانی را پرداخت کند.
این طرح که تاکنون گزارش نشده بود، نخستین نمونه شناختهشده از کمک مالی عربستان سعودی به سوریه پس از سقوط حکومت بشار اسد در سال گذشته محسوب میشود.
بدهیهای معوقه سوریه
در پی جنگ داخلی و بحران اقتصادی شدید، سوریه حدود ۱۵ میلیون دلار بدهی معوقه به بانک جهانی دارد.
بر اساس قوانین بانک، این بدهیها باید تسویه شوند تا امکان تخصیص کمکهای بلاعوض و سایر اشکال حمایت مالی فراهم شود.
به گفته منابع آگاه، پیشتر تلاش شده بود که این بدهیها با استفاده از داراییهای بلوکهشده سوریه در خارج پرداخت شود، اما این طرح به نتیجه نرسید.
بانک جهانی در حال بررسی اختصاص منابع مالی برای بازسازی شبکه برق سوریه و همچنین پرداخت حقوق کارکنان بخش عمومی است.
طرحهای عربی برای بازسازی سوریه
این اقدام ریاض ممکن است نشانهای از آغاز تحقق حمایتهای مالی کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس از سوریه باشد.
پیشتر، طرحهایی از سوی قطر برای پرداخت حقوق کارکنان سوری و تامین گاز از طریق اردن مطرح شده بود که بهدلیل ابهام در تحریمهای آمریکا به تعویق افتاده بودند.
در واکنش به این گزارش، سخنگوی وزارت دارایی عربستان سعودی به رویترز گفت: «ما به شایعات پاسخ نمیدهیم، و فقط در زمان رسمی شدن، اطلاعرسانی میکنیم.»
بانک جهانی، دفتر رسانهای دولت سعودی و یک مقام سوری نیز تاکنون به درخواست اظهار نظر پاسخ ندادهاند.
سفر مقامهای سوری به واشینگتن
سوریه قرار است در هفتههای آینده هیئتی بلندپایه را به نشستهای بهاره بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول در واشینگتن اعزام کند.
این نخستین حضور مقامهای سوری در آمریکا از زمان سرنگونی حکومت اسد است، اما هنوز مشخص نیست آیا این هیئت با مقامات آمریکایی دیدار خواهد کرد یا نه.
تلاش برای رفع تحریمها
تحریمهای سنگینی که در دوران حکومت اسد وضع شده بود همچنان پابرجاست.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه و احمد الشرع، رییسجمهوری دوره انتقالی سوریه، شنبه ۲۳ فروردین، در دیداری بدون حضور رسانهها و پشت درهای بسته بر لزوم رفع تحریمهای سوریه و بازگشت آرامش به منطقه تاکید کردند.
هرچند دولت آمریکا در زمستان گذشته معافیت ششماههای برای برخی تحریمها با هدف تسهیل کمکهای بشردوستانه صادر کرد، اما تاثیر آن محدود بوده است.
اتحادیه اروپا از بهمن گذشته تلاش خود را برای تعلیق برخی تحریمها بر صنعت انرژی سوریه آغاز کرد که لغو ممنوعیت واردات نفت خام و صادرات فناوری به صنعت نفت و گاز را در برمیگیرد.
بر اساس گزارش رویترز، ایالات متحده فهرستی از شروط را برای کاهش بخشی از تحریمها در اختیار دولت جدید سوریه قرار داده است.
دولت ترامپ تاکنون در تعامل با حاکمان جدید سوریه محتاطانه عمل کرده است. برخی مقامات کاخ سفید خواستار رویکردی سختگیرانهتر هستند و به سوابق برخی اعضای دولت جدید سوریه در ارتباط با القاعده اشاره میکنند.
پس از اظهارات فریدریش مرتس درباره احتمال ارسال موشکهای آلمانی تاوروس به اوکراین، کرملین در این زمینه ابراز نگرانی کرد و هشدار داد که در صورت ارسال چنین موشکهایی، خطر تشدید درگیریها در اوکراین وجود دارد.
فریدریش مرتس، صدر اعظم آینده آلمان، اعلام کرده که در صورت توافق با دیگر کشورهای اروپایی، با ارسال موشکهای تاوروس به اوکراین موافق است.
اما دیمیتری پسکوف، سخنگوی دفتر ریاستجمهوری روسیه، دوشنبه ۲۵ فروردین در یک نشست خبری گفت که مرتس «از اقدامات متعددی حمایت میکند که میتوانند بهطور اجتنابناپذیری به تشدید بیشتر وضعیت پیرامون اوکراین منجر شوند.»
سخنگوی کرملین همچنین ادعا کرد که مرتس «خواهان تشدید» درگیری در اوکراین است و چنین تمایلی «در دیگر پایتختهای اروپایی نیز دیده میشود.»
او افزود: «متاسفانه، حقیقت این است که برخی پایتختهای اروپایی تمایلی به یافتن راههایی برای دستیابی به مذاکرات صلح ندارند، بلکه بیشتر مایلند جنگ را تحریک کنند و به ادامه آن دامن بزنند.»
فریدریش مرتس که در انتخابات پارلمانی پایان فوریه در آلمان پیروز شد و بهزودی جای اولاف شولتس را بهعنوان صدر اعظم این کشور خواهد گرفت، تاکنون تمایل قوی خود را برای ادامه حمایت نظامی از اوکراین نشان داده است.
در حالی که شولتس از تحویل موشکهای تاوروس به کییف امتناع کرده، صدراعظم آینده آلمان شامگاه یکشنبه بار دیگر امکان چنین تصمیمی را، البته تحت شرایط خاص، مطرح کرد.
موشک تاوروس قادر به هدف قرار دادن اهدافی در عمق خاک روسیه است و بیم آن میرود که چنین اقدامی موجب تشدید جنگ شود.
مرتس در پاسخ به سوالی در این باره گفت: «همیشه گفتهام که این کار را فقط در صورت توافق با شرکای اروپایی انجام خواهم داد.»
او افزود: «این اقدام باید هماهنگشده باشد و اگر چنین هماهنگی صورت گیرد، آلمان نیز باید در آن مشارکت کند.»
از زمان آغاز حمله تمامعیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، آلمان پس از ایالات متحده، دومین تامینکننده کمکهای نظامی به اوکراین بوده است.
اظهارات مرتس تنها چند ساعت پس از حمله روسیه به شهر سومی در اوکراین بیان شد؛ حملهای که بیش از سی کشته برجای گذاشت و از مرگبارترین حملات به اوکراین از سال ۲۰۲۲ تاکنون به شمار میرود.
روسیه دوشنبه اعلام کرد که در این حمله، یک نشست ارتش اوکراین را هدف قرار داده است.
روسیه کییف را متهم کرد که از جمعیت غیرنظامی بهعنوان «سپر انسانی» استفاده میکند.
حمله روسیه همزمان با مذاکرات دیپلماتیکی انجام شد که پیرامون آتشبسی احتمالی در اوکراین در جریان است؛ آتشبسی که مورد حمایت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، است.
در ماه مارس، آمریکا آتشبسی بیقیدوشرط پیشنهاد داده بود، اما ولادیمیر پوتین چنین پیشنهادی را نپذیرفت و طرح آتشبس ۳۰ روزه که کییف تحت فشار واشینگتن با آن موافقت کرده بود، هرگز اجرایی نشد.
در پایان ماه مارس، ایالات متحده توافقاتی برای آتشبسی محدود برای خودداری از حمله به زیرساختهای انرژی و توافقی دیگر در دریای سیاه را اعلام کرد.
اما شرایط لازم برای اجرایی شدن این توافقات نامشخص است و مسکو و کییف یکدیگر را به ادامه حملات هوایی متهم میکنند.
حسین علیزاده، تحلیلگر سیاسی با اشاره به سفر قریبالوقوع عباس عراقچی به مسکو، گفت استیون ویتکاف، نماینده ویژه دولت ترامپ در امور خاورمیانه، قبل از سفر به عمان به مسکو رفت و معلوم است که ایران و آمریکا، برای روسیه شان ویژهای قائل هستند.
او افزود اگرچه مانند ادوار گذشته مانند مذاکرات پنج به علاوه یک با حضور روسیه، نقش مسکو دیگر چندان پررنگ نیست، اما این کشور همچنان نقش مهمی در مذاکرات بینالمللی ایران دارد.
علیزاده توضیح داد: «پرونده ایران برای مسکو مهم است. روسیه به هر حال جانب تهران را گرفته و نمیخواهد این کشور را از دست بدهد. چون میداند که سودهای کلانی در جمهوری اسلامی میبرد.»
این تحلیلگر سیاسی یادآوری کرد که در جنگ اوکراین هم جمهوری اسلامی به روسیه کمک کرد و حالا در مسکو در شرایط سخت تهران برای مذاکره با واشینگتن، میخواهد همان نقش حمایتی را داشته باشد.
به گفته علیزاده، روسیه میخواهد در دور دوم مذاکرات، آمریکا را تا اندازهای منعطف کند، زیرا مذاکرات رم محتوامحور خواهد بود؛ نه مانند دور اول ظاهری.
پس از آنکه کاخ سفید اعلام کرد برخی کالاهای الکترونیکی، از جمله تلفنهای هوشمند و رایانهها، از تعرفههای جدید معاف میشوند، سهام در اروپا و آسیا افزایش یافت و انتظار میرود بازار آمریکا نیز با روند صعودی همراه شود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، دوشنبه در بازارهای آسیایی و اروپایی، شرکتهای فناوری بیشترین سود را بردند.
سهام شرکت اپل در بازار پیشگشایش آمریکا نزدیک به پنج درصد افزایش یافت و شاخص سهام اساندپی ۵۰۰ نیز که در هفته گذشته ۵.۷ درصد رشد کرده بود، با ۱.۶ درصد افزایش همراه شد. شاخص نزدک نیز صعودی شد.
ترامپ یکشنبه اعلام کرد تعرفه واردات تراشههای نیمهرسانا طی هفته آینده اعلام میشود و تصمیم درباره گوشیهای هوشمند نیز «بهزودی» گرفته خواهد شد.
این معافیت شامل ۲۰ دسته محصول میشود که حدود ۲۳٪ از واردات آمریکا از چین را در بر میگیرد و به نظر میرسد به سود شرکتهای تولیدی تمام شود. هر چند دونالد ترامپ هشدار داد که این معافیتها ممکن است موقتی باشند اما روند صعودی بازارها ادامه دارد.
بیثباتی در بازار نفت و طلا
در بازار طلا، با افزایش بیثباتی، قیمت هر اونس طلا به رکورد تاریخی سه هزار و ۲۴۵ دلار رسید. در بازار نفت، بهای نفت برنت به ۶۵.۶ دلار و نفت وست تگزاس به ۶۲.۳۲ دلار افزایش یافت.
این رشد محدود، تحتتاثیر احتمال توقف صادرات نفت ایران و نگرانیها از کاهش رشد اقتصاد جهانی رقم خورده است.
تضعیف دلار ادامه دارد
سردرگمی ناشی از نوسانات سیاست تجاری ترامپ موجب نگرانی سرمایهگذاران شده و اگرچه معافیت برخی کالاهای الکترونیکی از تعرفهها کمک چندانی به بازار اوراق قرضه آمریکا نکرد، اما نتوانست فرایند تضعیف دلار را متوقف کند.
در بازارهای جهانی ارز، دلار آمریکا در برابر ین ژاپن و یورو کاهش یافت و برخی تحلیلگران هشدار دادهاند که تداوم ناپایداری در سیاستهای اقتصادی دولت ترامپ میتواند در بلندمدت جایگاه جهانی دلار را با تهدید جدی روبهرو کند.
سامی شار، اقتصاددان ارشد بانک لومبارد اودیه، گفت:«احتمال رسیدن به توافقهایی که در نهایت منجر به کاهش تعرفهها شود کمی بیشتر شده، و از این جهت چشمانداز نسبتا امیدوارکننده است. اما خطر شکست مذاکرات همچنان وجود دارد و تداوم این بلاتکلیفی به خودی خود به اقتصاد آسیب میزند.»
همزمان بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس اعلام کرد سود سهماهه نخست خود را ۱۵ درصد افزایش داده است. سایر بانکهای بزرگ آمریکا از جمله سیتیگروپ و بانک آو امریکا نیز قرار است این هفته گزارشهای مالی خود را منتشر کنند.
انتظار میرود جروم پاول، رییس بانک مرکزی آمریکا در سخنرانی چهارشنبه خود به نگرانیها درباره رکود اقتصادی و نوسانات بازار اوراق خزانه پاسخ دهد.
در مجموع، اگرچه معافیت موقت برخی کالاهای الکترونیکی از تعرفهها فضای مثبت موقتی در بازارها ایجاد کرده، اما ابهام درباره سیاست تجاری آمریکا همچنان سایه سنگینی بر چشمانداز اقتصادی جهان انداخته است.