سناریوهای سه‌گانه رویاروی جمهوری‌اسلامی بعد از بازگشت ترامپ

نجف‌زاده روز ۲۸ آبان به مطالعات انجام شده در سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌ معدنی کشور در مورد دریاچه ارومیه اشاره کرد و گفت: «اگر از اطلاعات و پژوهش‌های این سازمان استفاده می‌شد، به طور یقین و قطع نباید در حوزه آبریز این دریاچه بیش از ۳۰ سد ساخته می‌شد.»

این نماینده مجلس از اصلاح نشدن روش‌های کشاورزی در پایین‌دست دریاچه ارومیه و مواجه بودن این دریاچه با مباحث مربوط به کمبود آب، به عنوان «برخی معضلات آن» نام برد.

عضو کمیسیون صنایع و معادن اضافه کرد که سازمان‌های مجری به دلیل عدم استفاده از اطلاعات موجود در سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌ معدنی کشور، این معضلات را بر حاکمیت و مردم تحمیل می‌کنند.

خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، روز ۲۹ مهر در گزارشی نوشت در حال حاضر تنها ۱۰ درصد از دریاچه ارومیه باقی مانده است.

در این گزارش از ساخت ۲۳ سد و افزایش ۱۴۰ هزار هکتاری سطوح زیر کشت در حوضه آبریز دریاچه ارومیه به عنوان برخی عوامل خشک شدن این دریاچه نام برده شده است.

روز ۲۸ شهریور روزنامه اعتماد در گزارشی از خشک شدن کامل دریاچه ارومیه پس از آبگیری در بهار امسال خبر داد و نوشت که این دریاچه در بهار و زمستان گذشته به صورت فصلی و با حدود یک میلیارد متر مکعب آب، آبگیری شده بود.

خشک شدن دریاچه ارومیه خطرات متعددی را برای ساکنان حوضه آبریز آن به همراه داشته است. از جمله، توفان‌های گرد و غبار تهدیدی جدی برای حدود پنج میلیون نفر از ساکنان این منطقه محسوب می‌شوند.

این تغییر گسترده اقلیم، کشاورزی و گردشگری در حوضه دریاچه ارومیه را تحت تاثیر مستقیم قرار داده است.

بر اساس برنامه‌های شکست خورده احیای این دریاچه، قرار بود تراز سطح آب تا سال ۱۴۰۵ به ۱۲۷۴/۱ متر برسد

تحقیقات زمین‌شناسی نشان می‌دهند پر و خالی شدن دریاچه ارومیه از آب می‌تواند بر لرزه‌خیزی منطقه تاثیر بگذارد.

وقوع دو زمین‌لرزه به بزرگی شش در روز چهارم اسفند ۱۳۹۸ در نزدیکی سلماس و سرو و همچنین توالی زلزله‌های خوی در سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ هم‌زمان با خشک شدن دریاچه ارومیه، این فرضیه را تقویت می‌کند.

ولایتی که زمانی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی بود، در دیدار با زونگ پی‌وو، سفیر چین در ایران گفت: «بی‌تردید توسعه روابط ایران، چین و روسیه در زمینه‌های مختلف و از جمله در قالب شانگهای و بریکس، اثرات ماندگار و مهمی خواهد داشت.»

گروه بریکس یا اقتصادهای نوظهور که اکنون چین و روسیه بر آن مسلط هستند، سال ۱۳۸۹ با مشارکت برزیل، روسیه، هند و چین در مسکو تاسیس شد و در سال ۱۳۹۰ آفریقای جنوبی نیز به این گروه ملحق شد.

بریکس با پیوستن جمهوری اسلامی از دی ماه ۱۴۰۲ به این گروه موافقت کرد.

سازمان همکاری شانگهای نیز که در سال ۲۰۰۱ به وسیله روسیه و چین تشکیل شد، شامل ۹ عضو از جمله ازبکستان، بلاروس، پاکستان، تاجیکستان، جمهوری اسلامی، قرقیزستان، قزاقستان و هند است.

مقام‌های جمهوری اسلامی امیدوارند در چارچوب عضویت در این دو سازمان بتوانند با تحریم‌های غرب مقابله کنند، اما مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در نشست اخیر بریکس اذعان کرد این نهاد بیشتر یک «باشگاه گفت‌وگو» است.

او از این که عضویت جمهوری اسلامی در این سازمان‌ها هنوز نتوانسته به اقدامات عملی برای مقابله با تحریم‌های آمریکا منجر شود، انتقاد کرد.

ولایتی اما در ادامه صحبت‌های خود درباره روابط چین و جمهوری اسلامی گفت: «توسعه روابط ایران، چین و روسیه در زمینه‌های مختلف و از جمله در قالب شانگهای و بریکس نیز اثرات ماندگار و مهمی خواهد داشت.»

از سوی دیگر چهره‌هایی که دونالد ترامپ به عنوان اعضای دولت آینده خود انتخاب کرده است، منتقد سرسخت چین هستند.

به عنوان نمونه، جان رتکلیف، مدیر پیشین اطلاعات ملی آمریکا که ترامپ، رییس‌جمهوری منتخب آمریکا، او را برای ریاست سازمان سی‌آی‌ای نامزد کرده، چین را تهدید اصلی برای منافع آمریکا و جهان آزاد می‌داند.

او بارها هشدار داده که چین قصد دارد بر آمریکا و سایر کشورهای جهان از نظر اقتصادی، نظامی و فن‌آوری تسلط یابد.

رتکلیف در یادداشتی در روزنامه وال استریت ژورنال نوشت که بسیاری از شرکت‌های چینی پوششی برای فعالیت‌های دولت این کشور هستند.

تاکید ولایتی بر ثابت ماندن سیاست خارجی جمهوری اسلامی در شرایطی است که پیش از این عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و محمدجواد ظریف، معاون پزشکیان، خواستار تغییر سیاست خارجی آمریکا در دوران ترامپ شده‌اند.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، خطاب به مقام‌های آمریکا گفته است به جای فشار حداکثری، «عقلانیت حداکثری» را آزمایش کنند.

عراقچی همچنین روز ۲۴ آبان پس از گفت‌وگو با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت تهران مایل است «بر اساس منافع ملی و حقوق مسلم خود مذاکره کند، اما حاضر نیست تحت فشار و ارعاب مذاکره کند».

روز شنبه ۲۶ آبان، فایننشال تایمز به نقل از منابع آگاه گزارش داد رییس‌جمهوری منتخب آمریکا، سیاست فشار حداکثری خود را علیه جمهوری اسلامی، با هدف وادار کردن تهران به مذاکره درباره برنامه هسته‌ای و تغییر سیاست‌های منطقه‌ای خود، احیا خواهد کرد.

ترامپ در دوره پیشین ریاست‌جمهوری خود، توافق هسته‌ای قدرت‌های جهانی با ایران (برجام) را کنار گذاشت و در چارچوب کارزار فشار حداکثری، تحریم‌های بسیاری علیه جمهوری اسلامی اعمال کرد.

در پاسخ به این سیاست، تهران فعالیت‌های هسته‌ای خود را افزایش داد. اکنون میزان غنی‌سازی اورانیوم در ایران نزدیک به سطح مورد نیاز برای ساخت تسلیحات اتمی است و برخی مقامات جمهوری اسلامی، خواستار دست‌یابی تهران به سلاح اتمی هستند.

احمد نادری، عضو هیات رییسه مجلس شورای اسلامی، به تازگی با تاکید بر ضرورت «تغییر دکترین هسته‌ای» حکومت ایران، اذعان کرد برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی نتوانسته است از نظر امنیتی «هیچ» دستاوردی داشته باشد.

او همچنین «آزمایش بمب اتم» از سوی جمهوری اسلامی را تنها راه «برقراری تعادل در منطقه» دانست.

امید شمس، حقوقدان و تحلیل‌گر امور بین‌الملل، در مصاحبه با ایران‌اینترنشنال با اشاره به تصمیم اخیر اسرائیل در خصوص ممنوعیت فعالیت‌های آژانس امدادرسانی و کاریابی برای آوارگان فلسطینی سازمان ملل (اونروا) هشدار داد این موضوع می‌تواند به یک فاجعه انسانی بینجامد.

او گفت در حال حاضر، اونروا «تنها شریان حیاتی» برای ارسال کمک‌های بشردوستانه به نوار غزه به شمار می‌رود و تعطیلی فعالیت‌های آن می‌تواند «نقض شدید قوانین بین‌المللی» محسوب شود.

شمس افزود اونروا به‌ویژه در زمینه آموزشی و تغییر محتوای کتب درسی برای فلسطینیان نقش‌آفرین بوده و بسیاری از مطالب یهودستیزانه را حذف کرده است.

به گفته این تحلیل‌گر، اتهامات اسرائیل علیه اونروا جدی است زیرا تعدادی از اعضای این آژانس عضو حماس بودند و در فعالیت‌های نظامی دست داشتند اما نمی‌توان چنین موضوعی را به هزاران تن از کارکنان اونروا تعمیم داد.

طبق این اطلاعات، مسئول پرونده آهو دریایی، اطلاعات سپاه پاسداران تهران است.

خانواده‌ آهو دریایی و کارکنان این مرکز نیز تحت نظر ماموران جمهوری اسلامی قرار دارند.

روز ۱۲ آبان دریایی که تا مدت‌ها از او تنها با نام «دختر علوم تحقیقات» نام برده می‌شد، لباس‌هایش را در محوطه دانشگاه از تن درآورد.

برخی منابع در روز وقوع این ماجرا گفتند ماموران حراست دانشگاه در راستای تلاش برای تحمیل حجاب اجباری، با این دانشجو برخورد و در جریان درگیری فیزیکی، بخشی از لباسش را پاره کردند. این دختر نیز در اقدامی اعتراضی برهنه شد.

گزارش‌ها حاکی از آن بود که ماموران حراست با ضرب و جرح شدید، این دانشجو را بازداشت کردند و تحویل نیروهای انتظامی دادند تا به «بیمارستان روانی» منتقل شود.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، روز ۱۵ آبان گفت دریایی از کلانتری مستقیما به «مراکزی برای درمان» منتقل شده است.

مهاجرانی افزود این دختر در بازداشت نبوده و برای او پرونده قضایی نیز تشکیل نشده است.

همان زمان حسین قاضیان، جامعه‌شناس، و زهرا باقری‌شاد، پژوهشگر مطالعات جنسیت، در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال به این موضوع پرداختند که روایت رسمی حکومت می‌کوشد این زن را «بیمار» و «دیوانه» بخواند تا وجه اعتراض را از رفتار او بگیرد و سرکوبش کند.

در دو هفته گذشته، حمایت‌های قابل توجه داخلی و جهانی از آهو دریایی انجام شد و شماری از فعالان سیاسی، مدنی و حقوق بشری به استفاده جمهوری اسلامی از «تکنیک نخ‌نمای مجنون‌انگاری معترضان» در مواجهه با ماجرای دختر علوم تحقیقات اشاره کردند.

صدیقه وسمقی، نویسنده و اسلام‌پژوه، نیز هشدار داد رفتارهای خشونت‌بار با زنان بر سر مساله حجاب همچنان فاجعه می‌آفریند.

وسمقی افزود فرستادن دریایی به مرکز درمان بیماری‌های روانی، اقدامی «مجرمانه و غیرانسانی» است.

شیرین عبادی، برنده جایزه نوبل صلح نیز بیمار‌‌‌انگاری معترضان را روش دیرینه حکومت برای سرکوب مخالفان خواند.

سال گذشته چهار انجمن روان‌شناسی و روان‌پزشکی ایران از اقدامات جمهوری اسلامی در «سوء‌استفاده از روان‌پزشکی و روان‌شناسی» برای سرکوب مخالفان حجاب اجباری انتقاد کردند.

تیموتی پارلاتور، وکیل هگست، در عین حال تاکید کرد نامزد تصدی مسئولیت وزارت دفاع آمریکا اتهام تعرض جنسی را رد کرده و می‌گوید موضوع مورد مناقشه که در اکتبر ۲۰۱۷ در مونته‌ری کالیفرنیا رخ داد، «یک رابطه جنسی با رضایت طرفین» بود.

مقام‌های شهر مونته‌ری هفته گذشته تایید کردند اتهام «تعرض جنسی» علیه هگست از سوی پلیس این شهر مورد بررسی قرار گرفته است.

مقام‌های مونته‌ری از ذکر نام زن شاکی در این پرونده خودداری کردند و با استناد به قوانین ایالتی گفتند قادر به ارائه توضیحات بیشتر یا انتشار گزارش پلیس در خصوص این پرونده نیستند.

هگست در ارتباط با این رویداد در هیچ پرونده کیفری متهم نشده و نام او در هیچ دادخواست مدنی به‌عنوان متهم نیامده است.

هگست، تحلیل‌گر شبکه فاکس‌ نیوز و کهنه‌سرباز ارتش آمریکا، اخیرا از سوی ترامپ به‌عنوان وزیر دفاع آتی این کشور معرفی شده است. هگست برای آغاز رسمی کار خود در این وزارتخانه به تایید سنای ایالات متحده نیاز دارد.

شماری از نمایندگان دموکرات کنگره آمریکا، از جمله آدام اسمیت، رییس کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان، از انتخاب هگست انتقاد کرده‌اند.

اسمیت با اشاره به سوابق اندک هگست در پنتاگون هشدار داد سمت وزیر دفاع نباید نقطه‌ «آغاز» فعالیت یک نفر باشد.

وکیل هگست در ادامه اظهارات خود در خصوص اتهام تعرض جنسی به او گفت موکلش در سال ۲۰۲۰ مطلع شد که آن زن طرح شکایت قانونی علیه هگست را مد نظر دارد.

پارلاتور در بیانیه‌ای که در اختیار سی‌ان‌ان قرار داد، افزود مبلغ پرداخت شده به این زن متاهل «به‌طور قابل توجهی» کم بوده؛ با این حال، او از ذکر میزان دقیق این مبلغ سر باز زد.

این وکیل افزود تصمیم این زن برای شکایت در بحبوحه جنبش «من هم» (Me Too) مطرح شد و هگست که نمی‌خواست شغل خود را در فاکس‌ نیوز از دست بدهد، در نهایت تن به توافق سازش داد.

به گفته پارلاتور، هگست احساس می‌کرد که «قربانی باج‌خواهی» شده است.

پیش‌تر ترامپ در بیانیه‌ خود درباره انتخاب هگست به‌عنوان وزیر دفاع جدید ایالات متحده گفت: «پیت فردی سخت، باهوش و یک باورمند واقعی به سیاست "اول آمریکا" است. با حضور پیت در راس وزارت دفاع، دشمنان آمریکا باید بدانند که ارتش ما دوباره قدرتمند خواهد شد و آمریکا هرگز عقب‌نشینی نخواهد کرد.»

«اول آمریکا» شعار و گفتمانی است که ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید آن را ترویج داد. هدف این گفتمان تمرکز بر مسائل داخلی آمریکا، میهن‌پرستی و پرهیز از مداخله مستقیم در مناقشه‌های بین‌المللی عنوان شده است.

بررسی مواضع هگست در سال‌های گذشته نشان می‌دهد او از حامیان حمله به زیرساخت‌ها، تاسیسات نفتی و سایت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی بوده است.

سی‌ان‌ان در ادامه گزارش خود نوشت موفق شده با زن شاکی از هگست گفت‌وگویی کوتاه انجام دهد اما او انجام مصاحبه را به نظر وکیل خود منوط کرده است.

به گزارش سی‌ان‌ان، این زن که پس از شنیدن نام هگست «به‌طرز آشکاری آشفته شد»، به تماس‌های بعدی این شبکه برای اظهار نظر در این خصوص پاسخ نداد.

سی‌ان‌ان این زن را قربانی احتمالی یک تعرض جنسی خواند و افزود به همین دلیل، هویت او را فاش نمی‌کند.

تعرض ادعایی در بامداد هشتم اکتبر ۲۰۱۷ در هتلی در مونته‌ری رخ داد و چهار روز بعد از سوی این زن گزارش شد.

هگست در آن مقطع زمانی برای سخنرانی در کنفرانسی به میزبانی فدراسیون زنان جمهوری‌خواه کالیفرنیا به مونته‌‎ری سفر کرده بود.

به گفته مقام‌های مونته‌ری، در جریان این تعرض ادعایی از سلاح استفاده نشد اما برخی جراحات، از جمله «کبودی در ران راست»، قابل مشاهده بود.

پیش از این، استیون چونگ، مدیر ارتباطات ترامپ، ضمن دفاع از گزینه پیشنهادی وزارت دفاع تاکید کرد هگست «تمامی اتهامات را به‌شدت رد کرده و هیچ اتهامی علیه او مطرح نشده است».

چونگ افزود: «ما مشتاقانه در انتظار تایید او به‌عنوان وزیر دفاع ایالات متحده هستیم تا کار خود را کلید بزند و امنیت و عظمت را به آمریکا بازگرداند.»