دو منبع بلندپایه ایرانی به رویترز گفتند که ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه از علی خامنهای خواسته است تا پاسخ به ترور اسماعیل هنیه محتاطانه باشد و از کشته شدن غیرنظامیان اجتناب کند.
به گفته این منابع، این پیام را دبیر شورای امنیت ملی روسیه در دیدار روز دوشنبه با یکی از مقامهای جمهوری اسلامی منتقل کرده است.
روزنامه جمهوری اسلامی، از حامیان پزشکیان در انتخابات، در مطلبی به انتقاد صریح از انتصابات او به عنوان رییسجمهوری پرداخت.
این روزنامه با اشاره به علاقه پزشکیان به نهجالبلاغه (نامهها و خطبههای منتسب به امام اول شیعیان) نوشت: «قطعا آقای رییسجمهور میدانند که طبق نظر مولای متقیان، هرگز انسان پرپولی در هیچ جامعهای بدون آن که حق این و آن را ضایع کرده باشد وجود نخواهد داشت. بنابراین، نباید به سخن توجیهگرانه کسانی که میگویند چه اشکالی دارد افراد مرفه و صاحبان ثروت عهدهدار مسئولیتها باشند اعتنا کرد. اینان همان مرفهان بیدرد هستند.»
جمهوری اسلامی در ادامه با اشاره به وعدههای پزشکیان در زمان انتخابات نوشت: «قرار بود شما همکارانی را دور خود جمع کنید که صدای بیصدایان باشند. بدون تعارف باید به شما بگوییم احکامی که در چند روز گذشته صادر کردهاید دارای چنین گرایشی نیست. اگر اعضای کابینهتان هم از همین قماش باشند، باید از همین ابتدا فاتحه دولت چهاردهم را خواند.»
فرمانده سابق اطلاعات سپاه: پزشکیان فقط میخواهد در چارچوب نظام حرکت کند
روز ۱۴ مرداد و دو روز قبل از انتقاد روزنامه جمهوری اسلامی، حسین طائب، رییس سابق سازمان اطلاعات سپاه پاسداران و مشاور عالی فرمانده کل سپاه در دانشگاه سپاه گفت: «دکتر پزشکیان میخواهد دولتی در چارچوب نظام تشکیل دهد.»
طائب که در سومین دوره تربیت و تعالی محسن فخریزاده، ویژه اعضای هیات علمی، فرماندهان و مدیران دانشگاه «امام حسین» سخنرانی میکرد، خاستگاه سیاسی پزشکیان را چنین توصیف کرد: «رهبر معظم انقلاب شناخت کافی نسبت به دکتر پزشکیان دارند. ایشان وامدار دیگران نیست. شاید تفکر اصلاحطلبی داشته باشد اما تعریف او از اصلاحطلبی منحصر به خود اوست و خود را در درون حاکمیت میبیند.»
تیر ۱۴۰۳، در جریان رقابتهای انتخاباتی، مصطفی پورمحمدی، چهره امنیتی نامزد انتخابات زودهنگام در توصیف چهره پزشکیان به نداشتن سابقه سطح بالای سیاسی او پرداخت و گفت: «پزشکیان مربی توانمندی نیست و دیگران او را اداره میکنند. او تفکر منسجمی برای مدیریت عالی کشور ندارد. پزشکیان نه تجربه دارد و نه قدرت جمعبندی و اجماعسازی. [اگر رای بیاورد] حتی در بلوک فکری خودش و طرفدارانش هم دچار پراکندگی خواهد شد. من نگرانم.»
مشابه همین تعبیر را طائب در سخنرانی روز ۱۴ مرداد خود برای پزشکیان به کار برد.
رییس سابق سازمان اطلاعات سپاه در بیان تفاوتهای حسن روحانی، رییس دولت یازدهم و دوازدهم و پزشکیان گفت: «دولت چهاردهم با دولتی که در سال ۱۳۹۲ شکل گرفت کاملا متفاوت است. حجتالاسلام روحانی قبل از ریاستجمهوری ۱۶ سال به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی فعالیت داشت و تصمیمساز برای آقایان [اکبر] هاشمی رفسنجانی و [محمد] خاتمی بود و برای سطح بینالملل برنامه داشت.»
کابینهای که ظریف چید و انتصاب متهمان اقتصادی
پزشکیان برای انتخاب نامزدهای تصدی وزارتخانهها به محمدجواد ظریف ماموریت داد. نتیجه عمل کارگروه ظریف بهطور شفاف اعلام نشد اما این اقدام پزشکیان کمسابقه بود چرا که معمولا روسای جمهور منتخب، خودشان کابینه خود را انتخاب میکنند.
بعد از ماجرای کارگروه ظریف، موضوع انتصاب معاونتهای پزشکیان حاشیهساز شد. تاکنون او دو متهم پروندههای اقتصادی را منصوب کرده است.
یکی از این دو حمید پورمحمدی است که نه تنها در پرونده اختلاس سه هزار میلیاردی متهم که بازداشت هم شد.
پورمحمدی با حکم پزشکیان حالا رییس سازمان برنامه و بودجه شده است.
شهرام دبیری نیز که با حکم پزشکیان حالا معاون پارلمانی ریاست جمهوری شده است، سال ۱۳۹۹ در پرونده فساد شورای شهر تبریز بازداشت شده بود.
تحلیل دو مقام سابق امنیتی جمهوری اسلامی، یعنی طائب و پورمحمدی درباره پزشکیان به نظر نزدیک به واقعیت است و ردپای ظریف در انتصابات پزشکیان به خوبی مشاهده میشود.
تاکنون در انتصابهای او خبری از مدیران تازه نفس نبوده است.
نتیجه رقابت میان این دو کارزار که پیشبینیاش دشوار است، این رقابت را برای ناظران بسیار جذاب ساخته است. امروز و به خصوص بعد از ترور نافرجام دونالد ترامپ، او احتمالا شناختهشدهترین فرد آمریکایی در دنیاست و کامالا هریس در ماههای آینده برای کسب چنین شهرتی تلاش خواهد کرد.
وضعیت در کارزار ترامپ تا حد بسیاری روشن است. او و همراهانش پیش از این دو کارزار را در سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۲۰ تا پایان مدیریت کردهاند. از این جهت، تا حد زیادی روشن است که این کارزار چگونه سازمانی دارد، چگونه اداره میشود، منابع آن از کجا میآید و پیامهایش چیست.
اما کارزار ریاستجمهوری هریس در سال ۲۰۲۴ وجوه ناشناخته بسیاری دارد. در این نوشته تلاش میکنم با رجوع به کارزارنیمه کاره هریس در سال ۲۰۱۹ روند کارزار او در این دوره را روشن سازم.
نامزدی غیر دموکراتیک
کارزار نامزدی هریس در انتخابات مقدماتی ریاستجمهوری سال ۲۰۱۹ یک فاجعه بود. او در نظرسنجیهای آن دوره از درصد تکرقمی رای دموکراتها فراتر نرفت. در نظرسنجی مورنینگکانسالت در اواخر ژوئیه ۲۰۱۹، در میان حامیان هریس در کالیفرنیا ۲۸ درصد الیزابت وارن را به عنوان گزینه دوم، ۲۶ درصد جو بایدن و ۱۲ درصد پیت بوتیجیج را انتخاب کردند که در نهایت اکثرا هریس را رها کردند.
او حتی یک رای از شهروندان آمریکایی، چه در رقابتهای مقدماتی ۲۰۲۰ و چه در مقدماتی ۲۰۲۴، کسب نکرده است.
هریس غیردموکراتیکترین منتخب حزب دموکرات برای عناوین معاون رییسجمهور و نامزد ریاستجمهوری است. دموکراتها ۱۴ میلیون رای بایدن را نادیده گرفتند و با حدود ۲۲۰۰ نماینده حزبی کامالا هریس را در مقام نامزدی قرار دادند.
هریس تنها دموکرات در سال ۲۰۱۹ بود که از رده بالای نامزدهای سه گانه، دو ماه مانده به شروع رایگیری، به سرعت خارج شد. او نشان داد که تحت تاثیر شرایط بیرونی و رفتار رقبا پیام و تاکتیکهای خود را تغییر میدهد و این امر تاثیر چندانی در موفقیتش نداشت.
روش رفتاری هریس با کارکنانش، چه در دوره کارزارها و چه در کاخ سفید، ایجاد چند دستگی در میان آنها بوده است.۹۲ درصد از کسانی که برای هریس در کاخ سفید کار میکردند، او را رها کردهاند. آرزوهای او در سال ۲۰۲۰ با ناتوانی در عرضه یک پیام منسجم و الگوی ثابت رفتاری دود شد.
هریس در سال ۲۰۱۹ ماهها تلاش کرد تا درصد بسیار پایین رای خود در نظرسنجیها را تغییر دهد و موفق نبود. او در آستانه کنار کشیدن، بدون حضور در حتی یک مقدماتی، تحت فشارهای مالی عقب کشید چون نمیتوانست کمککنندگان را برای تامین هزینه هایش قانع کند. فقدان حمایت و پول منجر به نزاعهای داخلی در ماههای پایانی کارزار هریس شد.
کامالا، با وجود برخورداری از تبلیغات مثبت رسانهها به علت زن و مادر و پدر هندی و جاماییکایی (که همه ارثی هستند و نه اکتسابی)، از ایجاد شور و شوق در نسل جوان ناتوان بود.
هریس کارزار خود را در ۲۰۱۹ با حضور ۲۰ هزار هوادار در اوکلند، کالیفرنیا آغاز و به طور مداوم جمعیت زیادی را در آیووا، کارولینای جنوبی و دیگر ایالتهای اولیه مقدماتی به خود جلب کرد. او در میان ردههای بالای کاندیداها در نظرسنجی و جمعآوری کمک مالی بود و مدت کوتاهی پس از اولین مناظره ریاستجمهوری، زمانی که با معاون رییسجمهور سابق، جو بایدن، در مورد مخالفت اولیهاش با سیاستهای اتوبوسرانی فدرال مواجه شد، برای مدت کوتاهی به سمت بالای فهرست صعود کرد. اما در مدتی کوتاه به علت مشکل سازماندهی و جمعآوری منابع مالی در نظرسنجیها سقوط کرد. از این جهت نمیتوان توجه به او در روزهای اولیه اعلام نامزدی را مستمر و متداوم تصور کرد.
هریس در مسایل مورد جدال در آمریکا مدام میان دیدگاههای سوسیالیستی و کمی سوسیالیستی نوسان داشته است. به عنوان نمونه، او چندین بار موضع خود را در مورد موضوعی تعیینکننده برای دموکراتها، یعنی بیمههای بهداشت و درمان، تغییر داده است. هریس در ابتدا از حذف کامل بیمه درمانی خصوصی حمایت کرد، اما بعدا یک طرح بیمه را مطرح کرد که به برنامههای خصوصی اجازه میداد تا زمانی که استانداردهای دولتی را رعایت کنند، به فعالیت خود ادامه دهند.
کامالا هریس در اکثر موضوعات عضو «حزب باد» است: له و علیه بیمه درمان خصوصی، له و علیه حکم اعدام، له و علیه زندانی کردن فروشندگان ماریجوانا و همچنین له و علیه وثیقه گذاری برای آزاد کردن مجرمان خشن.
او از معدود بازپرسهایی در تاریخ آمریکاست که خواستار کاهش یا قطع کامل بودجه پلیسهای مستقل در شهرهای مختلف شده است. هریس در مورد جنگ اسرائیل و حماس هم طرفدار حق دفاع اسرائیل و هم آتشبس دائمی است که با هم همخوانی ندارند.
فرصت زودگذر
اگر هریس به همان نحوی عمل کند که در سال ۲۰۱۹ عمل کرد، تا چند هفته به عنوان جایگزین بایدن و نجاتدهنده دموکراتها و تهدید علیه ترامپ با یادآوری دادستان بودن خود در خبرها خواهد بود و در حدود اوایل سپتامبر در نظرسنجیها سقوط خواهد کرد، مگر آن که ماشین حزبی کلینتونها و بعدا اوباما (که با تاخیر او را تایید کرد) به یاریاش بشتابند: یعنی منابع مالی سرشاری را در اختیارش بگذارند تا چالهچوله ها را با پول پر کند و سازمان خود را نیز در اختیارش بگذارند تا برای او متن سخنرانی کوتاه (بدون سالاد کلمات) بنویسند، از ریزش مشاوران و دستیاران هریس جلوگیری کنند و با فرستادن داوطلبان به درو کردن برگههای رای پستی از درخانهها اقدام کنند.
دموکراتها البته با پولپاشی تلاش خواهند کرد شبکههای تلویزیونی را از انبوهی از تبلیغات ضد ترامپ پر کنند. از حزبی که چهار سال در مورد پر انرژی و فعال بودن بایدن تا زمان مناظره با ترامپ دروغ گفت، انتظار نمیرود در مورد میزان پولی که برای کارزارها به آنها میرسد، راست بگوید.
چالشهای پیشرو
چالش های هریس اکنون عمیقتر است؛ این که چگونه در کارزاری که چند ماه بیشتر فرصت ندارد، یک ائتلاف ضدترامپ در شش ایالت چرخشی ایجاد کند.
او باید در این ایالات کشاورزان، زنان حومه شهرها، رایدهندگان کمربند صنعتی از میانرفته، یهودیان و طرفداران حماس در حزب دموکرات، و آفریقایی-لاتینتبارها را قانع کند که به نیازهای آنها رسیدگی خواهد کرد.
بخش قابل توجهی از رایدهندگان سنتی و باورمندان به سیاست هویتی، خریدار تبلیغ آفریقاییتبار بودن هریس نیستند. سقط جنین نیز ظرفیت بسیار اندکی برای جلب در ایالتهایی که بر اساس فدرالیسم خود در آن باب تصمیم گرفته یا خواهند گرفت دارد. در تنها ۱۴ ایالات محدودیتها بر سر سقط جنین شدید است و آنها اکثرا به جمهوریخواهان رای میدهند.
