یورش گسترده ارتش اسرائیل به حومه شرقی خان‌یونس

بنیامین نتانیاهو پیش از ترک اسرائیل به سوی واشینگتن گفت که از جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا، به دلیل حمایتش از اسرائیل در جریان جنگ تشکر می‌کند.

به گفته نتانیاهو، او قرار است با بایدن درباره «آزادی گروگان‌ها، پیروزی بر حماس و مقابله مشترک با تروریسم و محور شرارت به رهبری ایران» صحبت کند.

سفر نتانیاهو فرصتی برای بهبود بخشیدن به روابط سرد اسرائیل با آمریکا دانسته شده تا همکاری‌های دوجانبه را در مورد بحران خاورمیانه تقویت کند.

این نخستین سفر نتانیاهو به مهم‌ترین متحد بین‌المللی خود از زمان بازگشت به قدرت در سال ۱۴۰۱ است.

خانواده‌های شماری از گروگان‌های اسرائیلی و همچنین نوعا آرگمانی، گروگان اسرائیلی که چند هفته پیش در عملیات ارتش اسرائیل آزاد شد، در این سفر نتانیاهو را همراهی می‌کنند.

ملاقات نتانیاهو با بایدن به طور موقت برای روز پنج‌شنبه برنامه‌ریزی شده است؛ به شرطی که بایدن از کووید-۱۹ بهبود یافته باشد.

هر چند این سفر تحت‌الشعاع تصمیم بایدن مبنی بر عدم شرکت در انتخابات قرار گرفته اما روز یک‌شنبه منبعی آشنا با برنامه‌های رییس‌جمهوری آمریکا گفت که او طبق برنامه قبلی با در کاخ سفید با نتانیاهو دیدار خواهد کرد.

سخنرانی در کنگره

نتانیاهو قرار است روز چهارشنبه سوم مرداد در کنگره آمریکا سخنرانی کند.

پس از ماه‌ها روابط سرد با واشینگتن بر سر نحوه برخورد کاخ سفید با حملات اسرائیل به غزه، این سفر فرصتی برای نتانیاهو است تا روابط خود را با آمریکا بازسازی کند.

با توجه به خطر گسترش جنگ غزه به منطقه‌، انتظار می‌رود او در سخنان خود در کنگره بر هماهنگی پاسخ‌های احتمالی اسرائیل و آمریکا به وضعیت ناپایدار خاورمیانه تمرکز کند.

این سخنرانی احتمالا به اندازه سخنرانی نتانیاهو در سال ۱۳۹۴ در کنگره که در آن از توافق هسته‌ای باراک اوباما، رییس‌جمهوری اسبق آمریکا با ایران انتقاد کرد، تهاجمی نخواهد بود.

دعوت نتانیاهو برای سخنرانی در جلسه مشترک کنگره افتخاری نادر است و معمولا شامل نزدیک‌ترین متحدان آمریکا می‌شود.

رهبری جمهوری‌خواهان مجلس نمایندگان آمریکا که بایدن را به عدم حمایت کافی از اسرائیل متهم کرده‌اند، میزبان نتانیاهو در کنگره خواهند بود.

فشارها بر نخست‌وزیر اسرائیل

سفر نتانیاهو به واشینگتن در شرایطی است که او تحت فشار داخلی برای بازگرداندن گروگان‌ها و فشار دولت بایدن برای پایان دادن به جنگ غزه قرار دارد.

پس از فشارهای آمریکا بر اسرائیل برای از سرگیری مذاکرات با فلسطینی‌ها و تهدید آمریکا به توقف ارسال تسلیحات، ادعای تضعیف روابط این کشور با واشینگتن در دوران نتانیاهو تقویت شد.

هم‌زمان در اسرائیل، نتانیاهو با درخواست‌های فزاینده برای توافق جنگ غزه و بازگشت ۱۲۰ گروگان این کشور روبه‌روست.

به گفته یوناتان فریمن، متخصص روابط بین‌الملل در دانشگاه عبری اورشلیم، بخشی از هدف این سفر نشان دادن این است که با وجود همه اعتراضات، نتانیاهو همچنان رهبر است و روابط قوی با آمریکا دارد.

هیچ نشانه‌ای از احتمال دیدار نتانیاهو با دونالد ترامپ، نامزد جمهوری‌خواه ریاست‌جمهوری آمریکا وجود ندارد.

ترامپ که در دوران ریاست‌جمهوری خود رابطه نزدیکی با نتانیاهو داشت، اخیرا او را مورد انتقاد قرار داده و خواستار پایان سریع جنگ غزه شده است.

روز جمعه ۲۹ تیر دیوان بین‌المللی دادگستری در لاهه، در حکمی تاریخی اما غیرالزام‌آور که بیشتر جنبه نمادین دارد، ساخت و توسعه شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری و شرق اورشلیم و الحاق و کنترل دائمی این مناطق فلسطینی به اسرائیل را غیرقانونی اعلام کرد.

نتانیاهو در واکنش به این حکم آن را پوچ خواند و گفت که قوم یهود در سرزمین خود، از جمله در پایتخت ابدی خود اورشلیم، اشغالگر نیست.

پیش‌تر و در روز دوشنبه ۳۱ اردیبهشت، کریم خان، دادستان ارشد دیوان کیفری بین‌المللی، از قضات این دیوان خواست برای رهبران حماس و اسرائیل به اتهام ارتکاب جنایات جنگی، قرار بازداشت صادر کنند.

در فهرست اعلام شده از سوی خان، نام نخست‌وزیر و وزیر دفاع اسرائیل به چشم می‌خورد.

احتمال اعتراضات عمومی

با اینکه استقبال کنگره از نتانیاهو احتمالا گرم خواهد بود، اعتراضات در دانشگاه‌های آمریکا نشان می‌دهد استقبال از او خارج از محیط‌های رسمی واشینگتن ممکن است خصمانه باشد.

فعالانی که با حملات اسرائیل به غزه و حمایت واشینگتن از اسرائیل مخالف‌اند، برای روز چهارشنبه تظاهراتی را در پایتخت آمریکا برنامه‌ریزی کرده‌اند.

پلیس که انتظار دارد تعداد زیادی از معترضان در این راهپیمایی شرکت کنند، تدابیر امنیتی بیشتری در نظر گرفته اما اعلام کرده «تهدید مشخص و آشکاری» وجود ندارد.

آینده نتانیاهو در ابهام

نتانیاهو در مقابل فشارها برای تحقیق در مورد شکست‌های امنیتی قبل از حمله هفتم اکتبر به اسرائیل که در آن هزار و ۲۰۰ نفر کشته و بیش از ۲۵۰ نفر گروگان گرفته شدند، مقاومت کرده است.

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند اکثر اسرائیلی‌ها او را مقصر می‌دانند و در صورت برگزاری انتخابات، به او رای نخواهند داد.

بیش از یک هفته پیش، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، پس از حمله ارتش این کشور به خان‌یونس گفته بود که هنوز مرگ محمد ضیف، فرمانده نظامی حماس در این حمله قطعی نشده، اما اسرائیل همه رهبران حماس را از بین خواهد برد.

نتانیاهو روز شنبه ۲۳ تیر در یک کنفرانس مطبوعاتی در مقر وزارت دفاع در تل‌آویو ادامه داد: «ما به هر طریقی، تمام رهبری حماس را از بین خواهیم برد.»

اسرائیل محمد ضیف را به عنوان طراح اصلی حمله ویرانگر حماس در روز ۱۵ مهر سال گذشته دانسته بود.

ضیف با نام اصلی «محمد مصری» در سال ۱۹۶۵ در اردوگاه آوارگان خان یونس به دنیا آمد؛ اردوگاهی که پس از جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۴۸ ایجاد شد.

او پس از پیوستن به حماس در جریان انتفاضه اول یا قیام فلسطینی‌‌ها در سال ۱۹۸۷، به محمد ضیف معروف شد.

یک منبع آگاه در حماس گفته بود که ضیف سال ۱۹۸۹ از سوی اسرائیل دستگیر و حدود ۱۶ ماه زندانی شد.

ضیف مدرک «علوم» را از دانشگاه اسلامی غزه گرفت و به تحصیل در رشته‌های فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی پرداخت. او به هنر علاقه داشت؛ برای همین ریاست کمیته سرگرمی دانشگاه را بر عهده گرفت و در یک نمایش کمدی هم ایفای نقش کرد.

ضیف صفوف جنگجویان حماس، شبکه تونل‌ها و دانش ساخت بمب این گروه را توسعه داد و مسئول کشته شدن ده‌ها اسرائیلی در بمب‌گذاری‌های انتحاری بود. برای همین هم طی دهه‌‌های گذشته نامش همواره در صدر فهرست افراد تحت تعقیب اسرائیل قرار داشت.

همچنین اسرائیل روز یکشنبه ۳۱ تیر اعلام کرد یک موشک زمین به زمین شلیک‌شده از یمن را رهگیری کرده است.

حوثی‌های تحت حمایت جمهوری اسلامی نیز اعلام کردند که چندین موشک به شهر ایلات اسرائیل در دریای سرخ شلیک کرده‌اند.

این حمله، آخرین تحول از خشونت‌ها میان اسرائیل و حوثی‌ها به شمار می‌رود.

روز جمعه حوثی‌ها یک پهپاد ساخت ایران را به مرکز تل‌آویو پرتاب کردند. بر اثر اصابت این پهپاد یک نفر جان باخت و چهار تن نیز زخمی شدند.

اسرائیل در واکنش به این حمله، روز شنبه به بندر حدیده یمن حمله کرد و مواضع نظامی حوثی‌ها را هدف قرار داد.

منابع پزشکی در یمن روز یکشنبه به رویترز گفتند که در این حمله شش نفر کشته و هشتاد نفر زخمی شدند.

سه منبع امنیتی به رویترز گفتند که حملات اسرائیل در ساعات پایانی شنبه یک انبار مهمات متعلق به گروه مسلح حزب‌الله در جنوب لبنان را هدف قرار داد.

بر اساس گزارش این خبرگزاری، حملات به شهر عدلون، در حدود ۴۰ کیلومتری (۲۵ مایلی) شمال مرز لبنان با اسرائیل، منجر به یک رشته انفجارهای شدید شد که در سراسر جنوب لبنان شنیده شد.

یک منبع پزشکی و یک منبع امنیتی به رویترز گفتند شمار زخمی‌ها بر اثر حمله اسرائیل به انبار تسلیحاتی حزب‌الله در منطقه عدلون به چهار نفر رسید.

همچنین ارتش اسرائیل اعلام کرد که حزب‌الله در رگبار راکتی خود در ساعت ۳ و ۳۵ دقیقه بعد از ظهر شنبه، حدود ۳۰ موشک به ارتفاعات جولان شمالی پرتاب کرد.

به گفته ارتش اسرائیل، برخی از راکت‌ها رهگیری شدند و برخی دیگر به مناطق باز اصابت کردند و باعث آتش‌سوزی شدند.

حزب‌الله مسئولیت این حمله رگبار را بر عهده گرفت.

ارتش اسرائیل اضافه کرد کمی پیش از ساعت ۴ بعد از ظهر، رگباری از ۱۰ راکت به سمت جلیل غربی و پنج راکت دیگر به سمت جلیل علیا شلیک شد.

حماس که مستقر در نوار غزه است، اعلام کرد شاخه لبنانی این گروه، شلیک موشک به غرب الجلیل را انجام داده است.

در این حملات به هیچ کس آسیبی وارد نشد.

بر اساس اعلام حزب‌الله، این گروه ده‌ها راکت به سمت دفنه در شمال اسرائیل شلیک کرده است.

این گروه که از سوی آمریکا و اسرائیل «تروریستی» شناخته می‌شود، روز شنبه در بیانیه‌ای اضافه کرد که حملات اخیرش در پاسخ به حمله ارتش اسرائیل در جنوب لبنان بوده است.

از زمان آغاز جنگ کنونی غزه، اسرائیل و حزب‌الله تقریبا به طور روزانه در امتداد مرز لبنان و اسرائیل با یکدیگر به تبادل آتش پرداخته‌اند.

هم‌زمان با تداوم تنش‌ها در این منطقه، حملات اسرائیل به نوار غزه نیز ادامه دارد.

به گزارش رویترز، نیروهای اسرائیل روز شنبه چندین منطقه در سراسر نوار غزه را بمباران کردند که به گفته مقامات بهداشتی غزه، حداقل ۳۰ نفر در این بمباران کشته شدند.

یک پزشک درباره کشته‌شدگان حملات روز شنبه گفت همسر و دو فرزند محمد ابوجاسر، روزنامه‌نگار محلی نیز کشته شدند.

در رفح، جایی که اسرائیل اعلام کرده قصد دارد آخرین گردان‌های شاخه مسلح حماس را متلاشی کند، ساکنان این شهر گفتند که تانک‌های اسرائیلی به عمق مناطق شمالی شهر پیشروی کردند و کنترل یک تپه در غرب رفح را به دست گرفتند.

این تصرف پس از درگیری‌های شدید با نیروهای حماس اتفاق افتاد.

ارتش اسرائیل اعلام کرد که نیروها به عملیات خود در رفح ادامه دادند و بسیاری از افراد مسلح را طی روز گذشته در منطقه‌ای در غرب این شهر از بین بردند.

نتانیاهو با انتشار متنی کوتاه در شبکه ایکس نوشت: «مردم یهود در سرزمین خود، از جمله در پایتخت جاودانه ما، اورشلیم، و همچنین در یهودا و شومرون، سرزمین وطنی تاریخی ما» اشغالگر تلقی نمی‌شوند.

دیوان بین‌المللی دادگستری در اعلام نظر خود گفته است اسرائیل در کرانه باختری و بخش شرقی اورشلیم از قدرت خود به عنوان یک اشغالگر سواستفاده کرده است و تلاش کرده تا علاوه بر تملک اراضی فلسطینی، سیطره خود بر این مناطق را با ساختن شهرک‌های یهودی‌نشین گسترش دهد.

در بیانیه دیوان بین‌المللی دادگستری از گسترش سیاست شهرک‌سازی و توسعه اسکان یهودیان در مناطق اشغالی به شدت ابراز نگرانی شده و گفته شده اسرائیل از منابع طبیعی این مناطق برخلاف میثاق‌ها و تعهدات بین‌المللی به نفع خود بهره‌برداری کرده است.

در این بیانیه همچنین گفته شده تداوم حضور اسرائیل در این مناطق غیرقانونی است و باید هرچه سریع‌تر پایان یابد.

مناطق مورد بحث از سال ۱۹۶۷ میلادی (۱۳۴۶ شمسی) و به دنبال پیروزی اسرائیل بر ائتلافی از کشورهای عرب در جنگ شش روزه، تحت سیطره نظامی اسرائیل قرار گرفته‌است.

تشکیلات خودگردان فلسطین درخواست بررسی سیاست‌ها و عملکرد اسرائیل در این مناطق را در بهمن‌ماه سال گذشته به دبیرخانه دیوان بین‌المللی دادگستری ارائه داده بود.

این اعلام نظر در حالی صورت می‌گیرد که پیشتر نیز آفریقای جنوبی از این نهاد خواسته بود تا دستور توقف عملیات اسرائیل در رفح را صادر کند.

آفریقای جنوبی همچنین اسرائیل را به نقض کنوانسیون سازمان ملل متحد در مورد «نسل‌کشی» متهم کرده‌است.

اسرائیل اتهام مطرح شده از سوی آفریقای جنوبی مبنی بر نقض کنوانسیون نسل‌کشی را بی‌اساس خوانده و بدون ارائه شواهد گفته تهران به آفریقای جنوبی برای شکایت از اسرائیل رشوه داده است.

دیوان بین‌المللی دادگستری در لاهه، پیشتر در روز جمعه، در حکمی تاریخی اما غیرالزام‌آور که بیشتر جنبه نمادین دارد، ساخت و توسعه شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری و شرق اورشلیم و الحاق و کنترل دائمی این مناطق فلسطینی به اسرائیل را غیرقانونی اعلام کرد.

نخست‌وزیر اسرائیل در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: هیچ حکمی نمی‌تواند این حقیقت تاریخی و حق قانونی اسرائیلی‌ها برای زندگی در «خانه اجدادی» خود را انکار کند.

در همین حال، حماس از حکم دیوان بین‌المللی دادگستری استقبال کرده و خواستار خروج اسرائیل از مناطق فلسطینی شده است.

دیوان بین‌المللی دادگستری در حکم خود از اسرائیل خواست تا به اشغال مناطق فلسطینی و اعمال سیاست‌های تبعیض‌آمیز علیه فلسطینیان پایان دهد.

هیاتی متشکل از ۱۵ قاضی روز جمعه با انتشار بیانیه‌ای گفت که اسرائیل با اجرای سیاست‌های الحاق سرزمین، تحمیل کنترل دائمی، و شهرک‌سازی از موقعیت خود به‌عنوان قدرت اشغالگر در کرانه باختری و شرق اورشلیم سوءاستفاده کرده است.

در این بیانیه گفته شده است که اسرائیل باید فورا به شهرک‌سازی در «سرزمین‌های اشغالی» پایان دهد و هر چه سریع‌تر از این مناطق خارج شود.

وزارت امور خارجه اسراییل در واکنشی سریع این نظر را «اساساً اشتباه» و یک جانبه خواند و آن را رد کرد. وزارت امور خارجه اسرائیل در عین حال تاکید کرد حل و فصل اختلافات تنها با مذاکره امکان‌پذیر است.

این در حالی است که جنگ در غزه در آستانه دهمین ماه است و به گفته مقام‌های بهداشتی تحت کنترل حماس، شمار کشته‌شدگان فلسطینی به مرز ۳۹ هزار نفر رسیده است.

اسرائیل کرانه باختری، شرق اورشلیم، و نوار غزه، را در جنگ خاورمیانه در سال ۱۹۶۷ (۱۳۴۶) تصرف کرد. فلسطینی‌ها به دنبال ایجاد کشور مستقلی، از جمله در این سه منطقه هستند.

اسرائیل کرانه باختری را سرزمینی مورد مناقشه می‌داند که آینده آن باید در مذاکرات تعیین شود، ولی در حال ایجاد شهرک و انتقال شهرک‌نشینان به این منطقه است.این کشور همچنین اورشلیم شرقی را ضمیمه خاک خود کرده است، اما این اقدام از نظر بین‌المللی به رسمیت شناخته نشده است.

اسرائیل در سال ۲۰۰۵ (۱۳۸۴) نواره غزه را به فلسطینی‌ها داد اما پس از به قدرت رسیدن حماس، این‌ منطقه را محاصره کرد.

اسرائیل در جلسات دیوان بین‌المللی دادگستری شرکت نکرد، اما بیانیه ای کتبی به این دیوان ارائه کرد که در آن گفته شده است صدور نظر مشورتی برای تلاش‌ها برای حل مناقشه اسرائیل و فلسطین مضر خواهد بود.

ایالات متحده از دادگاه خواسته بود که دستور خروج بی قید و شرط نیروهای اسرائیلی از سرزمین های فلسطینی را صادر نکند.

موضع ایالات متحده این بود که دادگاه نباید هیچ حکمی صادر کند که بتواند به مذاکرات برای راه حل دو کشوری در مورد اصل «زمین در برابر صلح» لطمه بزند.

دیوان بین‌المللی دادگستری همچنین در حال بررسی شکایت آفریقای جنوبی است که اسرائیل را به نسل‌کشی در غزه متهم کرده است. اسرائیل این اتهام را به‌شدت رد کرده است.