دانشگاه، انتخابات نمایشی و وضعیتی که تغییر نمی‌کند

یکی از بحث‌برانگیزترین نظرات در این خصوص به توضیحات امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی، نامزد اصولگرای انتخابات امسال مربوط می‌شود. او در پاسخ به پرسشی درباره فضای مجازی به مردم وعده داد ایران را به یکی از «تولیدکنندگان اینترنت» در جهان بدل کند.

قاضی‌زاده همچنین گفت جمهوری اسلامی به لطف داشتن صنعت فضایی و مخابراتی می‌تواند بر قله «حکمرانی اینترنت جهانی» بایستد.

این اظهارات ناشیانه به سرعت در شبکه‌های اجتماعی واکنش کاربران را برانگیخت.

برخی این گفته‌ها را ناشی از ناآگاهی خواص مورد تایید نظام در زمینه موضوعات پایه‌ای مرتبط با فناوری اطلاعات توصیف کرده‌اند.

قاضی زاده روز گذشته نیز در یک نشست خبری گفت می‌توان از هوش مصنوعی برای برنامه‌ریزی وضعیت کاری مادران شاغل استفاده کرد.

او تاکید کرد هوش مصنوعی با «زیست مادرانه» سازگاری دارد.

این نامزد ریاست جمهوری در این نشست همچنین یادآور شد جمهوری اسلامی به کمک روسیه می‌تواند به عرصه حکمرانی اینترنت جهانی وارد شود.

سعید جلیلی، دیگر نامزد ریاست جمهوری نیز با انتشار پستی در حساب شبکه اجتماعی ایکس درباره هوش مصنوعی گفت «در کوانتوم و هوش مصنوعی که مناسبات قدرت را تغییر می‌دهد در لبه دانش هستیم.»

از طرف دیگر محمدباقر قالیباف، با تاکید بر اهمیت بازی‌های ویدیویی در فرهنگ‌سازی گفت مدیریت فضای مجازی به معنی وجود ولنگاری آنلاین نیست و باید در این زمینه حکمرانی صورت بگیرد.

قالیباف در مرداد ۱۴۰۱ به عنوان رئیس مجلس یازدهم هنگامی که جنجال‌ها بر سر تصویب طرح صیانت بالا گرفته بود، با ارجاع بخشی از این طرح به شورای عالی فضای مجازی، از این نهاد خواست تا آن را بررسی و تصویب کند.

مصطفی پورمحمدی، یکی دیگر از نامزدهای انتخابات امسال با شعار مخالفت با محدودیت‌های اینترنتی در ویدیوی تبلیغاتی خود وعده داد به فیلترینگ و وی‌پی‌ان‌ها خاتمه دهد.

این در حالی است که بخش‌های مختلف حکومت از جمله وزارت ارتباطات دولت‌های گذشته، شرکت‌های فعال در حوزه فیلترینگ و آنچه از آن به عنوان مافیای فیلترینگ یاد می‌شود سال‌ها است در تلاشند محدودیت‌های اینترنتی را به بهانه‌های مختلف افزایش دهند.

مسعود پزشکیان که گروه‌های اصلاح‌طلب از او به عنوان نامزد مخالف فیلترینگ یاد می‌کنند هم محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات دولت دوازدهم را به عنوان قائم مقام به ستاد انتخاباتی خود معرفی کرده است.

آذری جهرمی در دوره تصدی خود به عنوان وزیر ارتباطات با قطع کامل اینترنت کشور، ایجاد رانت‌های مختلف برای افزایش ترافیک داخلی، گسترش زیرساخت اینترنت ملی، ممنوعیت واردات مودم و اجرای طرح رجیستری موبایل، محدودیت‌های بسیاری را برای شهروندان ساکن ایران ایجاد کرد.

همزمان با اظهارات نامزدهای ریاست جمهوری درباره اینترنت، روزنامه جوان با انتقاد از پرسش‌های مطرح شده توسط حسین انتظامی در میزگردهای صداوسیما در خصوص رفع فیلترینگ نوشت او «باید صریح بگوید رفع فیلترینگ را برای چه می‌خواهد؟! برای نشاندن جوانان پای تماشای محتوای پورن، یا برای آزادی شبکه‌های اجتماعی که تحت نفوذ و هدایت اسرائیلند یا برای کسب‌وکار و آزادی و حقوق بشر؟!»

پس از انتشار این مطلب، روز گذشته روزنامه ایران از شکایت وزارت ارشاد از حسین انتظامی خبر داد.

روزنامه هم‌میهن در گزارشی از سخنرانی‌های «سمپوزیوم ملی علیه خشونت»، نوشت که شرکت‌کنندگان در این نشست سعی کردند آخرین وضعیت خشونت در این روزهای ایران را به ‌طور دقیق بررسی کنند.

بر اساس این گزارش، فهیمه نظری، جامعه‌شناس و پژوهشگر مسائل اجتماعی ایران در این سمپوزیوم به آمار قتل‌های ناموسی در ایران اشاره کرد و آن را «وحشتناک» دانست.

او گفت بر اساس آمار دو ماه اول سال جاری، ۲۳ زن توسط پدر، همسر، برادر یا خواستگار به قتل رسیدند.

این جامعه‌شناس افزود: «رکورد نزاع و درگیری در ایران با یک رشد هشت درصدی روبه‌روست و فقط در سال ۱۴۰۲ نسبت به هفت سال اخیر، این آمارها به بالاترین حد خود یعنی بالای ۲۵۰ هزار نزاع رسیده است.»

نظری با تاکید بر این که «ایران در زمره نگران‌ترین، خشمگین‌ترین و مضطرب‌ترین مردم جهان است»، به اعتراضات در اصناف مختلف اشاره کرد و گفت: «گروه‌های زیادی مانند پزشکان، کارگران و معلمان مطالبات فراوانی دارند، اما موانع و نظام فرادست و فرودست باعث می‌شوند این خشم‌ها فروخفته شوند و دیدیم که بسیاری از پزشکان دست به خودکشی زدند.»

سال گذشته، در یک نشست در روز جهانی پیشگیری از خودکشی، کارشناسان درباره آمار بالای خودکشی پزشکان در ایران هشدار دادند و همچنین اعلام شد که بر اساس یک تحقیق در ایران ۳۴ درصد از دستیاران پزشکی، افکار خودکشی داشته‌اند.

همچنین در «سمپوزیوم ملی علیه خشونت»، مهران صولتی، یک جامعه‌شناس دیگر تاکید کرد که «تلاش حکومت برای کنترل‌پذیری جامعه یکی از مصادیق اعمال خشونت است».

او گفت: «ما در حوزه اقتصاد همچنان با اقتصاد دستوری روبه‌رو هستیم. در بحث فرهنگ نیز با نوعی فرهنگ کنترل‌شده روبه‌رو هستیم که مقوله سانسور در آن نقش پررنگی دارد. در بحث خانواده به‌ویژه در لایحه فرزندآوری و جوانی جمعیت شاهد مداخله افسارگسیخته حکومت در خانواده‌ها، تنظیم خانواده، شیوه فرزندآوری یا تعداد فرزندان روبه‌رو هستیم.»

این اولین بار نیست که گزارش‌هایی درباره افزایش خشونت در ایران منتشر می‌شود.

سال گذشته، روزنامه شرق با استناد به آمارهای رسمی منتشر شده در رسانه‌ها، از قتل دست‌کم ۱۶۵ زن در ایران طی دو سال و از سوی مردان خانواده خود خبر داد و نوشت از خرداد ۱۴۰۰ تا فاصله یک سال بعد از آن، در هر چهار روز، به‌طور میانگین یک زن‌کشی در کشور رخ داد.

بر اساس گزارش شرق، تنها در سه ماه نخست ۱۴۰۲ دست‌کم ۲۷ زن بنا بر دلایل مبتنی بر «ناموس» از سوی شوهر یا پدر خود به قتل رسیدند.

به اعتقاد بسیاری از فعالان حقوق زنان در نقاط مختلف کشور، زن‌کشی‌های زیادی هم رخ می‌دهد که عامدانه خبری از آن مخابره نمی‌شود.

حسین میرزایی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان روز شنبه ۲۶ خرداد به ایسنا گفت از مجموع یک میلیون و ۲۱۷ هزار و ۳۱۴ هکتار جنگل زاگرس در لرستان، ۵۶۳ هزار و ۷۹۸ هکتار یعنی ۴۶ درصد دچار خشکیدگی یا زوال شده است.

به گفته میرزایی، در مورد بیماری زوال در جنگل‌های لرستان اقداماتی به صورت متمرکز انجام شده است.

او اضافه کرد: «آفات و بیماری‌ها، پدیده ریزگرد و اقلیم جزو دلایل ثانویه برای ایجاد زوال بلوط هستند اما یکی از دلایل اصلی این بیماری خشکسالی اعلام شده است.»

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان اضافه کرد بین ۵۰ تا ۷۵ درصد جنگل‌های این استان یعنی ۲۸ هزار و ۸۵۴ هکتار دچار خشکیدگی شدید، ۱۹۵ هزار و ۸۵۹ هکتار معادل ۲۵ تا ۵۰ درصد متوسط و ۳۱۵ هزار و ۶۶۴ هکتار بین یک تا ۲۵ درصد دچار خشکیدگی خفیف شده‌اند.

اهمیت جنگل‌های زاگرس

مساله جنگل‌های زاگرس تنها موضوع محیط زیستی نیست.

این جنگل‌ها که در ۱۱ استان کشور گسترده شده‌اند، زیست‌بوم ۱۰ میلیون نفر از مجموع جمعیت کشورند که ۷۰ درصد جمعیت عشایر کشور در آن زندگی می‌کنند.

نیمی از کل دام کشور در حاشیه جنگل‌های زاگرس پرورش پیدا می‌کنند.

این جنگل‌ها تامین‌کننده ۴۰ درصد آب شیرین کشور به شمار می‌روند.

دست‌کم ۱۴ سال است که زنگ هشدار درباره سلامت این جنگل‌ها به صدا درآمده اما هنوز راهکاری جدی برای نجاتش در نظر گرفته نشده است.

سودابه احمدعلی کروری، پژوهشگر منابع طبیعی و محیط‌زیست از جمله کسانی‌ است که مدت‌ها روی موضوع جنگل‌های زاگرس پژوهش‌های متعددی انجام داده است.

او معتقد است که با تشکیل کارگروه‌های تخصصی، مدیریت اکوسیستمی و مشارکت جوامع بومی می‌توان این جنگل‌ها را نجات داد.

احمدعلی کروی تاکید دارد که تعلل در این زمینه، منجر به نابودی قطعی جنگل‌های زاگرسی خواهد شد.

به گفته این پژوهشگر، پدیده خشکیدگی بلوط‌ها در سال ۱۳۹۳ به‌طور جدی مطرح و اولین همایش علمی در این باره در سال ۱۳۹۵ برگزار شد.

با این‌حال، نبود برنامه جامع علمی باعث ادامه یافتن این مشکل شد.

احمدعلی کروری که سال‌ها پیش طرحی برای جنگل‌های زاگرس تهیه کرده بود، از نبود نگاه کارشناسی در موضوع جنگل‌های زاگرس گله کرد و گفت مدیران مربوط و تصمیم‌گیران در این حوزه از تخصص و دانش کافی برخوردار نیستند.

این پژوهشگر در گفت‌وگو با روزنامه پیام ما از مدیرکل منابع‌طبیعی ایلام نقل قول کرد که هر جا بلوط می‌کارند، بلافاصله یا چند سال بعد خشک می‌شوند.

او در ادامه گفت: «به این مسئول گفتم که خاک جنگل، زنده و مجموعه‌ای از باکتری‌های مفید است. وقتی یک نهالستان در سطحی ایجاد می‌کنید که با نقطه‌ غرس نهال‌ها از نظر ارتفاع هماهنگ نیست، بعد از مدتی نهال خشک می‌شود.»

آتش در جنگل‌های زاگرس

در یک هفته اخیر بخش‌هایی از جنگل‌های زاگرس در استان‌های کرمانشاه و لرستان درگیر آتش‌سوزی بودند.

آتش‌سوزی با کمک مردم محلی مهار شد، با این وجود خطر حریق همچنان جنگل‌های زاگرس را تهدید می‌کند.

گزارش‌ها نشان می‌دهند در دهه‌های اخیر حدود یک‌ششم از جنگل‌های زاگرس به دلایل مختلف از بین رفته‌اند.

علاوه بر دلایلی مثل خشکسالی و آفت، آتش‌سوزی از دیگر دلایل مهم نابودی جنگل‌های زاگرس است.

انسان، عامل بسیاری از آتش‌سوزی‌ها در جنگل‌های زاگرس است.

به گفته غلامحسین حکمتیان، مدیرکل وقت منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد در سال ۱۳۹۸، آتش زدن کاه و کلش مزارع کشاورزی از دلایل اصلی وقوع آتش‌سوزی جنگل‌ها در این استان بوده است.

اردیبهشت امسال سعید جاویدبخت، مدیرکل کنونی منابع طبیعی و آبخیزداری این استان اعلام کرد سوزاندن بقایای کاه و کلش ممنوع است.

جنگل‌های زاگرس که یک نفر از هر هشت نفر ایرانی در آن زندگی می‌کنند، در یک دهه اخیر با آفت و خشکسالی و آتش همچنان به حیات خود ادامه داده‌اند.

به دلیل پیچیدگی موضوع احیای این جنگل‌ها، کاشت درخت‌های بلوط از سوی شهروندان و نهادهای غیر دولتی هم نتوانسته تاکنون روند پر شتاب نابودی آن را متوقف کند.

این نابودی با وجود زوال بلوط‌های زاگرس، حالا روند پر شتاب‌تری در پیش گرفته است.

زاکانی روز شنبه ۲۶ خرداد در یک میزگرد تلویزیونی گفت: «در سال ۱۳۹۴ درباره سند برجام به رهبری گفتم احساس خطر می‌کنم. رهبری تاکید کردند مسئولان به وظیفه خودشان درباره برجام عمل کنند و به همین دلیل طرح دو فوریتی برای روشن شدن ابعاد برجام نوشتم.»

شهردار کنونی تهران که در آن زمان نماینده مجلس شورای اسلامی بود از مخالفان توافق هسته‌ای تهران با قدرت‌های جهانی بود.

او افزود: «برخی به جای نظام تصمیم گرفتند و گفتند این تصمیم نظام است، اما حقیقت این نبود.»

در ادبیات مقامات جمهوری اسلامی، گاهی از شخص خامنه‌ای به عنوان «نظام» یاد می‌شود.

این اظهارات در حالی است که در همین روز، فیاض زاهد، نماینده مسعود پزشکیان در مناظره نمایندگان نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در رادیو گفت: «برجام تصمیم نظام بود، نه دولت حسن روحانی.»

زاکانی که از سوی کشورهای غربی به دلیل نقش داشتن در سرکوب اعتراضات ایران تحریم شده، افزود: «برجام را که خواندم گفتم من با برادرم هم این گونه قرارداد نمی‌بندم.»

امیرحسین ثابتی، نماینده سعید جلیلی نیز در مناظره نمایندگان نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در رادیو درباره برجام گفت: «این توافق سنگی است که روحانی و ظریف در چاه انداختند و حالا هزار عاقل نمی‌توانند کشور را از این چاه خارج کنند.»

دفاع نماینده پزشکیان از حمله به سفارت آمریکا

علاوه بر برجام، موضوع رابطه با آمریکا یکی از موضوعاتی است که همواره در جریان دوره‌های مختلف انتخابات در ایران مطرح می‌شود.

زاکانی درباره گفت‌وگو با آمریکا گفت که حتی می‌شود با «دشمنان از سر عزت و باورمندی رابطه بازطراحی کنیم».

شهردار تهران ادامه داد که برقراری ارتباط با اروپا و حتی آمریکا «با جبران گذشته توسط این کشورها» قابل انجام است.

آمریکا‌ستیزی و اسرائیل‌ستیزی از پایه‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی است و رهبر جمهوری اسلامی بارها بر آن تاکید کرده است.

در تازه‌ترین مورد، خامنه‌ای در پیامی به حجاج، خواستار «اعلام برائت از اسرائیل و حامیانش به خصوص آمریکا» در این مراسم شد و گفت که امسال برائت از آن‌ها «باید فراتر از موسم و میقات حج، در کشورها و شهرهای مسلمان‌نشین، در همه جای جهان ادامه یابد و به آحاد مردم تسری یابد».

ثابتی، نماینده جلیلی نیز در مناظره نمایندگان نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در رادیو در این زمینه گفت: «کل دنیا آمریکا و اسرائیل نیستند. ما هم بخواهیم با آمریکا رابطه خوبی داشته باشیم، آمریکا نمی‌خواهد.»

روابط دیپلماتیک جمهوری اسلامی با آمریکا پس از حمله به سفارت این کشور در تهران در سال‌های آغازین پس از انقلاب قطع شد و همچنان قطع است.

در سال‌های بعد از انقلاب سال ۱۳۵۷، به سفارت‌خانه‌های دیگر کشورها از جمله بریتانیا و عربستان سعودی نیز حمله شد که در مورد عربستان سعودی منجر به قطع رابطه تهران و ریاض به مدت چندین سال شد.

نماینده جلیلی درباره حمله به سفارت‌خانه‌ها در ایران در دوران جمهوری اسلامی نیز گفت: «اصلاح‌طلبان سفارت‌نوردند. غیر از سفارت آمریکا، در دهه ۷۰ هم به سفارت فلسطین در تهران حمله و آنجا را اشغال کردند.»

زاهد، نماینده پزشکیان که اصلاح‌طلبان از او حمایت کرده‌اند، در این مناظره از حمله به سفارت آمریکا دفاع کرد.

او گفت: «هنر و افتخار مبارزه با آمریکا به نام هواداران جلیلی و زاکانی نیست. این جریان ما اصلاح‌طلبان بود که سفارت آمریکا را تسخیر کرد.»

نماینده پزشکیان تاکید کرد که رابطه با اسرائیل نیز یک «خط قرمز همیشگی جمهوری اسلامی» باقی خواهد ماند.

دوره چهاردهم انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران روز هشتم تیر امسال برگزار می‌شود.

در رای‌گیری انتخابات اخیر مجلس شورای اسلامی رکورد شرکت نکردن شهروندان در انتخابات شکسته شد.

یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، روز شنبه با بیان اینکه «سه انتخابات گذشته برای کشور ما زیبنده نبود»، گفت: «این موضوع طمع دشمن را برای ایجاد اختلال به دنبال داشت. یعنی زمانی که دشمن حضور مردم را کم ببیند وسوسه می‌شود تا چالش ایجاد کند.»

هم‌زمان با گسترش تحریم صندوق‌های رای در ایران، ابوالفضل قدیانی، فعال سیاسی مخالف جمهوری اسلامی گفت: «تحریم انتخابات نمایشی و فرمایشی، کنشی مدنی و موثر است.»

او، امید به اصلاح امور را از طریق این نوع انتخابات، توهم دانست.

امید شمس، حقوقدان و تحلیل‌گر امور بین‌الملل در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشال درباره مبادله حمید نوری با دو شهروند سوئدی زندانی در ایران گفت حق خانواده‌های دادخواه در آزادی حمید نوری نادیده گرفته شده است.

این حقوقدان با بیان اینکه در شرایط فعلی، ایجاد هزینه سیاسی برای سوئد موثرترین کار ممکن خواهد بود، اضافه کرد که نوری یک جنایت‌کار جنگی بود که آزاد شد و نظام قضایی سوئد عملا بی‌اعتبار شده است و این موضوع، بی‌اعتباری دموکراسی‌ها در جهان را به دنبال خواهد داشت.