واکنشها به سخنان علی خامنهای درباره رفراندوم و توهینش به مردم ایران ادامه دارد. علاوه بر او که با ناآگاه دانستن مردم، صراحتا با همهپرسی مخالفت کرد، وابستگان حکومت هم همهپرسی را «بامبول» خواندند. در مقابل کاربران بسیاری سخنان رهبر جمهوری اسلامی را وقیحانه و بیشرمانه دانستند.
رهبر جمهوری اسلامی روز ۲۹ فروردین در دیدار با دانشجویان پیرو نظام، گفت: «مسایل گوناگون کشور مگر قابل رفراندوم است؟ کجای دنیا این کار را میکنند؟ مگر همه مردم که باید در رفراندوم شرکت کنند امکان تحلیل آن مساله را دارند؟ این چه حرفی است؟»
در واکنش به این سخنان، کاربران شبکههای اجتماعی و شماری از فعالان اجتماعی، سیاسی و رسانهای، سخنان او را «بیشرمانه و وقیحانه» و نیز اوج بیاعتنایی حاکم به رای و نظر مردم و رعیت دانستن شهروندان دانستند.
یک شهروند با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال، خطاب به خامنهای گفت: «زمانی که خودتان میخواستید رفراندوم عالی بود، الان ملت عقل ندارند؟ مرگ بر خامنهای ...»
شهروندی دیگر نیز به تمسخر او را خطاب قرار داد و گفت: «تو که قدرت تحلیل داری بگو چرا یک ورق مولتی ویتامین باید بشود ۹۰ هزار تومان؟!»
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال اما با تاکید بر این که رفراندوم «باید» برگزار شود، خطاب به رهبر جمهوری اسلامی گفت: «در این همهپرسی، تو انتخاب مردم نیستی.»
در شبکههای اجتماعی نیز شماری از کاربران مخالفت خامنهای با برگزاری همهپرسی و نادان خواندن مردم را با رفراندوم روز ۱۲ فروردین که به ادعای حکومت نتیجهاش «رای آری به جمهوری اسلامی» بوده مقایسه کردند و گفتند: «۴۴ سال به همین رفراندوم میبالید و جشن میگیرید؛ حالا چطور همان مردم نادان شدهاند؟»
فعالان سیاسی در واکنش به این اظهارات، گفتند رهبر جمهوری اسلامی که پیشتر معنای مستضعف را دگرگون کرده و خود را مستضعف نامیده بود، در سخنرانی اخیر خود معنی آزادیخواهی و عدالتجویی را نیز تغییر داد و مصداق این دو مفهوم را مبارزه با صهیونیسم و استکبار جهانی، یعنی اسرائیل و آمریکا توصیف کرد.
به گفته ناظران، این اتفاق بیسابقه است که مقام ارشد یک حکومت، مردم را به نادانی و ناتوانی در تشخیص مصالحی از جمله سرنوشت خودشان متهم کند.
محمد جواد اکبرین، روزنامهنگار و پژوهشگر دینی در توییتر خود با اشاره به این سخنرانی نوشت: «حکومتهای دینی موقعی که میخواهند به قدرت برسند اهمیت رای مردم را پررنگ میکنند و پس از به قدرت رسیدن میگویند مردم قدرت تحلیل ندارند.»
کیانوش سنجری، روزنامهنگار نیز با اشاره به این که «هیچ دلیل منطقیای وجود ندارد که با رفراندوم مخالف باشی، مگر این که نتیجه و شرمساریاش را حدس بزنی» در توییتی خطاب به علی خامنهای نوشت: «قرار نیست درباره دو طبقه کردن پل صدر رفراندوم شود، بلکه رفراندوم رای به نخواستن شماست.»
رهبر جمهوری اسلامی همچنین آب پاکی را روی دستان حسن روحانی و برخی دیگر از مسوولان و چهرههای وابسته به حکومت که خواهان برگزاری رفراندوم شده بودند ریخت و گفت مردم خواستهشان را با انتخاب دولت و مجلس نشان دادهاند.
مشابه این سخن را روزنامه کیهان، وابسته به خامنهای نیز امروز تکرار کرد و در مطلبی مدعی شد: «راهپیماییهای عظیم ۲۲ بهمن و روز جهانی قدس که هر ساله و در سراسر کشور برگزار شده و تقریبا اکثریت اقشار ملت را به صحنه میآورد، از جمله همین همهپرسیهای دائم برای نظام جمهوری اسلامی است.»
کیهان همچنین خواسته چندین ساله برگزاری رفراندوم را درخواست «رسانههای جهان سلطه و اربابانشان» خواند.
پیش از کیهان و یک روز پس از سخنرانی علی خامنهای هم روزنامه جوان، وابسته به سپاه پاسداران، درخواست برگزاری رفراندوم را «بامبول و ترفند سیاسی» خواند و نوشت که مردم در روستاها توان تحلیل مسایل کشور را ندارند.
عبدالرضا داوری، فعال سیاسی هم با حمایت از نگاه رهبر جمهوری اسلامی مدعی شد دموکراسی مستقیم و رفراندوم محور در کشوری با ابعاد ایران به «بنبست» میرسد.
طی سالهای اخیر بسیاری از مخالفان حکومت و معترضان و حتی چهرههای درون حکومت از لزوم برگزاری رفراندوم از جمله درباره نوع حکومت ایران سخن گفتهاند.
در ماههای اخیر نیز با افزایش بنبستهای موجود در سیستم حکمرانی جمهوری اسلامی که به طور مستقیم به تصمیمات و دیکتاتوری علی خامنهای برمیگردد، مرتبا رجوع به رای و نظر مردم از طریق برگزاری همهپرسی مطرح میشود.
حسن روحانی، رییسجمهوری سابق، روز ۱۵ فروردین امسال راهحل اصلی مشکلات موجود کشور را برگزاری همهپرسی درباره سه موضوع «سیاست خارجی، سیاست داخلی و اقتصاد» خواند اما پیش از آن هم میرحسین موسوی، از رهبران جنبش سبز، خواستار انجام همهپرسی برای تغییر قانون اساسی کشور شده بود.
علاوه بر کلیت جمهوری اسلامی، درخواستهایی نیز برای برگزاری همهپرسی درباره حجاب اجباری مورد تایید جمهوری اسلامی مطرح است اما ستاد «امر به معروف و نهی از منکر» روز ۲۲ فروردین امسال با ایده برگزاری رفراندوم درباره حجاب اجباری مخالفت کرد.
شامگاه چهارشنبه، ۳۰ فروردین، پانتهآ بهرام در گردهمایی عوامل سریال «پوست شیر» در پردیس سینمایی لوتوس، بدون حجاب اجباری حاضر شد.
این بازیگر هفدهم بهمن سال گذشته نیز در صفحه اینستاگرامش ویدیویی بدون حجاب اجباری از خود منتشر کرد.
او در این ویدیو خاطرهای از کتک خوردنش را از یک بسیجی در سال ۷۲ روایت کرد و از مخالفت با حجاب اجباری و سرکوب حکومت به عنوان یک «ترومای قدیمی» یاد کرد.
این بازیگر همچنین به توهین ابوالقاسم طالبی و بهروز افخمی علیه زنان بازیگر و تمسخر آنان با عنوان «یائسه» پاسخ داده بود.
چند سال پیش از این ماجرا و در بهمن سال ۹۸ هم پانتهآ بهرام در جریان نشست خبری فیلم «شنای پروانه»، روسری خود را از سر برداشته بود.
بهرام که برای ایفای نقش در این فیلم موهایش را تراشیده بود، در نشست خبری جشنواره فیلم فجر گفت: «من را دعوا کردند گفتند یک شالی روی سرت بینداز!»
او در ادامه با برداشتن شال از روی سر بدون موی خود گفت: «اما من این شکلیام ....»
سه روز پیش از حضور بدون حجاب اجباری پانتهآ بهرام در مراسم اکران مردمی سریالی با بازی او، محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت ابراهیم رئیسی، به طور ضمنی تهدید کرد هنرمندانی که همچنان بر مواضع خود هستند، ممنوعالفعالیت میشوند.
اسماعیلی گفته بود: «به طور کلی تلاش میکنیم برای افرادی که اظهار ندامت و پشیمانی کردهاند و به آغوش مردم و جامعه برگشتهاند، فضای کار را فراهم کنیم اما آنها که همچنان سر ناسازگاری با آرمانهای مردم ایران را دارند، قصهشان متفاوت است.»
از سوی دیگر اما ستاد «امر به معروف و نهی از منکر» در بیانیهای با انتقاد از تصویب نشدن طرح «عفاف و حجاب» در مجلس، اعلام کرد که درباره موضوع حجاب خلاء قانونی وجود دارد.
این ستاد در اظهارنظری کمسابقه، سیاستها و شیوههای حکومت در مورد حجاب را «پوسیده» خواند و گفت: «در مواجهه با معضل کشف حجاب نباید سراغ شیوههای پوسیده و شکستخورده قبلی رفت بلکه باید به شیوههای موثر و کمهزینه روی آورد.»
در این اطلاعیه همچنین اشاره شده که ستاد «امر به معروف» بهمن ماه گذشته نامهای سه صفحهای به محمدباقر قالیباف، رییس مجلس داده و گفته است: «عمده دلایل مشکل عفاف و حجاب، قانون مصوب مجلس شورای اسلامی است که افراد ضعیفالحجاب را مجرم نامیده و برای آنها دستگیری و محاکمه پیشبینی کرده است.»
این اظهارنظرها و واکنشهای حکومتی گسترده به آنچه «بیحجابی» خوانده میشود در شرایطی است که بسیاری از زنان ویدیوها و تصاویری از خود در اماکن و معابر عمومی شهرها منتشر میکنند که در آن پوشش تحمیلی جمهوری اسلامی را بر تن ندارند.
موج تازه بسیاری از این نافرمانیهای مدنی در اعتراض به تهدیدهای احمدرضا رادان، فرمانده انتظامی کل کشور است که گفته بود از روز شنبه ۲۶ فروردین، با توسل به دوربینهای کنترل ترافیک «زنان بیحجاب» را در معابر عمومی، خودروها و اماکن رصد و با آنها برخورد خواهد شد.
اما مخالفت گسترده با حجاب اجباری علاوه بر شهروندان، از سوی برخی چهرههای مطرح عرصه سینما، تئاتر و ورزش هم دنبال شده است.
پیش از پانتهآ بهرام، روز ۱۸ فروردین کتایون ریاحی و گلاب آدینه هم در مراسم خاکسپاری کیومرث پوراحمد، کارگردان سرشناس، بدون حجاب اجباری حضور داشتند. اقدامی که با واکنش و استقبال گسترده کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شد و بسیاری شجاعت آنان را ستودند و از تداوم جنبش «زن، زندگی، آزادی» گفتند.
بیشترین واکنشها اما درباره تصویر کتایون ریاحی بود که در ماههای گذشته به دلیل از سر برداشتن حجاب اجباری، تحت تعقیب قرار گرفت، دستگیر و دادگاهی شد.
این بازیگر سرشناس جزو نخستین سینماگرانی بود که اواخر شهریور سال گذشته و اندکی پس از آغاز انقلاب «زن، زندگی، آزادی» حجاب اجباری را از سر برداشت و بدون این پوشش تحمیلی مقابل دوربین ایراناینترنشنال قرار گرفت.