توافق اسرائیل و جهاد اسلامی برای آتش‌بس در غزه با میانجیگری مصر

مقام‌های اوکراین و ترکیه اعلام کردند چهار کشتی اوکراینی حامل مواد غذایی، روز یکشنبه ۱۶ مردادماه از بنادر اوکراین در دریای سیاه به عنوان بخشی از توافق برای رفع انسداد صادرات دریایی این کشور حرکت کردند.

مقام‌های بنادر اوکراین اعلام کردند که بارگیری حدود ۱۷۰ هزار تن ذرت و سایر مواد غذایی در چهار کشتی فله‌بر انجام شده است.

از سرگیری صادرات غلات توسط یک مرکز هماهنگی مشترک در استانبول که کارکنان آن از سازمان ملل و سه کشور روسیه، اوکراین، ترکیه‌اند، نظارت می‌شود.

سازمان ملل و ترکیه در ماه گذشته، پس از هشدارهای این سازمان در مورد شیوع احتمالی قحطی در بخش‌هایی از جهان به دلیل توقف محموله‌های غلات از اوکراین، برای حل این بحران میانجی‌گری کردند.

الکساندر کوباکوف، وزیر زیرساخت اوکراین در این رابطه گفت: «روز شنبه ۱۵ مردادماه یک کشتی با پرچم خارجی، برای اولین بار از آغاز جنگ وارد اوکراین شد تا غلات بارگیری شوند.»

وی روز یکشنبه ۱۶ مردادماه در صفحه فیس‌بوک خود اعلام کرد: «ما به تدریج به سمت حجم بیشتری از کار می‌رویم و قصد داریم در آینده نزدیک ظرفیت بنادر را برای جابه‌جایی حداقل ۱۰۰ کشتی در ماه، قطعی کنیم».

قبل از حمله روسیه به اوکراین، این دو کشور، حدود یک سوم صادرات جهانی گندم را در دست داشتند.

مرکز هماهنگی مشترک، اواخر روز شنبه ۱۵ مرداد ماه اعلام کرد که اجازه خروج مجموعا پنج کشتی جدید را از طریق کریدور دریای سیاه صادر کرده است.

وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد کشتی‌هایی که بنادر اوکراین را ترک کرده‌اند شامل کشتی «گلوری» با محموله ۶۶ هزار تنی ذرت به مقصد استانبول و کشتی «ریواویند» با ۴۴ هزار تن ذرت به مقصد اسکندرون ترکیه‌اند.

دو کشتی دیگر که اوکراین را ترک کردند، «ستاره هلنا» با محموله ۴۵ هزار تنی غذا به مقصد چین و «مصطفی نکتی» با حمل شش هزار تن روغن آفتابگردان عازم ایتالیا بودند.

مرکز هماهنگی مشترک همچنین گزارش داد که در حال نهایی کردن مراحل حمل و نقل برای منظم کردن عملیات در جهت حمایت از اجرای قرارداد غلات است. به گفته این سازمان، انتظار می‌رود که گزارش مراحل اولیه این هفته منتشر شود.

وزارت دفاع تایوان گفت چین همچنان با چندین ناو، هواپیمای جنگنده و پهپاد در نزدیکی تایوان به رزمایش خود ادامه می‌دهد و در حال شبیه‌سازی حمله به تایوان و ناوهای آن است.

از سوی دیگر، سو سنگ شنگ، نخست‌وزیر تایوان، روز یک‌شنبه گفت که چین از ارتش خود برای برهم زدن ثبات و امنیت منطقه استفاده می‌کند و از پکن خواست به «قدرت‌ نمایی نظامی» خود پایان دهد.

روز پنج‌شنبه (۱۳ مرداد) پس از پایان سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، به تایوان، ارتش چین رزمایش بزرگ و بی‌سابقه خود را در اطراف این جزیره آغاز کرد.

وزارت امور خارجه چین در اعتراض به سفر پلوسی، سفیر واشینگتن در پکن را شبانه احضار کرد و با «خطرناک» خواندن این سفر، نسبت به «پیامدهای بسیار جدی» آن هشدار داد.

چین تایوان را با جمعیتی حدود ۲۳ میلیون نفر یکی از استان‌های خود می‌داند که از زمان پایان جنگ داخلی چین (۱۹۴۹) هنوز نتوانسته آن را به بقیه قلمرو خود ملحق کند.

در همین حال، لارنس نورمن، خبرنگار وال استریت ژورنال، در توییتی گفت که مذاکره‌کنندگان در وین انتظار چندانی ندارند که به زودی به توافق برسند و ممکن است گفت‌وگوها در روز یک‌شنبه به صورت موقت متوقف شود.

از سوی دیگر، محمد مرندی، مشاور تیم مذاکره کننده ایران، به المیادین گفت که شانس موفقیت مذاکرات احیای برجام ۵۰-۵۰ است و در حالی که پیشرفتی کلی حاصل شده، اما هنوز برخی موضوع‌ها باید حل شوند.

او افزود: موضوعات باقی‌ مانده در مذاکرات احیای برجام اکنون فقط بین ایران و آمریکا است و ایالات‌ متحده باید برای رفع نگرانی‌های ایران تصمیم‌گیری کند.

مرندی همچنین خاطرنشان کرد موضوع حذف سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی پیش شرط ایران نبوده و رسانه‌های غربی در این زمینه «اغراق» کرده‌اند.

از سوی دیگر، وبسایت نورنیوز،‌ نزدیک به شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، نوشت: بر خلاف آنچه در برخی رسانه‌های غربی عنوان شده، هیچ‌یک از موضوعات باقی‌مانده قبلی در مذاکرات احیای برجام از دستور کار هیات ایرانی خارج نشده و ایده‌های ارائه شده از سوی مقام‌های جمهوری اسلامی مطرح شده است‌.

پیش‌تر شرط ایران برای حذف سپاه پاسداران از لیست گروه‌های تروریستی آمریکا به عنوان یکی از دلایل اصلی ناکامی مذاکرات اعلام شده بود اما هفته گذشته مقام‌های اروپایی و آمریکایی گفتند که ایران از این شرط عقب‌نشینی کرده است.

در سومین روز از دور تازه مذاکرات احیای برجام در وین، بهروز کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران در پاسخ به سوال خبرنگار ایران اینترنشنال درباره وضعیت کلی مذاکرات گفت که «‌روند بد نیست.»

کمالوندی روز شنبه پانزدهم مرداد هنگام ورود به هتل محل مذاکرات همچنین در پاسخ به سوال دیگر ایران اینترنشنال درباره این که آیا اختلاف‌ها درباره موضوع‌های پادمانی حل شده، هم گفت که در حال گفت‌وگو هستیم.

در روز سوم مذاکرات احیای برجام، علی باقری کنی، مذاکره‌کننده ارشد جمهوری اسلامی، برای سومین بار طی این روز با انریکه مورا، معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت‌وگو کرد اما از جزییات این گفت‌وگو اطلاعاتی منتشر نشده است.

طرفین مذاکرات بارها اعلام کرده‌اند که عمده اختلاف‌ها برای رسیدن به توافق برطرف شده اما با این حال ماه‌هاست که این مذاکرات بدون رسیدن به نتیجه تا مرز شکست کامل پیش رفته است.

وزارت بهداشت غزه اعلام کرد در دو روز گذشته دست‌کم ۲۴ نفر از جمله شش کودک، در نوار غزه کشته شده‌ و ۲۰۳ نفر دیگر نیز زخمی شده‌اند.

بخشی از تلفات غیر نظامی در پی انفجاری در نزدیکی اردوگاه آوارگان جبالیا در شمال نوار غزه رخ داد که منجر به کشته شدن دست‌کم چهار کودک شد.

در حالی که حماس، که کنترل این اردوگاه را بر عهده دارد، اسرائیل را مسئول این انفجار خوانده، ارتش اسرائیل این ادعا را رد کرده و می‌گوید سقوط راکت جهاد اسلامی منجر به این انفجار شده است.

مقام‌های اسرائیلی اعلام کردند ارتش این کشور در زمان انفجار اردوگاه آوارگان جبالیا در شمال نوار غزه، هیچ حمله هوایی در این منطقه انجام نداده و عامل این انفجار «بی‌تردید» اصابت یک راکت ناموفق جهاد اسلامی بوده است.

سخنگوی نخست‌وزیر اسرائیل نیز گفت: «جهاد اسلامی به سمت اسرائیل راکت شلیک کرد، اما این راکت‌ها بر سر کودکان غزه افتاد و آنها را کشت.»

ادامه حمله‌های سنگین طرف‌های درگیر

ارتش اسرائیل با تایید اینکه خالد منصور، یکی از فرماندهان ارشد جهاد اسلامی، در حمله هوایی اسرائیل در نوار غزه کشته شده، اعلام کرد در عملیات خود در دو روز گذشته همه رهبران ارشد جهاد اسلامی در غزه را کشته است.

در همین حال، رسانه‌های فلسطینی از کشته شدن فرمانده واحد موشکی گردان‌های قدس، شاخه نظامی جهاد اسلامی، در حمله هوایی اسرائیل به نوار غزه خبر دادند.

رسانه‌های فلسطینی همچنین گزارش دادند که نیروهای امنیتی اسرائیل نصر عمور، از فرماندهان ارشد جهاد اسلامی، را در شهر عنزا در کرانه باختری بازداشت کردند.

از آغاز دور جدید درگیری‌ها، جهاد اسلامی بیش از ۴۰۰ راکت به سمت اسرائیل شلیک کرده که بیشتر آنها رهگیری شده‌اند. با این حال، خطر این حمله‌ها باعث شده آژیرهای خطر در بسیاری از نقاط اسرائیل، به ویژه در مناطق جنوبی این کشور به صدا درآید و شهروندان به پناهگاه‌ها بروند.

ارتش اسرائیل می‌گوید جهاد اسلامی انبارهای تسلیحات خود را در مناطق مسکونی پنهان کرده و در نتیجه حمله‌های اسرائیل به این مواضع تعداد قابل توجهی از خانه‌های مسکونی آسیب دیدند.

جهاد اسلامی نیز حمله‌های راکتی خود را تا تل‌آویو نیز گسترش داده است.

در همین حال، رسانه های اسرائیل گزارش دادند در پی سقوط یک راکت شلیک شده از غزه در پارکینگی در اشکلون خساراتی به بار آمده است.

تقاضای بین‌المللی برای توقف درگیری‌ها

در همین حال، وزارت خارجه آمریکا ضمن حمایت از حق اسرائیل برای دفاع از خود، از همه طرف‌ها خواست که از تشدید بیشتر درگیری‌ها خودداری کنند.

باب منندز، سناتور دموکرات، گفت اسرائیل کاملا حق دارد در برابر تروریست‌های مورد حمایت ایران، از جمله جهاد اسلامی، که مصمم هستند اسرائیل را نابود کنند، از خود دفاع کند.

او با اشاره به لزوم پرهیز از تلفات غیرنظامی در غزه، بر حمایت آمریکا از اسرائیل در دفاع از شهروندان خود تاکید کرد.

وزارت خارجه روسیه نیز در واکنش به درگیری نظامی اسرائیل و جهاد اسلامی خواستار «حداکثر خویشتنداری» از سوی دو طرف شد.

عربستان سعودی و اردن نیز حملات اسرائیل به غزه را محکوم کردند.

وزیر خارجه اردن در تماس با نماینده ویژه سازمان ملل در روند صلح خاورمیانه، حمله‌های اسرائیل به غزه را محکوم کرد و خواستار تلاش جهانی برای توقف این حمله‌ها شد.

از سوی دیگر، حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان، نیز در یک سخنرانی تلویزیونی، ضمن هشدار به اسرائیل درباره پیامدهای این حمله‌ها، بر حق فلسطینی‌ها در دفاع از خود تاکید کرد.

نصرالله گفت این گروه از نزدیک تحولات غزه را رصد می‌کند و مرتبا با حماس و جهاد اسلامی در تماس است.

او گفت: «تجربه ثابت کرده است آمریکا از لحاظ سیاسی و میدانی شکست خورده است؛ همانطور که این موضوع در ایران، عراق، افغانستان، یمن، سومالی، ونزوئلا و کوبا دیده می‌شود.»

شبکه ۱۳ اسرائیل از پیشنهاد مصر برای آتش‌بس موقت میان اسرائیل و جهاد اسلامی خبر داد اما ساعاتی بعد مقام‌های جهاد اسلامی اعلام کردند که حملات علیه اسرائیل ادامه خواهد یافت.

ارتش اسرائیل نیز از ادامه حملات به مواضع حماس در غزه از جمله دو مکان ذخیره‌سازی و چهار پست دیده بانی خبر داد.

ارتش اسرائیل پیش از این نیز اعلام کرده بود که شب گذشته، ۳۰ حمله هوایی به ۴۰ هدف از جمله حداقل شش کارگاه ساخت سلاح، دو مکان ذخیره سلاح، شش پست دیده‌بانی و پنج موقعیت پرتاب موشک انجام شده است.

ارتش اسرائیل برآورد کرد که در این حملات ۱۰ نیروی نظامی جهاد اسلامی و دو یا سه فلسطینی غیرنظامی کشته شده‌اند.

وزارت بهداشت غزه اعلام کرده که در حمله‌های اسرائیل، ۱۵ نفر از جمله یک دختر پنج ساله کشته شده و ۱۲۵ نفر دیگر نیز زخمی شدند.

در مقابل پرتاب موشک و راکت از غزه به شهرهای اسرائیل ادامه دارد و گروه جهاد اسلامی از پرتاب بیش از ۶۰ موشک به تل آویو و شهرهای اطراف آن خبر داده است.

رسانه‌های اسرائیل نیز از پرتاب بیش از ۲۰۰ راکت به شهرهای این کشور از ظهر روز جمعه خبر می‌دهند.

به گفته مقام‌های درمانی اسرائیل، دست‌کم پنج نفر به بیمارستان منتقل شدند که چهار نفر آنها در هنگام فرار به پناهگاه زمین خورده و یک نفر دیگر نیز دچار حمله اضطرابی شده بود.

همزمان با درگیری نظامی اسرائیل و جهاد اسلامی، زیاد نخاله، دبیرکل جهاد اسلامی، که در ایران به سر می‌برد با فرمانده کل سپاه پاسداران و فرمانده نیروی قدس سپاه دیدار کرد.

اسماعلی قاآنی فرمانده نیروی قدس سپاه در این دیدار با تایید هدایت عملیات‌ها از تهران علیه اسرائیل فت که «حداقل روزانه ۱۵ عملیات» علیه مواضع اسرائیل انجام می‌شود و ضریب امنیتی این کشور «در حال افول است».

حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران نیز در دیدار با رهبر گروه جهاد اسلامی گفت که همه ظرفیت‌های جهادی ضد اسرائیلی در یک صف واحد در صحنه حاضرند و جمهوری اسلامی «در این راه تا انتها» همراه خواهد بود.

یائیر لاپید، نخست وزیر اسرائیل، جهاد اسلامی فلسطین را نیروی نیابتی جمهوری اسلامی خوانده که قصد دارد اسرائیل را نابود کند.

عصر جمعه جت‌های جنگنده ارتش اسرائیل در عملیاتی به نام «سپیده دم» به اهداف گروه جهاد اسلامی در غزه حمله کردند. در این حملات تیسیر الجعبری، فرمانده شاخه نظامی شمال این گروه، کشته شده است.