در پی انتشار اخبار متناقض از مفقود شدن محمودرضا خاوری در کانادا و انتقال احتمالی او به ایران، وزارت دادگستری کانادا به ایران اینترنشنال گفت که کانادا با ایران معاهده استرداد ندارد. رسانههای وابسته به حکومت در ایران نیز با تکذیب این اخبار، آن را «یک بازی رسانهای» خواندند.
اخبار ضد و نقیض درباره مفقود شدن محمودرضا خاوری ابتدا در شبکههای اجتماعی و از سوی کاربران حامی جمهوری اسلامی به عنوان قدرتنمایی «سازمان اطلاعات سپاه پاسداران» منتشر شده بود و پس از آن بازتابهای گستردهای یافت.
وزارت دادگستری کانادا، روز پنجشنبه در پاسخ به سوال ایران اینترنشنال در خصوص انتشار اخبار متناقض مبنی بر استرداد خاوری در فضای مجازی، تاکید کرد که کانادا و ایران معاهده استرداد ندارند و استرداد از کانادا به ایران امکانپذیر نیست.
وزارت دادگستری کانادا همچنین در مورد اخباری که در آن عنوان میشود خاوری در کانادا مفقود شده است، افزود: ما در موقعیتی نیستیم که توضیح بیشتری درباره وضعیت خاوری بدهیم.
در همین حال خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، به نقل از یک منبع آگاه در قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران، نوشت: خبر بازگرداندن محمودرضا خاوری به کشور که طی چند ساعت گذشته فراگیر شده، صحت ندارد.
نور نیوز، رسانه نزدیک به شورایعالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، هم با اشاره به انتشار گزارشهایی مبنی بر مفقود شدن محمودرضا خاوری در کانادا و انتقالش به ایران نوشت: احتمالا این بازی رسانهای از سوی شخص خاوری و با هدف رد گم کردن، کلید خورده است.
محمودرضا خاوری، مدیرعامل پیشین بانک ملی ایران، از متهمان پرونده اختلاس ۳ هزار میلیارد تومانی است که متهم اول آن، مهآفرید امیرخسروی محاکمه و اعدام شد. خاوری در روزهای آغاز تشکیل این پرونده در مهر ۱۳۹۰ به بهانه بیماری از ایران گریخت و به اعضای خانوادهاش پیوست که مقیم کانادا بودند.
با وجود فرار خاوری از ایران، دادگاه انقلاب در حکمی او را به اتهام اخلال در نظام اقتصادی به ۲۰ سال حبس و بابت دریافت رشوه به ۱۰ سال حبس محکوم کرد.
مقامهای قوه قضاییه و دستگاههای امنیتی جمهوری اسلامی و نیروی انتظامی پیشتر اظهاراتی درباره تحت نظر داشتن خاوری، برنامه ریزی برای ربایش و انتقال او به ایران و سخنان مشابهی بیان کرده بودند.
او در ویدیویی که از این بازجویی ضبط شده و به دست ایران اینترنشنال رسیده، با تایید نقش خود در آماد و پشتیبانی سپاه و ارتباط با علیاصغر نوروزی فرمانده این بخش، از فعالیتهایش در ارسال سلاح به گروههای نیابتی جمهوری اسلامی ابراز پشیمانی کرده و از همکارانش خواسته دست به چنین اقدامهایی نزنند.
خدمتی معاون علیاصغر نوروزی فرمانده آماد و پشتیبانی سپاه پاسداران است. آماد و پشتیبانی سپاه پاسداران و دیگر واحدهای نظامی که پیش از این معاونت تدارکات و لجستیک نام داشتند، مسئول برآورد و تهیه تجهیزات و دیگر نیازهای نیروهای این نهاد از جمله مواد غذایی، لباس و تاسیسات است.
طبق اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، خدمتی پس از بازجویی و دادن اطلاعات درباره نقش خود در ارسال سلاح، از سوی کسانی که او را در اختیار گرفته بودند به صورت سالم رها میشود و به خانهاش بازمیگردد.
بعد از عملیات بازجویی از این عضو بلندپایه سپاه، صدا و سیما در گزارشی بدون اشاره به هویت فرد بازجوییشده، از ربایش از او خبر داد.
در این گزارش، با توصیف «ربایندگان» به عنوان «اراذل و اوباش» آمده بود که آنها از طرف موساد ماموریت داشتند تا «یک نیروی جهادی وابسته به سپاه» را بربایند.
طبق این گزارش صدا و سیما که خرداد ماه منتشر شده، این افراد او را به اطراف تهران برده و با بستن دستهایش از او اعترافهایی میگیرند که در «حوزه تخصصی و کاری» او نبوده است. صدا و سیما مدعی شده ربایندگان بازداشت شدهاند و چهره افرادی را همراه با اعترافات اجباری پخش میکند.
دومین بازجویی از مقامهای سپاه در داخل خاک ایران
خدمتی دومین مقام ارشد سپاه است که ویدیویی از بازجویی از او در داخل ایران منتشر شده است.
ایران اینترنشنال نهم اردیبهشتماه در گزارشی اختصاصی از ویدیوی بازجویی منصور رسولی مرتبط یگان ۸۴۰ نیروی قدس خبر داد که او در آن به ماموریت خود برای انجام سه ترور در ترکیه، آلمان و فرانسه اذعان کرده بود.
رسانههای اسرائیلی با تایید این خبر اعلام کردند بازجویی از رسولی از سوی ماموران موساد در ایران انجام شده اما رسولی در ویدیویی با رد ارتباطش با سپاه اعلام کرد که «مورد ربایش یکی از تیمهای زورگیر» قرار گرفته بود.
روزنامه فایننشال تایمز هم در گزارشی با اشاره به ترس مقامهای ایران از ادامه اقدامهای اسرائیل در داخل خاک ایران به نقل از یک سیاستمدار اصلاحطلب در ایران نوشت به نظر میرسد اسرائیل برای انجام آزادانه عملیات خود یک سازمان گسترده در ایران ایجاد کرده است.
فایننشال تایمز به نقل از این سیاستمدار اصلاحطلب، که به نام او اشاره نشده، نوشت: «به نظر میرسد اسرائیل یک سازمان گسترده در تهران ایجاد کرده و آزادانه عملیات خود را انجام میدهد.»
این سیاستمدار اصلاحطلب افزود: اسرائیل به وضوح در حال هدف قرار دادن تصویر «بسیار امن» ایران است تا تصویر چنین اقتداری را در چشم مردم خدشهدار کند.
نوروزی کیست و مکانیسماش چگونه کار میکند؟
علیاصغر نوروزی، فرمانده آماد و پشتیبانی سپاه دارای درجه سرتیپی و از نزدیکان قاسم سلیمانی فرمانده پیشین نیروی قدس است و طبق اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، در سالهای اخیر عملیاتهایی در انتقال سلاح به گروههای نیابتی جمهوری اسلامی داشته است.
او همچنین عضو هیات مدیره بنیاد تعاون سپاه است که مسئولیت تامین مالی نیروی قدس سپاه را به عهده دارد.
بر اساس این اطلاعات، تاثیر و قدرت نوروزی در مکانیسم انتقال تسلیحات تا جایی بوده که از این عملیاتها با نام«مکانسیم نوروزی» یاد میشود.
این اطلاعات حاکی است یکی از عملیاتهای مهم به فرماندهی نوروزی مربوط به انتقال سلاح از ایران به فرودگاههای سوریه از جمله «تی ۴، شعیرات، حمات و فرودگاه بینالمللی» در سال ۲۰۱۹ بوده و بعد از آن نقش و نفوذ او افزایش یافت.
منابع ایران اینترنشنال میگویند که در جریان بازجویی از خدمتی، اطلاعاتی درباره ارتباط نوروزی با شرکت هواپیمایی قشم فارس ایر در زمینه ارسال سلاح به دست آمده است.
یکی از مدیران قشم فارسایر، غلامرضا قاسمی است که یک فروند هواپیمای بویینگ ۷۴۷ تحت هدایت او اواخر خرداد ماه از سوی مقامهای آرژانیتن توقیف و خود او به همراه سایر خدمه بازداشت شدند.
این هواپیما متعلق به شرکت امتراسور، یکی از شرکتهای زیرمجموعه شرکت حمل و نقل دولتی کونویاسا در ونزوئلاست که تحت تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا قرار دارد.
بعد از توقیف این هواپیما، اطلاعاتی درباره نقش مدیرعامل قشم فارس ایر در مکانیسم انتقال سلاح به تدریج منتشر شد.
خراردو میلمان، نماینده پارلمان آرژانتین و معاون پیشین وزیر امنیت داخلی این کشور روز دوم تیر ماه در مصاحبه با ایران اینترنشنال خبر داد که بر اساس «در گوشی همراه این خلبان عکسهایی از تجهیزات جنگی مانند موشک و هواپیماهای جنگی و عکسها و ادوات جنگی برای انجام عملیات تروریستی در اسرائیل دیده شده است.»
در پی این اتفاق سفارت اسرائیل در بوینس آیرس در بیانیهای اعلام کرد که یکی از سرنشینان ایرانی در هواپیمای توقیف شده ونزوئلا در آرژانتین، عضو نیروی قدس سپاه پاسداران بوده است. سفارت اسرائیل در بیانیه خود از ادامه فعالیت شرکتهای ماهان ایر و فارس قشم ایر در همکاری با نیروی قدس در انتقال سلاح ابراز نگرانی کرده بود.
منابع ایران اینترنشنال میگویند بازداشت مدیرعامل قشم فارس ایر و توقیف هواپیمای تحت هدایت او نمونه تازهای از شکستهای عملیاتی نوروزی است.
تضعیف نقش نوروزی در انتقال سلاح
به گفته منابع ایران اینترنشنال، عملیات ارسال سلاح به گروههای نیابتی جمهوری اسلامی از جمله در لبنان سوریه از سال گذشته میلادی با دشواریهای مضاعف روبرو شده و انتقادها از نوروزی میان فرماندهان سپاه افزایش یافته است.
طبق این اطلاعات، افرادی در داخل نیروی هوا-فضا خواستار توقف فوری فعالیتهای نوروزی شده و اعلام کردهاند که او به شکل «غیرمسئولانه»، خلبانان و عوامل دخیل در ارسال سلاح را به خطر انداخته است.
منابع ایران اینترنشنال میگویند نوروزی بازجویی از معاونش را کماهمیت خوانده و گفته که این اتفاق تاثیری در مکانیسم ارسال سلاح نخواهد داشت.
اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال حاکی است پس از عملیات ربایش و بازجویی از خدمتی، نقش نوروزی به عنوان فرمانده آماده و پشتیبانی سپاه هم تضعیف شده و او از «فرآیندهای مهم تصمیم گیری منع شده است».
این اطلاعات حاکی است علیرغم تلاش نوروزی برای عادی نشان دادن وضعیت، در حال حاضر افراد جدیدی وارد حوزه عملیات انتقال سلاح به سوریه شدهاند.
اسرائیل به طور معمول عملیاتهایش در ارتباط با ایران را علنی نمیکند با این حال در ماههای گذشته بارها به انبارهای سلاح در سوریه حمله کرده است.
یکی از مهمترین حملهها روز ۲۰ خرداد به فرودگاه بینالمللی دمشق اتفاق افتاد که پانزدهمین حمله منسوب به اسرائیل در سوریه در سال ۲۰۲۲ میلادی بود.
مقامهای اسرائیلی بارها هشدار دادهاند سلاحهای جمهوری اسلامی برای گروه حزبالله لبنان ابتدا به فرودگاه دمشق یا پایگاه «تی ۴» در نزدیکی پالمیرا منتقل میشود و پس از مدتی انبار شدن در زاغههای پنهانی، به داخل لبنان قاچاق میشود.
تازهترین حمله منطقه روستای حمیدیه در سوریه در روز ۱۱ تیر اتفاق افتاد و گروه دیدهبان حقوقبشر سوریه مستقر در لندن اعلام کرد هدف حمله حنگافزارهایی بوده که گروه حزبالله آنها را انبار و سپس به لبنان منتقل میکند.