کره جنوبی واکسیناسیون افراد بالای ۳۰ سال با واکسن آسترازنکا را از سرگرفت

وزارت دفاع اوکراین روز شنبه درباره اقدامات روسیه در منطقه محل‌مناقشه دونباس، در شرق این کشور، هشدار داد.

اندری تاران، وزیر دفاع اوکراین، گفت اتهامات روسیه مبنی بر نقص حقوق روسی‌زبانان این منطقه، می‌تواند به از سرگیری خشونت مسلحانه علیه اوکراین منجر شود.

کیف پیش‌تر درباره حضور روبه‌افزایش نیروهای روس در مرز دو کشور و افزایش موارد درگیری میان نیروهای اوکراین و جدایی‌طلبان تحت‌حمایت مسکو، هشدار داده بود.

اقدامات اخیر ارتش روسیه، به نگرانی‌ها از آمادگی این کشور برای اعزام نیرو به خاک اوکراین دامن زده است. مسکو تهدیدآمیز بودن حضور نیروهایش در منطقه را تکذیب کرده اما گفته است که این نیروها تا زمانی که لازم باشد، در این منطقه باقی می‌مانند.

دیمیتری کوزاک، یک مقام ارشد روس، گفت که نیروهای روسیه، بسته به میزان درگیری نظامی در شرق اوکراین، چاره‌ای جز اینکه از شهروندانشان در این منطقه دفاع کنند نخواهند داشت.

ایالات متحده، فرانسه و آلمان روز جمعه ضمن اعلام دیگرباره حمایت از اوکراین، از روسیه خواستند تا از افزودن به شمار سربازان در دونباس دست بکشد.

بحران دونباس از هفت سال پیش آغاز شده است و رهبران جهان بارها برای حل‌وفصل آن گرد هم آمده‌اند. بر اساس آمار کیف، درگیری‌ها در شرق اوکراین از سال ۲۰۱۴ تاکنون ۱۴ هزار کشته بر جای گذاشته است. آتش‌بس‌‌های موردتوافق در منطقه نیز بارها نقض شده است.

به‌گزارش رویترز، برنامه جهانی کوواکس، طی یک‌ماه‌ونیم، ۳۸/۴ میلیون دوز واکسن کرونا به بیش از ۱۰۰ کشور جهان رسانده است.

کوواکس، ابتکار سازمان بهداشت جهانی برای کمک به واکسینه در برابر کووید-۱۹ در کشورهای کم‌درآمد است. واکسن‌های اهدایی کوواکس، فایزر و آسترازنکا بوده‌اند.

به‌گزارش «گوی»، ائتلاف جهانی برای واکسیناسیون، و سازمان بهداشت جهانی، کوواکس در مارس و آوریل ۲۰۲۱ با مشکل در تامین واکسن مواجه شده بود؛ اما اکنون انتظار می‌رود که بتواند در نیمسال اول ۲۰۲۱، به تمام کشورهایی که درخواست واکسن کرونا کرده‌اند، واکسن برساند.

پیش‌بینی می‌شود کوواکس در سال جاری میلادی، دست‌کم ۲ میلیارد دوز واکسن به کشورهای نیازمند برساند.

لختگی خون چیست و چگونه با واکسن آسترازنکا مرتبط است؟

پس از آنکه نگرانی‌هایی درباره موراد نادر لختگی خون در اثر واکسن آسترازنکا در میان مردم و کارشناسان ایجاد شد، افکار عمومی نسبت به این واکسن دچار خدشه شد. در برخی کشورها تزریق این واکسن کاملا متوقف و در برخی دیگر برای افراد جوانتر ممنوع شد. دانشمندان این عارضه را «ترومبوسیتوپنی ایمنی پروترومبوتیک ناشی از واکسن» می نامند. اما این عارضه چیست و خطر آن چقدر است.

کمبود پلاکت

ترومبوسیتوپنی بیماری است که به موجب آن تعداد ترومبوسیت‌ها یا پلاکت ها که همان ذرات بسیار کوچک خون هستند به طور قابل توجهی کاهش می‌یابند. کار پلاکت‌ها این است که برای جلوگیری از خونریزی لختگی ایجاد می‌کنند؛ بنابراین وقتی پلاکت کافی در خون وجود نباشد، بدن نمی‌تواند لختگی خون ایجاد کند واین می تواند منجر به خونریزی بیش از حد شود.

یکی از عوامل ایجاد این بیماری عوامل ژنتیکی است. اما از عوامل عمده دیگر مصرف بیش از ۳۰۰ نوع داروی رایج از جمله پنی‌سیلین و برخی داروهای مسکن است.

علائم «ترومبوسیتوپنی ایمنی پروترومبوتیک ناشی از واکسن»می تواند شامل سردردهای شدید ، درد شکم ، تشنج و تغییرات در بینایی باشد. این موارد مشابه علائم ترومبوسیتوپنی غیرمرتبط با واکسن است.

در موارد نادر ترومبوسیتوپنی ، لختگی خون می‌تواند در رگ‌های تخلیه کننده خون از مغز ایجاد شود. آژانس دارویی اروپا اعلام کرده که گزارش‌هایی در مورد ۱۶۹ مورد لختگی خون در مغز در افرادی که با واکسن آسترازنکا واکسینه شده انددریافت شده است.

اما در موارد جدی‌تر، ترومبوسیتوپنی می‌تواند کشنده باشد. مواردی از مرگ‌های ناشی از لختگی خون در اثر واکسن آسترازنکا از جمله ۱۹ مورد در بریتانیا گزارش شده است.

به نظر می رسد «ترومبوسیتوپنی ایمنی پروترومبوتیک ناشی از واکسن» ۲۰-۴ روز پس از واکسیناسیون بروز می‌دهد و تاکنون عمدتا در زنان زیر ۶۵ سال دیده شده است.

آسترازنکا چگونه باعث لختگی خون می‌شود

اما واکسن چگونه باعث بروز این عارضه می‌شود؟ همانطور که از نامش برمی‌آید بروز این عارضه به سیستم ایمنی بدن مربوط می شود. به این معنا که واکسن باعث فعال شدن بیش از حد سیستم ایمنی بدن می شود.

تزریق واکسن آسترازنکا باعث می‌شود سلول‌ها بخش پروتئین سنبله ویروس کرونا را تولید کنند. پروتئین سنبله همان بخشی است که ویروس کرونا هنگام ابتلای افراد برای حمله به سلول‌ها به کار می گیرد.

بنابراین واکسن آسترازنکا و یا هر واکسن دیگری سیستم ایمنی بدن ما را تحریک می کند تا در مقابل پروتئین سنبله پادتن ترشح کند.

اما در برخی افراد واکسن آسترازنکا پادتن‌هایی تولید می کند که باعث می‌شود پلاکت‌ها به هم بچسبند و منجر به لخته شدن خون شود. چسبیدن پلاکت‌ها به هم باعث کاهش تعداد پلاکت‌ها در گردش خون و در نتیجه باعث ترومبوسیتوپنی می‌شود.

کارشناسان می‌گویند آمار ترومبوسیتوپنی در کشورهای مختلف متفاوت است اما ترومبوسیتوپنی در میان مردم عادی بیشتر است تا کسانی که واکسینه شده‌اند.

راهکار چیست؟

آنچه که مسلم است نتایج تحقیقات در مراحل اولیه است و تا آن زمان باید به توصیه‌های سازمان بهداشت جهانی و آژانس‌های دارویی معتبر مانند آژانس دارویی اروپا تکیه کرد که به باور آنها فواید آسترازنکا بیشتر از مضرات آن است. اما با این وجود احتیاط همواره واجب است. اگر واکسن آسترازنکا دریافت می کنید تا ۲۸ روز پس از آن مراقب علایم خود باشید.

ناسا اولین گزارش آب و هوای دهانه‌ی جزرو در سیاره مارس را منتشر کرد. بر اساس این گزارش، این دهانه که زمانی محل یک دریاچه‌ی قدیمی بوده است، هوایی بسیار سرد دارد.

۱۹ مارس امسال موسوم به مدا، سیستم تحلیل پویای محیط مریخ، که بر مریخ‌نورد استقامت نصب شده است، به مدت۳۰ دقیقه دمای هوای دهانه‌ی جزرو را ثبت کرد.

همزمان با روشن شدن سامانه‌ی تحلیل پویا، اطلاعات ثبت شده دمای هوای منفی ۴ درجه‌ی فارنهایت را ثبت کرده است اما ۳۰ دقیقه بعد دمای ثبت شده به منفی ۱۴ درجه‌ی فارنهایت رسیده است.

در سیستم تحلیل پویای محیط مریخ حس‌‌گرهایی نصب شده است که ۶ وضعیت آب و هوایی و سطح گرد و غبار را اندازه‌گیری می‌کند. این سیستم علاوه بر این ویژه‌گی‌ها، توانایی اندازه‌گیری میزان تشعشعات خورشیدی در سطح سیاره را دارد. این توانایی‌ها می‌تواند به اولین انسان‌هایی که برای جستجو به مریخ می‌روند، کمک کند.

مدا، که بر تیرک مریخ نورد استقامت نصب شده است، داری یک بازوی متحرک است که در زمان‌های از پیش تعیین شده برای بررسی آب و هوای سیاره‌ سرخ به حرکت در‌می‌آید.

وزن سامانه‌ی مدا حدود ۵ کیلو‌گرم است. این سامانه، توانایی ثبت شدت و جهت را هم داراست. علاوه بر این، مدا توانایی ثبت سطح فشار، رطوبت، دمای هوا، هوای سطح سیاره و میزان تشعشعات خورشیدی و فضایی را ثبت می‌کند.

مدعا هر ساعت به صورت خودکار روشن شده و پس از ثبت و ذخیره‌ی اطلاعات خاموش می‌شود. عملکرد مدا از مریخ‌نورد استقامت مستقل است. مدا حتی در زمان‌هایی که مریخ نورد استقامت خاموش است، می‌تواند مستقلا به کار خود ادامه می‌دهد.

عملیات سال ۲۰۲۰ ناسا در مریخ، به قصد یافتن حیات در سطح این سیاره آغاز شده است. مریخ نوردی که نام استقامت بر آن گذاشته شده و به بزرگی یک خودرو شخصی است، بناست علائم به جا مانده از دلتای یک رودخانه‌ی باستانی در دهانه‌ی جزرو را بررسی کند. این منطقه زمانی دارای یک دریاچه به عمق ۴۸۷ متر بوده است.

دانشمندان بر این باورند که دهانه‌ی جزرو بین ۳ و نیم تا ۴ میلیارد سال پیش میزبان حیات میکروبی بوده است. هدف مریخ‌نورد استقامت کشف این علائم حیاتی در گذشته است.

پروژه ی دو و نیم میلیارد دلاری ناسا برای کشف علائم حیات ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۰ آغاز شد. فضاپیمای ناسا، توانست در ۱۸ فوریه سال ۲۰۲۱ مریخ‌نورد استقامت و یک هلیکوپتر مخصوص مریخ گردی را به سیاره‌ی سرخ برساند.

آژانس دارویی اروپا ارتباط احتمالی بین تزریق واکسن آسترازنکا با موارد نادر لختگی خون را تایید و اعلام کرد که موارد نادر لختگی غیرمعمول خون می‌تواند ازعوارض جانبی بسیار نادراین واکسن قلمداد شود.

بنا براعلام این آژانس، دلیل موارد لختگی مشخص نیست اما ممکن است به‌‌خاطر واکنش سیستم ایمنی بدن فرد باشد.

در بیانیه آژانس دارویی اروپا آمده است که بیشتر موارد نادر لختگی غیرمعمول خون در زنان زیر ۶۰ سال و به‌فاصله دو هفته پس از تزریق واکسن آسترازنکا گزارش شده است. بنا بر اعلام آژانس دارویی اروپا، نقش قطعی سن و جنسیت در روی دادن این موارد هنوز مشخص نیست.

این آژانس تاکید کرد که مزایای واکسینه با آسترازنکا همچنان به خطرات احتمالی آن می‌چربد.

در پی انتشار بیانیه آژانس دارویی اروپا، یک مقام بهداشت‌و‌درمان در بریتانیا خواستار واکسینه جوانان زیر ۳۰ سال بریتانیا با واکسنی غیر از واکسن آسترازنکا شد.

از حدودا یک ماه پیش و در پی انتشار گزارش‌هایی مبنی بر لختگی غیرمعمول خون در برخی واکسینه‌شدگان با آسترازنکا، تزریق آن در نروژ، دانمارک، آلمان، هلند و کانادا متوقف و یا به افراد پرسن‌و‌سال‌تر، که در معرض خطر کمتری ازمرگ‌ومیر بر اثر لختگی غیرمعمول خون قرار دارند، محدود شد.

بر اساس بیانیه آژانس دارویی اروپا، تا ۲۲ مارس ۲۰۲۱، ۲۵ میلیون نفر با آسترازنکا واکسینه شده بودند که از این میزان، ۸۶ مورد نادر لختگی غیرمعمول گزارش و ۱۸ مورد آن منجر به مرگ شد.