بازداشت تعدادی از معترضان به «آزار جنسی» دو دختر هفت و هشت ساله در گنبدکاووس

حسین ذوالفقاری،‌ معاون امنیتی و انتظامی وزارت کشور،‌ اعلام کرد قرار است این وزارتخانه کار فروش سوخت مرزی را خود بر عهده بگیرد و ۲۰ درصد از درآمد آن را به روستانشینان مرزی اختصاص دهد.
ذوالفقاری روز چهارشنبه چهارم فروردین‌ماه در گفت‌وگویی با روزنامه ایران اشاره کرد: «از سال‌ها قبل طرح فروش سوخت مرزی در دوره‌های مختلف از طریق شرکت‌ها،‌ تعاونی‌ها و شهرداری‌ها در چند استان مرزی اجرا می‌شد.»
او گفت بر اساس پیشنهاد وزارت نفت، قرار است به جای شرکت‌ها، وزارت کشور کار فروش سوخت مرزی را انجام داده و یک‌پنجم از محل درآمد آن را به روستانشینان در فاصله ۲۰ کیلومتری مرز اختصاص دهد.
این مقام وزارت کشور درباره چگونگی توزیع درآمد مختص روستانشینان اضافه کرد:‌ «دولت مصوب کرد ۲۰ درصد از این محل به حساب سازمان هدفمندی یارانه‌ها و ۸۰ درصد مستقیما به حساب سرپرست خانوارهای مشمول طرح واریز شود.»
ذوالفقاری افزود این درآمد به صورت علی‌الحساب برای خانواده‌های ثبت‌نام شده واریز می‌شود «تا بقیه هم نام‌نویسی کنند.»
بسیاری از روستاییان و شهروندان مرزنشین که وضعیت رفاهی و درآمدی پایینی دارند اقدام به سوخت‌بری به کشورهای همسایه برای تامین معیشت خانواده‌های خود می‌کنند.

طرح‌های مشابه نظامیان و دولتی‌ها

پیش از این تصمیم دولت حسن روحانی،‌ طرح‌های دیگری در زمینه مدیریت فروش سوخت مرزی با ورود نیروهای نظامی صورت گرفته بود.
«رزاق» عنوان طرحی است که به گفته مقام‌های محلی سیستان و بلوچستان با توافق میان سپاه پاسداران با استانداری و برخی نهادهای دیگر به اجرا در آمد.
هدف این طرح از سوی استانداری سیستان و بلوچستان «تبدیل قاچاق سوخت به تجارت قانونی» عنوان شده است.

کشتار سوخت‌بران

تصمیم جدید وزارت کشور در پی اعتراضات رخ‌داده اخیر در شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان صورت می‌گیرد. این اعتراضات پس از تیراندازی ماموران امنیتی به سوخت‌بران بلوچ در سراوان صورت گرفت که منجر به کشتار دست‌کم ۱۰ نفر از آن‌ها شده بود.
پس از آن موج اعتصاب عمومی در شهرهایی از جمله دزاپ، زاهدان، ایرانشهر، پهره وجکیگور گزارش شد. مقام‌های وزارت کشور و استانداری سیستان و بلوچستان ناآرامی‌ها را به تحریک «گروهک‌های معاندان» نسبت داده و شلیک به سوخت‌بران را هم کار ماموران پاکستان خواندند.
معین‌الدین سعیدی، نماینده چابهار،‌ خطاب به شهروندان معترض استان گفته بود:‌ «مردم سیستان و بلوچستان باید نقطه تمایز خود با معاندین خارجی را اعلام کنند.»
پایگاه خبری هرانا که اخبار حقوق بشر ایران را منتشر می‌کند اشاره کرده که سالانه ده‌ها نفر از شهروندان عمدتا بلوچ در استان‌های سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان در تیراندازی ماموران کشته می‌شوند و عمده آن‌ها افرادی هستند که در کار فروش و جابه‌جایی سوخت مشغول هستند.

بخشنامه شهرداری تهران مبنی بر حذف حاجی فیروز از برنامه‌های نوروزی به دلیل برداشت «نژاد پرستانه» از آن، اعتراض تعدادی از اعضای شورای شهر و هنرمندان تئاتر را به دنبال داشت. در مقابل برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی از این تصمیم دفاع و نظرات برخی از ایران‌شناسان را در اینباره منتشر کردند.

این بخشنامه روز دوم فروردین منتشر شد و پس از آن محمدرضا جوادی یگانه، معاون فرهنگی و اجتماعی شهرداری تهران، در توییتی نوشت که «سوءبرداشت نژادی» از چهره سیاه حاجی فیروز را «نمی توان انکار کرد.»

در مقابل تعدادی از اعضای شورای شهر تهران از جمله علی اعطا، حسن خلیل آبادی و محمد جواد حق شناس برداشت نژادپرستانه از چهره حاجی فیروز را رد کردند.

مهرداد بهار، نویسنده و پژوهشگر ایرانی، در نوشته‌ای در سال ۶۲ حاجی فیروز را وابسته به جشن‌های سیاوش دانسته و گفته است که چهره سیاه شده حاجی فیروز «گویای بازامدن او از سرزمین مردگان است، و جامه سرخ او نشان از خون سیاوش دارد.»

با این حال شروین فریدنژاد، پژوهشگر ایران شناسی در فرهنگستان علوم اتریش، گفته است که این نظریه اعتبار علمی ندارد و شواهد کافی درباره آن وجود ندارد.

نظریه مهرداد بهار توسط تعدادی از مدرسان تئاتر در ایران تکرار شده است.

از جمله محمود عزیزی، مدرس تئاتر، گفت نگاه نژاد پرستانه به «سیاه» خود «جلوه‌ای از نژادپرستی است»، چون «سیاه» تخته حوضی ما «قهرمان ملی و نماد درد و بیداد تاریخ ایرانی و جگرهای سوخته یک ملت در طول تاریخ است.»

علی نصیریان هنرمند پیشکسوت تئاتر، سینما و تلویزیون، نیز گفت چهره سیاه حاجی فیروز «ارتباطی به نژاد ندارد و برگرفته از نمایش‌های سنتی ایرانی است.»

برخی از کاربران توییتر نیز سخنرانی سابق بهرام بیضایی را بازنشر کرده اند که سخنان مشابهی را در اینباره بیان کرده است.

در مقابل برخی از کاربران توییتر تصمیم شهرداری تهران را قابل تقدیر دانسته‌اند.

محمود عظیمایی، سازنده پادکست رادیودستنوشته‌ها، پادکست سابق خود در اینباره را منتشر کرده که در آن پدرام خسرونژاد، مردم شناس، می گوید در ایران نیز سابقه برده فروشی وجود داشته است.

سال ۹۵ نیز دو نمایشگاه از عکس‌های غلامان و کنیزان آفریقایی در ایران عصر قاجار برگزار شد.

در پی گسترش اعتراضات صنفی و تجمعات معیشتی طی سال گذشته، وزارت کشور دولت حسن روحانی اعلام کرده کمیته‌ای تحت عنوان «رصد» در زمینه تامین امنیت کشور با حضور دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی تشکیل داده است.
حسین ذوالفقاری، معاون امنیتی و انتظامی این وزارتخانه، روز چهارشنبه چهارم فروردین‌ماه در گفت‌وگویی با روزنامه ایران گفت در سال ۱۳۹۹، آسیب‌ها در حوزه اقتصادی، معیشتی و پیامدهای بیماری کرونا و تاثیرات آن در زندگی مردم افزایش یافت و «کار تامین امنیت را سخت‌تر کرد.»
با این حال او وضعیت کشور را «با ثبات» خواند و اشاره کرد «در ارتباط با بسیاری از مشکلات صنفی، کمیته‌ای تحت عنوان کمیته رصد بر اساس مصوبه شورای عالی امنیت کشور تشکیل شده است.»
به گفته این مقام وزارت کشور،‌ در کمیته تشکیل‌شده دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی همکاری کرده و وضعیت کشور را «رصد» می‌کنند.
او توضیح بیشتری درباره جزییات و اختیارات قانونی این کمیته نداد، اما هدف آن را «پیگیری سریع پدیده‌های مشکل‌ساز برای مردم» و «جلوگیری از پیامدهایی تنش‌آمیز» آن عنوان کرد.
علنی شدن خبر تشکیل این کمیته توسط معاون وزارت کشور در پی آن صورت می‌گیرد که طی ماه‌های پایانی سال گذشته با کاهش سطح محدودیت‌های مربوط به بحران کرونا، ‌اعتراضات معیشتی، صنفی و کارگری در استان‌های مختلف شدت گرفت.
بازنشستگان تامین اجتماعی از جمله اقشاری هستند که به صورت مرتب هر هفته تجمع‌های سراسری در اعتراض به عدم پرداخت حقوق یکسان برگزار کرده‌اند.
برخی مقام‌های جمهوری اسلامی از جمله نمایندگان مجلس تفاوت بسیار میان درآمد کارگران و هزینه‌های معیشتی را تایید می‌کنند.

کمیته رصد چیست؟

جست‌وجویی در وبسایت وزارت کشور ایران نشان می‌دهد عنوان کامل کمیته‌ای که معاون وزارت کشور از آن سخن گفته «رصد نارضایتی‌های عمومی» است.
این کمیته نه‌تنها در تهران بلکه در تمامی استان‌ها و در سطح استانداری و فرمانداری‌ها نیز تشکیل شده و اوضاع نارضایتی‌های اجتماعی،‌ صنفی و سیاسی را بررسی می‌کند. گزارش‌های خبری داخلی وبسایت وزارت کشور و نهادهای زیرمجموعه آن نشان می‌دهد طی سال گذشته جلسات مختلفی از این کمیته در سطوح ملی و محلی برگزار شده است.
در شهرستان‌ها، این کمیته به موضوعات مورد نارضایتی عمومی می‌پردازد که می‌توان از جمله آن‌ها به مساله سوخت، قیمت کالاها و وضعیت زمین‌های روستایی اشاره کرد.

تنش خاصی در سال گذشته نداشتیم

حسین ذوالفقاری در ادامه گفت‌وگوی خود به اعتراضات صنفی بخش‌های مختلف اشاره کرد و گفت:‌ «تنش خاصی در سال ۹۹ در کشور نداشتیم.»
او ضمن اشاره به مشکلات اقتصادی و بحران کرونا افزود: «با توجه به این دو مساله و مجموعه فضای داخلی و تهدیدات خارجی، تامین امنیت کشور بیش از همیشه اهمیت بسیار بالایی داشته است.»
پس از اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۳۹۶ و آبان‌ماه ۱۳۹۸، وزارت کشور دولت روحانی سازوکارهای امنیتی و اطلاعاتی را در برخورد با معترضان و اصناف تشدید کرده است.
در همین زمینه جملات عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور، در پاسخ به یک نماینده مجلس در زمینه برخورد خشونت‌آمیز با اعتراضات آبان‌ماه حاشیه‌ساز و نماد همراهی وزارت کشور با سرکوب‌ها ارزیابی شده بود. او درباره شلیک به سر معترضان گفت:‌ «خب،‌ شلیک به پا هم انجام شده بود.»

علی تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، اعلام کرد در سال جدید با «قاچاق کالا و سوخت از مرزهای آبی برخورد قاطعانه‌تر» خواهد داشت.

تیراندازی ماموران در سیستان و بلوچستان و همچنین هرمزگان به سوی سوخت‌بران در اسفندماه موجب کشته شدن تعدادی از سوخت‌بران شد.

ماموران دریابانی میناب در بندر کلاهی ۱۳ اسفند ماه ۹۹، به سمت گروهی از سوخت‌بران که با لنج های خود در حال عبور بودند تیراندازی کردند که دو سوخت‌بر بلوچ زخمی شدند.

همچنین بر اثر تیراندازی ماموران نیروی دریایی به گروهی از سوخت‌بران در حوالی بندر کوهستگ در استان هرمزگان در روز ۲۲ اسفند ، یک سوخت‌بر کشته و یک سوخت‌بر دیگر مجروح شد.

این اتفاق دو هفته پس از شلیک به سوخت بران و معترضان در استان سیستان و بلوچستان رخ داد.

حسن روحانی، رییس جمهور ایران، اعلام کرد هدف اول دولت او در چهار ماه باقی مانده لغو تحریم‌ها است و تلاش خواهد کرد تا انتخابات ریاست جمهوری این اقدام را تا حدودی پیش ببرد.

او تاکید کرد که مقابله با کرونا و رفع تحریم‌ها دو هدف مهم دولت در این چهار ماه است.

به گفته روحانی، سخنان رهبر جمهوری اسلامی بهانه را « از کشورهای ۱+۵ گرفته است» و آنان دیگر نمی توانند بگویند «ممکن است ما به تعهداتمان ممکن است عمل کنیم اما شما عمل نکنید.»

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی نوروزی خود گفته بود: «آمریکایی‌ها باید تمام تحریمها را لغو کنند، بعد ما راستی‌‌آزمایی خواهیم کرد؛ اگر چنانچه به معنای واقعی کلمه لغو شده بود، آن وقت ما به تعهّدات برجامی‌مان برمیگردیم.»

روحانی با اشاره به این سخنان اعلام کرد که دولت او برای برداشتن تحریم‌ها حتی «یک دقیقه» را هم از دست نخواهد داد.

او تاکید کرد که رهبر جمهوری اسلامی حتی یک مورد را درباره برگشتن ایران به شرایط برجام استثنا نکرده است.

روحانی خطاب به طرف‌های مقابل برجام گفت: « شما به کل برجام عمل کنید ما هم به کل برجام عمل می‌کنیم. این هدف اول ما در این چهار ماه است که دنبال خواهیم کرد.»

رییس جمهور ایران روز ۲۷ اسفند ۹۸ نیز مخالفان خود را متهم کرده بود که به دلیل رقابت های انتخابات ریاست جمهوری، در راه لغو تحریم های آمریکا«سنگ اندازی» می کنند.

روحانی روز چهارشنبه نیز از مخالفان خود خواست که در مدت باقیمانده دولت را تخریب نکنند و گفت که «مقدمه انتخابات ریاست جمهوری تخریب دولت نباشد.»