قرار بود استقلال و پرسپولیس روز جمعه اول آبان در ورزشگاه کاظمی، ورزشگاه خانگی تیم زنان پرسپولیس، برای نخستین بار به مصاف هم بروند. سازمان لیگ، با استناد به استقبال گسترده هواداران و با هدف فراهم‌کردن امکانات مناسب‌تر، مسابقه را به ساعت ۱۵ چهارشنبه ششم آبان در ورزشگاه قلعه‌حسن‌خان منتقل کرد.
تغییر زمان مسابقه از روز تعطیل به روز کاری، تنها آغاز ماجرا بود. بلیت‌فروشی دیداری که قرار بود با استقبال گسترده تماشاگران همراه شود، دو بار متوقف شد و تصمیم نهایی درباره حضور زنان در ورزشگاه به شورای تأمین استان تهران واگذار شد؛ تا در آستانه نخستین داربی زنان، حضور هواداران دو تیم قطعی نباشد.
در همین حال، سازمان لیگ پیش از ورود دستگاه قضایی، در بخش‌نامه‌ای رسمی بر ادامه ممنوعیت حضور مردان در مسابقات فوتبال زنان تأکید کرده بود؛ ممنوعیتی که نه‌تنها تماشاگران، بلکه خبرنگاران، عکاسان، فیلم‌برداران و حتی مدیران مرد باشگاه‌ها را هم شامل می‌شود. فریده شجاعی، نایب‌رئیس زنان فدراسیون فوتبال، هم تأیید کرد که مردان اجازه حضور در این مسابقه را ندارند.
با این حال، دادستان تهران روز سه‌شنبه پنجم آبان در نامه‌هایی به احمد دنیامالی، وزیر ورزش، و مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، خواستار جلوگیری از حضور مردان، از جمله عوامل اجرایی، انتظامی و رسانه‌ای، در مسابقات فوتبال زنان شد و درباره برخورد قضایی در صورت رعایت‌نشدن این ممنوعیت هشدار داد.
دادستانی این اقدام را به گزارش‌هایی درباره حضور زنان بدون حجاب اجباری و حضور مردان در مسابقات لیگ زنان مرتبط دانسته است؛ مداخله دستگاه قضایی در تعیین جنسیت خبرنگاران و نیروهای اجرایی، علاوه بر طرح پرسش درباره حدود اختیارات دادستانی در مدیریت ورزش، برگزاری مسابقه را هم با مشکلاتی مانند ابهام درباره استفاده از کمک‌داور ویدیویی به دلیل ممنوعیت حضور داوران مرد روبه‌رو کرده است.
محدودیت‌ها به سکوهای ورزشگاه هم ختم نمی‌شود. صداوسیمای جمهوری اسلامی تاکنون هیچ تصویری از فوتبال زنان را پخش نکرده و برای نخستین داربی زنان نیز برنامه‌ای برای پخش زنده ندارد. گزارش‌ها همچنین حاکی از ممنوعیت پخش مسابقه از پلتفرم‌های دو باشگاه است؛ در حالی که داربی مردان استقلال و پرسپولیس همواره یکی از مهم‌ترین رویدادهای تلویزیونی ورزش ایران بوده است.
این محدودیت‌ها، علاوه بر محروم‌کردن بازیکنان زن از دیده‌شدن، فرصت جذب مخاطب و حامی مالی را هم از باشگاه‌ها می‌گیرد؛ وضعیتی که در مقایسه با تجربه کشورهای دیگر منطقه، بیشتر به چشم می‌آید.
در دسامبر ۲۰۲۱، نخستین دربی زنان فنرباغچه و گالاتاسرای در قالب دیداری دوستانه در ورزشگاه نف استانبول برگزار شد. دو باشگاه این مسابقه را به بخشی از کارزار مقابله با خشونت علیه زنان تبدیل کردند؛ تماشاگران زن و مرد روی سکوها نشستند، مسابقه از تلویزیون سراسری پخش شد و وزیران دادگستری و خانواده ترکیه هم برای حمایت از این رویداد به ورزشگاه رفتند.
عبدالحمید گل، وزیر دادگستری وقت ترکیه، پس از مسابقه گفت: «نتیجه هرچه باشد، زنان برنده‌اند.» او تأکید کرد مبارزه با خشونت علیه زنان موضوعی فراتر از سیاست است و همه بخش‌های جامعه باید در آن مشارکت کنند.
دریا یانیک، وزیر خانواده وقت ترکیه، هم با قدردانی از دو باشگاه ابراز امیدواری کرد چنین رویدادهایی به کاهش ادبیات جنسیت‌زده در فوتبال کمک کند.
یک سال پس از دربی تاریخی زنان فنرباغچه و گالاتاسرای در ترکیه، عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۲۲ نخستین دربی زنان جده را میان الاتحاد و الاهلی برگزار کرد. این مسابقه در هفته نخست لیگ برتر زنان، با حضور تماشاگران بدون محدودیت جنسیتی، در ورزشگاه ملک عبدالله برگزار شد.
لمیا بنت ابراهیم بن بهیان، عضو هیئت‌مدیره فدراسیون فوتبال عربستان و مسئول وقت فوتبال زنان، پس از آغاز این رقابت‌ها گفت: «آغاز لیگ برتر، نقطه عطف تاریخی دیگری برای فوتبال زنان عربستان بود.» او این اتفاق را بخشی از برنامه فدراسیون برای توسعه فوتبال زنان توصیف کرد.
برگزاری این دیدار، آغاز مسیری بود که یک سال بعد به پخش بین‌المللی فوتبال زنان عربستان سعودی رسید. از فصل ۲۰۲۳–۲۰۲۴، مسابقات لیگ برتر زنان این کشور علاوه بر شبکه‌های ورزشی داخلی SSC، از طریق پلتفرم بین‌المللی دازن (DAZN) در خارج از منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا پخش شد.
عالیه الرشید، مدیر بخش فوتبال زنان فدراسیون فوتبال عربستان، هنگام اعلام این توافق، هدف از آن را «جذب مخاطبان جدید و الهام‌بخشیدن به نسل‌های کنونی و آینده» توصیف کرد.
حالا در ایران، پنج سال پس از دربی زنان ترکیه و چهار سال پس از نخستین دربی زنان جده، استقلال و پرسپولیس در حالی به نخستین رویارویی تاریخ خود رسیده‌اند که به‌جای برنامه‌ریزی برای حضور گسترده تماشاگران و پوشش رسانه‌ای، درباره ممنوعیت ورود مردان، محدودیت تصویربرداری و حتی حضور هواداران زن تصمیم‌گیری می‌شود.
آنچه نخستین دربی زنان ایران را از نمونه‌های مشابه در منطقه متمایز می‌کند، فقط ممنوعیت حضور تماشاگران یا محرومیت از پخش تلویزیونی نیست؛ بلکه نگاهی است که حضور زنان در فوتبال را تنها تا جایی می‌پذیرد که از عرصه عمومی دور بمانند.
بازیکنان زن ایرانی با وجود پذیرش تمام محدودیت‌های تحمیلی، از حجاب اجباری تا امکانات نابرابر و سال‌ها محرومیت از پخش تلویزیونی، همچنان در زمین فوتبال مانده‌اند. حالا که حضور استقلال و پرسپولیس می‌توانست فرصتی باشد تا دست‌کم برای یک روز بیشتر دیده شوند، همان فرصت هم پشت درهای تصمیم‌گیری نهادهای قضایی و امنیتی گرفتار شده است.
در فوتبال زنان، حتی رعایت تمام قواعد جمهوری اسلامی هم تضمینی برای دیده‌شدن نیست؛ زنان اجازه دارند بازی کنند، اما هنوز اجازه ندارند دیده شوند.
