در تازه‌ترین واکنش‌ها به حملات حوثی‌ها به فرودگاه ریاض، کانادا هدف گرفتن غیرنظامیان را «غیر قابل توجیه» خواند و رییس کمیسیون اروپا گفت حملات نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، خشونت را در منطقه افزایش می‌دهد.
سوریه، قطر، اتحادیه عرب و دیگر کشورهای منطقه نیز این حملات را محکوم و بر حمایت از امنیت عربستان سعودی تاکید کردند.
مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، یک‌شنبه ۱۹ مهر در ایکس نوشت: «حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی، به‌ویژه حمله به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، نفرت‌انگیز است. حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی هیچ توجیهی ندارد. هیچ هدف سیاسی یا نظامی نمی‌تواند هدف گرفتن عمدی مردم بی‌گناه را توجیه کند.»
او افزود: «کانادا این اقدامات خشونت‌آمیز و بی‌پروا را با شدیدترین لحن محکوم می‌کند. عمیق‌ترین مراتب همدردی خود را با خانواده کشته‌شدگان ابراز می‌کنیم و برای مجروحان آرزوی بهبودی کامل داریم.»
اروپا و محکوم کردن حملات حوثی‌ها
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، حمله حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ریاض را «اقدام هولناک تروریستی» خواند و گفت هیچ توجیهی برای حملات کورکورانه به غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی وجود ندارد.
او با اعلام همبستگی اتحادیه اروپا با عربستان سعودی، به خانواده‌های قربانیان تسلیت گفت و برای مجروحان آرزوی بهبودی سریع کرد.
کالاس افزود همچنان در تماس نزدیک با فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، است و وزیران خارجه اتحادیه اروپا دوشنبه ۲۰ مهر درباره تشدید تنش‌ها در منطقه گفت‌وگو خواهند کرد.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین تاکید کرد هماهنگی بیشتر میان عملیات دریایی «آسپیدس» اتحادیه اروپا در دریای سرخ و ائتلاف چندملیتی دفاع دریایی به رهبری عربستان سعودی، اهمیتی حیاتی دارد.
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، نیز در پیامی در شبکه ایکس، حمله حوثی‌ها را به فرودگاه ریاض «مرگبارترین» حمله این گروه به این فرودگاه تاکنون و نشانه‌ای از تشدید خطرناک تنش‌ها توصیف کرد.
او با ابراز همدردی با قربانیان و خانواده‌هایشان، بر همبستگی اروپا با عربستان سعودی و مردم این کشور تاکید کرد.
فون در لاین گفت حملات نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، منطقه را به سوی چرخه‌ای از خشونت سوق می‌دهد.
او همچنین هشدار داد که این حملات، مراکز حیاتی حمل‌ونقل و انرژی در جهان را بی‌ثبات می‌کند و پیامدهای آن در سراسر جهان احساس می‌شود.
واکنش سوریه، قطر، اتحادیه عرب و پاکستان
وزارت خارجه سوریه حملات حوثی‌ها را به فرودگاه ریاض، با شدیدترین لحن محکوم کرد و از جامعه بین‌المللی خواست برای توقف این حملات اقدامات جدی انجام دهد.
این وزارتخانه تاکید کرد امنیت عربستان سعودی بخش جدایی‌ناپذیر از امنیت سوریه و سراسر منطقه است.
قطر نیز حملات حوثی‌ها را «نقض جدی حاکمیت عربستان سعودی و تهدیدی مستقیم برای امنیت منطقه، غیرنظامیان و هوانوردی» دانست.
وزارت خارجه قطر بر حمایت از اقدامات مشروع ریاض به منظور حفاظت از امنیت و تمامیت ارضی خود تاکید کرد و امنیت عربستان سعودی را بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت قطر و مجموعه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس خواند.
اتحادیه عرب ۱۹ مهر ادامه حملات به فرودگاه ریاض را با شدیدترین لحن محکوم و تاکید کرد امنیت عربستان سعودی بخش جدایی‌ناپذیر امنیت ملی کشورهای عربی است.
شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، نیز حمله به غیرنظامیان و زیرساخت‌های حیاتی را غیر قابل قبول خواند و خواستار توقف فوری آن شد.
او با اشاره به توافق دفاعی مکه، تعهد اسلام‌آباد را به حاکمیت، تمامیت ارضی و امنیت عربستان سعودی یادآوری کرد.
کویت نیز حمله حوثی‌ها را نقض حقوق بین‌الملل دانست و خواستار اقدام جهانی برای حفاظت از تاسیسات غیرنظامی و پاسخگو کردن عاملان شد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، پیش‌تر با ابراز بهت از تلفات، تاکید کرده بود حمله به غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی نقض حقوق بین‌الملل است و باید فورا متوقف شود.
واکنش‌های شنبه؛ آمریکا و کشورهای عربی
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۱۸ مهر با تایید کشته شدن یک آمریکایی، حملات حوثی‌ها را نشانه «بی‌اعتنایی آشکار به جان غیرنظامیان» دانست و خواستار پایان آن‌ها شد.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، حمله را غیر قابل قبول خواند و گفت احتمال پیوستن به عملیات عربستان سعودی علیه حوثی‌ها را بررسی می‌کند.
بحرین ۱۸ مهر خواستار اقدام شورای امنیت برای توقف حملات و پاسخگو کردن عاملان و حامیانشان شد.
عبدالله دوم، پادشاه اردن، نیز حمایت کامل کشورش را از اقدامات ریاض برای حفاظت از امنیت و حاکمیت خود اعلام کرد.
مصر حملات حوثی‌ها را نقض آشکار قوانین بین‌المللی دانست و دولت به رسمیت شناخته شده یمن خواهان واکنش قاطع و بازدارنده جهانی شد.
طبق اعلام سازمان هواپیمایی عربستان سعودی، حمله ۱۸ مهر حوثی‌ها به فرودگاه ریاض ۱۲ کشته و ۳۰۹ زخمی بر جای گذاشت.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، پس از اعتراض ولودیمیر زلنسکی به توافق گازوئیل واشینگتن و مسکو، خواستار انتخاب رییس‌جمهوری جدید برای اوکراین شد و از کی‌یف خواست حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، ترامپ شنبه ۱۸ مهر در کاخ سفید گفت: «فکر می‌کنم وقت آن رسیده که اوکراین رییس‌جمهوری جدیدی داشته باشد.»
او زلنسکی را متهم کرد با حمله به پالایشگاه‌های روسیه، عرضه جهانی گازوئیل را کاهش داده و برای کشاورزان و دامداران آمریکایی مشکل ایجاد کرده است.
این اظهارات یک روز پس از اعلام توافق ترامپ با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، برای افزایش عرضه گازوئیل این کشور و رفع تحریم‌های آن مطرح شد. توافقی که زلنسکی گفت کی‌یف را غافلگیر کرده است.
افزایش شدید قیمت گازوئیل پس از آغاز جنگ با جمهوری اسلامی در اسفند سال گذشته، به چالشی سیاسی برای جمهوری‌خواهان در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره تبدیل شده و ممکن است دموکرات‌ها کنترل یک یا هر دو مجلس را به دست بگیرند.
زلنسکی: کاهش فشار، روسیه را به ادامه جنگ تشویق می‌کند
رییس‌جمهوری اوکراین در یکی از تندترین انتقادهایش از کاخ سفید، رفع تحریم گازوئیل روسیه را به حمله همان روز مسکو به زاپوریژیا مرتبط کرد. حمله‌ای که ۲۰ کشته، از جمله سه کودک، بر جای گذاشت.
او به کنایه گفت روسیه با پرتاب پنج بمب هدایت‌شونده بر ساختمان‌های مسکونی، از رفع تحریم صادرات گازوئیل «تشکر کرد».
رییس‌جمهوری اوکراین افزود مسکو هر‌گونه کاهش فشار را نشانه‌ای برای ادامه جنگ و بمباران شهرها می‌بیند و «به پیام‌های متفاوتی نیاز است».
کی‌یف خواهان فشار واشینگتن بر روسیه برای مذاکرات جدی پایان جنگ است.
این سومین حمله پرتلفات به اوکراین در هفته گذشته بود.
حملات ۱۵ و ۱۶ مهر روسیه، نزدیک به ۸۰ غیرنظامی را کشت؛ از جمله دست‌کم ۳۰ نفر را در کراماتورسک و ۲۲ نفر را در پریلوکی.
مخالفت با کاهش تحریم‌های روسیه در آمریکا و بریتانیا
دان بیکن، نماینده جمهوری‌خواه کنگره، گفت اکنون زمان اجرای تحریم‌های بیشتر مصوب کنگره است، نه برداشتن آن‌ها.
تحلیلگران نیز معتقدند توافق گازوئیل احتمالا کاهش پایدار قیمت سوخت را به همراه ندارد، زیرا حجم عرضه همچنان کمتر از صادرات معمول روسیه خواهد بود.
روسیه ۱۸ مهر بخشی از ممنوعیت صادرات گازوئیل را برداشت.
از سوی دیگر اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، در تماس با زلنسکی وعده داد تحریم‌های کشورش را علیه مسکو تقویت کند.
توافق گازوئیل هنگام مذاکرات مقام‌های اوکراینی و اروپایی با نمایندگان آمریکا در میامی اعلام شد. گفت‌وگوهایی برای تدوین پیشنهاد مشترک پایان جنگ.
این در حالی است که پوتین ازسرگیری فوری مذاکرات صلح را بعید دانست و به حملات پهپادی اوکراین به مسکو اشاره کرد. خبرگزاری تاس اما از احتمال سفر استیو ویتکاف و جرد کوشنر، مذاکره‌کنندگان ويژه آمریکا، به روسیه طی دو هفته آینده خبر داد.
ترامپ بار دیگر خواستار توقف حملات به پالایشگاه‌ها شد و گفت اوکراین باید رهبری داشته باشد که بتواند توافق کند.
مقام‌های مالی جهان این هفته در بانکوک گرد هم می‌آیند، در حالی که جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، شوک عرضه انرژی و افزایش نرخ بهره، رشد اقتصاد جهانی را تهدید می‌کند و فشار بدهی، توان دولت‌ها را برای مقابله با بحران کاهش داده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، پیامدهای جنگ که وارد هشتمین ماه شده، بر نشست سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی سایه خواهد انداخت.
این گردهمایی برای نخستین بار در سه سال گذشته خارج از واشینگتن برگزار می‌شود.
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در نشست حضور ندارد و دو مقام ارشد به جای او حضور خواهند یافت. یک مقام آمریکایی، «برنامه‌های داخلی» را دلیل غیبت او اعلام کرد.
بسنت همچنین نشست گروه ۲۰ را از دست می‌دهد؛ گروهی که ریاست امسال آن با آمریکاست.
فشار هم‌زمان انرژی، غذا و تغییرات اقلیمی
آجی بانگا، رییس بانک جهانی، به رویترز گفت اقتصاد جهانی پس از بسته شدن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی، بهتر از انتظار مقاومت کرده، اما فشارها دوباره افزایش یافته است.
بسته شدن این آبراه، عرضه حدود یک‌پنجم نفت جهان را مختل کرده است.
به گفته بانگا، گرانی گازوئیل و کود کشاورزی، همراه با احتمال وقوع پدیده شدید «ال‌نینو»، می‌تواند فشار بر تولید غذا و معیشت مردم را تشدید کند.
او تاکید کرد بانک جهانی فعلا پیش‌بینی رشد را کاهش نمی‌دهد، اما ترکیب هزینه انرژی، کود، بدهی و مخاطرات آب‌وهوایی، نیازمند آمادگی بیشتری است.
کشورهای گروه هفت با آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و گازوئیل از ذخایر اضطراری موافقت کرده‌اند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، که پیش از انتخابات کنگره خواهان کاهش قیمت سوخت است، جمعه ۱۷ مهر توافق با روسیه برای افزایش عرضه گازوئیل و معافیت موقت از تحریم‌ها را اعلام کرد. اقدامی که با انتقاد ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین روبه‌رو شد.
از زمان آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، بیش از یک میلیارد بشکه نفت، عمدتا از ذخایر تجاری، روانه بازار شده است. با این حال، مدیران صنعت نفت هشدار می‌دهند ذخایر قابل دسترس رو به کاهش است و این وضعیت، بازار را شکننده‌تر می‌کند.
کریستالینا جورجیوا، مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول، نیز با عبارت «زمستان در راه است» اعلام هشدار کرد.
صندوق احتمالا پیش‌بینی رشد سه درصدی اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۶ را تغییر چندانی نمی‌دهد، اما چشم‌انداز برخی کشورها، از جمله اوکراین و کشورهای خلیج فارس، تضعیف خواهد شد.
بدهی سنگین و نگرانی از ریاضت اقتصادی
صندوق بین‌المللی پول اعلام کرد بدهی عمومی جهان به بالاترین سطح از زمان جنگ جهانی دوم رسیده و پیش از سال ۲۰۳۰ از معادل کل تولید ناخالص داخلی جهان فراتر خواهد رفت.
در این شرایط کشورهای در حال توسعه آسیب‌پذیرترند: پرداخت بهره، به‌طور متوسط بیش از ۱۰ درصد درآمد دولت‌هایشان را می‌بلعد و تمدید بدهی با نرخ‌های بالاتر، فشار را تشدید می‌کند.
دیپلمات‌های گروه ۲۰ گفته‌اند برخلاف دوران کرونا، تمایل چندانی برای تعلیق بازپرداخت بدهی فقیرترین کشورها وجود ندارد.
یولاندا فرسنیا، فعال عدالت بدهی در «یورودد» (Eurodad)، هشدار داد شروط تازه صندوق برای اصلاحات عمیق‌تر ممکن است ریاضت اقتصادی را تشدید کند.
او کنیا را نمونه‌ای دانست که کاهش مخارج و تلاش برای افزایش مالیات، اعتراض جوانان را برانگیخته است.
هم‌زمان، حملات اخیر به فرودگاه‌های عربستان سعودی، نگرانی‌هایی درباره امنیت سفر بیش از ۱۰ هزار شرکت‌کننده در نشست سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در بانکوک ایجاد کرده است، زیرا مسیر پرواز بسیاری از آن‌ها از خاورمیانه می‌گذرد.
روزنامه هاآرتص در تحلیلی نوشت حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی، راهبرد واشینگتن برای سپردن امنیت منطقه به کشورهای آن را به آزمون گذاشته است؛ مداخله آمریکا در حمایت از ریاض نیز می‌تواند این کشور را در زمانی که حوثی‌ها تعیین می‌کنند، به جنگ با حکومت ایران بکشاند.
تسڤي بارئل، تحلیلگر هاآرتص، در این مقاله استدلال می‌کند که هدف حملات حوثی‌ها صرفا پاسخ دادن به عملیات نیروهای یمنی مورد حمایت عربستان نیست. این گروه می‌خواهد به ریاض نشان دهد که بازپس‌گیری مناطق در یمن، امنیت عربستان سعودی را تضمین نمی‌کند و هر پیشروی در جبهه یمن ممکن است با گشوده شدن جبهه‌ای در خاک عربستان همراه شود.
به نوشته هاآرتص، حملات پیاپی به فرودگاه ریاض، برگزاری کنگره جهانی انرژی را نیز با ابهام روبه‌رو کرده است؛ رویدادی که انتظار می‌رفت حدود ۲۵ هزار مهمان، از جمله وزیران، مدیران شرکت‌های انرژی و روزنامه‌نگاران در آن شرکت کنند.
لغو پروازهای شرکت‌های هواپیمایی عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی، برگزارکنندگان را واداشته است مسیرهای جایگزین، از جمله پرواز به دمام و سپس سفر زمینی به ریاض، پیشنهاد کنند. بارئل می‌نویسد اختلال در این رویداد، علاوه بر خسارت‌های مادی، جایگاه بین‌المللی عربستان سعودی را نیز هدف می‌گیرد.
در همین حال، نیروهای دولت یمن به رهبری تیپ‌های العمالقه و با پشتیبانی نیروی هوایی عربستان سعودی، برای بازپس‌گیری کنترل تنگه باب‌المندب، بندر المخا و سواحل غربی یمن می‌جنگند. به نوشته هاآرتص، گزارش‌های تایید نشده از بازپس‌گیری برخی شهرها حکایت دارد، اما آزادی کشتیرانی در این مسیر هنوز برقرار نشده است.
این تحلیل، دشواری اصلی ریاض را تعریف «پیروزی» در یمن می‌داند: آیا هدف، بازپس‌گیری سواحل و تنگه باب‌المندب است یا سرنگونی حکومت حوثی‌ها و بازگرداندن مناطق تحت کنترل آن‌ها به دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن؟
به ارزیابی بارئل، هیچ‌یک از این اهداف در حال حاضر به‌آسانی دست‌یافتنی نیست. حتی عقب راندن حوثی‌ها از تنگه و جزیره پریم، توانایی آن‌ها برای حمله از راه دور به کشتی‌ها را از میان نمی‌برد. سرنگونی حکومت آن‌ها نیز به نیرویی بزرگ‌تر از آنچه عربستان سعودی اکنون قادر به بسیج آن است، نیاز دارد.
هاآرتص می‌نویسد حوثی‌ها برای ناکام گذاشتن ریاض نیازی به شکست کامل ارتش عربستان سعودی ندارند؛ کافی است جنگ را چنان پرهزینه، طولانی و خطرناک کنند که دستیابی به اهداف آن نامطمئن شود.
با وجود پیامدهای درگیری برای تجارت جهانی و انتقال نفت، حمایت نظامی شرکای عربستان سعودی نیز محدود مانده است. ترکیه و پاکستان، دو عضو اتحاد راهبردی با ریاض، اعلام کرده‌اند نیروهایشان مستقیما در نبردهای داخل یمن شرکت نخواهند کرد.
بر اساس این گزارش، حدود هشت هزار سرباز پاکستانی در عربستان سعودی مستقرند و قرار است چند هزار نیروی دیگر نیز اعزام شوند. پاکستان همچنین به ارتش یمن سلاح و تجهیزات داده و ترکیه مربیان و مستشاران نظامی، اپراتورهای پهپاد و تجهیزات فناورانه فرستاده است.
با این حال، تلاش ریاض برای گسترش ائتلاف با موانع جدی روبه‌رو شده است. کشورهای خلیج فارس از پیوستن به آن خودداری کرده‌اند؛ برخی نگران کشیده شدن به جنگ و قرار گرفتن دوباره در معرض حملات حکومت ایران‌اند و برخی نیز با عضویت در اتحادی نظامی با حضور کشورهای غیرعرب موافق نیستند.
مصر هم، با وجود اهمیت امنیت دریای سرخ و درآمد کانال سوئز برای اقتصادش، درخواست پیوستن به ائتلاف را نپذیرفته است. به نوشته هاآرتص، قاهره آماده ارائه پشتیبانی لجستیکی، اطلاعاتی و گشت‌های دریایی است، اما نمی‌خواهد به هدف حملات حوثی‌ها تبدیل شود. احمد الشرع، رییس‌جمهوری سوریه، نیز با اشاره به بازسازی ارتش و مشکلات داخلی کشورش، درخواست اعزام نیرو را رد کرده است.
بارئل این وضعیت را آزمونی برای راهبردی می‌داند که هدف آن کاهش وابستگی کشورهای منطقه به حمایت نظامی آمریکا و واگذاری مسئولیت امنیت به خود آن‌هاست. به ارزیابی او، اتحاد شکل‌گرفته میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در معرض تکرار سرنوشت ائتلاف‌های پیشین به رهبری ریاض قرار دارد که عمدتا روی کاغذ باقی ماندند.
در این میان، واشینگتن با دو گزینه دشوار روبه‌روست. تنها گذاشتن عربستان سعودی می‌تواند هم‌زمان با تقویت حوثی‌ها و حکومت ایران، اعتبار نظم امنیتی مورد نظر آمریکا را تضعیف کند. مداخله نیز ممکن است آمریکا را دوباره وارد جنگ یمن کند و دامنه درگیری را به جنگ با حکومت ایران بکشاند.
هاآرتص نتیجه می‌گیرد که در چنین شرایطی، تصمیم درباره زمان ورود آمریکا به جنگ ممکن است بیش از آنکه تابع برنامه واشینگتن باشد، تحت تاثیر اقدامات حوثی‌ها قرار گیرد.
سازمان هواپیمایی عربستان سعودی اعلام کرد حمله شنبه به فرودگاه ملک خالد ریاض دست‌کم ۱۳ کشته و ۳۰۹ زخمی بر جای گذاشته است. آمریکا و چند کشور منطقه این حمله را محکوم کردند و بحرین خواستار اقدام شورای امنیت شد.
سازمان هواپیمایی عربستان سعودی اعلام کرد در حمله شنبه ۱۸ مهر به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، دست‌کم ۱۳ نفر کشته و ۳۰۹ نفر زخمی شدند. فعالیت فرودگاه نیز در پی این حمله متوقف شده است.
بر اساس اطلاعات منتشر شده درباره ملیت ۱۳ کشته حمله به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد، چهار نفر شهروند عربستان سعودی و دو نفر شهروند بنگلادش بودند. شش قربانی دیگر نیز شهروندان آمریکا، مصر، اردن، سوریه، فلسطین و سودان بودند.
وزارت خارجه آمریکا نیز شنبه آنچه «حملات تروریستی حوثی‌ها علیه زیرساخت‌های غیرنظامی و فرودگاه‌ها» در عربستان خواند، محکوم کرد. سخنگوی این وزارتخانه به شبکه سی‌بی‌اس نیوز گفت واشینگتن در تماس نزدیک با شرکای سعودی خود است و «قاطعانه در کنار پادشاهی عربستان سعودی در برابر تروریسم حوثی‌ها می‌ایستد».
وزارت خارجه بحرین نیز حمله دوباره به فرودگاه ریاض را محکوم کرد و از شورای امنیت سازمان ملل خواست برای توقف این حملات اقدام کند. به گزارش خبرگزاری رسمی بحرین، این وزارتخانه اعلام کرد حمله تازه دو روز پس از حمله قبلی به همین فرودگاه رخ داده است.
بحرین، حوثی‌ها را گروهی مورد حمایت جمهوری اسلامی خواند و هشدار داد حملات به تاسیسات غیرنظامی، امنیت منطقه و پروازهای مسافربری را به خطر می‌اندازد. منامه همچنین با اعلام حمایت از اقدامات عربستان سعودی برای حفظ امنیت خود، خواستار پاسخگو کردن عاملان حملات و حامیان آن‌ها شد.
عبدالله دوم، پادشاه اردن، شنبه در پیام‌هایی جداگانه به سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان سعودی، و محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر این کشور، حملات به فرودگاه‌های بین‌المللی ابها و ملک خالد را محکوم کرد.
به گزارش خبرگزاری رسمی اردن، پترا، او ضمن ابراز همدردی با خانواده قربانیان، حمایت کامل اردن از عربستان سعودی و اقدامات این کشور برای حفاظت از امنیت و حاکمیت خود را اعلام کرد.
وزارت خارجه مصر هم در بیانیه‌ای حمله به فرودگاه ملک خالد را محکوم کرد و از ادامه حملات به خاک عربستان سعودی ابراز نگرانی شدید کرد. این وزارتخانه حملات را نقض آشکار قوانین بین‌المللی و تهدیدی برای امنیت غیرنظامیان با ملیت‌های مختلف دانست و از اقدامات ریاض برای حفاظت از امنیت، حاکمیت و شهروندانش حمایت کرد.
در همین زمینه افراح الزوبه، وزیر خارجه دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده بین‌المللی یمن نیز در پیامی در شبکه ایکس، هدف قرار دادن هواپیماهای غیرنظامی و تاسیسات حیاتی، به‌ویژه فرودگاه ملک خالد، «جنایتی تروریستی تمام‌عیار و نقض آشکار حقوق بین‌الملل بشردوستانه» توصیف کرد. او نیز خواستار واکنش قاطع و بازدارنده جامعه جهانی شده است.
وزیر خارجه یمن با اشاره به کمک‌های توسعه‌ای و بشردوستانه عربستان سعودی، حمایت از اقتصاد یمن و تسهیل وضعیت اقامت مهاجران یمنی، حوثی‌ها را متهم کرد که کشور و مردم خود را «در خدمت برنامه‌های [حکومت] ایران به ورطه جنگ» می‌کشانند.
تشدید درگیری‌ها پس از آن رخ داد که حوثی‌ها ماه گذشته میلادی حمله‌ای زمینی برای تسلط بر سواحل غربی یمن در امتداد تنگه باب‌المندب آغاز کردند؛ آبراهی حیاتی برای تجارت جهانی که با محدود شدن عبور نفت از تنگه هرمز، اهمیت بیشتری یافته است.
نیروهای یمنی مورد حمایت عربستان سعودی در واکنش، عملیاتی را با پشتیبانی حملات هوایی آغاز کردند. این نیروها ابتدا بخش‌هایی از مناطق ازدست‌رفته را بازپس گرفتند، اما به نوشته واشنگتن‌پست، پیشروی دوباره حوثی‌ها در روزهای اخیر شهر راهبردی تعز را نیز در معرض خطر سقوط قرار داده است.
هم‌زمان، حساب «اخبار السعودیه» در شبکه اجتماعی ایکس از حملات هوایی شدید به مواضع و محل تجمع نیروهای حوثی در چند منطقه استان تعز خبر داده است. تا زمان تنظیم این گزارش جزئیاتی درباره عامل حملات، تلفات یا خسارت‌های احتمالی منتشر نشده است.
حوثی‌ها در مقابل، فرودگاه‌ها و زیرساخت‌های انرژی عربستان سعودی را هدف گرفته‌اند و مدعی حمله به پالایشگاه‌های رابغ، ریاض و ینبع شده‌اند؛ تاسیساتی مهم در تولید بنزین، گازوئیل و سوخت هواپیما.
این حملات هم‌زمان با افزایش حملات جمهوری اسلامی به کشتیرانی در تنگه هرمز رخ می‌دهد. تحلیلگران به واشنگتن‌پست گفته‌اند هدف قرار گرفتن تاسیسات نفتی و تلاش حوثی‌ها برای محاصره بنادر عربستان سعودی، مسیرهای جایگزین صادرات انرژی را نیز تحت فشار گذاشته و نگرانی درباره عرضه سوخت را افزایش داده است.
در رویدادی جداگانه، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا شنبه اعلام کرد فرماندهان چند کشتی در نزدیکی راس‌الخیمه امارات گزارش داده‌اند که از طریق پیام‌های رادیویی به آن‌ها دستور داده شده محل لنگراندازی خود را ترک کنند.
این سازمان، رویداد را «فعالیت مشکوک» طبقه‌بندی کرد و زمان وقوع آن را ساعت ۱۸:۵۰ به وقت گرینویچ اعلام کرد. هویت فرستنده پیام‌ها مشخص نشده و مقام‌های مسئول در حال بررسی موضوع هستند. این اطلاعیه ارتباطی میان این رویداد و حملات حوثی‌ها اعلام نکرده است.
نصرالدین عامر، سخنگوی حوثی‌ها، مسئولیت تشدید درگیری با عربستان سعودی را متوجه ریاض دانسته و گفته است این کشور به خواسته‌های گروه، از جمله رفع آنچه «محاصره یمن» می‌خواند، پاسخ نداده است. در مقابل، ترکی الفیصل، رییس پیشین دستگاه اطلاعاتی عربستان، گفته است پیشروی حوثی‌ها شرایطی ایجاد کرده که سیاست خویشتن‌داری ریاض دیگر کارساز نیست.
آمریکا تاکنون به عربستان سعودی کمک اطلاعاتی، از جمله اطلاعات لحظه‌ای برای هدف‌گیری مواضع حوثی‌ها، ارائه کرده است. با این حال، به گفته مقام‌ها و تحلیلگران مورد استناد واشنگتن‌پست، این حمایت کمتر از سطحی است که ریاض و متحدان یمنی آن خواستار شده‌اند.
دونالد ترامپ شنبه در پاسخ به پرسشی درباره احتمال پیوستن آمریکا به حملات عربستان علیه حوثی‌ها گفت: «ممکن است. بررسی‌اش می‌کنیم.» گسترش درگیری‌ها در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر، فشار تازه‌ای بر دولت او وارد می‌کند؛ در حالی که تلاش برای پایان دادن به جنگ با حکومت ایران همچنان به بن‌بست خورده است.
عربستان سعودی هم‌زمان به دنبال کمک شرکای دیگر، از جمله پاکستان و ترکیه است که در ماه اوت با آن‌ها پیمان دفاعی بست. پاکستان بر همراهی با ریاض در دفاع از عربستان سعودی تاکید کرده، اما ترکیه گفته است این ائتلاف ماهیتی دفاعی دارد و نیروهایش در یمن عملیات نظامی انجام نخواهند داد.
ادامه حملات می‌تواند برنامه‌های اقتصادی عربستان سعودی را نیز با مشکل روبه‌رو کند. گردشگری از محورهای اصلی تلاش ریاض برای کاهش وابستگی به نفت است، اما به گزارش واشنگتن‌پست، جنگ‌های منطقه تاکنون به تعویق جشنواره بین‌المللی فیلم دریای سرخ و مسابقه فرمول یک عربستان سعودی انجامیده‌اند.
در ریاض، پیامدهای درگیری به زندگی روزمره نیز رسیده است. یک شهروند آمریکایی ساکن این شهر به واشنگتن‌پست گفته است پنج شب پیاپی با صدای انفجار یا فعالیت پدافند از خواب بیدار شده است. او با اشاره به محدودیت انتشار اطلاعات درباره حملات گفت: «بعد سر کار می‌روید و وانمود می‌کنید هیچ اتفاقی نیفتاده است.»
در حمله شنبه ۱۸ مهر به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، چند نفر زخمی شدند و فعالیت این فرودگاه به حالت تعلیق درآمد. دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، نیز در واکنش به این حمله گفت واشینگتن احتمال پیوستن به عملیات نظامی عربستان علیه حوثی‌های یمن را بررسی خواهد کرد.
به گزارش رویترز، هنوز هیچ گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است، اما این حادثه در شرایطی رخ داده که حملات موشکی حوثی‌های یمن، گروه هم‌سو با جمهوری اسلامی، علیه عربستان سعودی شدت گرفته است.
فرودگاه ریاض پیش‌تر نیز در همین هفته دو بار هدف حمله قرار گرفته بود. این حملات در مجموع چهار کشته بر جای گذاشت.
بر اساس گزارش رویترز، سامانه هشدار زودهنگام عربستان پیش از حمله روز شنبه هیچ هشداری صادر نکرده بود.
یکی از شاهدان عینی به رویترز گفت که پس از مشاهده انفجار، چندین نفر را دیده است که زخمی روی زمین در داخل فرودگاه افتاده بودند.
همچنین بیش از ۱۲ آمبولانس در حال حرکت به‌سوی فرودگاه مشاهده شدند.
یکی از مسافران مجروح نیز به رویترز گفت پیش از آنکه بخشی از سقف نزدیک یکی از گیت‌های خروجی فرو بریزد، شیئی را دیده است که در آسمان خارج از فرودگاه حرکت می‌کرد.
ترامپ: ممکن است به حملات عربستان علیه حوثی‌ها بپیوندیم
دونالد ترامپ پس از حمله، در گفت‌وگو با خبرنگاران در خارج از کاخ سفید، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال پیوستن آمریکا به حملات عربستان علیه حوثی‌ها گفت: «ممکن است. این موضوع را بررسی خواهیم کرد. تازه از حمله اخیر مطلع شده‌ایم، بنابراین تصمیم خواهیم گرفت. ما خیلی سریع اقدام می‌کنیم.»
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که درگیری میان عربستان سعودی و حوثی‌های یمن در هفته‌های اخیر شدت گرفته است.
هشدار سفارت‌های آمریکا، بریتانیا، ایرلند و کانادا
سفارت آمریکا در ریاض اعلام کرد که از وقوع حملات مطلع است و « به‌طور موکد توصیه می‌کند تمامی شهروندان آمریکایی از مراجعه به این فرودگاه و مناطق اطراف آن خودداری کنند».
سفارت‌های بریتانیا و ایرلند در عربستان سعودی نیز در پیام‌هایی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کردند که از وقوع یک «حادثه جدی» در فرودگاه ریاض اطلاع دارند.
سفارت کانادا نیز اعلام کرد که «فعالیت‌های نظامی ادامه‌دار» بر عملیات فرودگاه تأثیر گذاشته است.
لغو و تغییر مسیر تمامی پروازهای ورودی به ریاض
بر اساس اطلاعات وب‌سایت ردیابی پروازها، فلایت‌رادار۲۴، تمامی پروازهای ورودی به ریاض یا لغو شده یا به مسیرهای دیگری هدایت شده‌اند.
داده‌های این وب‌سایت نشان می‌داد که در مقطعی تنها یک بالگرد در آسمان فرودگاه حضور داشته است.
شرکت هواپیمایی کویت اعلام کرد که به دلیل تعطیلی فرودگاه ریاض در پی «وضعیت امنیتی»، تمامی پروازهای خود به مقصد و از مبدأ پایتخت عربستان را لغو کرده است.
شرکت‌های هواپیمایی اتحاد و قطر ایرویز نیز پیش‌تر چندین پرواز میان مراکز اصلی فعالیت خود و ریاض را لغو کرده بودند و برخی از این لغو پروازها تا روز دوشنبه ادامه خواهد داشت.
حملات حوثی‌ها پنج‌شنبه و اوایل هفته نیز باعث شده بود شماری از شرکت‌های هواپیمایی پروازهای خود به ریاض را متوقف یا لغو کنند.
حوثی‌ها حریم هوایی عربستان را منطقه عملیات نظامی اعلام کرده‌اند
حوثی‌های یمن پیش‌تر به شرکت‌های هواپیمایی هشدار داده بودند که از ورود به حریم هوایی عربستان سعودی خودداری کنند.
این گروه پس از آغاز عملیات نظامی دولت یمن مورد حمایت عربستان علیه حوثی‌ها در اوایل ماه اکتبر، حریم هوایی عربستان را «منطقه عملیات نظامی» اعلام کرده بود.
حمله شنبه در آستانه برگزاری چند کنفرانس بزرگ انرژی و سرمایه‌گذاری در ریاض رخ داده است.
با وجود حمله به فرودگاه و اختلال گسترده در پروازها، برگزارکنندگان این کنفرانس‌ها اعلام کردند که برنامه‌ها طبق زمان‌بندی قبلی برگزار خواهند شد.
