شرکت تحلیل دادههای کشتیرانی کپلر: تردد کشتیها در تنگه هرمز ۵۰ درصد کاهش یافت
شرکت تحلیل دادههای کشتیرانی کپلر اعلام کرد تردد کشتیها در تنگه هرمز در نهم شهریور با کاهش ۵۰ درصدی، به پنج فروند رسید.
این شرکت همچنین نوشت: «در نهم شهریور، چهار شناور وارد خلیج فارس شدند و یک شناور از آن خارج شد.»
بر اساس این گزارش، از پنج عبور ثبتشده در تنگه هرمز، دو مورد مربوط به شناورهای «ناوگان سایه» و یک مورد مربوط به یک شناور تحریمشده بود و این شناورها از «مسیرهای ایران، عمان و مسیرهای مورد توافق» استفاده کردند.
کپلر همچنین افزود ۳۵ عبور در بابالمندب ثبت شده که ۲.۹ درصد افزایش داشته است. از این تعداد، ۱۹ شناور وارد دریای سرخ شدند و ۱۶ شناور از آن خارج شدند.
به گفته کپلر، هیچ عبور پنهانی در بابالمندب ثبت نشده و سازمان بینالمللی دریانوردی نیز وقوع حمله دیگری را تایید نکرده است.
یک سامانه پرتاب راکت در جریان آزمایشهای نظامی کره شمالی، چهارم تیر ۱۴۰۵ پرتابهای شلیک میکند
گسترش زرادخانه هستهای چین و کره شمالی، همراه با افزایش تردیدها درباره تضمینهای امنیتی آمریکا، بحث دستیابی به بازدارندگی مستقل را در کره جنوبی و حتی ژاپن تقویت کرده است. این تحول خطر آغاز یک رقابت تسلیحاتی تازه در شرق آسیا را افزایش داده است.
نتایج نظرسنجی موسسه گالوپ کره که ششم شهریور منتشر شد، نشان میدهد ۶۵ درصد پاسخدهندگان از برخورداری کره جنوبی از سلاح هستهای حمایت میکنند و ۳۰ درصد مخالفند.
این نظرسنجی از هزار و یک شهروند بالای ۱۸ سال انجام شد. حمایت از تسلیح هستهای در میان هواداران حزب محافظهکار «قدرت مردم» به ۷۸ درصد و در میان حامیان حزب دموکرات حاکم به ۶۰ درصد رسید؛ نشانهای از اینکه این گرایش دیگر به یک جناح سیاسی محدود نیست.
با این حال، دولت لی جائه میونگ میگوید ساخت سلاح هستهای را بررسی نمیکند و همچنان بر اتحاد نظامی با آمریکا و برخورداری از «بازدارندگی گسترده» واشینگتن تکیه دارد.
کره شمالی نهم شهریور بار دیگر درخواست آمریکا را برای خلع سلاح هستهای رد کرد. سخنگوی وزارت خارجه این کشور گفت سیاست «خصمانه» واشینگتن تغییری نکرده و سلاحهای هستهای «تضمین مطلق» دفاع از حاکمیت کره شمالیاند.
پیونگیانگ اعلام کرد تقویت نیروی هستهای خود را ادامه خواهد داد و انتظار کاهش تنشها را با رویکرد کنونی آمریکا، بیهوده خواند.
این موضع با وجود تصمیم دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای محدود کردن رزمایش سالانه واشینگتن و سئول و تلاش او برای برگزاری دیداری تازه با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، اعلام شد.
زرادخانه کره شمالی از زمان سه دیدار ترامپ و کیم در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ بزرگتر شده و توان موشکی این کشور برای هدف قرار دادن خاک آمریکا افزایش یافته است.
گزارشها درباره دیدار احتمالی دو رهبر در حالی منتشر شدهاند که پیونگیانگ سلاحهای هستهای خود را قابل مذاکره نمیداند.
کره شمالی همچنین در هفتههای اخیر در واکنش به رزمایشهای منطقهای، دست به آزمایشهای موشکی پیاپی زده است.
این کشور ۳۰ مرداد با شلیک ۱۰ موشک کوتاهبرد این پیام را مخابره کرد که کاهش ابعاد رزمایش مشترک آمریکا و کره جنوبی نیز برنامه توسعه تسلیحاتی آن را متوقف نمیکند.
رشد زرادخانه چین و تغییر بحث در ژاپن
در سوی دیگر منطقه، چین با سریعترین آهنگ در میان قدرتهای هستهای، زرادخانه خود را گسترش میدهد.
برآورد موسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم نشان میدهد پکن حدود ۶۰۰ کلاهک هستهای دارد و از سال ۲۰۲۳ سالانه نزدیک به ۱۰۰ کلاهک به زرادخانهاش افزوده است.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، چین علاوه بر ساخت صدها سیلوی موشکی، پایگاههای تازهای برای پرتابگرهای متحرک ایجاد کرده است.
پکن میگوید سیاست آغاز نکردن حمله هستهای را رعایت میکند و نگرانیها را درباره برنامه تسلیحاتیاش «بزرگنمایی غرب» میداند.
گسترش توان نظامی چین، تنش بر سر تایوان و افزایش توان موشکی کره شمالی، بحث هستهای را در ژاپن نیز از حاشیه خارج کرده است.
سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، ۱۸ مرداد همزمان با هشتاد و یکمین سالگرد بمباران اتمی ناگازاکی گفت دولت همچنان به «سه اصل غیرهستهای» پایبند است؛ اصولی که تولید، نگهداری و ورود سلاح هستهای را به خاک ژاپن منع میکنند.
با این حال، تاکایچی درباره حفظ این اصول در بازنگری اسناد امنیتی ژاپن تعهد روشنی نداد.
شینجیرو کویزومی، وزیر دفاع ژاپن، نیز پیشتر گفته بود بحث درباره سلاحهای هستهای، هرچند در این کشور دشوار است، دیگر قابل اجتناب نیست.
نظرسنجیها نشان میدهند مخالفت با تسلیح هستهای همچنان در ژاپن قدرتمند است، اما حمایت از «بازنگری سه اصل غیرهستهای» افزایش یافته است.
کره جنوبی و ژاپن هر دو عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهایاند و هنوز تصمیمی برای ساخت بمب نگرفتهاند. با این حال، افزایش حمایت عمومی در کره جنوبی، تغییر تدریجی گفتمان ژاپن و توسعه همزمان زرادخانههای چین و کره شمالی نشان میدهد احتمال شکلگیری رقابت هستهای در شرق آسیا وجود دارد.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، اعلام کرد سهمیه بنزین هزار و ۵۰۰ و نیز سه هزار تومانی خودروهای قدیمی، در صورت اقدام نکردن مالکان آنها برای اسقاط کردنشان، متوقف میشود. این خودروها پس از آن باید سوخت را با نرخ سوم، که اکنون پنج هزار تومان است، خریداری کنند.
مهاجرانی سهشنبه ۱۰ شهریور در نشست خبری خود گفت این تصمیم شامل خودروهای سواری ۲۰ ساله، وانتهای ۱۵ ساله و کامیونهای ۵۰ ساله میشود.
او افزود مالکان این وسایل نقلیه باید برای طی کردن فرایند اسقاط به سامانه مربوط مراجعه کنند و در صورت اقدام نکردن، امکان دریافت بنزین با دو نرخ یارانهای از کارت سوخت آنها حذف خواهد شد.
سخنگوی دولت زمان آغاز اجرای این تصمیم، مهلت ثبتنام، نشانی سامانه و شرایط مستثنا شدن خودروهایی را که امکان جایگزینی فوری ندارند، اعلام نکرد.
او هفته گذشته گفته بود سهمیه ۶۰ لیتری بنزین هزار و ۵۰۰ تومانی و سهمیه ۵۰ لیتری بنزین سه هزار تومانی دستکم تا پایان شهریور تغییر نمیکند.
روشن نیست حذف سهمیه خودروهای قدیمی نیز پس از پایان ماه اجرا خواهد شد یا این گروه زودتر مشمول محدودیت میشوند.
تصمیم دولت در مورد حذف سهمیه بنزین یارانهای خودروهای قدیمی میتواند فشار بیشتری بر خانوارهای کمدرآمد و رانندگانی وارد کند که بهدلیل ناتوانی در خرید خودروی جدید، همچنان از خودروهای قدیمی برای رفتوآمد یا تامین معاش استفاده میکنند.
دولت میگوید حذف خودروهای فرسوده با هدف کاهش مصرف سوخت، آلودگی هوا و خطرات جادهای انجام میشود، اما مهاجرانی درباره تسهیلات جایگزینی، قیمت خودروهای جدید و توان مالی مالکان توضیحی نداد.
او گفت حدود سه میلیارد دلار در زیرساخت گاز طبیعی فشرده سرمایهگذاری شده و تبدیل خودروها به دوگانهسوز بهصورت رایگان انجام میشود.
از سوی دیگر نرخ پنج هزار تومانی مورد اشاره مهاجرانی، نرخ سوم فعلی بنزین است.
پزشکیان ششم شهریور پیشنهاد کرد این نرخ به ۱۰ هزار تومان افزایش یابد. دولت هنوز نگفته است اگر این پیشنهاد تصویب شود، مالکان خودروهای قدیمی نیز ناچار خواهند شد همه سوخت خود را با نرخ جدید تهیه کنند یا نه.
تصمیم تازه در شرایطی اعلام میشود که ایران با کسری روزانه حدود ۱۵ میلیون لیتر بنزین روبهرو است. منابع ایراناینترنشنال پیشتر گفتند برداشت از ذخایر راهبردی به مرحله هشدار رسیده و ادامه روند کنونی میتواند این ذخایر را ظرف چند هفته به پایان برساند.
همزمان، پیامها و ویدیوهای شهروندان از کمبود سوخت، صفهای طولانی و تعطیلی جایگاهها حکایت دارد.
یک شهروند هشتم شهریور به ایراناینترنشنال گفت برای خرید بنزین به سه جایگاه مراجعه کرده و هر سه تعطیل بودهاند.
شهروندان درباره پیشنهاد افزایش نرخ سوم بنزین نیز هشدار دادند که گرانی سوخت به قیمت کالاها، کرایهها و دیگر هزینههای زندگی سرایت خواهد کرد.
شماری از آنان در واکنش به این طرح پرسیدند چرا تصمیمهای بنزینی با درآمد و توان اقتصادی مردم هماهنگ نمیشود.
حذف سهمیه خودروهای قدیمی نشان میدهد دولت پیش از تعیین تکلیف افزایش عمومی قیمت، محدود کردن دسترسی گروههای مشخص به بنزین یارانهای را آغاز کرده است.
عبدالناصر همتی، رییسکل بانک مرکزی، افزایش نرخ ارز را عمدتا ناشی از «فضای روانی» دانست و وعده عرضه تا دو میلیارد دلار داد. این موضع در حالی مطرح شد که آمارها از تورم ۶۶ درصدی، افت تجارت خارجی و چاپ پول برای جبران کسری بودجه حکایت دارند.
در حالی که بهای دلار در ایران از ۲۱۰ هزار تومان گذشته است، همتی سهشنبه ۱۰ شهریور در همایش «بانکداری اسلامی» گفت: «خطاب به رییسجمهوری آمریکا میگویم ایران ارز دارد و به قدر کافی هم دارد.»
او وعده داد «گرد و خاک» بازار ارز بهزودی فروکش کند و گفت شرایط اقتصادی و اداره معیشت مردم دشوار شده، اما ادعای فروپاشی اقتصاد ایران «جنگ روانی» است.
همتی با اذعان به رنج مردم از تورم، تاکید کرد اقتصاد وارد ابرتورم نشده و احتمال وقوع آن نیز ضعیف است.
اظهارات همتی یک روز پس از آن مطرح شد که قیمت دلار در بازار آزاد از ۲۱۰ هزار تومان عبور کرد. یورو نیز به بیش از ۲۴۳ هزار تومان و سکه امامی به بالای ۲۲۳ میلیون تومان رسید.
دلار دوم دیماه، اندکی پیش از بازگشت همتی به بانک مرکزی، از ۱۳۵ هزار تومان گذشته بود.
افزایش بهای دلار تا ۲۱۰ هزار تومان به معنای رشد بیش از ۵۵ درصدی بهای دلار در حدود هشت ماه است.
همتی پس از انتصاب خود در ۱۰ دی وعده داده بود مردم بهزودی نشانههای بازگشت ثبات را خواهند دید و اعلام کرده بود نظام چندنرخی ارز را برمیچیند.
ادامه رکوردشکنی دلار نشان میدهد این وعدهها راه به جایی نبردهاند.
با نرخ ۲۱۰ هزار تومانی، متوسط حقوق ۲۵ میلیون تومانی در ایران معادل حدود ۱۱۹ دلار در ماه است. پایه مزد ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومانی کارگران نیز ارزشی نزدیک به ۷۹ دلار دارد؛ ارقامی که ابعاد سقوط قدرت خرید را نشان میدهند.
تقلیل جهش ارز به «فضای روانی» با دادهها و اظهارات دیگر مقامهای جمهوری اسلامی همخوان نیست.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، گفته است صادرات و واردات ایران در پی تحریمها و محاصره آمریکا، حدود ۳۵ درصد کاهش یافته است.
از سوی دیگر تورم سالانه در تیرماه به ۶۶ درصد رسید و تورم نقطهبهنقطه مواد غذایی از ۱۲۸ درصد فراتر رفت.
محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی پزشکیان، نهم شهریور اذعان کرد دولت برای جبران کسری بودجه ناچار به چاپ پول است؛ اقدامی که به افزایش نقدینگی و تورم دامن میزند.
در تعریف رایج، ابرتورم به افزایش بیش از ۵۰ درصدی قیمتها در یک ماه گفته میشود. بنابراین رخ ندادن ابرتورم به معنای مهار تورم نیست؛ بهویژه زمانی که قیمت مواد غذایی طی یک سال بیش از دو برابر شده است.
تحریمها، محاصره دریایی و محدود شدن درآمدهای ارزی، فشار خارجی جدی بر حکومت ایران ایجاد کردهاند. با این حال، کسری بودجه، چاپ پول، ناترازی بانکها، فساد ساختاری و سیاست خارجی تنشزای حکومت نیز از عوامل سقوط ارزش ریالاند.
شمار جانباختگان سیل نپال و تبت به هزار و سه نفر رسید و چهار هزار و ۴۶۲ نفر همچنان مفقودند. در نپال بیش از ۱۱ هزار و ۸۰۰ نفر نجات یافتهاند، اما گمان میرود حدود ۵۰۰ کارگر هنوز در تونلهای نیروگاههای برقآبی گرفتار باشند.
آسوشیتدپرس سهشنبه ۱۰ شهریور بر اساس تازهترین آمار نهاد مدیریت بحران نپال گزارش داد در این کشور ۹۸۷ نفر جان باخته و سه هزار و ۹۱۶ نفر، از جمله ۵۸۳ تبعه خارجی، همچنان پیدا نشدهاند.
در سوی دیگر مرز، آخرین آمار مقامهای چین از شهرستان گیرونگ در تبت، ۱۶ کشته و ۵۴۶ مفقود است. به این ترتیب، مجموع جانباختگان تاییدشده در دو سوی مرز به هزار و سه نفر رسیده است.
شمار رسمی مفقودشدگان در مقایسه با آمار نهم شهریور، ۳۳۱ نفر کاهش یافته، اما تعداد جانباختگان ۸۴ نفر بیشتر شده است. مقامها هنوز توضیح تفصیلی درباره علت بازنگری در فهرست افراد مفقودشده ندادهاند.
تازهترین آمار جداگانه درباره مجروحان که ۹ شهریور منتشر شد، از ثبت ۲۶۷ مجروح در نپال حکایت داشت. از این تعداد ۱۵۶ نفر پس از درمان از بیمارستان مرخص شده بودند.
آمار جامعی از شمار مجروحان تبت منتشر نشده است.
جستوجو در تونلهای مسدودشده
مقامهای نپالی میگویند دستکم ۹۰۰ کارگر در ۱۲ پروژه برقآبی آسیبدیده، مفقودند و احتمال میرود حدود ۵۰۰ نفر از آنان در تونلها گرفتار شده باشند.
این برآورد تازه، دامنه عملیات برای یافتن کارگران گرفتار را گستردهتر میکند.
تصاویر منتشرشده از سوی ارتش نپال، امدادگران را در حال عبور از تونلهای تاریک و پر از گل، آب و سنگ نشان میدهد. نیروهای امدادی برای باز کردن مسیر از ماشینآلات سنگین، نورافکن و انفجارهای کنترلشده استفاده میکنند.
بر اساس آمار تازه، تاکنون دستکم ۱۱ هزار و ۸۱۴ نفر در نپال نجات یافتهاند.
بالگردها و هواپیماهای امدادی برای دسترسی به روستاهایی به کار گرفته شدهاند که تخریب پلها و جادهها، ارتباط زمینی آنها را قطع کرده است.
کره جنوبی اعلام کرد یک گروه امدادی ۴۴ نفره را با هواپیمای نظامی به نپال اعزام میکند.
این گروه که نیروهایی از وزارت خارجه و سازمان آتشنشانی کره جنوبی را شامل میشود، قرار است حدود ۱۰ روز در عملیات جستوجو و نجات در راسووا مشارکت کند.
۹ کارگر کرهای یک پروژه برقآبی در میان مفقودشدگان هستند.
تغییر چهره درههای هیمالیا
این فاجعه چهارم شهریور با زنجیرهای از رویدادها در ارتفاعات هیمالیا آغاز شد. بررسی تصاویر ماهوارهای نشان میدهد احتمالا سنگبستر زیر یک یخچال طبیعی فرو ریخته و توده عظیمی از سنگ، یخ و آب حاصل از ذوب یخ را به درههای پاییندست فرستاده است.
قدرت این ریزش به اندازهای بود که سیگنالی لرزهای معادل زمینلرزهای با بزرگای ۵.۲ ثبت شد. موج آب و آوار پس از ورود به رودخانههای نپال و تبت، خانهها، پلها، جادهها و تاسیسات برقآبی را در مسیر خود ویران کرد.
در گزارشهای اولیه، رانش سنگ و یخ محتملترین عامل سیلاب معرفی شده بود. یافتههای ماهوارهای تازه این ارزیابی را تقویت کرده و نشان میدهد فروپاشی سنگبستر در زیر یخچال، آغازگر فاجعه بوده است.
وضعیت همچنان خطرناک است
صلیب سرخ پیشتر برآورد کرده بود بیش از ۹۰ هزار نفر تحت تاثیر سیل قرار گرفتهاند.
بسیاری از بازماندگان در مدارس و ساختمانهای عمومی اسکان داده شدهاند و تیمهای امدادی همچنان برای رساندن آب، غذا و دارو به مناطق دورافتاده تلاش میکنند.
تشکیل دریاچههای موقت، ناپایداری یخچالهای اطراف محل ریزش و احتمال رانشهای تازه، عملیات را با خطر همراه کرده است.
با وجود گذشت نزدیک به یک هفته، هزاران خانواده هنوز از سرنوشت بستگان خود اطلاعی ندارند و افزایش دوباره شمار قربانیان محتمل است.
روسیه برای ششمین روز متوالی کییف و مناطق اطراف آن را هدف حملات هوایی قرار داد. دستکم ۹ نفر کشته و ۱۴ نفر زخمی شدند که چهار کودک در میان مجروحان هستند. همزمان، حملات اوکراین به نقاطی در روسیه و تلاشهای دیپلماتیک برای توقف حملات ادامه یافت.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۱۰ شهریور گزارش داد در حملات شبانه روسیه به کییف، هشت نفر کشته و پنج نفر، از جمله سه کودک، زخمی شدند. آتشسوزیهایی نیز در چند نقطه پایتخت روی داد.
در بوریسپیل، در منطقه کییف، اصابت موشکها و پهپادها به یک ساختمان مسکونی و یک واحد تجاری، یک کشته و ۹ زخمی، از جمله یک کودک، بر جای گذاشت.
در ساعات اولیه ۱۰ شهریور، آژیر هشدار حمله هوایی در بیشتر مناطق اوکراین به صدا درآمد.
روسیه در کنار مراکز انرژی و لجستیکی، حملات به مناطق مرزی اوکراین را نیز افزایش داده است.
یک حمله تازه، فعالیت گذرگاه اورلیفکا در ساحل رود دانوب و مسیر تردد به رومانی، عضو اتحادیه اروپا و ناتو، را متوقف کرد.
شش روز حمله پی در پی
موج تازه حملات به کییف ادامه کارزاری است که ۹ شهریور پنجمین روز خود را پشت سر گذاشت.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، گفت روسیه در چهار روز نزدیک به هزار و ۵۰۰ پهپاد به سوی اوکراین پرتاب کرد که بیش از نیمی از آنها موتور جت داشتند.
آژیرهای تقریبا شبانهروزی حرکت قطارهای مترو و برنامه روزانه میلیونها ساکن کییف را مختل کرده است. پهپادهای جتدار با سرعت بیشتر، فرصت واکنش پدافند هوایی را کاهش میدهند و کییف در تلاش است رهگیرهای ارزانتر و بیشتری برای مقابله با آنها تولید کند.
حملات متقابل به زیرساختها
در سوی دیگر مرز، مقامهای روسیه گفتند حمله پهپادی به محدوده بندر اوستلوگا، یکی از مراکز مهم صادراتی در شمال غرب روسیه، آتشسوزی ایجاد کرد.
در مسکو نیز با پهپادها مقابله شد و فرماندار سامارا گفت یک حمله هوایی به تاسیسات غیرنظامی آسیب رسانده است.
این حملات در ادامه کارزارهای پهپادی متقابل دو کشور علیه مراکز اقتصادی، صنعتی و تدارکاتی انجام میشود.
روسیه و اوکراین هر دو هدف قرار دادن عمدی غیرنظامیان را رد میکنند و رویترز اعلام کرد نتوانسته است گزارش خسارتها را مستقلا تایید کند.
در جبهه شرقی، نیروهای روسیه تا حدود ۱۵ کیلومتری دروژکیفکا پیش رفتهاند. این شهر بخشی از زنجیره شهرهای راهبردی موسوم به «کمربند دژها» در دونباس است.
مسکو میکوشد این خط دفاعی را بشکند، اما پس از بیش از چهار سال جنگ هنوز نتوانسته است به پیشرفتی قاطع دست یابد.
تلاشهای تازه برای صلح
زلنسکی ۹ شهریور گفت با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفتوگویی «مفصل و سازنده» داشته و طرفها در حال نهایی کردن زمان سفر آنها به اوکراین هستند.
او گفت ماه سپتامبر میتواند تغییرات زیادی به همراه داشته باشد.
نارندرا مودی، نخستوزیر هند، نیز در گفتوگو با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، خواستار پایان جنگ «به خاطر بشریت» شد.
پوتین گفت مسکو در این مسیر حرکت میکند، اما اختلافهای اساسی بر سر شرایط پایان جنگ همچنان پابرجاست.
همزمان، چند کشور عضو ناتو در مرزهای روسیه سطح آمادهباش را افزایش دادند. جنگندههای ماموریت گشت هوایی ناتو در لتونی به پرواز درآمدند، فنلاند تردد هوایی و دریایی را نزدیک مرز روسیه محدود کرد و استونی برای مدتی کوتاه هشدار تهدید هوایی صادر کرد.
