بهروز صفری، رییس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی استان تهران، از تعطیلی بخش بزرگی از آژانسهای مسافرتی کشور خبر داد و اعلام کرد بر اساس ارزیابیهای اولیه، جنگ اخیر و پیامدهای آن نزدیک به دو هزار میلیارد تومان به این دفاتر خسارت زدهاند.
صفری جمعه ۳۱ مرداد در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا گفت حدود شش هزار آژانس دارای مجوز در کشور به ثبت رسیدهاند، اما احتمالا تنها یکششم آنها همچنان به فعالیت خود ادامه میدهند.
به گفته او، رکود شدید بازار موجب شده است مجوز آژانسهای مسافرتی با قیمتهایی پایین خریدوفروش شود.
این مقام صنفی با اشاره به ادامه شرایط جنگی در کشور افزود آژانسهای مسافرتی بیش از یک سال است با رکود دستوپنجه نرم میکنند و در جریان جنگ اخیر نیز فعالیتشان بهطور کامل متوقف شد.
صفری ادامه داد: «آژانسها باید حقوق کارمند و هزینه بیمه و مالیات را پرداخت کنند و حالا با تداوم بیکاری و کمکاری، با جریمه بیمه مواجهند و مالیات هم کمر آژانسها را شکسته است.»
این اظهارات در حالی مطرح میشوند که تنشها در منطقه ادامه دارد و چشمانداز رایزنیها بر سر پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز همچنان مبهم است.
همزمان با تشدید فشارهای اقتصادی از سوی دولت دونالد ترامپ، مواضع متفاوت مقامهای جمهوری اسلامی از افزایش شکاف در حاکمیت بر سر ادامه رویارویی با ایالات متحده حکایت دارد.
نگرانیهای امنیتی و گرانی، سفر را از رونق انداخت
رییس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی استان تهران، شرایط جنگی و افزایش قیمتها را از دلایل کاهش سفر دانست و هشدار داد تا زمانی که ثبات به کشور بازنگردد، مردم سفرهای خود را از سر نخواهند گرفت.
به گفته صفری، نگرانی از تشدید درگیریها و بسته شدن مسیرها، بسیاری از شهروندان را از مسافرت، بهویژه سفر به خارج از کشور، منصرف کرده است.
او ادامه داد: «البته تبلیغات تورهای داخلی و کشورهای همسایه و نزدیک به جریان افتاده، اما قیمتها واقعا بالاست و با این شرایط ناپایدار و نابسامانی ارز و گرانی، آنقدر متقاضی ندارد.»
این مقام صنفی افزود سفارتخانههای خارجی بهتدریج در حال بازگشایی هستند، اما روند صدور روادید مانند گذشته از سر گرفته نشده است.
۱۵ مرداد، نشریه «پیام ما» در گزارشی وضعیت صنعت گردشگری ایران را «تعطیلی کامل» توصیف کرد و نوشت درآمد بسیاری از فعالان این حوزه از خرداد سال گذشته صفر یا منفی بوده است.
بر اساس این گزارش، تداوم بحران برخی شرکتها را به اخراج نیروهای متخصص واداشته و شماری از فعالان نیز این صنعت را کنار گذاشته یا ایران را ترک کردهاند.
انتقاد از نوسانات نرخ ارز و نبود حمایت دولتی
صفری نوسان نرخ ارز را از دیگر مشکلات آژانسهای مسافرتی برشمرد و هشدار داد تغییرات پیدرپی بهای ارز بیشترین فشار را بر دفاتر برگزارکننده تورهای خارجی وارد میکند.
رییس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی استان تهران گفت این نوسانها موجب تغییر مداوم قیمت تورها و سردرگمی مسافران شده است و بازگشت رونق به بازار سفر به برقراری ثبات در کشور و تثبیت یا کاهش نرخ ارز بستگی دارد.
صفری افزود آژانسهای مسافرتی از جمله مشاغلی هستند که بیشترین خسارت را از دو جنگ اخیر متحمل شدهاند، اما دولت از آنها حمایت نکرده است.
او خواستار بخشودگی مالیاتی و بیمهای آژانسهای مسافرتی شد و تاکید کرد حتی به تعویق انداختن پرداخت این بدهیها نیز «به کار آژانسها نمیآید و در شرایط موجود فایدهای ندارد».
در پی تصمیم کاخ سفید برای افزایش فشارهای اقتصادی بر جمهوری اسلامی، بازار ارز در روزهای اخیر بار دیگر روندی صعودی به خود گرفته است.
افزایش شدید تورم و کاهش قدرت خرید فشار بیسابقهای بر معیشت مردم وارد آورده و تامین کالاهای اساسی را برای بخش گستردهای از جامعه دشوار کرده است.
دیدهبان ایران شامگاه جمعه ۳۰ مرداد نوشت بازار تلفن همراه یکی از نمونههای آشکار جهش قیمت کالاهای مصرفی در ایران است.
بررسی بهای مدلهای پرتقاضا از مرداد ۱۴۰۴ تا مرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد شکاف میان درآمد خانوارها و هزینه خرید این کالای ارتباطی ضروری همچنان رو به افزایش است.
بر اساس این گزارش، گران شدن گوشیهای تلفن همراه از فشار همزمان نوسانات ارزی، رشد هزینههای واردات، محدودیت عرضه و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان حکایت دارد.
این رسانه افزود افزایش قیمت مدلهای میانرده و اقتصادی از اهمیت بیشتری برخوردار است، زیرا این گوشیها سهم عمدهای از تقاضای بازار را تشکیل میدهند و گرانی آنها گزینههای پیشروی شمار زیادی از شهروندان را محدود میکند.
در ماههای اخیر، ادامه سیاستهای تنشآفرین جمهوری اسلامی در منطقه، تشدید تحریمها و افت چشمگیر ارزش پول ملی، بحران اقتصادی ایران را عمیقتر کرده است.
افزایش شدید تورم و کاهش قدرت خرید فشار بیسابقهای بر معیشت مردم وارد آورده و تامین کالاهای اساسی را برای بخش گستردهای از جامعه دشوار کرده است.
محدودتر شدن انتخاب خریداران تلفن همراه
دیدهبان ایران در ادامه با اشاره به تشدید بحران اقتصادی و کوچکتر شدن سبد مصرفی خانوارها نوشت کاهش قدرت خرید شهروندان در بازار تلفن همراه نیز بهوضوح نمایان شده است.
در این گزارش آمده است: «فردی که یک سال قبل با بودجه مشخص امکان خرید یک مدل معین را داشت، امروز ممکن است با همان میزان درآمد ناچار باشد به سراغ گزینهای بسیار ارزانتر برود یا خرید خود را به تعویق بیندازد.»
بر اساس این گزارش، وابستگی کامل بازار تلفن همراه ایران به واردات و تولیدات خارجی، این کالا را در برابر تحولات ارزی و محدودیتهای وارداتی بسیار آسیبپذیر کرده است.
در شرایط کنونی، هرگونه اختلال در ثبت سفارش، تخصیص ارز، ترخیص یا ورود کالا میتواند بهسرعت عرضه را کاهش دهد و به رشد قیمتها بینجامد.
در ماههای گذشته گزارشهایی درباره محدودیت یا توقف مقطعی ثبت سفارش تلفن همراه منتشر شده است.
دیدهبان ایران در پایان تاکید کرد کنترل بازار در گرو ثبات روند واردات، تامین ارز و جلوگیری از ایجاد وقفه در عرضه است.
در پی تصمیم کاخ سفید برای افزایش فشارهای اقتصادی بر جمهوری اسلامی، بازار ارز در روزهای اخیر بار دیگر روندی صعودی به خود گرفته است.
بهای دلار شنبه ۳۱ مرداد در بازار آزاد بار دیگر از مرز ۱۹۰ هزار تومان عبور کرد و به ۱۹۰ هزار و ۴۰۰ تومان رسید.
یورو و پوند نیز به ترتیب ۲۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان و ۲۵۹ هزار و ۷۰۰ تومان معامله شدند.
نوسانات شدید نرخ ارز با تضعیف ثبات اقتصادی، امکان هرگونه برنامهریزی و پیشبینی آینده را از فعالان اقتصادی و خانوارها سلب میکند.
این عدم قطعیت میتواند سرمایهگذاری و تولید را کاهش دهد و با افزایش فشارهای تورمی، هزینههای زندگی و معیشت شهروندان را تحت تاثیر قرار دهد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این تعرفهها از ساعت چهار بامداد شنبه ۳۱ مرداد به وقت گرینویچ بر حدود ۲۰ میلیارد دلار کالای کانادایی اعمال شد.
با این حال، انتظار نمیرود این تعرفهها تاثیر تعیینکنندهای بر اقتصاد کانادا داشته باشند، زیرا کالاهای مشمول تنها اندکی بیش از پنج درصد صادرات کانادا به آمریکا را دربر میگیرند.
کانادا بزرگترین شریک تجاری ایالات متحده پس از مکزیک به شمار میرود.
رویترز وضع تعرفههای جدید را نشانه تشدید تنش میان دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، دانست و نوشت این تحول احتمالا گفتوگوها برای تمدید توافق تجارت آزاد آمریکا، مکزیک و کانادا را دشوارتر خواهد کرد.
کارنی با انتشار بیانیهای از توقف مذاکرات تجاری با آمریکا خبر داد و اعلام کرد از مذاکرهکنندگان کانادایی خواسته است به اتاوا بازگردند.
او ادامه داد: «آنها تا آخرین لحظه با جدیت و حسن نیت کوشیدند در این مذاکرات از منافع کاناداییها دفاع کنند. با این حال، تغییرات لحظه آخری آمریکا در شروط پیشنهادی، ناعادلانه و فاقد توجیه اقتصادی بود و اعتبار هرگونه توافق را زیر سوال برد.»
کارنی افزود اتاوا در واکنش به تعرفههای جدید، «دلار به دلار» دست به اقدام متقابل خواهد زد.
کارنی تنها فردی است که ریاست بانک مرکزی دو اقتصاد بزرگ جهان را در کارنامه دارد. او از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۳ رییس بانک مرکزی کانادا و از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۰ رییس بانک مرکزی انگلستان بود.
او سال ۲۰۲۵ با وعده ایستادگی در برابر ترامپ در انتخابات کانادا به پیروزی رسید و همچنان از محبوبیت بالایی در این کشور برخوردار است.
به گزارش رویترز، نظرسنجیها نشان میدهند بیشتر کاناداییها با هرگونه امتیازدهی به ترامپ مخالف هستند.
توافقی که در آخرین لحظات فروپاشید
شکست مذاکرات اتاوا و واشینگتن در حالی رقم خورد که تنها چند ساعت پیش از آن به نظر میرسید دو طرف به توافق نزدیک شدهاند.
منابع آگاه به رویترز گفتند توافق مورد بحث قرار بود تعرفههای فولاد، آلومینیوم و خودرو را کاهش دهد و احتمالا زمینه را برای بازگشت مشروبات الکلی آمریکایی به فروشگاههای کانادا فراهم آورد.
جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، در نشستی خبری در کاخ سفید گفت کانادا از نهایی کردن توافق بر مبنای شروطی که اوایل هفته بر سر آنها تفاهم شده بود، خودداری کرد.
او افزود کانادا فرصت همکاری با ایالات متحده را که از سریعترین نرخ رشد اقتصادی در گروه هفت برخوردار است، از دست داد.
رویترز در ادامه به نقل از یک مقام ارشد دولت ترامپ نوشت پیشنهاد واشینگتن میتوانست کانادا را در مقایسه با دیگر صادرکنندگان بزرگ به آمریکا، در بهترین موقعیت تعرفهای قرار دهد، اما اتاوا خواستار امتیازهای بیشتری، بهویژه در زمینه فولاد، آلومینیوم، خودرو و الوار چوب نرم، بود.
به گفته این مقام، همزمان با اجرای تعرفههای جدید، دور دیگری از مذاکرات میان دو کشور برنامهریزی نشده است.
نگرانی از آسیب به صنایع و افزایش بیکاری
ترامپ ماه گذشته تهدید کرده بود بر طیفی از کالاهای کانادایی، از جمله شراب، مبلمان، محصولات لبنی، سیمان، پوشاک، چوب ماهیگیری و تجهیزات هاکی تعرفه وضع کند.
تعرفههای جدید شامل کالاهایی میشوند که شرایط برخورداری از مزایای توافق تجارت آزاد آمریکا، مکزیک و کانادا را ندارند.
کارشناسان تجاری هشدار دادهاند این اقدام ممکن است به بخشهای آسیبپذیر اقتصاد کانادا خسارت سنگینی وارد کند و به بیکاری و تعطیلی کسبوکارها بینجامد.
تصمیم کاخ سفید پس از سه روز مذاکره در واشینگتن میان گریر و دومینیک لوبلان، وزیر مسئول تجارت کانادا با آمریکا، اتخاذ شد.
تعرفههای جدید به تعرفههای کنونی آمریکا بر فولاد، الوار و خودرو افزوده میشوند. این صنایع در ۱۸ ماه گذشته بهشدت آسیب دیدهاند، هرچند پیامدهای این وضعیت تا حد زیادی به همین بخشها محدود مانده است.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، اعلام کرد ارتش این کشور به انتقال بیش از ۱۵ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی از تنگه هرمز کمک کرده است؛ اقدامی که هدف آن حفظ جریان انرژی در بحبوحه تنشها با جمهوری اسلامی عنوان شده است.
رایت جمعه ۳۰ مرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت با احتساب انتقال نفت از طریق خطوط لوله، مجموع نفت و فرآوردههای خارجشده از منطقه به حدود ۲۰ میلیون بشکه رسیده است.
به گفته او، میانگین هفتروزه نفتی که از تنگه هرمز خارج میشود، اکنون به بیش از هشت میلیون بشکه در روز رسیده است.
وزیر انرژی آمریکا نوشت: «تردید نداشته باشید، به لطف نیروی دریایی آمریکا، نفت از تنگه هرمز در حال عبور است.»
اظهارات رایت در شرایطی مطرح میشود که دولت دونالد ترامپ علاوه بر حفظ جریان انتقال انرژی از خلیج فارس، فشار بر صادرات نفت ایران را افزایش داده است.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد نیروهای این کشور برای اجرای مقررات محاصره دریایی جمهوری اسلامی، مسیر ۶۸ کشتی تجاری را تغییر دادهاند، سه کشتی را از کار انداختهاند و وارد دو کشتی دیگر شدهاند.
پیشتر نیز سنتکام گفته بود بیش از ۲۰ ناو جنگی از عملیات محاصره دریایی ایران پشتیبانی میکنند.
دادههای شرکت اطلاعات کشتیرانی «کپلر» نشان میدهد این محاصره بارگیری نفت خام ایران را از حدود دو میلیون بشکه در روز پیش از جنگ به میانگین ۲۸۷ هزار بشکه در روز در ماه جاری میلادی کاهش داده است؛ رقمی معادل حدود یکهفتم سطح پیش از جنگ.
دریافت نفت ایران از سوی چین نیز به میانگین روزانه ۵۲۳ هزار بشکه رسیده است. کپلر برآورد کرده بیش از ۴۰ میلیون بشکه نفت ایران در نفتکشهای مستقر در خلیج فارس و دریای عمان عملا گرفتار شده است.
صادرات نفت کوره ایران نیز به روزانه ۶۱ هزار بشکه سقوط کرده و صادرات گاز مایع این کشور تقریبا متوقف شده است. با توجه به سهم بالای نفت و فرآوردههای نفتی از درآمد صادراتی ایران، ادامه این روند میتواند کسری بودجه دولت و مشکلات تامین ارز برای واردات را تشدید کند.
مرحله تازه فشار اقتصادی
مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان آمریکا، گفت واشینگتن در حال ورود به مرحله تازهای از فشار اقتصادی بر حکومت ایران است و تحریمها و اقدامات اقتصادی، گام بعدی آمریکا در قبال تهران خواهد بود.
او جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای را یکی از اهداف دیرینه آمریکا خواند و گفت ترامپ برای حلوفصل مساله ایران و اطمینان از دستیابی نکردن تهران به چنین سلاحی تلاش میکند.
جانسون همچنین از متحدان آمریکا خواست برای تامین امنیت تنگه هرمز و دیگر آبراهها و حفظ جریان تجارت کمک کنند. او اختلال در منطقه را یکی از عوامل افزایش قیمت سوخت دانست.
در ادامه این فشارها، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، قرار است دوشنبه دوم شهریور جزییات تحریمهای برنامهریزیشده علیه جمهوری اسلامی را اعلام کند.
به گزارش رویترز، نشست خبری بسنت ساعت دو بعدازظهر به وقت شرق آمریکا در ساختمان وزارت خزانهداری برگزار خواهد شد.
ترامپ پیشتر درباره پیامدهای اقتصادی برای هر کشوری که به گفته او «هر نوع راه نجاتی به ایران» ارائه کند، هشدار داده بود.
نشست بسنت پس از آن برگزار میشود که وزارت خزانهداری آمریکا برای مهار افزایش بازده اوراق قرضه بلندمدت اقدام کرد. رشد بازده این اوراق نگرانی سرمایهگذاران جهانی را در پی داشته است.
تهران محاصره و تحریمها را محکوم کرد
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، تحریمهای جدید آمریکا را فراتر از ادامه «جنگ اقتصادی» دانست و گفت واشینگتن میکوشد حاکمیت فراسرزمینی خود را بر دیگر کشورهای عضو سازمان ملل متحد تحمیل کند.
او گفت هیچ کشوری حق ندارد بانکها، شرکتها یا فرودگاههای کشورهای دیگر را وادار کند از تجارت با کشوری ثالث خودداری کنند.
بقائی همچنین هشدار داد همراه شدن تحریمهای اقتصادی با محاصره دریایی، حاکمیت دیگر کشورها را تحت تاثیر قرار میدهد و پذیرش چنین اقداماتی ممکن است به «فرسایش کامل حاکمیت ملی» منجر شود.
ترامپ نیز جمعه ۳۰ مرداد در سخنرانی خود در میرتل بیچ ایالت کارولینای جنوبی، بار دیگر تنگه هرمز را «یک قلمرو آمریکایی» توصیف کرد.
او گفت: «من تنگه هرمز را در حال حاضر یک قلمرو آمریکایی میبینم. این یک قلمرو آمریکایی است.»
رییسجمهوری آمریکا پیش از سوار شدن به هواپیما نیز به خبرنگاران گفت جمهوری اسلامی تمایل زیادی به توافق دارد، اما هنوز برای رسیدن به آنچه او «توافق درست» خواند، آماده نیست.
ترامپ پیشتر مذاکرات با جمهوری اسلامی را «نیمبند» توصیف کرده و گفته بود واشینگتن فعلا تهران را زیر نظر دارد. او همچنین با اشاره به وضعیت نامناسب اقتصاد ایران گفته بود محاصره دریایی آمریکا فشار اقتصادی بر تهران را افزایش داده است.
در مقابل، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، گفته است مذاکره مستقیمی میان تهران و واشینگتن در جریان نیست، اما تبادل پیام از طریق واسطهها ادامه دارد. او ازسرگیری مذاکرات را به پایان آنچه تهران نقض توافقها از سوی آمریکا میخواند و جبران آنها مشروط کرده است.
دادههای شرکت اطلاعات کشتیرانی «کپلر» نشان میدهد ایران از ابتدای ماه جاری میلادی تاکنون بهطور میانگین روزانه حدود ۲۸۷ هزار بشکه نفت خام بارگیری کرده است؛ این رقم پیش از آغاز جنگ خاورمیانه حدود دو میلیون بشکه در روز بود.
در همین مدت، چین نیز بهطور میانگین تنها روزانه ۵۲۳ هزار بشکه نفت خام از ایران دریافت کرده است. این رقم در دو ماه گذشته بهطور میانگین حدود ۸۰۰ هزار بشکه در روز و در آغاز جنگ بیش از یک میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه در روز بود.
ایالات متحده در اواسط ژوئیه [اواخر تیر ماه] بار دیگر محاصره دریایی جمهوری اسلامی را برقرار کرد. کپلر برآورد میکند در نتیجه این اقدام، بیش از ۴۰ میلیون بشکه نفت ایران که در نفتکشهای مستقر در خلیج فارس و دریای عمان ذخیره شده، عملا گرفتار شده است.
ایران ۸۳ میلیون بشکه نفت نیز خارج از محدوده محاصره ذخیره کرده که ۴۳ میلیون بشکه آن در دریای جنوبی چین، دریای زرد و دریای شرقی چین قرار دارد. با این حال، اگر چین همچنان خرید خود را بهشدت کاهش دهد و صادرات با نرخ کنونی ادامه یابد، ممکن است ذخایر نفت قابل تحویل ایران به چین ظرف حدود پنج ماه به پایان برسد.
ایران سال گذشته روزانه حدود ۲۵۶ هزار بشکه نفت کوره یا مازوت صادر کرد. این صادرات در دو ماه نخست سال جاری میلادی در سطح تقریبی ۲۲۰ هزار بشکه در روز باقی ماند، اما در ماه جاری به تنها ۶۱ هزار بشکه در روز سقوط کرده است.
ایران پیش از جنگ حجم مشابهی گاز مایع نیز صادر میکرد، اما این صادرات اکنون تقریبا متوقف شده است.
بر اساس دادههای بانک مرکزی جمهوری اسلامی، ارزش صادرات نفت خام و نفت کوره کشور در سال میلادی گذشته به ۵۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار رسید و حدود ۵۵ درصد از کل صادرات ایران را تشکیل داد. نفت خام، فرآوردههای نفتی و گاز مایع در مجموع حدود ۶۵ درصد از کل صادرات کشور را به خود اختصاص دادند.
کاهش شدید صادرات این کالاها احتمالا نهتنها دولت را با کسری عظیم بودجه روبهرو میکند، بلکه تامین ارز مورد نیاز برای واردات را نیز با مشکلات جدی مواجه خواهد کرد.
دادههای بانک مرکزی نشان میدهد ایران سال گذشته نزدیک به ۷۸ میلیارد دلار کالا وارد کرد که حدود سه میلیارد دلار آن مربوط به واردات بنزین بود. حتی اگر صادرات غیرنفتی کشور در سطح سال گذشته حفظ شود، درآمد حاصل از آن برای تامین مالی نیمی از واردات کالا نیز کافی نخواهد بود.
شرایط از این جهت دشوارتر شده که صنعت فولاد ایران، که سالانه تا پنج میلیارد دلار درآمد صادراتی برای جمهوری اسلامی ایجاد میکرد، در جنگ اخیر بهشدت آسیب دیده است. بازار داخلی نیز اکنون با کمبود فولاد روبهرو است.
ایران سال گذشته در بخش خدمات نیز واردکننده خالص بود و حدود ۱۵ میلیارد دلار کسری داشت. با احتساب واردات ۷۸ میلیارد دلاری کالا، ایران برای پوشش واردات کالا و کسری خالص بخش خدمات به حدود ۹۳ میلیارد دلار ارز نیاز داشت.
حتی اگر جمهوری اسلامی بتواند صادرات غیرنفتی باقیمانده خود را در سطح سال گذشته حفظ کند، در صورت کنار گذاشتن صادرات نفت خام، فرآوردههای نفتی، گاز مایع و فولاد، درآمد حاصل از این صادرات تنها حدود یکسوم نیاز ارزی کشور را پوشش خواهد داد.
پس از آنکه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، چهارشنبه ۲۸ مرداد حکومت ایران را به یک «روز دی اقتصادی» تهدید کرد، ممکن است فشارها بیش از پیش افزایش یابد. او پس از آنکه گفت تهران در دستیابی به توافق ناکام مانده است، وعده داد جنگ اقتصادی و انزوایی در مقیاسی بیسابقه علیه حکومت ایران به راه بیندازد.
اقدامات در چارچوب وعده تهدیدآمیز تازه آمریکا، میتواند دور زدن تحریمها را دشوارتر کند و تجارت خارجی ایران را، که پیشاپیش تضعیف شده است، با چالشهای بیشتری روبهرو سازد.
