واشینگتنپست گزارش داد دونالد ترامپ در نشستی خصوصی با حامیان مالی، از انتخاب جیدی ونس بهعنوان رییسجمهوری بعدی آمریکا حمایت کرده است؛ هرچند برخی مشاوران میگویند او هنوز درباره نامزد مطلوب خود در انتخابات ۲۰۲۸ تصمیم قطعی نگرفته است.
این روزنامه پنجشنبه ۱۵ مرداد به نقل از دو منبع آگاه نوشت ترامپ حدود دو هفته پیش در دیداری با حامیان مالی در دفتر بیضی کاخ سفید گفت: «در نهایت، باید جیدی را انتخاب کنیم.»
این منابع بهدلیل نداشتن مجوز برای صحبت درباره محتوای جلسه، به شرط فاش نشدن نامشان با واشینگتنپست گفتوگو کردند.
اظهارات خصوصی ترامپ میتواند نشانهای از تمایل او به حمایت از معاونش در رقابتهای آینده باشد. با این حال، موضع او با سخنان علنیاش در یک سال گذشته تفاوت دارد.
ترامپ در موضعگیریهای عمومی به رقابت میان ونس و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، برای جلب حمایت خود دامن زده است.
او گفته ونس و روبیو میتوانند ترکیب انتخاباتی مناسبی تشکیل دهند، اما مشخص نکرده ترجیح میدهد کدامیک نامزد ریاستجمهوری و کدامیک نامزد معاونت باشد.
گمانهزنیها درباره آینده رهبری حزب جمهوریخواه
یک مقام کاخ سفید به واشینگتنپست گفت ترامپ اواخر ماه گذشته میلادی هنگام پرواز با بالگرد «مارین وان»، نظر کارکنان خود را درباره ونس و روبیو جویا شد.
یکی از مشاوران ترامپ که مستقیما از سخنان او در دیدار با حامیان مالی اطلاع داشت، گفت رییسجمهوری در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده است که ونس وارث رهبری حزب جمهوریخواه خواهد بود.
این مشاور در عین حال تاکید کرد هنوز برای تعیین زمان اعلام نامزدی ونس یا حمایت رسمی ترامپ از او «بسیار زود» است.
شش مشاور و متحد دیگر ترامپ درباره قطعی بودن این تصمیم ابراز تردید کردند. آنان به واشینگتنپست گفتند ترامپ گاهی به افراد مختلف سخنان متفاوتی میگوید و ممکن است نظر خود را درباره نامزد انتخابات ۲۰۲۸ تغییر دهد.
یکی از مقامهای آگاه گفت هرکس تصور کند حمایت ترامپ از ونس قطعی شده است، «خیلی جلوتر از واقعیت حرکت میکند» یا شناخت کافی از رییسجمهوری ندارد.
دستیاران ترامپ معتقدند او احتمالا اعلام حمایت رسمی خود را به تاخیر خواهد انداخت تا در اواخر دوران ریاستجمهوری، بهعنوان رییسجمهوری کمنفوذ دیده نشود.
موضع ونس درباره نامزدی در انتخابات
ونس هنوز نامزدی احتمالی خود را تایید نکرده است. افرادی که درباره این موضوع با او گفتوگو کردهاند، اوایل سال جاری میلادی به واشینگتنپست گفتند معاون رییسجمهوری هنوز تصمیم نهایی خود را نگرفته است.
یکی از نزدیکان ونس گفته بود او تصمیمگیری را تا پس از تولد چهارمین فرزندش به تعویق خواهد انداخت. این کودک ۲۸ تیر به دنیا آمد.
ونس در ماه ژوئن در مصاحبه با شبکه سیبیاس اعلام کرد پس از انتخابات میاندورهای با همسرش درباره آینده سیاسی خود گفتوگو خواهد کرد.
او افزود اطمینان دارد ترامپ از هر تصمیمی که بگیرد، حمایت خواهد کرد.
معاون رییسجمهوری ایالات متحده بارها گفته است در حال حاضر بر مسئولیت خود در دولت متمرکز است و با روبیو نیز رابطه دوستانهای دارد.
با این حال، احتمال رقابت برای جانشینی ترامپ از هماکنون تنشهایی شبیه انتخابات مقدماتی در حزب جمهوریخواه ایجاد کرده است. حامیان مالی، فعالان و چهرههای حزبی در حمایت یا مخالفت با ونس موضع گرفتهاند.
نتیجه انتخابات میاندورهای میتواند نقش تعیینکنندهای در این رقابت داشته باشد. عملکرد ضعیف جمهوریخواهان ممکن است نامزدهای دیگر را برای رقابت با گزینه مورد حمایت ترامپ جسور کند و زمینه انتقادهای بیشتر از عملکرد دولت او را فراهم آورد.
ونس یا روبیو همچنین ممکن است هدف حملاتی درونحزبی قرار گیرند که جمهوریخواهان از طرح مستقیم آنها علیه ترامپ خودداری میکنند.
به نوشته واشینگتنپست، این روند در فضای مجازی آغاز شده و شماری از چهرههای بانفوذ جناح راست، ونس را بهدلیل موضع او درباره جنگ ایران هدف انتقاد قرار دادهاند.
شبکه انبیسی بهنقل از منابع آگاه گزارش داد وزارت جنگ آمریکا مشغول تدوین راهبردی محرمانه برای استفاده از توان هستهای این کشور در صورت وقوع یک جنگ منطقهای با چین یا روسیه است.
بر اساس این گزارش، بازنگری تازه قرار نیست بهطور کامل جایگزین دکترین هستهای کنونی آمریکا شود، بلکه هدف آن افزایش گزینههای قابل ارائه به رییسجمهوری در زمان وقوع بحران است.
انبیسی نوشت طراحان این راهبرد میخواهند گزینههایی متنوعتر و بهاصطلاح «معتبرتر» در اختیار رییسجمهوری قرار دهند؛ گزینههایی که دشمنان آمریکا باور کنند واشینگتن ممکن است در شرایط مشخص واقعا از آنها استفاده کند.
احتمال استفاده از سلاحهای هستهای تاکتیکی در یک رویارویی محدود یا منطقهای، یکی از موضوعات مورد توجه در این بازنگری است. سلاحهای تاکتیکی معمولا قدرت انفجاری کمتر یا برد کوتاهتری نسبت به تسلیحات راهبردی دارند، اما استفاده از آنها همچنان میتواند خطر گسترش یک درگیری محدود به جنگ هستهای فراگیر را افزایش دهد.
این بازنگری به ریاست البریج کولبی، معاون وزیر جنگ آمریکا در امور سیاستگذاری، انجام میشود. کولبی پیشتر نیز بر ضرورت بازدارندگی همزمان در برابر قدرتهای هستهای رقیب تاکید کرده بود.
مقامهای دفاعی آمریکا میگویند گسترش زرادخانه چین سبب شده است واشینگتن ناچار باشد تهدیدهای هستهای چین و روسیه را همزمان در محاسبات خود در نظر بگیرد؛ موضوعی که پیش از این یک مقام مسئول سیاست هستهای پنتاگون نیز در توضیح ضرورت نوسازی «سهگانه هستهای» آمریکا بر آن تاکید کرده بود.
همزمان با این بازنگری، اکسیوس گزارش داد نیروی دریایی آمریکا حدود ۷۶ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار قرارداد با شرکت «جنرال داینامیکس الکتریک بوت» و کارخانه کشتیسازی «نیوپورت نیوز» متعلق به شرکت HII منعقد میکند.
این قراردادها برای توسعه ظرفیت کارخانههای کشتیسازی و ساخت زیردریاییهای تهاجمی کلاس ویرجینیا و زیردریاییهای حامل موشک بالستیک کلاس کلمبیا در نظر گرفته شدهاند.
زیردریاییهای کلاس ویرجینیا با پیشران هستهای، برای عملیات تهاجمی، شناسایی و ماموریتهای زیرسطحی طراحی شدهاند. زیردریاییهای کلاس کلمبیا نیز بخشی از بازدارندگی راهبردی آمریکا خواهند بود و موشکهای بالستیک هستهای حمل خواهند کرد.
از این رو، قراردادهای تازه تنها برنامهای برای نوسازی ناوگان دریایی نیستند و با آینده زرادخانه هستهای آمریکا نیز ارتباط مستقیم دارند. این قراردادها همچنین بر اجرای پیمان امنیتی آکوس میان آمریکا، بریتانیا و استرالیا تاثیر خواهند گذاشت؛ پیمانی که انتقال زیردریاییهای هستهای و فناوریهای مرتبط به استرالیا یکی از محورهای اصلی آن است.
بر اساس آمار منتشر شده در اکسیوس، دو شرکت الکتریک بوت و نیوپورت نیوز تاکنون ۲۶ زیردریایی کلاس ویرجینیا به نیروی دریایی آمریکا تحویل دادهاند و ساخت زیردریاییهای بیشتر نیز در برنامه قرار دارد.
نیروی دریایی آمریکا همچنین برای ساخت هفت زیردریایی کلاس کلمبیا قرارداد بسته است و انتظار میرود نخستین فروند طی چند سال آینده تحویل داده شود.
جو کورتنی، نماینده دموکرات کنتیکت و عضو کمیته فرعی نیروهای دریایی و توان فرافکنی مجلس نمایندگان، گفت این قراردادها نیروی محرک رشد در سراسر پایگاه صنعتی ساخت زیردریایی آمریکا خواهند بود.
او از کنگره و نیروی دریایی خواست سرمایهگذاری در زیرساختهای صنعتی را افزایش دهند تا زمانبندی تحویل زیردریاییها جلو بیفتد.
صنعت کشتیسازی آمریکا در سالهای اخیر با کمبود نیروی متخصص، افزایش هزینهها و عقبافتادن برنامههای تحویل روبهرو بوده است. این مشکلات میتوانند هم برنامه نوسازی بازدارندگی هستهای آمریکا و هم تعهدات واشینگتن در چارچوب آکوس را تحت تاثیر قرار دهند.
ترامپ در مصاحبهای با شبکه فاکسنیوز که صبح چهارشنبه ۱۴ مرداد به وقت ایران پخش شد، گفت: «تنگه هرمز خیلی زود باز خواهد شد؛ در غیر این صورت، آنها ضربه بسیار سختی خواهند خورد و بعد تنگه باز خواهد شد. آنها این را میدانند و درک میکنند.»
همزمان اکسیوس گزارش داد «آمریکا، ایران و عمان» به دستیابی به یک توافق موقت برای بازگشایی تنگه هرمز نزدیک شدهاند و واشینگتن در تلاش است این توافق چهارشنبه ۱۴ مرداد اعلام شود.
به نوشته اکسیوس، مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۱۳ مرداد تایید این توافق را تکمیل کرده است.
اکسیوس به نقل از منابع خود نوشت عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در تعطیلات آخر هفته با این طرح موافقت کرده است.
با این حال مقامهای جمهوری اسلامی گفتوگو با آمریکا را رد کرده و مذاکرات جاری را میان «دو کشور همجوار» دانستهاند.
مذاکرات اصلی درباره سلاح هستهای
ترامپ جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای را اصلیترین محور مذاکرات خواند و افزود: «من چارهای ندارم. آنها نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند. مساله بسیار ساده است.»
به گفته رییسجمهوری آمریکا، جمهوری اسلامی اکنون نیز قادر به دستیابی به سلاح هستهای نیست، اما این محدودیت قرار است در قالب یک توافق رسمی تثبیت شود.
او روند مذاکرات را «بسیار خوب» توصیف کرد و گفت مقامهای تهران خواهان توافقاند، هرچند در اظهارات علنی خود انجام گفتوگو با آمریکا را انکار میکنند: «به شما میگویند گفتوگوهای فوقالعادهای داریم، اما بعد کسی از ایران ظاهر میشود و میگوید ما دیداری نداشتهایم.»
ترامپ با اشاره به انکار گفتوگوهای هستهای از سوی مقامهای جمهوری اسلامی افزود: «پس درباره چه چیزی صحبت کردیم؟ آنجا نشستهایم و دست روی دست گذاشتهایم؟»
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت آنچه تهران علنا اعلام میکند اهمیتی ندارد و «تنها چیزی که اهمیت دارد، عمل است».
او افزود: «آنها خواهان توافقاند. خواهیم دید چه اتفاقی میافتد. اگر توافق نکنند، اوضاع برایشان بسیار بد خواهد شد.»
از سوی دیگر، شبکه خبری اماس ناو خبر داد آمریکا و اروپا فشار زیادی به عمان وارد میکنند تا شرطهای جمهوری اسلامی برای حصول یک توافق موقت با هدف بازگشایی تنگه هرمز را بپذیرد.
بر اساس این طرح، مسیر ورودی به تنگه هرمز و بخشی از مسیر خروجی در آبهای سرزمینی ایران و تحت کنترل جمهوری اسلامی خواهد بود.
ضربه اصلی هنوز در راه است
ترامپ همچنین گفت آمریکا در آستانه انجام حملهای گسترده علیه جمهوری اسلامی بود که به گفته او، میتوانست «بزرگترین حمله از زمان جنگ جهانی دوم» باشد، اما مقامهای تهران برای جلوگیری از آن خواستار مذاکره شدند: «آنها با من تماس گرفتند و بسیار مودبانه گفتند: لطفا، میتوانیم گفتوگو کنیم؟»
او افزود که با این درخواست موافقت کرده و پاسخ داده است: «بالاخره بیایید این موضوع را حلوفصل کنیم.»
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به حملات پیشین به اهداف نظامی جمهوری اسلامی در ایران گفت: «ضربه بسیار بسیار سختی به آنها زدیم، اما ضربه اصلی هنوز در راه است.»
او در عین حال ابراز امیدواری کرد که واشینگتن ناچار به اجرای چنین حملهای نشود.
همزمان، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، گزارش سیانان درباره مصرف نزدیک به ۸۰ درصد از ذخایر پیش از جنگ موشکهای رهگیر تاد را رد کرد، اما آماری جایگزین ارائه نداد.
این در حالی است که خبرگزاری رویترز نیز ۱۳ مرداد به نقل از سه منبع گزارش داد آمریکا در جنگ ایران تقریبا تمام موشکهای دوربرد دقیق خود را به کار برده است.
سیانان همچنین گزارش داده بود ارتش آمریکا از آغاز جنگ با جمهوری اسلامی حدود نیمی از موشکهای رهگیر پاتریوت خود را مصرف کرده و فرماندهان ارشد درباره کاهش ذخایر مهمات پنتاگون هشدار دادهاند.
ترامپ در ادامه مصاحبه با فاکسنیوز گفت دولتهای پیشین آمریکا و دیگر کشورها باید طی ۵۰ سال گذشته مساله برنامه هستهای ایران را حل میکردند.
او افزود: «من کاری را انجام دادم که ناگزیر به انجامش بودم، زیرا اگر آنها سلاح هستهای داشتند، سراسر جهان جای متفاوتی میشد.»
ترامپ همچنین باراک اوباما، رییسجمهوری پیشین آمریکا، را متهم کرد که کوشیده با پرداخت پول، جمهوری اسلامی را به توافق ترغیب کند.
ترامپ عصر یکشنبه ۱۱ مرداد، هنگام بازگشت به واشینگتن دیسی در هواپیمای ویژه ریاستجمهوری، به خبرنگاران گفت: «اکنون در قالب مذاکره با طرف ایرانی گفتوگو میکنیم. مذاکرات فردا بعدازظهر آغاز میشود. به آن فرصت خواهیم داد.»
او درباره محل مذاکرات، ترکیب هیاتهای مذاکرهکننده و مستقیم یا غیرمستقیم بودن گفتوگوها توضیحی نداد، اما ابراز امیدواری کرد این روند به توافق برسد و مانع کشته شدن شمار زیادی از مردم و اجرای یک حمله گسترده شود.
این سخنان یک روز پس از آن بیان شد که ترامپ شامگاه شنبه ۱۰ مرداد در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت جمهوری اسلامی و شماری از کشورهای خاورمیانه خواستار فرصت شدهاند تا توافقی را نهایی کنند که به بازگشایی «فوری، کامل و همهجانبه» تنگه هرمز و «پایان تهدید هستهای ایران» منجر شود.
این پست پس از گفتوگوی تلفنی ترامپ با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، منتشر شد. او در پستی که در تروثسوشال نوشت، نام کشورهای درخواستکننده را نبرد: «بر اساس این درخواست، برای منافع آینده جهان و همچنین بقای ایرانی موفق و شکوفا، موافقت کردم حمله را لغو کنم؛ مشروط بر اینکه بتوانیم بهسرعت به توافق برسیم.» ترامپ افزود اسرائیل نیز به این تعهد پیوسته است.
رییسجمهوری آمریکا یکشنبه در پاسخ به پرسشهای خبرنگاران، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر و جمهوری اسلامی را کشورهایی معرفی کرد که خواستار لغو حمله شده بودند. به گفته او، نیروهای آمریکایی کاملا آماده اجرای عملیاتی بودند که قرار بود تقریبا در همان ساعت گفتوگوی او با خبرنگاران آغاز شود.
ترامپ ابعاد حمله برنامهریزیشده را «عظیم» توصیف کرد و گفت: «این حمله با اختلاف بسیار، بزرگترین حمله از زمان جنگ جهانی دوم میشد و برای ایران فاجعهبار بود.»
او در پاسخ به پرسشی درباره ضربالاجل مذاکرات، زمان مشخصی تعیین نکرد و گفت آمریکا هر زمان بخواهد برای اقدام نظامی آماده است، اما توافق را ترجیح میدهد. ترامپ افزود از ولیعهد عربستان سعودی پرسیده است ریاض حمله را ترجیح میدهد یا توافق را و مقامهای سعودی پاسخ دادهاند که دستیابی به توافق را بسیار بیشتر ترجیح میدهند.
او هشدار داد گسترش درگیری میتواند پیامدهای پیشبینیناپذیری، از جمله موج جابهجایی جمعیت و وقوع «فاجعه»، برای کشورهای منطقه داشته باشد.
اختلاف بر سر مدیریت تنگه هرمز
خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، ایرنا، یکشنبه به نقل از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گزارش داد مذاکرات تهران و عمان درباره تنگه هرمز به مراحل نهایی رسیده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت این مذاکرات بر دستیابی به توافق درباره مسیری جدید برای عبور از تنگه هرمز متمرکز است. او افزود: «این مذاکرات ارتباطی با باز یا بسته بودن تنگه هرمز ندارد. این بحث جداگانهای است.»
جمهوری اسلامی ششم مرداد تازهترین پیشنهاد عمان درباره تقسیم مدیریت مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز را رد کرده بود. عمان با حمایت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس طرحی ارایه کرده بود که بر اساس آن، مسیرهای تردد دریایی میان جمهوری اسلامی و عمان تقسیم میشد و شرکتهای کشتیرانی میتوانستند مبالغی را داوطلبانه به تهران بپردازند.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، سهشنبه ششم مرداد گفت در طرح عمان، ۵۰ درصد مسیرهای تردد دریایی در اختیار جمهوری اسلامی و ۵۰ درصد دیگر در اختیار عمان قرار میگرفت. به گفته او، این طرح به وضعیتی پایان میداد که در آن همه مسیرهای عبور از آبهای سرزمینی عمان میگذشت.
غریبآبادی تاکید کرد پیشنهاد عمان نگرانیهای امنیت ملی جمهوری اسلامی را برطرف نمیکند و تهران حتی در صورت برقراری صلح نیز حاضر نیست ساز و کار پیش از جنگ، شامل تفکیک ترافیک دریایی و کریدور میانی، را دوباره بپذیرد.
ترامپ در صحبت یکشنبه خود با خبرنگاران گفت پس از دستیابی به توافق درباره تنگه هرمز، گفتوگوها بر پرونده هستهای یا آنچه او «هستهایزدایی ایران» خواند متمرکز خواهد شد. هنوز روشن نیست مذاکراتی که به گفته او دوشنبه آغاز میشود چه ارتباطی با گفتوگوهای تهران و عمان دارد و چه طرفهایی در آن حضور خواهند داشت.
ترامپ این وقفه را به حصول سریع توافق درباره بازگشایی تنگه هرمز و برنامه هستهای ایران مشروط کرده و تهران نیز هنوز پذیرش پیشنهاد را تایید نکرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بامداد یکشنبه به وقت ایران اعلام کرد نیروهای این کشور در حالت «آمادهباش کامل» برای حمله به ایران قرار داشتند، اما پس از درخواست جمهوری اسلامی و چند کشور منطقه تصمیم گرفت عملیات برنامهریزیشده را متوقف کند.
ترامپ بار دیگر تاکید کرد چارچوبهای یک توافق احتمالی مشخص شده است. به گفته او، توافق باید بازگشایی «فوری، کامل و بیقیدوشرط» تنگه هرمز و پایان آنچه واشینگتن «تهدید هستهای ایران» میخواند را در برگیرد.
گلفنیوز توقف حملات را «فرصتی محدود برای دیپلماسی» ارزیابی میکند، نه عقبنشینی کامل آمریکا از گزینه نظامی. این رسانه یادآوری کرده است که ترامپ تنها چند روز پیش تهدید کرده بود حملات به ایران را با شدت بیشتری ادامه خواهد داد و تاسیسات زیربنایی و انرژی ایران نیز از اهداف احتمالی عملیات تازه به شمار میرفتند.
بر این اساس، ادامه توقف عملیات به سرعت مذاکرات و پذیرش شروط واشینگتن از سوی تهران وابسته است. اگر دو طرف نتوانند در زمانی کوتاه جزئیات توافق را نهایی کنند، احتمال ازسرگیری حملات همچنان وجود دارد.
نبود تایید ایران، توافق را در ابهام نگه داشته است
به نوشته گلفنیوز، یکی از مهمترین نشانههای شکنندهبودن این وقفه، نبود واکنش رسمی حکومت ایران به ادعای ترامپ درباره شکلگیری چارچوب توافق است. تهران تاکنون نه پذیرش شروط آمریکا را اعلام کرده و نه وجود تفاهم نهایی درباره تنگه هرمز و برنامه هستهای را تایید کرده است.
در مقابل، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در تماس با مقامهای پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی درباره هرگونه حمله تازه آمریکا یا اسرائیل هشدار داده و گفته است تهران به نقض حاکمیت و امنیت ملی خود «قاطعانه و متناسب» پاسخ خواهد داد.
این تحرکات، از نگاه گلفنیوز، نشان میدهد حکومت ایران همزمان دو مسیر را دنبال میکند: افزایش تماسهای دیپلماتیک برای جلوگیری از حمله تازه و حفظ تهدید به اقدام تلافیجویانه در صورت شکست مذاکرات.
فشار نظامی ممکن است در تصمیم ترامپ نقش داشته باشد
گلفنیوز در کنار توضیح رسمی ترامپ، به فشار جنگ بر منابع نظامی آمریکا نیز توجه کرده است. براساس گزارش واشینگتنپست که در این مطلب بازتاب یافته، ادامه درگیری میتواند آمریکا را با تصمیمهای دشواری درباره نحوه تخصیص سامانهها و مهمات دفاع موشکی روبهرو کند.
پس از ماهها عملیات، شمار تجهیزات دریایی آمریکا برای رهگیری موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی به سوی اسرائیل محدود گزارش شده است. از این منظر، وقفه در حملات علاوه بر گشودن راه مذاکره، میتواند فرصتی برای کاهش فشار بر توان دفاعی و ذخایر نظامی آمریکا باشد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، برداشت دیگری ارائه کرده و توقف عملیات را نتیجه تغییر موضع [حکومت] ایران تحت فشار نظامی دانسته است. او گفته حملات آمریکا توان دریایی، هوایی، دفاع موشکی و تولید تسلیحات [حکومت] ایران را تضعیف کرده و تهران را به مذاکره متمایلتر ساخته است.
امنیت تنگه هرمز در مرکز مذاکرات قرار گرفته است
در ارزیابی گلفنیوز، تنگه هرمز فقط یکی از شروط توافق نیست، بلکه محور اصلی نگرانی کشورهای منطقه و بازار جهانی انرژی است. حمله به کشتیها در نزدیکی عمان، گزارش انفجار در حوالی خصب و حملات پهپادی به تاسیسات کویت نشان میدهد توقف حملات آمریکا هنوز به بازگشت ثبات در خلیج فارس منجر نشده است.
صدور هشدارهای امنیتی آمریکا درباره لغو پروازها، بستهشدن حریمهای هوایی و لزوم آمادگی شهروندان برای خروج از خاورمیانه نیز نشانهای است که واشینگتن همچنان احتمال تشدید درگیری را جدی میداند.
در مجموع، برداشت گلفنیوز این است که تصمیم ترامپ یک توقف تاکتیکی و مشروط برای آزمودن مسیر دیپلماسی است. این وقفه خطر حمله فوری را کاهش داده، اما تا زمانی که تهران توافق را تایید نکند و درباره تنگه هرمز و برنامه هستهای تفاهمی عملی شکل نگیرد، نمیتوان آن را آتشبس پایدار یا پایان جنگ دانست.
بر اساس هشدار مشترکی که اداره تحقیقات فدرال آمریکا (افبیآی) و آژانس حفاظت از محیط زیست منتشر کردهاند، «عوامل سایبری مخرب» از راه دور در کنترلکنندههای منطقی قابل برنامهریزی (PLC) که از طریق اینترنت به سامانههای آب متصل هستند، دستکاری کردهاند؛ اقدامی که باعث کاهش فشار آب و بروز آبگرفتگی در برخی تاسیسات شده است.
این هشدار در حالی منتشر میشود که مقامهای اطلاعاتی آمریکا اعلام کردهاند احتمال زیادی وجود دارد جمهوری اسلامی پشت حمله هماهنگ سایبری به بیش از ۳۰ سامانه آب شهری در ایالت مینهسوتا باشد. کارشناسان نیز سالهاست هشدار میدهند که صنعت آب آمریکا، که در برابر مقررات سختگیرانه امنیت سایبری مقاومت کرده است، در برابر چنین حملاتی آسیبپذیر است.
با این حال، نهادهای اطلاعاتی آمریکا هنوز بهطور قطعی نتیجه نگرفتهاند که تهران مسئول حملات مینهسوتاست. اما این حملات پس از هشدارهای مکرر مقامهای فدرال امنیت سایبری رخ داده است؛ هشدارهایی که میگفتند حکومت ایران طی ماههای گذشته دستگاههای متصل به اینترنت را که عملیات تاسیسات آب، فاضلاب و انرژی آمریکا را کنترل میکنند، هدف قرار داده است.
با این همه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، جمعه در نشست کابینه در کمپ دیوید، نقش حکومت ایران در حمله مینهسوتا را رد کرد و بار دیگر مقامهای این ایالت را مقصر دانست.
او گفت: «من مینهسوتا را مقصر میدانم، چون بهشدت بیکفایت هستند. فرماندار فاسد مینهسوتا مقصر است. ایران مشکلات بسیار بزرگتری دارد تا اینکه بخواهد نگران مینهسوتا باشد.»
در مقابل، تیم والز، فرماندار دموکرات مینهسوتا، هم جمهوری اسلامی و هم ترامپ را مسئول دانست و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ترامپ دقیقا میداند چه کسی مسئول این حمله است و میداند ایالتهای دیگری هم هدف قرار گرفتهاند. این همان چیزی است که جنگ مدرن امروز به آن شباهت دارد و بیش از پیش نشان میدهد هیچ برنامهای برای پیروزی در جنگ با ایران وجود ندارد.»
مقامهای فدرال نام ایالتهای آسیبدیده را اعلام نکردهاند. با این حال، علاوه بر مینهسوتا، ایالتهای میشیگان و داکوتای جنوبی نیز وقوع حملات مشابه را گزارش کردهاند.
بهنوشته واشینگتنپست کارشناسان معتقدند شمار ایالتهای درگیر احتمالا بسیار بیشتر است.
جاشوا کورمن، کارشناس امنیت عمومی و تابآوری در موسسه امنیت و فناوری، گفت: «ما فقط یک اینترنت داریم و همین تجهیزات در اختیار همه این قربانیان است. از نظر تئوری، این آسیبپذیریها میتواند در هر ۵۰ ایالت وجود داشته باشد.»
به گفته الک دیویسون، تحلیلگر برنامه واتر ایساک (WaterISAC) که با دولت آمریکا برای تقویت امنیت سایبری بخش آب همکاری میکند، مهاجمان تاکنون از روشهایی «نهچندان پیچیده» استفاده کردهاند. آنها معمولا کنترلکنندههایی را هدف قرار دادهاند که دارای رمز عبور ضعیف یا حتی بدون هیچگونه اعتبارسنجی امنیتی بودهاند.
پس از نفوذ، مهاجمان رمزهای عبور را تغییر داده، اپراتورها را از سامانه خارج کرده و ارتباط کنترلکنندهها را قطع کردهاند.
دیویسون گفت این حملات باعث شده برخی شهرها هشدار جوشاندن آب صادر کنند و بسیاری از تاسیسات ناچار شوند برای مدت طولانی بهصورت دستی فعالیت کنند.
کارشناسان هشدار میدهند خطر اصلی زمانی ایجاد میشود که مهاجمان منطق کنترلی یا نرمافزار این سامانهها را تغییر دهند، بهگونهای که اپراتورها متوجه مشکل نشوند؛ برای مثال ممکن است سطح مواد شیمیایی خطرناک تغییر کند، در حالی که صفحههای نمایش همچنان وضعیت عادی را نشان دهند.
کرت گودت، رییس بخش اطلاعات شرکت امنیت سایبری دراگوس (Dragos)، به واشینگتنپست گفت: «اپراتورها همه چیز را عادی میبینند، هیچ هشداری فعال نمیشود و سامانه ممکن است بدون اینکه کسی متوجه شود وارد وضعیتی ناایمن شود.»
بهنوشته این روزنامه کارشناسان تقریبا اتفاق نظر دارند که زیرساختهای آب آمریکا بیش از یک دهه است که بهشدت آسیبپذیر بودهاند.
