روزنامه اورشلیمپست گزارش داد پافشاری جمهوری اسلامی بر آزادسازی داراییهای مسدودشدهاش به یکی از مهمترین موانع در مسیر مذاکرات تهران و واشینگتن تبدیل شده و روند گفتوگوها را با بنبست جدی مواجه کرده است.
اورشلیمپست پنجشنبه ۱۴ خرداد به نقل از دو منبع آگاه نوشت مقامهای حکومت ایران خواستار آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای بلوکهشده در همان مرحله نخست هرگونه توافق احتمالی هستند؛ مطالبهای که اختلافات میان دو طرف را تشدید کرده است.
بر اساس این گزارش، میانجیهای منطقهای در روزهای اخیر تلاش کردهاند با ارائه پیشنهادهای مختلف، شکاف موجود را کاهش دهند. یکی از این طرحها ایجاد «صندوقی بشردوستانه» به ارزش چند میلیارد دلار بوده که منابع آن «صرفا» برای تامین دارو، مواد غذایی و محصولات کشاورزی مورد نیاز ایران، هزینه شود.
با این حال، جمهوری اسلامی خواهان آن است که در همان گام نخست توافق و پیش از انجام هرگونه اقدام عملی از سوی تهران، «دسترسی فوری» به منابع مالی نقد و قابل استفاده برای حکومت، فراهم شود.
پیشتر در ۹ خرداد، ایراناینترنشنال به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد قطر درخواست جمهوری اسلامی را برای «آزادسازی فوری و بدون قید و شرط» ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده تهران، رد کرده است.
بر پایه این گزارش، مقامهای قطری تنها با آزادسازی نیمی از این مبلغ موافقت کردهاند و آن را نیز مشروط به اعمال محدودیتهای سختگیرانه دانستهاند.
طبق این طرح، در صورت نهایی شدن توافق، جمهوری اسلامی صرفا میتواند از این اعتبار برای خرید کالاها و اقلام ضروری از بازار قطر استفاده کند.
واکنش منفی آمریکا
اورشلیمپست در ادامه گزارش داد مقامهای آمریکایی درخواست تهران را برای آزادسازی فوری داراییهای مسدودشده نپذیرفته و تاکید کردهاند هرگونه کاهش تحریمها یا آزادسازی منابع مالی، باید در ازای «اقدامات قابل راستیآزمایی» از سوی تهران انجام شود.
بر اساس این گزارش، واشینگتن به میانجیهای مذاکرات اعلام کرده است در آغاز هر توافق احتمالی، بدون دریافت «امتیازات ملموس» از جمهوری اسلامی در زمینه برنامه هستهای و همچنین ترتیبات امنیتی مرتبط با تنگه هرمز، هیچ بخش قابل توجهی از داراییهای بلوکهشده را آزاد نخواهد کرد.
مقامهای ایالات متحده معتقدند آزادسازی منابع مالی پیش از برداشتن گامهای عملی از سوی جمهوری اسلامی میتواند به تضعیف یکی از مهمترین اهرمهای فشار آمریکا بینجامد و دستیابی به توافق بر سر برنامه هستهای تهران را با چالشهای بیشتری روبهرو کند.
در روزهای گذشته، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بارها رویکرد دولتهای پیشین این کشور را در قبال برنامه هستهای جمهوری اسلامی مورد انتقاد قرار داده و توافق هستهای دوران باراک اوباما، موسوم به برجام، را «فاجعه» خوانده است.
ترامپ سوم خرداد در پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت برجام «مبالغ هنگفتی پول نقد» در اختیار جمهوری اسلامی قرار داد و «مسیری روشن و باز» برای دستیابی تهران به سلاح هستهای فراهم کرد.
نیویورکتایمز: سرنوشت ذخایر اورانیوم از مهمترین موانع در مسیر توافق است
در کنار اختلافات بر سر آزادسازی داراییهای مسدودشده حکومت ایران و رفع تحریمها، تداوم اختلافات میان تهران و واشینگتن درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی، بحران تنگه هرمز و پرونده لبنان، چشمانداز دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ را با ابهامهای جدی مواجه کرده است.
روزنامه نیویورکتایمز سوم خرداد گزارش داد ذخایر اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی همچنان یکی از مهمترین مسائل در مسیر دستیابی به هرگونه توافق احتمالی به شمار میرود.
بر اساس این گزارش، بخش عمده این ذخایر احتمالا در تونلهای عمیق و مستحکم مجتمع هستهای اصفهان نگهداری میشود و بخشهای دیگر نیز در تاسیسات فردو و نطنز قرار دارند.
به نوشته نیویورکتایمز، نگرانی اصلی مقامهای آمریکایی و کارشناسان هستهای این است که بخشی از ذخایر اورانیوم حکومت ایران به مکانهای اعلامنشده و خارج از نظارت آژانس منتقل شده باشد و این موضوع میتواند مذاکرات آینده را پیچیدهتر کند.
بلومبرگ به نقل از دادههای آژانس بینالمللی انرژی اتمی گزارش داد ریسک گریز هستهای جمهوری اسلامی برای ساخت بمب اتمی بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است.
عباس مقتدایی، نایب رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با روز پلاس گفت هماهنگی برای حمایت از همپیمانان «جبهه مقاومت» در بالاترین سطح وجود دارد و آنچه رییس مجلس مطرح کرده، نشاندهنده ارادهای گسترده برای حمایت از لبنان است.
او افزود کشورهای متخاصم میدانند اگر تهران اراده کند اقدامی انجام دهد، آن اقدام محقق میشود.
مقتدایی افزود «تنبیه متجاوز»، مقابله با اسرائیل و متوقف کردن دشمنان در همه جوانب به عنوان یک اصل در حال پیگیری است و جمهوری اسلامی در موضع قدرت منطقهای برای حراست از مجموعه مقاومت عزم جدی دارد.
طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، پنجشنبه ۱۴ خرداد در نشست خبری نسبت به حملات اخیر در خلیج فارس ابراز نگرانی کرد و گفت زمانی که خصومت وجود دارد، پنجره مذاکرات محدود میشود.
او در واکنش به حملات اخیر در خلیج فارس، از جمله حمله جمهوری اسلامی به بحرین و کویت، گفت پاکستان نسبت به این وضعیت نگران است و امیدوار است همه طرفها به آتشبس پایبند بمانند.
اندرابی افزود: «زمانی که خصومت وجود دارد، پنجره مذاکرات محدود میشود. کانالهای ارتباطی ما با همه طرفهای مرتبط همچنان باز است.»
او همچنین گفت روند گفتوگوها برای توافق میان آمریکا و جمهوری اسلامی ادامه دارد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در ایکس نوشت که در ریاض با فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی، درباره وضعیت ایران و دیگر موضوعات مهم عدم اشاعه دیدار و گفتوگو کرده است.
او نوشت این دیدار بهموقع انجام شد و دو طرف درباره مسایل مرتبط با جمهوری اسلامی و سایر موضوعات کلیدی عدم اشاعه که دیپلماسی در آنها ضروری است، تبادل نظر کردند.
مدیرکل آژانس از حمایت عربستان سعودی از نقش آژانس در این حوزهها قدردانی کرد و افزود گفتوگوی او با وزیر خارجه عربستان بر اهمیت چندجانبهگرایی موثر و نقش سازمان ملل در شرایط افزایش بیثباتی جهانی تاکید داشته است.
