سنتکام از حمله به سایتهای راداری و مراکز کنترل پهپادی جمهوری اسلامی در قشم و گورک خبر داد. سپاه پاسداران نیز اعلام کرد در واکنش به حمله آمریکا به یک دکل مخابراتی در سیریک، «پایگاه هوایی مبدا تجاوز» را هدف قرار داده است. همزمان کویت از مقابله با حملات موشکی و پهپادی خبر داد.
کویت دوشنبه ۱۱ خرداد سامانههای پدافند هوایی خود را فعال کرد و حملات موشکی و پهپادی را محکوم کرد. مقامهای کویتی اعلام کردند این حملات تلاشها برای کاهش تنش در منطقه را تضعیف میکند.
ارتش آمریکا نیز اعلام کرد دو موشک بالستیک شلیکشده به سمت نیروهای آمریکایی مستقر در کویت را رهگیری کرده و در این حمله هیچ نظامی آمریکایی آسیب ندیده است.
در پی این حملات، کویت، مصر، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی حملات جمهوری اسلامی به کویت را محکوم کردند.
کویت آن را تعرض مستقیم به امنیت و ثبات خود و نقض قطعنامههای شورای امنیت خواند و قطر و امارات متحده عربی نیز این حملات را نقض حاکمیت کویت و تهدیدی برای امنیت منطقه دانستند.
حملات متقابل در جنوب ایران
سپاه پاسداران صبح دوشنبه ۱۱ خرداد در اطلاعیهای اعلام کرد به دنبال حمله ارتش آمریکا به یک دکل مخابراتی در جزیره سیریک در استان هرمزگان، نیروی هوافضای سپاه «پایگاه هوایی مبدا تجاوز» را هدف قرار داده و «اهداف پیشبینیشده» را منهدم کرده است.
سپاه به خسارات احتمالی جانی و مالی ناشی از حمله آمریکا اشارهای نکرد، اما هشدار داد در صورت تکرار حملات، «پاسخ کاملا متفاوت خواهد بود» و مسئولیت آن بر عهده آمریکا است.
ارتش آمریکا نیز اعلام کرد طی روزهای شنبه و یکشنبه، ۱۰ و ۱۱ خرداد، سامانههای پدافند هوایی جمهوری اسلامی، یک ایستگاه کنترل زمینی و دو پهپاد را هدف قرار داد.
واشینگتن این حملات را پاسخی به آنچه «اقدامات تهاجمی» جمهوری اسلامی، از جمله سرنگونی یک پهپاد آمریکایی بر فراز آبهای بینالمللی، خواند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، در شبکه ایکس اعلام کرد در پاسخ به «تجاوز بیاساس» جمهوری اسلامی در دوره آتشبس، حملات «دفاع از خود» را علیه سایتهای راداری و مراکز فرماندهی و کنترل پهپادهای جمهوری اسلامی در گورک و قشم انجام داده است.
سنتکام این حملات را «سنجیده و حسابشده» خواند و نوشت شنبه و یکشنبه، پس از سرنگونی یک پهپاد امکیو-۱ آمریکایی بر فراز آبهای بینالمللی، انجام شدهاند.
همزمان مخاطبان ایراناینترنشنال از شنیده شدن صدای عبور جنگندهها در مناطق مختلف تهران در ساعت ۹ صبح دوشنبه ۱۱ خرداد خبر دادند.
یک مخاطب از بندرعباس نیز از شنیده شدن سه انفجار پیاپی حوالی ساعت ۹:۱۰ صبح در این شهر خبر داد.
تعلیق مذاکرات در سایه بحران لبنان
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد با توجه به تداوم حملات اسرائیل در لبنان و نقض آتشبس در این کشور، تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی «گفتوگوها و تبادل متون از طریق میانجی» را متوقف میکند.
بر اساس این گزارش، این تصمیم پس از آن اتخاذ شده که اسرائیل دستور پیشروی بیشتر نیروهای خود در لبنان را صادر کرده است.
تسنیم افزود تا زمانی که نظر جمهوری اسلامی و «جبهه مقاومت» درباره لبنان تامین نشود، گفتوگویی در کار نخواهد بود.
این رسانه وابسته به سپاه نوشت «جبهه مقاومت» و جمهوری اسلامی عزم خود را برای انسداد کامل تنگه هرمز و فعال کردن سایر جبههها، از جمله تنگه بابالمندب، برای «تنبیه» اسرائیل و حامیانش در دستور کار قرار دادهاند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در شبکه ایکس نوشت: «آتشبس میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده، بدون هیچ ابهامی، آتشبسی در تمامی جبههها، از جمله لبنان محسوب میشود و نقض آتشبس در هر یک از جبههها، به منزله نقض آن در تمامی جبههها است.»
او آمریکا و اسرائیل را مسئول پیامدهای نقض آتشبس خواند.
حساب محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، در شبکه ایکس نیز حملات اسرائیل به لبنان و ادامه محاصره دریایی ایران را نشانه «عدم پایبندی آمریکا به آتشبس» خواند و نوشت: «هر انتخابی بهایی دارد و زمان پرداخت آن فرا میرسد، در نهایت همه چیز در جای خود قرار خواهد گرفت.»
در مقابل، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بار دیگر تاکید کرد که جمهوری اسلامی واقعا میخواهد به یک توافق برسد و این معامله برای آمریکا و متحدانش مفید خواهد بود.
او خطاب به منتقدانش نوشت: «فقط بنشینید و آرام باشید؛ در پایان همهچیز خوب پیش خواهد رفت، همیشه همینطور است.»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز آمریکا را به ارسال پیامهای متناقض متهم کرد و گفت تغییر مداوم مواضع واشینگتن و طرح خواستههای جدید یا متناقض، روند مذاکرات را طولانیتر کرده است.
پس از انتشار گزارش تسنیم درباره توقف مذاکرات غیرمستقیم جمهوری اسلامی و آمریکا، قیمت نفت بیش از پنج دلار در هر بشکه افزایش یافت.
جنگی که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، هزاران کشته، عمدتا در ایران و لبنان، برجای گذاشته و با افزایش قیمت انرژی بر اقتصاد جهانی نیز تاثیر گذاشته است.
این وضعیت پس از آن تشدید شد که جمهوری اسلامی عملا تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز مایع جهان، را مسدود کرد.
جمهوری اسلامی و آمریکا همچنان بر سر موضوعاتی از جمله رفع تحریمها، آزادسازی دهها میلیارد دلار از درآمدهای نفتی مسدودشده جمهوری اسلامی در بانکهای خارجی و رفع محدودیتهای اعمالشده بر بنادر ایران اختلاف دارند.
درگیریهای اسرائیل و حزبالله نیز به یکی دیگر از موانع تلاشهای دیپلماتیک تبدیل شده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از پیشروی بیشتر نیروهای اسرائیلی در لبنان و حمله به اهدافی در حومه جنوبی بیروت خبر داد و دفتر او حزبالله را به نقض مکرر آتشبس متهم کرد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز با مقامهای اسرائیلی و لبنانی درباره طرحی برای «کاهش تدریجی تنشها» گفتوگو کرد.
این تحولات در حالی رخ میدهد که تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به سه ماه جنگ ادامه دارد، اما حملات متقابل، اختلاف بر سر لبنان و تنشهای منطقهای بر این روند سایه انداخته است.
بر اساس اطلاعات ارائه شده از سوی این منبع آگاه، الهه فولادی، فروغ تقیپور، سکینه پروانه، شیوا اسماعیلی، زهرا صفایی، گلرخ ایرایی، لیندزی فورمن، مرضیه فارسی، نسیم سیمیاری و وریشه مرادی از جمله زندانیانی هستند که همچنان از حق تماس تلفنی و ملاقات محروماند.
از میان این افراد، فولادی، تقیپور، پروانه، اسماعیلی، صفایی، ایرایی، فارسی و مرادی، بهدلیل اعتراض به اجرای احکام اعدام و همراهی با کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» با این محرومیتها مواجه شدهاند.
سیمیاری نیز به دلیل همکلام شدن با فورمن، همبندی بریتانیاییاش در اوین، از تماس و ملاقات محروم شده است. مسئولان زندان پیشتر نیز سیمیاری را به دلیل «پوشیدن شلوارک» از ملاقات هفتگی محروم کرده بودند.
لیندزی فورمن و همسرش، کریگ فورمن، که ۱۷ ماه است در ایران زندانیاند، همچنان از حق تماس تلفنی و ملاقات با یکدیگر و وکیل خود محروماند و در اعتراض به این محرومیتها در اعتصاب غذا به سر میبرند.
کریگ و لیندزی فورمن از هفته دوم اردیبهشت در اعتراض به محرومیت از تماس و ملاقات دست به اعتصاب غذا زدند. لیندزی چندی بعد با دریافت وعده برقراری تماس با خانواده، اعتصاب خود را بهطور موقت شکست اما پس از عملی نشدن وعده مسئولان زندان، بار دیگر آن را از سر گرفت.
ایراناینترنشنال ۲۹ اردیبهشت گزارش داد که کریگ فورمن پس از مصاحبه این زوج با بخش جهانی بیبیسی، از تماس تلفنی، ملاقات با همسرش و دیدار با وکیل محروم شده و در اعتراض به این وضعیت اعتصاب غذا کرده است.
همان زمان یک منبع آگاه به ایراناینترنشنال گفت فورمن همچنین نسبت به مشاهده انتقال همبندیهایش برای اجرای حکم اعدام و محرومیت از روایت آنچه در زندان دیده، معترض است.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است لیندزی فورمن اکنون در چهاردهمین روز اعتصاب غذا به سر میبرد و وضعیت جسمانی او نگرانکننده گزارش شده است.
همسرش، کریگ فورمن نیز که در بندی دیگر در زندان اوین نگهداری میشود، همچنان به اعتصاب غذای خود ادامه میدهد.
علاوه بر این دو زندانی بریتانیایی، غزل مرزبان نیز از چهارم خرداد در اعتراض به حکم ۹ سال و هشت ماه حبس خود در اعتصاب غذاست؛ حکمی که بهتازگی از سوی ایمان افشاری، رییس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، علیه او صادر شده است.
بسیاری از زندانیان در ایران بهناچار از اعتصاب غذا بهعنوان آخرین راه برای رسیدن به خواستههایشان استفاده میکنند و جان خود را به خطر میاندازند.
تهدید به تمدید محرومیتها در صورت ادامه اعتراض
یک منبع آگاه از وضعیت این زندانیان به ایراناینترنشنال گفت محرومیت هشت زندانی زن اوین از سوم خرداد و پس از آن آغاز شد که آنان در محوطه هواخوری زندان، در اعتراض به اجرای احکام اعدام شعار دادند و سرودهای اعتراضی خواندند.
به گفته این منبع آگاه، برخی از زندانیان از همان روزهای نخست با محرومیت روبهرو شدند و شماری دیگر در روزهای بعد به فهرست محرومان اضافه شدند. مقامهای زندان به آنها گفتهاند این محدودیتها دستکم یک ماه ادامه خواهد داشت.
با این حال، اطلاعات رسیده حاکی است مسئولان زندان به صورت شفاهی تهدید کردهاند در صورت ادامه شعار دادن، سرودخوانی و همراهی زندانیان با کارزار «سهشنبههای نه به اعدام»، محرومیت آنان از تماس و ملاقات با خانواده و وکیل تمدید خواهد شد و با پروندهسازی تازه در دوران حبس مواجه میشوند.
زندانیان سیاسی زن نیز در پاسخ به این تهدیدها به مسئولان زندان گفتهاند تا زمانی که اجرای احکام اعدام ادامه دارد، به اعتراض ادامه میدهند.
جمهوری اسلامی از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۱ خرداد سال جاری دستکم ۴۱ زندانی سیاسی را در زندانهای ایران اعدام کرده و برای دهها زندانی سیاسی دیگر حکم مرگ صادر کرده است.
بند زنان اوین؛ کانون اعتراض به اعدامها
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» پنجم خرداد اعلام کرد زندانیان معترض به مجازات اعدام برای صدوبیستودومین هفته متوالی در ۵۶ زندان ایران دست به اعتصاب غذا زدند.
این کارزار با اشاره به موج تازه اعدامها و ادامه اعتراض زندانیان، از جمله زنان زندانی در اوین، اعلام کرد شماری از این زندانیان به دلیل اعتراض به اعدامها از ملاقات و تماس تلفنی با خانواده محروم شدهاند.
بند زنان اوین در سالهای گذشته یکی از کانونهای اصلی کنشگری زندانیان سیاسی زن بوده است؛ بندی که از آن با عنوان یکی از خطهای مقدم جنبش «زن، زندگی، آزادی» یاد میشود.
زندانیان این بند بارها در واکنش به اعدامها، سرکوب معترضان، بازداشت فعالان مدنی، فقر، فساد، نقض حقوق زنان و فشار بر زندانیان سیاسی موضعگیری کردهاند.
این بند همچنین بارها شاهد تحصن، اعتصاب غذا، سرودخوانی و اعتراض جمعی زندانیان سیاسی زن بوده است؛ اعتراضهایی که در بسیاری موارد با محرومیت از تماس تلفنی، ممنوعیت ملاقات، تهدید به انتقال به سلول انفرادی و پروندهسازی تازه پاسخ داده شدهاند.
این منبع آگاه از وضعیت این زندانیان به ایراناینترنشنال گفت فشارهای تازه در بند زنان اوین، از محرومیت تماس و ملاقات تا تهدید به انفرادی و پروندهسازی، واکنشی مستقیم به اعتراض زندانیان علیه اعدامهاست.
بقایی دوشنبه ۱۱ خرداد در یک نشست خبری گفت: «دوستان اروپایی باید خودشان را درباره موضوع موشکی ایران بهروزرسانی کنند، چون ما حتی در سطح رسانه هم درباره چنین موضوعاتی که مربوط به دفاع از کیان ایران میشود، صحبت نمیکنیم.»
رییسجمهوری فرانسه شامگاه ۱۰ خرداد خواستار تسریع در روند مذاکرات میان تهران و واشینگتن شد و گفت در مقطع کنونی، «بازگشایی فوری تنگه هرمز بدون هیچگونه شرط و مطابق با حقوق بینالملل» در اولویت قرار دارد.
مکرون تاکید کرد ادامه گفتوگوها باید به دستیابی به توافقی «کامل مستحکم» درباره سایر مسائل مورد اختلاف، بهویژه برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی و برقراری ثبات منطقهای، منجر شود.
چشمانداز مبهم مذاکرات در سایه اختلافات هستهای و مناقشه لبنان
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در ادامه نشست خبری خود اعلام کرد حکومت ایران در این مرحله، درباره «جزییات» پرونده هستهای وارد مذاکره نشده است.
بقایی در واکنش به اظهارات اخیر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مبنی بر آمادگی قزاقستان برای نگهداری ذخایر اورانیوم غنیشده حکومت ایران گفت: «گروسی دوست دارد هر از چند گاهی در رسانهها جلب توجه کند. فعلا درباره جزییات بحث هستهای هیچ گفتوگویی نداریم.»
گروسی شامگاه ۱۰ خرداد در مصاحبه با روزنامه فایننشالتایمز از آمادگی قزاقستان در این زمینه خبر داد و اعلام کرد آژانس در این کشور بانک ذخیره اورانیوم با غنای کم دارد و میتواند این مواد را بهصورت ایمن نگهداری کند.
بقایی در ادامه، آمریکا را به «نقض آتشبس» و «تغییر مکرر مواضع» در مذاکرات متهم کرد و افزود گفتوگوها «در دل سوءظن و بدگمانی شدید آغاز شد و تبادل پیامها در همین فضا در حال انجام است».
او به دیگر موارد اختلاف نظر در مذاکرات تهران و واشینگتن پرداخت و اعلام کرد تاکنون هیچ تفاهمی درباره سازوکار آزادسازی داراییهای مسدودشده جمهوری اسلامی حاصل نشده است.
بقایی با اشاره به تشدید تنشها در لبنان اضافه کرد: «کماکان تاکید داریم که آتشبس در لبنان بخش لاینفک هرگونه توافق نهایی برای خاتمه جنگ است.»
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی همچنین نسبت به هرگونه مداخله احتمالی ناتو در تحولات تنگه هرمز هشدار داد و گفت: «هر اقدامی که منجر به پیچیدهتر شدن وضعیت شود، قطعا عاقلانه نیست.»
۱۰ خرداد، روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، شرایط سختگیرانهتری را به چارچوب پیشنهادی توافق با جمهوری اسلامی افزوده و نسخه اصلاحشده را برای بررسی به تهران ارسال کرده است.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، ۱۱ خرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت محاصره دریایی بندرهای ایران و تشدید حملات اسرائیل به لبنان «شواهد روشنی از عدم پایبندی آمریکا به آتشبس» است.
او با تکرار لفاظیهای تهدیدآمیز مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر افزود: «هر انتخابی بهایی دارد و در نهایت زمان پرداخت آن فرا میرسد.»
با وجود برقراری آتشبس میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده از ۱۹ فروردین، درگیریهای پراکنده میان دو طرف همچنان ادامه دارد.
سرنوشت تنگه هرمز و محاصره دریایی، پرونده هستهای تهران و ذخایر اورانیوم غنیشده، رفع تحریمها، آزادسازی داراییهای بلوکهشده جمهوری اسلامی و همچنین موضوع پایان جنگ و تنشهای منطقهای از محورهای اصلی مذاکرات تهران و واشینگتن هستند.
