رسانه اسرائیلی از سفر رییس ستاد کل ارتش این کشور به امارات در جریان جنگ خبر داد
شبکه کان اسرائیل گزارش داد ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، در جریان جنگ علیه جمهوری اسلامی، به امارات متحده عربی سفر کرد.
شبکه کان اسرائیل گزارش داد ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، در جریان جنگ علیه جمهوری اسلامی، به امارات متحده عربی سفر کرد.
بر اساس این گزارش، زمیر در این سفر با مقامهای اماراتی، از جمله محمد بن زاید آل نهیان، رییس این کشور، دیدار و گفتوگو کرده است.
این خبر پس از آن منتشر شده که دفتر نخستوزیری اسرائیل شامگاه چهارشنبه اعلام کرد نتانیاهو در اوج جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، سفری مخفیانه به امارات متحده عربی داشته و با محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات، دیدار کرده است.
بر اساس بیانیه دفتر نتانیاهو، این سفر به یک «پیشرفت تاریخی» در روابط دو طرف منجر شده است. این دفتر جزئیات بیشتری درباره زمان دقیق سفر یا توافقهای احتمالی ارائه نکرد.
یک مقام ارشد امارات متحده عربی در گفتوگو با پایگاه خبری واینت اعلام کرد انتشار خبر سفر بنیامین نتانیاهو به این کشور در جریان جنگ ایران، نقض توافقات میان دو طرف بوده است.
او افزود دو طرف متعهد شده بودند این سفر محرمانه باقی بماند.
قبل از آن، با این حال، وزارت امور خارجه امارات متحده عربی با انتشار بیانیهای گزارشها درباره سفر نتانیاهو به ابوظبی را رد کرده و گفته بود ادعاها درباره «سفرهای اعلامنشده» بیاساس است.
بهگزارش خبرگزاری رویترز، وزارت امور خارجه امارات تاکید کرده بود هیچ سفر اعلامنشدهای از سوی نخستوزیر اسرائیل به این کشور انجام نشده است.
اما این تکذیب با واکنش چهرههای نزدیک به نتانیاهو روبهرو شد. زیو آگمون، سخنگوی وقت و رییس دفتر موقت نخستوزیر اسرائیل، در پیامی در فیسبوک نوشت که شخصا در این «سفر تاریخی» همراه نتانیاهو بوده است؛ سفری که به گفته او «تا امروز کاملا محرمانه» باقی مانده بود.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنشی شدید امارات را به «همدستی با اسرائیل» متهم کرد و هشدار داد تهران این اقدامات را بیپاسخ نخواهد گذاشت.
عراقچی بامداد پنجشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت جمهوری اسلامی از سفر ادعایی نتانیاهو به ابوظبی اطلاع داشته و این موضوع پیشتر از سوی نهادهای امنیتی حکومت ایران به رهبران جمهوری اسلامی منتقل شده بود.
امارات متحده عربی و اسرائیل از زمان امضای «توافق ابراهیم» در سال ۲۰۲۰ روابط رسمی دیپلماتیک برقرار کردهاند، اما جنگ اخیر و افزایش تنشهای منطقهای، روابط کشورهای عربی با اسرائیل را با فشارهای تازهای مواجه کرده است.
دفتر رسانهای دولت ابوظبی جمعه ۲۵ اردیبهشت اعلام کرد شیخ خالد بن محمد بن زاید، ولیعهد ابوظبی، در نشست کمیته اجرایی، به شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، دستور داد پروژه خط لوله غرب-شرق را با سرعت بیشتری پیش ببرد.
این دفتر افزود این خط لوله در حال ساخت است و انتظار میرود در سال ۲۰۲۷ آغاز به کار کند.
در این گزارش به جدول زمانی اولیه اجرای پروژه اشارهای نشده است.
خط لوله موجود نفت خام ابوظبی که با نام خط لوله حبشان-فجیره نیز شناخته میشود، توان انتقال روزانه تا ۱.۸ میلیون بشکه نفت را دارد و در شرایطی که امارات در پی افزایش صادرات مستقیم از سواحل خلیج عمان است، نقشی حیاتی ایفا میکند.
پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، تهران در واکنش، صدها پهپاد و موشک به کشورهای منطقه به خصوص امارات متحده عربی، شلیک کرد و بنادر، فرودگاهها، برجهای مسکونی و هتلها را هدف قرار داد.
رویارویی امارات متحده عربی با جمهوری اسلامی
پایگاه خبری بلومبرگ ۲۵ اردیبهشت در گزارشی نوشت امارات پس از آغاز «جنگ ایران» تلاش کرد عربستان سعودی، قطر و دیگر کشورهای خلیج فارس را برای یک پاسخ نظامی به تهران همراه کند، اما این کشورها با مشارکت در چنین اقدامی موافقت نکردند.
این رسانه به نقل از منابع آگاه گزارش داد محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، در تماس با رهبران منطقه، گفته است پاسخ جمعی برای بازدارندگی در برابر تهران ضروری است.
به گفته منابع بلومبرگ، رهبران عربستان سعودی و برخی کشورهای عربی خلیج فارس، به امارات متحده عربی گفتهاند که «این جنگ، جنگ آنها نیست».
بر اساس گزارشهای منتشر شده در برخی رسانهها، امارات و اسرائیل در زمینه رهگیری حملات جمهوری اسلامی و تبادل اطلاعات و هماهنگی اهداف در داخل ایران، همکاری نزدیکی داشتهاند و اسرائیل سامانههای گنبد آهنین را به امارات منتقل کرده است.
دولت دونالد ترامپ نیز خواهان مشارکت عربستان سعودی و قطر در پاسخ نظامی هماهنگ علیه جمهوری اسلامی بوده است، اما این کشورها «تلاش کردند واشینگتن را از آغاز جنگ منصرف کنند».
سفر جنجالی نتانیاهو
یک مقام ارشد امارات متحده عربی در گفتوگو با وبسایت اسرائیلی واینت گفت افشای خبر سفر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، به امارات متحده عربی در جریان «جنگ ایران»، برخلاف توافقهای انجامشده میان دو طرف بوده است.
او افزود دو طرف توافق کرده بودند این سفر محرمانه باقی بماند.
این اظهارات در حالی مطرح شد که شبکه کان اسرائیل گزارش داد ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش این کشور، نیز در جریان جنگ با جمهوری اسلامی، به امارات سفر کرده است.
بر اساس این گزارش، زمیر در این سفر با مقامهای ارشد امارات، از جمله محمد بن زاید دیدار و گفتوگو کرده است.
واکنش تهران
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۵ اردیبهشت گفت امارات متحده عربی در جریان جنگ، در کنار آمریکا و اسرائیل قرار گرفت و به پایگاههای آمریکا اجازه داد از خاک این کشور برای حمله به جمهوری اسلامی استفاده کنند.
او افزود: «امارات متحده عربی نمیتواند مظلومنمایی کند و بگوید به خاک ما حمله شده است.»
عراقچی خطاب به حاکمان امارات گفت که آمریکا و اسرائیل نمیتوانند برای آنان امنیت بیاورند و بهتر است نوع نگاهشان را به جمهوری اسلامی عوض کنند: «آنان باید امنیت را در همکاری با ما ببینند.»
او پیشتر در اجلاس بریکس در دهلینو با تاکید بر اینکه «امارات متحده عربی بهطور مستقیم در جنگ علیه جمهوری اسلامی دخیل بود»، این کشور را «شریک فعال جنگ» علیه تهران توصیف کرد و «همدستی با اسرائیل» را «غیرقابل بخشش» خواند.
طرح تازه اعلامشده از سوی رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، تهدید علیه ترامپ را از سطح شعارهای سیاسی، فتواهای مذهبی و کارزارهای رسانهای به متن یک طرح پارلمانی برده است.
این طرح در صورت پیگیری رسمی، میتواند بار دیگر موضوع تهدید مقامهای آمریکایی از سوی جمهوری اسلامی را به یکی از محورهای تنش میان تهران و واشینگتن تبدیل کند.
عزیزی گفت همانطور که ترامپ دستور داد رهبر جمهوری اسلامی را بکشند، او باید «به دست هر مسلمان و آزادهای مورد برخورد قرار بگیرد».
او افزود در این طرح پیشبینی شده اگر افراد حقیقی یا حقوقی «این رسالت دینی و اعتقادی» را انجام دهند، دولت موظف است ۵۰ میلیون یورو پاداش بپردازد.
رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت جمهوری اسلامی معتقد است ترامپ، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و برد کوپر، فرمانده سنتکام، باید بهدلیل اقدامی که به کشته شدن علی خامنهای منجر شد، «مورد برخورد و اقدام متقابل» قرار بگیرند، زیرا این را حق خود میداند.
او در برنامه اینترنتی «دایره قانون» گفت مجلس از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، چند طرح را تدوین کرده که «طرح اقدام متقابل نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی» از جمله آنهاست.
سابقه اظهارات درباره کشتن ترامپ
این تنها مورد از تهدیدها، فراخوانها و طرحهای مطرحشده علیه ترامپ از سوی مقامها، روحانیان و چهرههای نزدیک به حکومت ایران نیست و در سالهای اخیر موارد متعدد دیگری نیز در این زمینه مطرح شده است.
محمد بیات، نماینده مجلس، دوم اردیبهشت به دیدهبان ایران گفت ترامپ و نتانیاهو باید کشته شوند: «با کشتن تک نفرشان که کار تمام نمیشود اما باید این کار انجام شده و ریشه استعمار را با تیشه بزنیم.»
یک روز پیش از آن، علی شیرازی، رییس سازمان عقیدتی-سیاسی فرماندهی انتظامی، خطاب به ترامپ گفته بود جمهوری اسلامی تا گرفتن انتقام قاسم سلیمانی و خامنهای از او «کوتاه نمیآید» و حتی توافق احتمالی با آمریکا نیز به معنای چشمپوشی از کشتن ترامپ نیست.
او «قصاص» ترامپ را «قطعهقطعه کردن» او در برابر جبهه مقاومت خوانده بود.
۱۵ فروردین ۱۴۰۵ نیز کامران غضنفری، نماینده تهران، با حمایت از پویش «تعیین جایزه برای ترور ترامپ» گفت هر جا جمهوری اسلامی به ترامپ یا دیگر مقامهای ارشد آمریکا و اسرائیل دسترسی پیدا کند، آنها را «به درک» واصل خواهد کرد.
چهارم اسفند ۱۴۰۴ نیز مجتبی زارعی، نماینده تهران، در شبکه ایکس نوشت: «ما هم دلمان لک زده برای کشتن قاتل حاجقاسم و قاتل بیش از هزار ایرانی؛ هیچ وقت تا این اندازه آماده قصاص ترامپ نبودیم.»
۳۰ دی ۱۴۰۴، کمیسیون امنیت ملی مجلس در بیانیهای خطاب به ترامپ اعلام کرد هرگونه «تعرض» به خامنهای به معنای اعلام جنگ با «تمام دنیای اسلام» است و آمریکا باید منتظر «صدور حکم جهاد از سوی علمای اسلام» و پاسخ «سربازان اسلام در تمام نقاط جهان» باشد.
این کمیسیون همچنین تاکید کرد ترامپ بهدلیل کشتن سلیمانی و «هزاران بیگناه در ایران» باید «مورد قصاص» قرار گیرد.
یک روز بعد، ترامپ در گفتوگو با نیوزنیشن گفت اگر جمهوری اسلامی تلاش کند تهدیدهای مربوط به کشتن او را عملی کند، آمریکا «دستورهای بسیار قاطعی» برای «محو کردن آنها از روی زمین» صادر میکند.
فتواها و جوایز برای قتل
تابستان ۱۴۰۴، برخی روحانیان و چهرههای نزدیک به حکومت، از جمله ناصر مکارم شیرازی و حسین نوری همدانی، مواضعی علیه ترامپ و نتانیاهو گرفتند و فتواهایی صادر کردند که بازتاب گستردهای داشت.
همان مقطع، حدود ۱۰ روحانی نزدیک به حکومت نیز در نامهای ترامپ و نتانیاهو را «محارب» و «کافر حربی» توصیف کردند.
همزمان، علیرضا پناهیان، روحانی نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی، خواستار کشتن ترامپ و نتانیاهو شد و گزارشهایی درباره راهاندازی کارزارها و وبسایتهایی برای جمعآوری پول با هدف کشتن آنها منتشر شد.
در همان دوره، کارزاری با نام «عهد خون» برای «جمعآوری پول بهمنظور ترور ترامپ» راهاندازی شد و برگزارکنندگان آن اعلام کردند «بیش از ۲۷ میلیون دلار برای این هدف جمعآوری شده» است.
رسانه «مصاف»، وابسته به علیاکبر رائفیپور، چهره رسانهای حامی جمهوری اسلامی، نیز گفته بود منابع مالی ۵۰ میلیون دلاری برای کمپین موسوم به «کشتن ترامپ» تامین شده است.
همزمان، گروه هکری «حنظله» نیز در بیانیهای اعلام کرد در واکنش به تعیین جایزه ۱۰ میلیون دلاری وزارت دادگستری آمریکا برای اعضای این گروه، مبلغ ۵۰ میلیون دلار برای «حذف» ترامپ و نتانیاهو اختصاص داده است.
پیش از آن خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، از راهاندازی کارزار «عهد خون» خبر داده و از هیاتهای مذهبی در ایران و دیگر کشورها خواسته بود با برگزاری تجمعات در برابر سفارتخانههای کشورهای غربی یا میدانهای اصلی شهرها، حمایت خود را از خامنهای اعلام کنند.
فارس همچنین خواستار اجرای «احکام اسلامی محاربه» علیه ترامپ و نتانیاهو شده بود.
انکار دولت، اصرار حکومت
۱۶ تیر ۱۴۰۴ مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در مصاحبه با تاکر کارلسون، مجری آمریکایی، گفت فتوای محاربه ارتباطی به حکومت ایران و رهبر جمهوری اسلامی ندارد.
اما منصور امامی، مدیرکل سازمان تبلیغات اسلامی آذربایجان غربی، در یک سخنرانی اعلام کرد ۱۰۰ میلیارد تومان به کسی پرداخت خواهد شد که «سر ترامپ» را بیاورد.
ابراهیم رئیسی، رییسجمهوری پیشین جمهوری اسلامی، دیماه ۱۴۰۰ گفته بود اگر ترامپ و مایک پمپئو، وزیر خارجه سابق آمریکا، بهدلیل کشتن سلیمانی در «دادگاهی عادلانه» محاکمه نشوند، مسلمانان «انتقام» او را خواهند گرفت.
حسین سلامی، فرمانده کل سابق و کشته شده سپاه پاسداران، نیز پس از کشته شدن سلیمانی بارها از «انتقام واقعی» از ترامپ و مقامهای آمریکایی سخن گفته بود.
خامنهای هم دی ۱۳۹۹ گفت کسانی که دستور کشتن سلیمانی را صادر کرده و آن را اجرا کردند «باید مجازات شوند» و «انتقام در زمان مناسب قطعا انجام خواهد شد».
حسابها و وبسایتهای وابسته به او نیز در همان دوره تصاویری از ترامپ در معرض هدفگیری منتشر کرده بودند.
پس از کشته شدن سلیمانی، احمد حمزه، نماینده وقت مجلس، اعلام کرد «از طرف مردم استان کرمان» سه میلیون دلار به هر کسی که ترامپ را بکشد پرداخت خواهد شد.
فرهادی که جمعه ۲۵ اردیبهشت در نشست خبری فیلم «داستانهای موازی» در جشنواره کن شرکت کرده بود، در پاسخ به ایراناینترنشنال، تاکید کرد: «مخالفت با کشته شدن بیگناهان و غیرنظامیان در جنگ به معنی موافقت با کشته شدن معترضان نیست.»
او گفت در ماههای گذشته و همزمان با مراحل پایانی پستولید فیلمش، دو اتفاق «بسیار دردناک» در ایران رخ داده است: «هفته پیش در تهران بودم و هنوز اثر این اتفاقها همراه من است.»
فرهادی با اشاره به جنگ اخیر گفت: «یکی از این اتفاقها کشته شدن آدمهای بیگناه زیادی بود؛ کودکان و غیرنظامیهایی که در جنگ کشته شدند.»
او گفت: «هر دو بسیار دردناک است و هیچگاه فراموش نخواهد شد. مخالفت با کشته شدن بیگناهان و غیرنظامیان به معنی موافقت با کشته شدن گروهی دیگر در خیابانها نیست.»
فرهادی ادامه داد: «همدلی با کشتهشدگان در خیابانها نیز به معنی همدلی نکردن با کسانی که در جنگ کشته شدند نیست. به نظرم کشته شدن هر انسانی یک جنایت است؛ چه در جنگ، چه در اعدام و چه کشتن معترضان.»
او تاکید کرد: «بسیار دردناک است که در قرن حاضر، با این همه پیشرفت، هنوز هر روز صبح خبر کشته شدن انسانهای بیگناه را میخوانیم.»
داستانهای موازی
فرهادی پنج سال پس از فیلم «قهرمان» و پس از حضورش بهعنوان عضو هیات داوران جشنواره کن در سال ۲۰۲۲، با فیلم جدیدش «داستانهای موازی» به جشنواره کن بازگشته و در بخش مسابقه اصلی این جشنواره شرکت کرده است.
این دهمین فیلم اوست که الهام گرفته از قسمت ششم مجموعه «ده فرمان» ساخته کریشتوف کیشلوفسکی است و بازیگرانی چون ایزابل هوپر، ونسان کسل، ویرجینی افیرا، کاترین دونو، پیر نینه و آدم بسا در آن حضور دارند.
داستان فیلم درباره سیلوی، نویسندهای با بازی هوپر، است که برای یافتن ایدهای برای رمان تازهاش، زندگی همسایههایش را زیر نظر میگیرد و آنها را به شخصیتهای داستان خود تبدیل میکند.
او همزمان جوانی به نام آدم را بهعنوان دستیار استخدام میکند؛ حضوری که زندگیاش را دگرگون میکند و مرز میان واقعیت و خیال را کمرنگتر میسازد.
فرهادی تاکنون دو بار جایزه اسکار بهترین فیلم بینالمللی را برای فیلمهای «جدایی نادر از سیمین» و «فروشنده» دریافت کرده است، فیلمهای که معمولا بر روابط انسانی، بحرانهای اخلاقی، خانواده، طبقه متوسط و تنشهای اجتماعی در ایران تمرکز دارند.
حمایت اهالی سینما از مردم ایران
فرهادی پیشتر نیز در ۱۸ دی ماه ۱۴۰۴ او به همراه تعدادی از سینماگران در بیانیهای سرکوب اعتراضهای جاری در ایران را محکوم و اعلام کردند اعتراض، «حق طبیعی و مدنی» هر انسانی است و هیچ قدرتی حق ندارد خود را «مافوق مردم» بداند.
در این بیانیه آمده است: «این روزها و این زخمها را تصویر خواهیم کرد و با تمام توان از حق اعتراض مردم دفاع کرده و سرکوب و کشتار مردم معترض را محکوم میکنیم و در کنار مردم ایران ایستادهایم.»
امضاکنندگان این بیانیه افزودند: «شلیک به مردمی که با دست خالی به خیابان آمدهاند، جنایت علیه حق حیات است و هیچ توجیهی ندارد.»
بر اساس این بیانیه «فساد سازمانیافته و چپاول ثروت عمومی و ایدئولوژی هراسآفرین، زندگی مردم را به ورطه فقر، خفقان و ناامیدی کشانده و سرمایههای ملی در چالشهای منطقهای نابود شده است».
جعفر پناهی، مجید برزگر، رخشان بیناعتماد، مصطفی آلاحمد، پگاه آهنگرانی، ویشکا آسایش، ستاره اسکندری، کتایون ریاحی، روحالله حجازی، لیلی رشیدی، محمد رسولاف، کیانوش عیاری، باران کوثری، حسن فتحی، سهیلا گلستانی، علی مصفا، حمید نعمتالله، مرضیه وفامهر، مهناز افشار، خسرو معصومی، بهتاش صناعی و مریم مقدم از امضا کنندگان این بیانیه بودند.
روبیو در این مصاحبه که پنجشنبه شب پخش شد، گفت: «طرف چینی گفت که با نظامیسازی تنگه هرمز موافق نیست و با سیستم عوارضگیری هم موافق نیست؛ و این موضع ما هم هست.»
او افزود: «ما هرگز از سیستم عوارضگیری ایران در تنگه هرمز حمایت نخواهیم کرد و فکر نمیکنیم آنها حق داشته باشند در آبهای بینالمللی مینگذاری کنند.»
وزیر خارجه آمریکا گفت واشینگتن پیشنویس قطعنامهای را در سازمان ملل دنبال میکند که بیش از ۱۰۰ کشور از آن حمایت کردهاند و بحرین حامی اصلی آن است. به گفته روبیو، این قطعنامه مخالفت با اقدامات [حکومت] ایران در تنگه هرمز را روشن بیان میکند و آمریکا امیدوار است چین نیز به آن رأی دهد.
روبیو در پاسخ به این پرسش که ترامپ دقیقاً چه درخواستی از شی جینپینگ درباره ایران داشته، گفت: «او چیزی از او نخواست. ما از چین کمک نمیخواهیم. به کمک آنها نیاز نداریم.»
او افزود که آمریکا موضوع ایران را مطرح کرد تا موضع خود را روشن کند: «موضع ما بسیار روشن است. ایران نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد.»
روبیو گفت جمهوری اسلامی در آستانه ایجاد تواناییای بود که با استفاده از شمار زیادی موشک و پهپاد، بتواند در آینده پشت یک «سپر متعارف» برنامه هستهای خود را پیش ببرد. او افزود: «به همین دلیل رییسجمهوری تصمیم گرفت اقدام کند.»
وزیر خارجه آمریکا گفت واکنش [حکومت] ایران به این اقدام، تلاش برای تبدیل یک آبراه بینالمللی به مسیر تحت کنترل خود و دریافت عوارض از کشتیها بوده است. او گفت: «ما اجازه نخواهیم داد چنین اتفاقی بیفتد و به همین دلیل محاصره وجود دارد.»
روبیو افزود: «اگر کشتیهای همه نتوانند خارج شوند، کشتیهای ایران هم نمیتوانند خارج شوند. آنها نمیتوانند تنها طرفی باشند که از این وضعیت سود میبرد.»
او درباره موضع چین گفت: «آنها با کاری که ایران انجام میدهد مخالفاند؛ یعنی با نظامیسازی تنگهها که یک آبراه بینالمللی است، و با دریافت عوارض، یعنی همان چیزی که ایران ادعا میکند میخواهد برقرار کند، مخالفاند.»
در بخش دیگری از گفتوگو، روبیو گفت چین نیز مانند آمریکا مخالف دستیابی [حکومت] ایران به سلاح هستهای است. او گفت: «آنها گفتهاند ایران عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای است و بنابراین نباید سلاح هستهای داشته باشد.»
او در عین حال افزود مخالفت چین با هستهای شدن ایران موضع تازهای نیست و گفت: «فکر نمیکنم کشوری روی زمین باشد که طرفدار این باشد این رژیم در ایران سلاح هستهای داشته باشد. تفاوت این است که ما واقعاً تلاش میکنیم کاری درباره آن انجام دهیم.»
روبیو همچنین گفت بسته شدن تنگه هرمز واکنش جمهوری اسلامی به عملیات نظامی آمریکا بوده است. او گفت: «آنها تصمیم گرفتند جهان را گروگان بگیرند.»
او افزود: «کاری که آنها اکنون با تنگهها انجام میدهند، همان کاری است که پس از دستیابی به سلاح هستهای یا پس از ساخت تواناییهای متعارف خود انجام میدادند.»
وزیر خارجه آمریکا گفت اقدامات [حکومت] ایران «غیرقانونی» است و «هر قانون موجود در حقوق بینالملل» را نقض میکند. او افزود: «آنها تنگهها را نظامی کردهاند. آنها تهدید میکنند کشتیهای تجاریای را که به آنها عوارض ندهند غرق میکنند. این برای کل جهان غیرقابل قبول است، نه فقط برای ما.»
روبیو در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ازسرگیری بمباران ایران گفت عملیات «پروژه آزادی» به درخواست پاکستان متوقف شد. او گفت پاکستانیها گفته بودند: «اگر شما پروژه آزادی را متوقف کنید، فکر میکنیم میتوانیم به توافق برسیم.»
او افزود: «رییسجمهوری ترجیح میدهد برای این مشکل با ایران راهحل دیپلماتیک پیدا شود. ما هم پذیرفتیم که آن [پروژه آزادی] را متوقف کنیم.»
روبیو گفت با وجود توقف عملیات و خروج ناوشکنهای آمریکایی از خلیج فارس، این نیروها هدف آتش [حکومت] ایران قرار گرفتند. با این حال، او تاکید کرد: «ما همچنان راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهیم. رییسجمهوری قویاً راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهد.»
او گفت آمریکا «هر فرصتی» را به حکومت ایران برای دستیابی به توافق داده، اما مشکل این است که در داخل جمهوری اسلامی شکاف وجود دارد. روبیو گفت: «ما با کسی مذاکره میکنیم که بعد باید برگردد و با کسی در نظام خودش و کشور خودش مذاکره کند.»
به گفته روبیو، گاهی «چهار یا پنج روز» طول میکشد تا طرف ایرانی پاسخ دهد و این موضوع مانع پیشرفت مذاکرات شده است. او افزود این مساله «نشانهای از ضعف این رژیم در این مرحله و آن چیزی است که در داخل با آن روبهروست.»
روبیو در پایان گفت آمریکا همچنان دیپلماسی را دنبال میکند، اما ترامپ گزینههای دیگری نیز دارد. او گفت: «نمیخواهم درباره گزینههایی که رییسجمهوری دارد صحبت کنم. او اگر این دیپلماسی شکست بخورد، گزینههایی برای انجام کارهای دیگر دارد. اما ما به دیپلماسی فرصت خواهیم داد.»
به گزارش پولیتیکو، بولتون که از چهرههای حامی تغییر حکومت در ایران به شمار میرود، در گفتوگو با پادکست این نشریه در حاشیه اجلاس دموکراسی کپنهاگ، از واکنش دولتهای اروپایی به جنگ انتقاد کرد.
او گفت: «فکر میکنم ترامپ اشتباه بزرگی کرد که پیش از آغاز جنگ با متحدان اروپایی ناتو مشورت نکرد. اما واکنش اروپا اوضاع را بدتر کرد.»
بولتون با اشاره به نزدیکی جغرافیایی اروپا به ایران و وابستگی اقتصادی کشورهای اروپایی به ثبات خلیج فارس افزود: «اشتباه است که گفته شود این جنگ، جنگ اروپا نیست. این جنگ، جنگ اروپا هم هست.»
اظهارات بولتون در حالی مطرح میشود که اختلافها میان واشینگتن و برخی دولتهای اروپایی بر سر جنگ ایران رو به افزایش است.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، اخیراً گفته بود آمریکا در برابر رهبری جمهوری اسلامی «تحقیر» شده و مشخص نیست واشینگتن چه «راه خروج راهبردی» از بحران در اختیار دارد. دولت بریتانیا نیز پیشتر نسبت به روند جنگ ابراز نگرانی کرده بود.
ترامپ در واکنش به مواضع آلمان، اعلام کرده قصد دارد ۵ هزار نیروی آمریکایی مستقر در این کشور را خارج کند.
بولتون هشدار داد تشدید تنش میان آمریکا و اروپا میتواند اتحاد فراآتلانتیک را بیش از پیش تضعیف کند؛ اتحادی که به گفته او پیشتر نیز بر سر میزان حمایت از اوکراین در جنگ با روسیه دچار شکاف شده است.
او گفت اگر اروپاییها «مثل ترامپ معاملهگرانه فکر میکردند»، میتوانستند در برابر کمک به آمریکا در موضوع ایران، درباره اوکراین امتیاز بگیرند.
بولتون افزود: «اما ماجرا به نوعی دعوای حیاط مدرسه تبدیل شد» و تهدید ترامپ به خروج نیروها از آلمان نیز در همین چارچوب قرار میگیرد. به گفته او، چنین روندی اختلافات درون ناتو را به سطحی «پایینتر از آنچه لازم است» میکشاند.
انتقاد بولتون از اسپانیا و ایده ارتش اروپایی
پولیتیکو نوشت بولتون همچنین بهشدت از موضع اسپانیا در قبال جنگ انتقاد کرده است.
دولت اسپانیا از مشارکت مستقیم در جنگ خودداری کرده و اجازه استفاده از پایگاههای هوایی این کشور در عملیات را نداده است. خوزه مانوئل آلبارس، وزیر خارجه اسپانیا، این هفته گفته بود: «این لحظه حاکمیت و استقلال اروپا است. آمریکاییها ما را به این سمت سوق میدهند.»
بولتون در پاسخ گفت: «او اشتباه میکند.» او همچنین ایده تشکیل ارتش اتحادیه اروپا را رد کرد و گفت: «تنها چیزی که میتوانم بگویم این است: موفق باشید.»
بولتون استدلال کرد اروپا نه رهبران سیاسی قدرتمند کافی دارد و نه توان لازم برای مدیریت همزمان چند بحران بدون اتکا به آمریکا را در اختیار دارد.
او هشدار داد: «در دوران جنگ سرد، یکی از اهداف اصلی شوروی شکستن اتحاد ناتو بود و ما اجازه ندادیم اختلافات ما را از هم جدا کند. طنز تلخی خواهد بود اگر بعد از جنگ سرد خودمان این کار را با خودمان بکنیم.»
«جنگ ایران» بخشی از رقابت بزرگتر با چین و روسیه است
بولتون در بخش دیگری از گفتوگو، اروپا را به کماهمیت جلوه دادن نقش چین متهم کرد. او گفت در حالی که اروپاییها نگران حمله روسیه به اوکراین هستند، کمتر به نقش چین در حمایت از مسکو توجه میکنند و درباره احتمال حمله چین به تایوان نیز حساسیت کافی ندارند.
بولتون افزود: «فکر میکنم این مسائل به طور فزایندهای به هم مرتبط شدهاند.»
او همچنین جنگ جاری در خلیج فارس را بخشی از رقابت گستردهتر قدرتهای بزرگ توصیف کرد و گفت جمهوری اسلامی در این بحران نقش «یکی از نیروهای نیابتی اصلی روسیه و چین» را بازی میکند.
به گفته بولتون، اروپا هنوز «فراتر از آتلانتیک شمالی» فکر نمیکند و تهدیدهای ژئوپلیتیک جدید را در چارچوبی گستردهتر نمیبیند.
