دولت استرالیا اعلام کرد ۱۳ نفر از اعضای خانوادههای استرالیایی مرتبط با گروه داعش که در اردوگاههای سوریه حضور دارند، قصد بازگشت به این کشور را دارند، اما کانبرا تاکید کرد برای بازگشت آنها هیچ کمکی ارائه نخواهد کرد.
تونی برک، وزیر امور داخلی استرالیا، چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت گفت دولت با «محدودیتهای بسیار جدی» برای جلوگیری از ورود دوباره شهروندان استرالیایی به کشور روبهروست.
به گزارش خبرگزاری رویترز، او در جمع خبرنگاران گفت: «دولت به این افراد کمک نکرده و نخواهد کرد. آنها تصمیمی وحشتناک و شرمآور گرفتند.»
به گفته برک، این گروه شامل چهار زن و ۹ کودک است.
او افزود: «اینکه دولت هیچ حمایتی از این افراد نمیکند، بازتاب مستقیم تصمیمهایی است که خودشان گرفتهاند.»
احتمال بازداشت و پیگرد قضایی
وزیر امور داخلی استرالیا گفت هر فردی که در بازگشت به کشور مظنون به فعالیت مجرمانه باشد، «بدون هیچ استثنایی با تمام قدرت قانون مواجه خواهد شد»؛ هرچند درباره اتهامهای احتمالی، توضیح بیشتری نداد.
مقامهای استرالیایی بیش از یک دهه است خود را برای چنین بازگشتهایی آماده میکنند.
برک گفت نهادهای اطلاعاتی و پلیس از ۱۲ سال پیش برای مدیریت افرادی که با گروههای افراطی مرتبط بودهاند، برنامههای اضطراری داشتهاند.
کریسی بارت، رییس پلیس فدرال استرالیا، نیز گفت برخی از «شهروندان بازگشتی» ممکن است هنگام ورود بازداشت و متهم شوند، در حالی که برخی دیگر همچنان تحت تحقیق باقی خواهند ماند.
او افزود کودکان وارد برنامههای حمایت اجتماعی و بازپذیری در جامعه خواهند شد.
از پیوستن به داعش تا بازداشت در اردوگاهها
بر اساس گزارش رسانههای استرالیایی، شماری از زنان استرالیایی بین سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶ به سوریه سفر کردند تا به همسران خود بپیوندند. مردانی که گفته میشود به داعش پیوسته بودند.
پس از فروپاشی خلافت داعش در سال ۲۰۱۹، بسیاری از این زنان و خانوادههایشان در اردوگاهها در بازداشت ماندند؛ هرچند برخی نیز به استرالیا بازگشتند.
اردوگاه الهول در نزدیکی مرز عراق یکی از مهمترین مراکز نگهداری خانوادههای اعضای مظنون داعش بود. اردوگاهی که بستگان نیروهای بازداشتشده این گروه در جریان عملیات تحت حمایت آمریکا علیه داعش در آن نگهداری میشدند.
کاهش جمعیت اردوگاهها پس از تحولات سوریه
آمریکا از ماه ژانویه (دیماه ۱۴۰۴) روند انتقال اعضای بازداشتشده داعش از سوریه را آغاز کرد. اقدامی که پس از فروپاشی نیروهای دموکراتیک سوریه، تحت رهبری کردها، انجام شد.
این نیروها پیشتر مسئول حفاظت از حدود ۱۲ مرکز نگهداری نیروهای داعش و خانوادههای وابسته به آنها، از جمله اتباع خارجی، بودند.
تا ماه فوریه (بهمن ۱۴۰۴)، شمار خانوادههای باقیمانده در اردوگاههای شمال شرق سوریه که برای نگهداری بستگان اعضای مظنون داعش استفاده میشد، به کمتر از هزار خانواده کاهش یافت.
بر اساس این گزارش که پنجشنبه ۱۶ بهمن منتشر شد، افزون بر برنامه سوریه برای برگزاری مانور نظامی، بهتازگی تحرکات نظامی غیرمعمولی در مرز لبنان رصد شده است.
الاخبار افزود در صورت آغاز کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی، لبنان «خارج از دایره آتش» باقی نخواهد ماند و ممکن است بار دیگر به عرصه «تسویهحسابهای منطقهای و بینالمللی» تبدیل شود.
این رسانه در حالی از احتمال درگیر شدن لبنان در منازعات منطقهای گفته است که نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، ششم بهمن تهدید کرد: «اگر جنگی علیه ایران پیش بیاید، ما بیطرف نیستیم.»
علیاکبر ولایتی، مشاور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، ۱۶ بهمن در نامهای به قاسم تاکید کرد جمهوری اسلامی «ستون اصلی مقاومت» است و برای ایستادگی در برابر «هرگونه تهدید و دشمن خارجی» آمادگی دارد.
«محور مقاومت» عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی، حماس و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
انتقام از حزبالله
به گزارش الاخبار، احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه، بهتازگی در دیداری محرمانه با مسئولان گروه تحریر الشام گفته است: «نوبت حزبالله فرارسیده و انتقام خود را فراموش نخواهیم کرد.»
این رسانه با اشاره به تحرکات میدانی در مرزها نوشت مجموعه نشانهها از وجود «برنامهای از پیش طراحیشده» حکایت دارد که هدف آن «بهرهبرداری» از تحولات منطقهای، بهویژه هرگونه رویارویی با حکومت ایران، برای گشودن جبههای جدید علیه حزبالله است.
الاخبار افزود پیوستن سوریه به کارزار مبارزه با تروریسم «عملا پوشش سیاسی آمریکا برای هرگونه اقدامات امنیتی یا نظامی بعدی» در مقابله با گروههایی مانند حزبالله است.
ایالات متحده آبانماه اعلام کرد دمشق از این پس در مقابله با داعش، سپاه پاسداران، حماس، حزبالله و دیگر «شبکههای تروریستی»، فعالانه با واشینگتن همکاری میکند و «شریک متعهدی» در تلاش جهانی برای تامین صلح خواهد بود.
حزبالله در کنار سپاه پاسداران نقشی کلیدی در بقای حکومت بشار اسد پس از آغاز جنگ داخلی سوریه ایفا کرد تا اینکه در نهایت مخالفان مسلح به رهبری گروه تحریر الشام توانستند در یک عملیات غافلگیرکننده، آذر ۱۴۰۳ به دمشق برسند و به بیش از پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.
هماهنگی سوریه و اسرائیل برای مقابله با حزبالله؟
الاخبار در ادامه از «آرایش نظامی غیرعادی در امتداد مرز سوریه و لبنان» خبر داد و نوشت «یگانها و جنگجویان خارجی»، از جمله چچنی، ازبکستانی و اویغور، در این مناطق مستقر شدهاند.
این رسانه با استناد به «منابع امنیتی» نوشت: «آنچه در حال آمادهسازی است، با هماهنگی غیرمستقیم با اسرائیل انجام میشود.»
الاخبار همچنین برنامه ارتش سوریه برای برگزاری رزمایش در نزدیکی مرز لبنان در ۲۱ بهمن را «پوششی عملی» برای گسترش دامنه درگیریها در صورت حمله به جمهوری اسلامی دانست.
به نوشته این روزنامه، مقامهای سوری اخیرا حزبالله را به دخالت در امور داخلی خود و تامین تسلیحات برای برخی گروههای مخالف متهم کردهاند که این موضوع را میتوان بخشی از «زمینهسازی سیاسی و رسانهای برای ورود به مرحلهای جدید» ارزیابی کرد.
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، ۱۴ بهمن با اشاره به سخنان اخیر دبیرکل حزبالله درباره حمایت از جمهوری اسلامی در صورت آغاز جنگ گفت: «ما هرگز اجازه نخواهیم داد کسی کشور را به ماجراجویی دیگری بکشاند.»
خبرگزاری رویترز جمعه ۱۰ بهمن گزارش داد بر اساس این توافق، نیروهای دموکراتیک سوریه از خطوط مقدم در شمال عقبنشینی میکنند و نیروهای امنیتی وزارت کشور در مراکز شهرهای حسکه و قامشلی در شمالشرق سوریه مستقر خواهند شد.
تشکیل یک لشکر از سه تیپ از نیروهای دموکراتیک سوریه و نیز تشکیل یک تیپ از نیروهای کوبانی (عینالعرب) در قالب لشکری وابسته به استانداری حلب از جمله مفاد این توافق است.
نیروهای دموکراتیک سوریه که با نام اختصاری «قسد» نیز شناخته میشوند، از قومیتهای مختلف از جمله کُردها، عربها، آشوریها و ترکمنها تشکیل شدهاند، اما رهبری نظامی آن را گروه کُردی یگانهای مدافع خلق (یپگ) بر عهده دارد.
در زمان حکومت بشار اسد، نیروهای دموکراتیک سوریه پس از بیرون راندن داعش، کنترل مناطقی در شمالشرق سوریه را به دست گرفتند و یک ساختار خودگردان با نهادهای مستقل غیرنظامی و نظامی ایجاد کردند.
با این حال، پس از سرنگونی اسد و روی کار آمدن احمد الشرع، دولت جدید سوریه در مسیر تثبیت حکمرانی خود بر سراسر کشور، از جمله مناطق تحت نفوذ کردها، گام برداشت.
در هفتههای اخیر، نیروهای حکومت سوریه بخشهای وسیعی از شمال و شرق این کشور را از قسد بازپس گرفتند و نیروهای کرد را به عقبنشینی از مواضع خود وادار کردند.
حلوفصل حقوق مدنی کُردها و تضمین بازگشت آوارگان
نیروهای دموکراتیک سوریه ۱۰ بهمن در بیانیهای اعلام کردند دو طرف همچنین بر حلوفصل حقوق مدنی و آموزشی کُردها و تضمین بازگشت آوارگان به مناطق خود به توافق رسیدند.
این توافق، ادغام نهادهای اداره خودگردان در ساختارهای رسمی دولت سوریه و تثبیت وضعیت کارکنان غیرنظامی را در بر میگیرد.
در ادامه این بیانیه آمده است: «هدف این توافق، یکپارچگی سرزمینی سوریه و تحقق ادغام کامل در منطقه از طریق گسترش همکاری میان طرفهای مرتبط و هماهنگسازی تلاشها برای بازسازی کشور است.»
یک مقام ارشد دولت سوریه در مصاحبه با رویترز گفت این توافق شامگاه ۹ بهمن نهایی شده و اجرای آن بلافاصله آغاز خواهد شد.
ایالات متحده که همراه و پشتیبان نیروهای دموکراتیک سوریه بود، هماکنون حدود هزار نیروی نظامی در سوریه دارد، اما از مدتها پیش بررسی گزینههای خروج و پایان دادن به حضور نظامی خود را آغاز کرده است.
تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا، ۳۰ دی گفت ماموریت اصلی نیروهای دموکراتیک سوریه تا حد زیادی به پایان رسیده و واشینگتن قصدی برای ادامه حضور بلندمدت در سوریه ندارد.
بر اساس گزارشی که رسانههای سوری چهارشنبه ۱۰ دی منتشر کردند، اسکناسهای جدید با حذف دو صفر از پول فعلی، در واحدهای ۱۰، ۲۵، ۵۰، ۱۰۰، ۲۰۰ و ۵۰۰ لیره سوریه منتشر میشوند و در طراحی تازه، نمادهایی چون گل رز، گندم، زیتون، پرتقال و توت جایگزین تصاویر سیاسی شدهاند.
الشرع در مراسم رونمایی از اسکناسهای جدید گفت که این اقدام «پایان مرحله پیشین و آغاز مرحلهای تازه» است و طراحی جدید بیانگر هویت ملی نو و فاصله گرفتن از تقدیس افراد به شمار میرود.
رییسجمهوری سوریه تاکید کرد حذف صفرها صرفا کار با پول را آسانتر میکند و بهتنهایی به معنای بهبود اقتصاد نیست.
لیره سوریه از آغاز جنگ داخلی و در پی تحریمهای آمریکا و سازمانهای بینالمللی در سال ۲۰۱۱ سقوط شدیدی را تجربه کرده است. ارزش این ارز که در مارس ۲۰۱۱ حدود ۴۷ لیره در برابر هر دلار آمریکا بود، تا ژوئیه ۲۰۱۷ به حدود ۵۱۵ لیره رسید.
این روند در سالهای بعد تشدید شد و در آوریل ۲۰۲۳ نرخ برابری به حدود ۷۵۰۰ لیره در برابر دلار رسید و در همان سال به ۱۵ هزار لیره سقوط کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۹ آبان اعلام کرد اجرای تحریمهای «قانون سزار» علیه سوریه را برای ۱۸۰ روز به حالت تعلیق درآمده است، اما این تعلیق شامل معاملات مرتبط با روسیه و ایران نمیشود.
به گفته الشرع، بهبود اقتصاد به افزایش تولید، کاهش بیکاری و اصلاح وضعیت بانکی وابسته است و از مردم خواست برای جلوگیری از آسیب به نرخ ارز، از شتابزدگی در تعویض اسکناسها خودداری کنند.
عبدالقادر حصریه، رییس بانک مرکزی سوریه نیز اعلام کرد فرایند تعویض اسکناسها ظرف ۹۰ روز انجام خواهد شد و در صورت لزوم امکان تمدید آن وجود دارد.
به گفته او، یک فرمان ریاستجمهوری در سال ۲۰۲۵ به بانک مرکزی اختیار داده است زمانبندی و مکانهای تعویض پول قدیمی را تعیین کند.
اسد هشتم دسامبر ۲۰۲۴، پس از پیشروی سریع نیروهای مخالف به فرماندهی الشرع (ابومحمد الجولانی)، سوریه را ترک کرد و به روسیه گریخت.
این عملیات که به پایان بیش از ۱۳ سال جنگ و سرکوب منتهی شد، مسیر سیاسی سوریه را بهطور کامل تغییر داد.
بر اساس اعلام سنتکام که سهشنبه ۹ دی منتشر شد، نیروهای آمریکا و شرکای آنها در سراسر سوریه طی ۱۱ ماموریت که بین ۲۰ تا ۲۹ دسامبر انجام شد، دستکم هفت عضو داعش را کشتند و سایر افراد را بازداشت کردند. این عملیاتها همچنین به نابودی چهار مخفیگاه تسلیحاتی داعش منجر شد.
شنبه ۲۲ آذر در جریان تیراندازی در نزدیکی شهر تدمر سوریه، یک عضو نیروهای امنیتی این کشور همراه با دو نظامی و یک مترجم آمریکایی کشته و سه نظامی دیگر زخمی شدند. پس از آن دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، هشدار داد «تلافی بسیار جدی» در واکنش به این حمله در راه خواهد بود.
سنتکام افزود این ماموریتها پس از آغاز عملیات «شاهین ضربت» در ۱۹ دسامبر انجام شد؛ عملیاتی که طی آن نیروهای آمریکا و اردن بیش از ۷۰ هدف را با بیش از ۱۰۰ مهمات دقیق هدف قرار دادند.
به گفته سنتکام، این حمله گسترده با مشارکت دهها جنگنده، بالگرد تهاجمی و یگانهای توپخانه انجام شد و زیرساختها و مراکز تسلیحاتی داعش را در مناطق مرکزی سوریه منهدم کرد.
برد کوپر، فرمانده سنتکام، گفت: «ما کوتاه نخواهیم آمد و با تعهدی راسخ به همکاری با شرکای منطقهای، برای ریشهکن کردن تهدید داعش علیه امنیت آمریکا و امنیت منطقه تلاش میکنیم.»
سنتکام همچنین اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵، داعش الهامبخش دستکم ۱۱ طرح یا حمله علیه اهدافی در ایالات متحده بوده است. به گفته این فرماندهی، در واکنش به این تهدید، نیروهای آمریکا و شرکای آنها در سوریه طی ۱۲ ماه گذشته عملیاتهایی انجام دادهاند که به بازداشت بیش از ۳۰۰ تروریست و کشته شدن بیش از ۲۰ نفر منجر شده است.
فرمانده سنتکام در ادامه تاکید کرد: «ادامه تعقیب عوامل تروریستی، نابودی شبکههای داعش و همکاری با شرکا برای جلوگیری از بازگشت داعش، آمریکا، منطقه و جهان را امنتر میکند.»
پیشتر وزارت کشور سوریه از بازداشت طه الزعبی، چهره ارشد فرماندهی داعش، پس از انجام عملیاتی هدفمند در حومه دمشق خبر داد. این وزارتخانه همچنین اعلام کرد در جریان عملیات امنیتی دیگری، ابوعمر شداد، یکی دیگر از فرماندهان برجسته داعش، کشته شده است.
وزارت کشور سوریه پنجشنبه چهارم دی از اجرای عملیات امنیتی در شهرک البویضه در حومه دمشق با همکاری دستگاه اطلاعات عمومی و در هماهنگی با نیروهای ائتلاف بینالمللی خبر داد که منجر به مرگ محمد شحاده، معروف به ابوعمر شداد، یکی از فرماندهان ارشد داعش، شد.
بر اساس این گزارش، شداد از چهرههای برجسته رهبری داعش در سوریه به شمار میرفت و سمت «والی حوران» را بر عهده داشت.
حضور او به تهدیدی مستقیم برای امنیت منطقه و جان ساکنان آن تبدیل شده بود.
وزارت کشور سوریه این عملیات را تاکیدی دانست بر کارآمدی هماهنگی مشترک میان نهادهای امنیتی ملی و شرکای بینالمللی و آن را ادامه «ضربات پیشدستانه به گروههای تروریستی» خواند و افزود این رویکرد به تقویت امنیت و ثبات و جلوگیری از هر تهدید بالقوه کمک میکند.
