در حالی که نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در لبنان و عراق فعال شده و توجهات بینالمللی را به خود معطوف کردهاند، با تداوم جنگ و افزایش تنشها، این خطر وجود دارد که تهران مهرههای خود را در جبهه دریای سرخ نیز بهطور کامل وارد میدان کند.
جمهوری اسلامی با بهرهگیری از توانمندی موشکی حوثیها در یمن و مهرههای خود در سودان، در دو سوی دریای سرخ نفوذ یافته است؛ نفوذی که میتواند مسیر پیونددهنده بازارهای آسیا به اروپا را با تهدیدی جدی روبهرو کند.
حوثیها و گشودن جبهه جدید
در ساحل شرقی دریای سرخ، حوثیها با حملات موشکی به اسرائیل، رسما جبهه جدیدی را در منازعات منطقهای گشودهاند. یحیی سریع، سخنگوی حوثیها، بر هماهنگی این حملات با «عملیات مجاهدین در ایران و حزبالله لبنان» تاکید کرده است.
اگرچه حوثیها ریشههای محلی دارند، اما اورشلیمپست با استناد به منابع یمنی در گزارشی از حضور نیروهای سپاه پاسداران در خاک یمن و نظارت آنها بر ظرفیتهای اطلاعاتی و موشکی خبر داد و نوشت: «حوثیها عمیقا در ساختار نظامی منطقهای سازماندهیشده به دست جمهوری اسلامی ادغام شدهاند. توانایی آنها برای ضربه زدن به دشمنان، مستقیما ناشی از رابطه با تهران است.»
سودان؛ سلاح در برابر نفوذ ایدئولوژیک
احیای روابط دیپلماتیک تهران و خارطوم در اکتبر ۲۰۲۳، مسیر را برای ورود تسلیحات ایرانی هموار کرد و باعث نفوذ این کشور در سوی دیگر دریای سرخ و در خاک آفریقا شد.
به گزارش کانال ۷ اسرائیل، نفوذ جمهوری اسلامی در سودان فراتر از ارسال سلاح و ادوات نظامی است.
تهران با استفاده از پیوندهای ایدئولوژیک، نفوذ خود را در لایههای اعتقادی این کشور گسترش داده است.
نمونه بارز این نفوذ، تیپ «البراء بن مالک» است؛ شبهنظامیانی وابسته به اخوانالمسلمین سودان که اکنون تحت آموزش مربیان ایرانی قرار دارند.
به گزارش کانال ۷ «پهپادها در نهایت زنگ میزنند، اما فداکاری و تعصب مذهبی مدت زیادی دوام میآورد. ایران در تبدیل میدانهای نبرد به پایگاههای ایدئولوژیک خود استاد است و فرهنگ نظامی سودان در حال جذب این الگوست.»
ایجاد پایگاه استراتژیک در سواحل غربی
به گزارش کانال ۷، ویدیوهای میدان نبرد در اواخر مارس ۲۰۲۶، پرواز پهپادهای ایرانی بر فراز خارطوم و حضور مربیان نظامی جمهوری اسلامی را برای آموزش نیروهای ارتش سودان تایید میکند. این همکاری که از اوایل سال ۲۰۲۵ ورق نبرد را به نفع ارتش سودان برگرداند.
جمهوری اسلامی در ازای این حمایت، «موقعیت جغرافیایی» سودان را به عنوان پاداش دریافت کرده است.
سودان اکنون به ایستگاه شنود و رصد تحرکات دریایی آمریکا، عربستان سعودی و امارات تبدیل شده است. به گزارش کانال ۷ «جمهوری اسلامی یک متحد وفادار و وابسته در سواحل استراتژیک دریای سرخ درست کرده؛ مدلی که بسیار شبیه به آنچه ایران با حوثیها در یمن انجام داد، به نظر میرسد.»
محاصره شریانهای اقتصادی در دریای سرخ
خطر اصلی زمانی جدی میشود که نفوذ ایران در سودان (ساحل غربی) با قدرت حوثیها در یمن (ساحل شرقی) ترکیب شود.
این هماهنگی میان دو سوی دریا، پیامدهای سنگینی برای اقتصاد جهان به همراه دارد. اورشلیمپست گزارش میدهد که با بسته شدن تنگه هرمز، عربستان از بندر «ینبع» در دریای سرخ برای صادرات نفت استفاده میکند؛ اما تهدید حوثیها این مسیر جایگزین را ناامن کرده و باعث جهش قیمت نفت شده است.
به نوشته کانال ۷، نفوذ در دریای سرخ دست جمهوری اسلامی را برای فشار بر غرب افزایش میدهد: «شما حوثیها را در جنوب و بندر سودان را در شمال دارید. این آبراه کارخانههای آسیایی را به بازارهای اروپایی پیوند میدهد و ایران اکنون در حال محکم کردن نفوذ خود بر این بخش کلیدی از اقتصاد جهانی است.»
فراتر از دریا؛ لژیون آفریقایی جمهوری اسلامی
استراتژی تهران در سودان، پلی برای نفوذ به عمق آفریقا و حضور در کشورهایی نظیر مالی، نیجر، بورکینافاسو و چاد است.
به گزارش کانال ۷، ایران با صادرات پهپادهای ارزانقیمت به حاکمان نظامی جدید این کشورها، در حال گسترش قلمرو نفوذ خود است: «یک کارخانه پهپاد در خارطوم میتواند تا سال ۲۰۲۷ گروههای شورشی را در سراسر این منطقه تغذیه کند. سرمایهگذاری در دریای سرخ میتواند به کنترلی گسترده در سراسر قاره منجر شود.»
